B2 - Inwoner - Noodsituaties onder medeburgers gemeente Nuenen c.a. - (geanonimiseerd)

Gemeente Nuenen c.a. - 27-8-2024 - Inkomend

Aan de gemeenteraad van de gemeente Nuenen

van de gemeente Nuenen. Postbus 10000 5670GA Nuenen

Datum: 23 augustus 2024.

Betreft: Noodsituaties onder medeburgers van de gemeente Nuenen Kopie aan:

• • •

•

Alle gemeenteraadsleden Welzijns- en zorginstellingen in gemeente Nuenen De Vereniging Sinti Roma Woonwagenbewoners Nederland / Woonwagenbelangen Nederland Het Eindhovens Dagblad

Geacht college, Het duurt te lang. Het is niet meer uit te leggen! Een uitbreiding van nieuwe locaties voor de Sinti bewoners is hard nodig. Het vertrouwen in het gemeentebestuur en gemeenteraad van

de gemeente Nuenen onder de Sinti bewoners is tot ver onder het nulpunt gedaaldl We voelen ons een vergeten en achtergestelde groep inwoners van de gemeente Nuenen.

Door het steeds maar uitstellen van plannen wordt de sociale problematiek onder onze

groepering steeds groter en soms onhoudbaar. Daarom pleiten wij voor een gemeentelijke erkenning van de wettelijke verplichting voor standplaatsenbouw. De gemeente Nuenen

blijft de woonwagencultuur echter onderdrukken wat geheel in strijd is met Artikel 8 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. Stand plaatsbeleid gemeente Nuenen

Het stelselmatig tegenwerken van woonwagenbewoners he eft in recente jaren terecht meer aandacht gekregen nadat verscheidene instances, zoals het College voor de Rechten van de

Mens, de Nationale ombudsman en de Europese Commissie tegen Racisme en Intolerance, die zich openlijk uitspraken tegen het discriminatoir standplaatsenbeleid. Een nieuw

beleidskader (2018) moest daar verandering in brengen, maar heeft nog altijd niet geleid tot meer standplaatsen in de gemeente Nuenen. Verder verwijzen wij u ook naar onze

brandbrief die in oktober 2021 (!) is verstuurd aan de raad en het college, waarop nog steeds geen enkel formeel antwoord is ontvangen.

Onze problematiek is dus duidelijk niet nieuw. Sinds het Europees Hof voor de Rechten van

de Mens besloot dat de Sinti-cultuur beschermd moet worden, zijn gemeenten verplicht om woonwagenkampjes uit te breiden als daar behoefte aan is. Dit wordt ook in onze gemeente ondersteund door de uitslag van het woonbehoefte onderzoek wat in opdracht van de

gemeente Nuenen in 2021 is uitgevoerd door het bureau SOAB. De conclusie van dit onderzoek is dat er een substantiele vraag naar standplaatsen is. Op dat moment een tekort

1

van 43 standplaatsen, dat de komende vijf jaar zou moeten worden ingevuld. De vraag komt voornamelijk van inwonende kinderen, inwonende families en spijtoptanten, die

ingeschreven staan bij de gemeente of Wooniezie. Al in 2013 (!) lag er een plan om de woonwagenkampen aan de Bosweg in Gerwen en het

Kremersbos in Nuenen uit te breiden en op te knappen met nieuwe uitbreidingsplaatsen. De

gemeente hanteert echter nog steeds een uitsterfbeleid, wat wettelijke niet meer mag! We pikken het niet meer en overwegen nu met ondersteuning juridische stappen. Voor een

impressie hoe de gemeente heeft gehandeld zie de bijiage met berichtgevingen van de gemeente Nuenen en het Eindhovens Dagblad in de afgelopen ruim 14 jaar. Uit deze hele

geschiedenis blijkt dat de gemeente Nuenen zich niet aan de landelijke wettelijke taken,

verplichdngen en afspraken houdt. (zie bijiage 2)

Het contact met de gemeente, wethouders en ambtenaren Een aanta! bewoners die noodgedwongen in een huurwoning of elders wonen doen wij

hierbij opnieuw een noodoproep die we breed gaan uitdragen! Er doen zich namelijk op dit moment zeer urgente problemen voor onder onze Sinh groepering en beloofde oplossingen

door de gemeente Nuenen worden maar steeds doorgeschoven. We treffen bestuurders en

ambtenaren aan, die zelfs het gesprek niet meer willen aangaan met hun eigen inwoners. Wij voelen ons daarom radeloos, gediscrimineerd en weggezet doordat we a! die jaren geen gehoor en antwoorden krijgen uit het gemeentehuis. Er is ook geen enkele vraagbaak of contactpersoon waar Sinh's met hun persoonlijke vragen of hun verhaal terecht kunnen, wat eerder we! beloofd werd! Steeds worden we "weggestuurd", zo voelt het!

In de praktijk is er sprake van mensonterende situaties met een ontwijkend gedrag van wethouder Wouters en zijn ambtenaren die eerder hele of halve mondelinge toezeggingen hebben gedaan, die ze niet waar makenl We krijgen het gevoel dat ze ons om die reden niet

meer te woord willen staan. We kunnen zelfs geen afspraak meer maken, terwiji wethouders een spreekuur hebben voor hun inwoners. Ook terugbelbeloftes worden niet nagekomen.

Eerder werden "vriendelijke toezeggingen" niet schriftelijk bevesbgd wat geen goede basis is voor een wederzijds vertrouwen. Vanwege het Jarenlang uitstellen van plannen zijn door de jaren been de individuele

problemen onderde Sinti bewoners alleen maar toegenomen. De problemen voor de Sinti's

die noodgedwongen met families bij elkaar in een huurwoning wonen en nog steeds wachten op de beloofde uitbreiding van plaatsen zijn groot. Het zijn huurwoningen die vrijgemaakt zouden kunnen worden voor woningzoekenden uit de gemeente.

Enkele Sinh bewoners onder ons hebben in de afgelopen periode korte contacten gehad met

wethouder Wouters vanwege hun urgente situahe, waarin allerlei toezeggingen werden gedaan door de wethouder. Echter is deze wethouder volgens hen op geen enkele wijze meer bereikbaar, laat staan voor een gesprek of om gedane afspraken na te komen.

2

De locaties Bosweg en Kremersbos Ook de renovaties van de Bosweg en Kremersbos wil ik hierbij benoemen, waarbij in het

verleden ook uitbreidingsplaatsen werden beloofd. Met name Kremersbos laat nu erg lang op zich wachten en zijn er woonwagens inmiddels in onbewoonde staat gebleken. Voor de

locatie Bosweg (in Gerwen) worden nu plannen gemaakt, maar niet is duidelijk wat deze inhouden en of er rekening wordt gehouden met uitbreidingsmogelijkheden. We hebben er geen goed gevoel bij. Niet vreemd natuurlijk als reeds in 2012 (!) werd geconstateerd dat

renovatie van de woonwagens en uitbreiding van locaties noodzakelijk was. Wat gaat het gemeentebestuur doen nu zij in het bezit zijn van versleten woonwagens en haar mond vol

heeft over verduurzaming en nieuwbouwplannen voor haar inwoners. Houding politieke partijen met afvaardiging in de raad

In woorden van gelijke strekking hebben hulpverleners in September 2023 ook bun zorgen

uitgesproken over de woonsituaties onder de Sinti bewoners in Nuenen bij alle politieke

partijen van de gemeente Nuenen met de vraag dit probleem op te pakken en het aanbod van deze hulpverleners hierover het gesprek aan te gaan. Ge6n enkele van deze partijen

heeft hierop gereageerd. Taal nog teken!! Wij zijn niet belangrijk dus... en laat de gemeenteraad een inwonersgroep uit de gemeente willens en wetens vallen en (soms letterlijk) in de kou staan. Daarmee laten deze raadsleden

zich duidelijk kennen door geen prioriteit te willen geven aan onze belabberde woonsituaties, maar wel aan nieuwe uitbreidingsplannen elders en aan vooraanstaande

projecten.

Gelukkig hebben enkele hulpverleners achteraf met 1 politieke partij nog wel een gesprek gehad. Dit heeft jammer genoeg niet tot geleid tot een kritische houding richbng het

gemeentebestuur.

Het landelijk beleidskader Is duidelijk: De visie die ten grondslag ligt aan het beleidskader heeft rondom huisvesting is het beschermen van woonwagenbewoners tegen discriminatie, het waarborgen van hun

mensenrechten en het bieden van rechtszekerheid en duidelijkheid.

Concreet betekent dit: •

De gemeente Nuenen stelt het beleid voor woonwagens en standplaatsen vast als

onderdeel van het volkshuisvestingsbeleid; •

Het beleid dient voldoende rekening te houden met en ruimte te geven voor het woonwagenleven van woonwagenbewoners;

•

Hiervoor is nodig dat de behoefte aan standplaatsen helder is;

•

Corporaties voorzien in de huisvesting van woonwagenbewoners voor zover deze tot

de doelgroep behoren;

3

•

De afbouw van standplaatsen is niet toegestaan (behoudens uitzonderlijke omstandigheden) zolang er behoefte is aan standplaatsen;

•

Een woningzoekende woonwagenbewoner die dit wenst, heeft binnen een redelijke term een kans op een standplaats. Voor het juridisch kader zie bijiage 3.

Volgens het landelijk beleid betekent dit, dat we het recht hebben op fatsoenlijke en veilige huisvesting, maar ook het recht op eerbiediging van prive-, familie- en gezinsleven en daarmee het recht op gelijke behandeling als inwoner van de gemeente Nuenen.

Tot slot een handreiking. Als bewoners kunnen we stellen dat alle feitelijkheden rondom het falend beleid van de

gemeente Nuenen er geen enkele verbeteringte constateren is als het gaat om de woonsituatie van de Sinti en dat er zelfs sprake is van een waarlijk mensonterend achterstandsbeleidl

Dit blijkt onder andere uit het feit dat we tot nu toe geen enkele ondersteuning ervaren van de gemeente Nuenen en dat zij in haar uitvoeringsbeleid geen rekening houdt met de specifieke woonbehoefte van woonwagenbewoners. Het feit dat ruim 10 jaar geleden al de huisvestingskwaliteit niet op orde was en ook nog steeds niet is, zegt genoeg. Daarom vragen wij op korte termijn dat u als college en als gemeenteraad op basis van uw wettelijke plicht ons huisvestingprobleem op korte termijn op uw agenda zet en vervolgens gaat handelen naar de wet en het landelijk beleid.

Wij maken dan graag gebruik van het inspreekrecht en doen tegelijkertijd hierbij een

handreiking om het proces om te komen tot verbeterde woonomstandigheden te versnellen. Zie bijiage 1. In afwachting van uw antwoord en een bevestiging van ontvangst van deze brief.

Hoogachtend,

tel: Bijlagen: •

Bijiage 1: Mogelijkheden om het proces te versnellen

•

Bijiage 2 : Overzicht historie uit openbare publicaties gemeente en ED.

•

Bijiage 3: Het juridisch kader

4

BIJLAGE 1

Het proces versnellen, een handreiking.

1. Maak gebruik van de Crisis- en herstelwet.

De Crisis- en herstelwet geeft ruimte voor een tijdelijke ontheffing op de huidige bestemmingsplannen van circa tien jaar (en een mogelijke verlenging van vijf jaar). Ook is de procedure veel korter. Op enkele locaties in Nederland zetten gemeenten de Crisis- en herstelwet nu in om nieuwe woonwagenlocaties te realiseren

2. Verken de mogelijkheid van het inzetten van chalets of (prefab)woonwagenwoningen. Gebruik maken van een prefab woonwagenwoning. Wooninc. uit Eindhoven koos bewust niet voor een klassieke woonwagen, maar ontwikkelt een eigen model samen met een leverancier gespecialiseerd in vakantiewoningen. Woonwagenbewoners zijn intensief betrokken bij de ontwikkeling van dit concept

3. Ga in gesprek met woonwagenbewoners om het wonen In een woonwagen toekomstbestendig te maken.

Woonwagenbewoners zijn best bereid om mee te denken over alternatieve invullingen van de traditionele woonwagen, zolang hun cultuur en het wonen in familieverband gerespecteerd wordt. 4. Zet tijdelijk in op tijdelijke woonvormen Binnen het kennis- en leerprogramma 'Lokaal woonwagenbeleid' werd de mogelijkheid van het inzetten van tijdelijke woonvormen als caravans, Flexwoningen en Tiny houses verschillende keren besproken. 5. Neem woonwagenlocaties (verplicht) mee in nieuwbouwplannen

Het (standaard) meenemen van een woonwagenlocatie bij de ontwikkeling van (grote) nieuwbouwplannen. We zien al praktijkvoorbeelden waar woonwagenlocaties onderdeel zijn van de wijk, zoals in Leiden, Rotterdam of Oss. De locaties hebben een open karakter en doorgaande straten. Bron: "PlatformSl" startte in 2019 met dit kennis- en leerprogramma dat gemeenten voedt met kennis en best practices mede op basis van Het landelijke Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid van het ministerie van BZK uit 2018. Vraag hierblj: Waarom heeft de gemeente Nuenen hier niet aan deelgenomen terwiji de

nood onder de Sinti bewoners in de gemeente Nuenen al jaren zo groot bleek?

5

BIJLAGE 2

Korte en Trieste hlstorle vanaf 2010

Een korte historie over het zoeken naar nieuwe uibreidingslocaties en het opknappen van de locaties aan de Bosweg en Kremersbos. De woonwagenlocaties Bosweg en Kremersbos zijn voiledig in eigendom van de gemeente Nuenen en zij zijn ook verantwoordelijk voor het onderhoud en de gewenste uitbreidingen al dan niet op nieuwe locaties in de gemeente Nuenen.

2010 De locatie aan het Pieterveld gerealiseerd. "Hier wonen een vijftiental huishoudens in zogenaamde woonwagenwoningen, Een vijfde locatie is in voorbereiding in NuenenWest en daarnaast staan we aan de vooravond van de revitalisering van twee bestaande locaties Bosweg en Kremersbos." (September 2010)

2010 In dit zelfde jaar repte het gemeentebestuur ook al over 'Revitalisering woonwagenlocaties' met als te bereiken doelstelling 'Het duurzaam verbeteren van de bestaande woon- en leefsituatie en het voorzien in de toenemende vraag naar huisvesting van de Nuenense Sintigemeenschap.'

2012

Burgemeester Maarten Houben moet zich al tien jaar schamen voor de omstandigheden waaronder de Sinti leven in Nuenen. Dat zei hij zelf bij zijn aantreden in 2012 en sinds zijn aantreden en zijn vertrek dit jaar is er weinig tot niets veranderd, moeten we helaas constateren in 2024.

2013 Jaren geleden werd al geconstateerd dat de brandveiligheid en goede aansluitingen op nutsvoorzieningen en riolering niet meer gegarandeerd zijn op de Bosweg en Kremersbos. Aanpassingen zijn al jaren nodigi!

2015: De gemeente Nuenen werkt aan een plan voor de noodzakelijke verbetering van de huisvesting van Sinti. De meeste bewoners zijn tevreden, al is er ook ergernis over betutteling.

2017

Over de noodzaak van de verbeteringen op de woonwagenlocaties is de volledige gemeenteraad het eens. De situatie op de beide woonwagenkampen is erbarmelijk, omdat het groot onderhoud jarenlang is blijven liggen. Er was tot dusver geen geld beschikbaar. De woonwagens op de twee locaties in Nuenen zijn er zo slecht aan toe dat renovatie geen oplossing meer is. Gebrek aan onderhoud breekt de gemeente nu

op.

6

2017 Na jaren van uitstel kan de gemeente Nuenen aan de slag met de aanpak van de woonwagenkampen Bosweg en Kremersbos. De gemeenteraad stelde donderdag in totaal 3 miljoen euro beschikbaar voor de verbetering van de situatie op beide

woonwagenlocaties.

2018 De gemeente is voortvarend gestart met het slepende dossier rond de Sinti. Op 20 juli 2018 heeft de ASD (adviesraad sociaal domein) de Gemeente geadviseerd over haar voorgenomen beleid om de relatie met de Sinti woonachtig in Nuenen te normaliseren.

2018 De gemeente Nuenen gaat op zoek naar een extra plek waar Sinti samen kunnen wonen. De nieuwe woonwagenlocatie is nodig om aan de grote vraag te voldoen.

2019 De gemeente is eigenaar maar heeft jarenlang niks gedaan aan onderhoud. De woonwagens moeten worden opgeknapt of vervangen voor een overdracht aan de woningstichting Helpt Elkander, een project van vele miljoenen. Het gaat mogelijk nog enkele jaren duren tot woonwagenlocatie Bosweg in Gerwen voldoende is opgeknapt voor een overdracht aan woningcorporatie Helpt Elkander. Al die tijd blijft de gemeente opdraaien voor het onderhoud aan de versleten woonwagens. Sommige woonwagens zijn zelfs zo slechts dat lapmiddelen niet meer werken waardoor het plaatsen van tijdelijke huisvesting met de nodige kosten een optie is.

Het onderhoud op de kampjes is jarenlang blijven liggen als gevolg van besluiteloosheid in de gemeenteraad. Al in 2013 lag er een plan om de woonwagenkampen aan de Bosweg in Gerwen en het Kremersbos in Nuenen op te knappen. De gemeente wilde er twee miljoen euro voor uittrekken. Maar vanwege de slechte financiele situatie van de gemeente werd het plan weggestemd.

2020 Bijna drie jaar na het besluit om de situatie op de woonwagenkampen Kremersbos in Nuenen en Bosweg in Gerwen op orde te brengen, is er voor de bewoners nog niks veranderd. Budget ging tot dusver vooral op aan de inhuur van projectleiding, projectbegeleiders en een bemiddelaar!

2021 In een brief aan het gemeentebestuur en de gemeenteraad spreken Sinti bewoners hun ongeduld uit. De brief is ondertekend door veertien Sinti, die al jaren noodgedwongen in een huis wonen. Ze spreken namens meerdere personen: op dit moment wachten zeker 45 gezinnen op een standplaats, aldus de briefschrijvers. Volgens hen gaat het wonen in een huis ten koste van hun (sociale) gezondheid. In de Sinti-cultuur is het van belang dat families dicht bij elkaar wonen, schrijven zij. Nu wonen sommige families of ver uiteen of met meerdere generaties in ^6n huis.

7

De initiatiefnemers voor deze brief uit 2021wachten nog steeds op een antwoord op deze brief van het college en de rood! (het is nu 20241!)

2022 Dit jaar nog ligt er een plan voor het opknappen en uitbreiden van de huisvesting van Sinti in Nuenen en Gerwen. Dat heeft wethouder Ralf Stultiens beloofd. In 2030 moeten er onder meer 43 nieuwe standplaatsen zijn gerealiseerd.

2022 Woningcorporatie Helpt Elkander gaat de slecht onderhouden woonwagenlocaties in Nuenen niet overnemen van de gemeente om die te beheren, ondanks een afspraak uit 2017. Wat de gevolgen zijn voor de Sinti, is nog onduidelijk. {Opmerking hierbij, de gemeente zou eerst de kampjes opknappen, dat was onderdeel van de afspraak en is

nog steeds niet gebeurd. Inmiddels heeft Helpt Elkander zich teruggetrokken)

2022 Uit een actueel woonbehoefte onderzoek blijkt dat Sinti in de gemeente Nuenen behoefte hebben aan 43 nieuwe standplaatsen. De gemeente wil daarom bestaande woonwagenkampen uitbreiden en kleinschalige kampjes in nieuwbouwwijken oprichten.

2022 Volgens wethouder Caroline van Brakel is het een utopische gedachte dat de woonwagenkampjes in 2022 opgeknapt worden. "Helpt Elkander neemt de kampjes pas over, als wij als gemeente alle woonwagens schoon, heel en veilig gemaakt hebben."

2023

Het woonwagenkampje aan de Bosweg in Gerwen kan in de toekomst niet uitbreiden. Het aantal standplaatsen blijft na een renovatie 20. Woonruimte toevoegen kost te veel tijd en geld, concluderen de gemeente in november 2023

Uitzichtloos en hopeloos constateren de bewoners nu.

8

Bijlage 3:

Juridisch kader

Woonwagenbewoners hebben een eigen culturele identiteit. Deze culturele identiteit verdient bescherming, op basis van internationaal- en Europeesrechtelijke verdragen. Dit is

de afgelopen decennia in diverse (Internationale) gerechtelijke uitspraken bevestigd. Essentiele kenmerken voor de culturele identiteit van de woonwagenbewoners zijn de mobiele woonvorm, het leven in familieverband en (in mindere mate) de trekvrijheid. Uit jurisprudentie voIgt dat het daarbij niet uitmaakt dat de woonwagenbewoners in de praktijk nauwelijks rondtrekken. Ook het feit dat (sommige) woonwagens niet of nauwelijks meer verplaatsbaar zijn doet daar niets aan af. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) geeft daarover aan dat het "nomadisch bestaan" "nomadic in spirit" is. Het nomadisch bestaan leeft voort in de geest van de woonwagenbewoners. Dit impliceert overigens niet automatisch dat woonwagenbewoners net zo goed in een stenen woning kunnen wonen.

Voor de bepaling of iemand een woonwagenbewoner is maakt het niet uit of degene (tijdelijk) in een stenen woning heeft gewoond. Voor een deel van de woonwagenbewoners geldt immers dat zij noodgedwongen verhuisden naar een reguliere woning. Het leven in een woonwagen wordt beschermd door de volgende mensenrechten, die zijn geratificeerd in diverse (internationale) verdragen:

•

Het recht op huisvesting: de overheid heeft een inspanningsverplichting om te voorzien

in veilige, passende en betaalbare huisvesting waarbij rekening wordt gehouden met de

culturele identiteit. •

Het recht op de eerbiediging van het priv6, familie- en gezinsleven: leder heeft het recht op respect voor zijn priveleven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn correspondentie. Hierbij wordt een woonwagen aangemerkt als woning, en het leven in en rond een woonwagen als wezenskenmerk van de identiteit van

woonwagenbewoners. •

Het recht op gelijke behandeling: het gelijkheidsbeginsel houdt in dat woonwagenbewoners niet nadeliger mogen worden behandeld vanwege het feit dat zij woonwagenbewoner zijn. Daarnaast houdt het gelijkheidsbeginsel in dat ongelijke gevallen ongelijk behandeld moeten worden. Bij woonwagenbewoning gaat het om een ongelijk geval, omdat de woonvorm voor woonwagenbewoners een wezenlijk onderdeel is van hun cultuur en identiteit. Daarom kan de woonbehoefte niet gelijkgesteld worden aan een "woonwens" van bewoners van reguliere woningen.

9

Hieruit volgen de onderstaande verplichtingen: De gemeente moet beleid ontwikkelen dat het woonwagenleven voldoende faciliteert en beschermt. Woonwagenbewoners moeten binnen afzienbare tijd kans maken op een standplaats. Bij het bepalen of iemand woonwagenbewoner is, kan gebruik gemaakt worden van het afstammingsbeginsel. Het maakt niet uit of een woonwagenbewoner (tijdelijk) in een stenen woning heeft gewoond.

10

Handtekeningen bewoners bij de brief van Sinti bewoners

NAAM

ADRES________________ Handtekening

11