Aanleverdocument beeldvormende avond - Biodiversiteitsplan

Beeldvormende avond Onderwerp: Zaaknummer:

Beleidsplan biodiversiteit 1697826

Indiener(s): Behandeld ambtenaar Voorgestelde data Doel agendering

Sandor Löwik Robin Schatsbergen 26 oktober 2023 Voorbereiding op raadsbesluit

Rol college

actief deelnemen

Een beeldvormende bijeenkomst komt voort uit artikel 15 van het Reglement van Orde: Beeldvormende bijeenkomst: bijeenkomst met als doel het verkennen en afbakenen van vraagstukken, het horen van het maatschappelijke veld en het inventariseren van knelpunten en keuzes, met inbegrip van werkbezoeken, workshops, themabijeenkomsten en raadsinformatieavonden. Onderwerp Biodiversiteit van de gemeente Nuenen Aanleiding De gemeenteraad heeft in het coalitieprogramma 2022-2026 aangegeven de biodiversiteit te willen vergroten. Tevens is in de omgevingsvisie is vastgesteld dat wij de rijke natuur van Nuenen willen behouden en versterken met aandacht voor vergroting van de biodiversiteit, klimaatadaptatie, cultuurhistorie en recreatie. Voor de vertaling van deze algemene doelen en ambities naar concrete doelen, maatregelen en acties wordt een biodiversiteitsplan voor de gemeente Nuenen opgesteld. Urgentie, probleemstelling De biodiversiteit staat onder grote druk. Dat is allang geen nieuws meer. Er verdwijnen steeds meer dieren en planten (zie zwarte lijn in de volgende figuur 1). Zo gaat de hoeveelheid insecten al tientallen jaren enorm achteruit. Met de huidige snelheid van biodiversiteitsverlies en zonder verregaande acties stevenen we af op een onleefbare aarde (zie grijze lijn in figuur 1).

Als bepaalde soorten verdwijnen, heeft dat namelijk weer effect op andere soorten waardoor er uiteindelijk kettingreacties ontstaan. Dit heeft grote gevolgen, ook voor de mens. Het brengt schoon drinkwater, schone lucht en een gezonde bodem in gevaar; de basis voor ons leven en ons voedsel. De ongekend snelle achteruitgang van de biodiversiteit vormt een minstens even grote bedreiging voor de mensheid als de opwarming van de aarde. Maar figuur 1 laat ook zien wat we kunnen bereiken, als we allemaal bijdragen aan behoud en herstel van biodiversiteit. Het benadrukt dat voor het verlies beperkt kan blijven en zelfs weer wat kan herstellen (de groene lijn) samenwerken noodzakelijk is. Het is nu of nooit!

blad 1 van 4

[Typ hier]

Figuur 1. De verschillende opties om biodiversiteitsverlies een halt toe te roepen en zelfs te keren. Copyright © 2020, Leclère e.a. under exclusive licence to Springer Nature Limited.

Wat doen we al? Het is niet zo dat we ons in Nuenen nu pas bezighouden met biodiversiteit. Het is wel voor het eerst dat er een programma voor wordt opgesteld waarin alles samenkomt. In het biodiversiteitsplan is ook aandacht voor wat er al gebeurt. Een aantal voorbeelden hiervan zijn: • Natuur in het dorp - van Orbis, More en Provincie Noord-Brabant. Natuur in het Dorp is een project speciaal in het leven geroepen om meer groen en meer nestgelegenheid in de dorpen van Noord-Brabant te creëren. In gemeente Nuenen zijn er al verspreid verschillende nestkasten en insectenhotels geplaatst. Ook zijn er bloemenzaadmengsels en beplantingspakketten uitgedeeld. Natuur in het Dorp krijgt een vervolg in de gemeente Nuenen. •

Biodivers bosbeheer – De natuurgebieden van de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten zijn in totaal circa 110 hectare groot en ligt verspreid over zes grotere gebieden in de gemeente en enkele kleinere bospercelen in en rond de dorpen Nuenen en Gerwen en het Strandbad. Van deze oppervlakte bestaat circa 76 hectare uit bos. Het merendeel hiervan ligt in het heideontginningslandschap (Collse en Refelingse heide, Papenvoortse heide, Vaarlese heide, Pastoorsmat, Crossbaan Olen). De ambitie voor het beheer van deze bossen is te zorgen voor een structuurrijk, divers en natuurlijk bos dat op duurzame wijze beheerd wordt. Samen met Bosgroep Zuid Nederland wordt hier invulling aan gegeven. Om deze ambitie te behalen, zijn in het beheerplan voor de bos- en natuurgebieden van de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten maatregelen benoemd. Op het moment van schrijven wordt dit beheerplan geëvalueerd en geactualiseerd.

•

Onderzoek bosbeheer - Om zowel de kwaliteit van de bodem als de soortensamenstelling en de bosontwikkeling te verbeteren, is de gemeente samen met Bosgroep Zuid Nederland enkele jaren geleden op de Papenvoortse heide gestart met het aanplanten van boom- en struiksoorten die juist een verbeterend effect hebben op de bodem. Een groot deel van de bomen heeft bij de aanplant een ‘extraatje’ meegekregen, in de vorm van een toevoeging in het plantgat. Er zijn daarbij verschillende nutriëntengiften gebruikt. De effecten van

blad 2 van 4

[Typ hier] de toevoegingen in de plantgaten worden door Bosgroep Zuid Nederland de komende jaren nauwkeurig vastgelegd en gevolgd. Dit onderzoek levert waardevolle kennis op en geeft meer inzicht in welke mineralen en nutriënten voor de planten de beste keuze zijn om een goede start mee te geven. •

Vergroten van bosareaal door schenking - Het personeel van Smeulders Interieurgroep in Nuenen heeft vanwege hun zestig jarig jubileum in 2022 een stuk bos cadeau gedaan aan de gemeente. Het perceel ligt ten zuiden van de N270, ingeklemd tussen de Refelings Heide en de Collse Hoefdijk. Smeulders heeft hier in het najaar van 2022 honderd bomen laten planten, de gemeente zorgt voor het onderhoud.

•

Zakelijke initiatieven – zoals Vaderland, de gastronomische kringloopboerderij en belevingsplek bij de Oude Toren. In de tuinderij zorgt men voor het land, investeert men in de bodem en de biodiversiteit. Er wordt uitgenodigd om mee te kijken en te bouwen. Op die manier ontstaat een vruchtbare plek waar de aarde centraal staat en mensen gevoed en geïnspireerd raken.

•

Aanleg en beheer van faunapassages – Langs de Hooidonksche Beek liggen een aantal faunapassages. Onderhoud van deze faunapassages neemt de gemeente op in het Groenbeheerplan. De gemeente monitort de effectiviteit van deze faunapassages. Waar nodig voeren we verbeteringen en/of aanpassingen door. Waar gewenst faciliteren we de provincie bij aanleg van nieuwe passages en verbindingen in het kader van het Natuurnetwerk Brabant, bijvoorbeeld in het kader van een ruimtelijk project.

•

Aanleg en beheer van vlindertuintjes – We leggen samen met IVN vrijwilligers vlindertuintjes aan. De IVN vrijwilligers beheren deze.

•

Monitoring - We monitoren het effect van het ecologisch maaibeleid van de bermen. Door vrijwilligers van de IVN worden de bermen aanvullend, incidenteel gemonitord.

Vorm Er wordt een presentatie gegeven van het proces om te komen tot een biodiversiteitsplan voor de gemeente Nuenen. In deze presentatie wordt ook uitvoerig ingegaan op het toekomstbeeld van de biodiversiteit voor de verschillende landschapstypen die Nuenen kent. Zie hiervoor ook de presentatie die is bijgevoegd. We gaan graag in gesprek met de raadsleden over het belang van de biodiversiteit voor de toekomst. Welke aandachtspunten zien zij, waar willen zij de nadruk opleggen. De vragen die wij tijdens deze sessie graag beantwoord willen zien, zijn:

• • • •

Is het toekomstbeeld en de strategie die we uitgezet hebben een logische uitwerking van het beleid? Herkent de raad die lijn? Waarover wil de raad meer weten om tot besluitvorming over te kunnen gaan? Wat staat nog ter discussie naar mening van de raad? Welke rol ziet de gemeente voor zichzelf in het samenwerken met stakeholders (regisseur)?

Voorgesteld programma 1. Inleiding projectleider gemeente Nuenen Robin Schatsbergen 2. Presentatie van proces en inhoud biodiversiteitplan (zie bijgaande powerpont presentatie) 3. Vragensessie: het gesprek aangaan met de raadsleden over het belang van biodiversiteit voor de toekomst, de aandachtspunten en waar leggen zij de nadruk op, hoe zien zij de rol van de gemeente, etc. Input via Mentimeter. Graag hiervoor een mobiel apparaat meenemen

blad 3 van 4

[Typ hier] Beoogde deelnemers 1. Wethouder Sandor Löwik 2. Projectleider Robin Schatsbergen en projectteam 3. NL-adviseurs (adviesbureau) Bijbehorende vergaderstukken Powerpoint presentatie Beoogde resultaat sessie De gemeenteraad ziet het urgente belang van biodiversiteit. De gemeenteraad wordt geïnformeerd over de aanpak, rol en bijdrage van de gemeente Nuenen. De gemeenteraad is op de hoogte van het voornemen om te komen tot een biodiversiteitsplan. De gemeenteraad levert input voor het biodiversiteitsplan. Vervolgproces1 Het biodiversiteitsplan dient vastgesteld te worden. Afhankelijk van de input die de raad gaat leveren, komt het Biodiversiteitsplan op de agenda van de Oordeelsvormende avond.

1 Van een beeldvormende bijeenkomst wordt geen verslag gemaakt.

blad 4 van 4