A7 SGE - Jaarverslag 2024

S T E DE L I J K GE B I E D!

BEST - EINDHOVEN - GELDROP-MIERLO - HELMOND - NUENEN - OIRSCHOT - SON EN BREUGEL - VELDHOVEN - WAALRE

STEDELIJK GEBIED!

JAARVERSLAG 2024

Stedelijk Gebied Eindhoven

BEST - EINDHOVEN - GELDROP-MIERLO - HELMOND - NUENEN - OIRSCHOT - SON EN BREUGEL - VELDHOVEN - WAALRE

STEDELIJK GEBIED! VOORWOORD Het jaar 2024 stond voor onze samenwerking in het

Ook namens de andere leden van het Bestuurlijk Platform

teken van de schaalsprong. We stonden daarbij voor de vraag welke activiteiten we kunnen opstarten om de economische groei in onze regio te faciliteren en tegelijkertijd de brede welvaart te bevorderen. De opgaven binnen het stedelijk gebied, als hart van de Brainportregio, zijn groot. Hoe zorgen we voor voldoende ruimte voor de bedrijven die een bijdrage leveren aan onze economie? Hoe bouwen we sneller betaalbare

Hans Ubachs, Best

Maes van Lanschot, Eindhoven

Martijn de Kort, Helmond

Madeleine van Toorenburg, Nuenen

Judith Keijzers, Oirschot

Suzanne Otters, Son en Breugel

Marcel Delhez, Veldhoven

Marcel Oosterveer, Waalre

woningen? Hoe zorgen we dat onze voorzieningen meegroeien met alle veranderingen? En hoe doen we dat allemaal duurzaam en binnen onze schaarse ruimte? In dit jaarverslag ziet u hoe we op al deze onderdelen stappen hebben gezet. Zo is de Visie op Werklocaties naar de gemeenteraden gestuurd, hebben we samengewerkt met de corporaties aan een succesvolle tender voor 2500 betaalbare en duurzame sociale huurwoningen, is ons onderzoek naar de voorzieningenstructuur bijna afgerond en werkt het thema Ruimte aan integrale afwegingen, waarbij afgelopen jaar vooral ‘groen’ centraal stond. Naast alle inhoudelijk opgaven, ligt er ook een opgave om onze samenwerking in de regio efficiënt en effectief te organiseren. De samenwerking binnen de MRE-regio is afgelopen jaren geïntensiveerd; ook op thema’s waarbij voorheen alleen op SGE-niveau werd samengewerkt. Dat vraagt om een manier van werken die complementair is aan elkaar. Dat proces is afgelopen jaar nog niet afgerond. Komend jaar zoeken we verder naar een nieuw evenwicht in onze samenwerking, in het belang van onze inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties nu en in de toekomst.

Jos van Bree Voorzitter Stedelijk Gebied Eindhoven

2

BEST - EINDHOVEN - GELDROP-MIERLO - HELMOND - NUENEN - OIRSCHOT - SON EN BREUGEL - VELDHOVEN - WAALRE

STEDELIJK GEBIED! 2024 IN BEELD Bevolkingsomvang Stedelijk Gebied Eindhoven Son en Breugel Oirschot Waalre Nuenen Best Eindhoven

GeldropMierlo

Veldhoven

Helmond

*

Eindhoven

246 417

Helmond

95 874

Veldhoven

46 827

Geldrop-Mierlo

40 733

Best

31 223

Nuenen

24 231

Oirschot

19 280

Son en Breugel

17 988

Waalre

17 959

Totaal:

540 532

Er zijn in 2024 3.537 woningen opgeleverd

Totaal SGE 2023 =

535.605

Groei SGE in 2024:

4.927 inwoners

waarvan 1.492 sociale huurwoningen

In 2024 hebben 657 inwoners urgentie aangevraagd. Hiervan zijn er 271 toegekend, 330 afgewezen en nog 56 in behandeling.

Banen in het Stedelijk Gebied Eindhoven** Totaal SGE 2023 =

Son en Breugel Oirschot Waalre Nuenen Best GeldropMierlo

345.300

Groei SGE in 2024:

Veldhoven

5.100

Helmond

* Bron: CBS inwonersaantal per 1-1-2024 ** Bron: CBS, banen van werknemers in december 2022

Eindhoven

Eindhoven

199 500

Helmond

41 600

Veldhoven

39 600

Geldrop-Mierlo

13 400

Best

15 600

Nuenen

7 200

Oirschot

12 500

Son en Breugel

16 000

Waalre

5 000

Totaal:

350 400

ECONOMIE WAT WAREN ONZE OPGAVEN IN HET JAARPROGRAMMA 2024? A. Voldoende toekomstbestendige werklocaties

Toelichting Afgelopen jaar lag de prioriteit van het thema Economie bij

Beleid en programmering

de programmering voor werklocaties. Eind 2024 is de Visie op

1. Afronden van nieuwe

Werklocaties aangeboden aan de gemeenteraden. Bij de Visie

programmeringsafspraken

horen een Uitvoeringsstrategie en een Uitvoeringsagenda. De

bedrijventerreinen 2024 e.v.

Uitvoeringsstrategie is ter informatie meegestuurd naar de

2. Toekomstbestendige bedrijventerreinen

gemeenteraden. In het eerste kwartaal van 2025 willen we de

3. Casusgerichte afstemming

Uitvoeringsagenda afronden. Daarmee creëren we de hoognodige

bedrijventerreinen

ruimte voor onze Brainporteconomie, maar we maken ook keuzes in welke groei we niet willen faciliteren. Zo bieden we bijvoorbeeld geen

Uitvoering en Monitoring 1. Continuering reguliere activiteiten

ruimte aan datacenters of aan logistiek die niet aan onze regionale economie is gelieerd.

9voor1 2. Doorontwikkelen bedrijvenloket op regionaal niveau

Bij het vaststellen van de Visie Werklocaties is ook aan de gemeenteraden voorgesteld het financieel arrangement te beëindigen.

3. Toekomst financieel arrangement

Dit komt nog uit een periode met een overschot aan werklocaties en

4. Evaluatie Regionaal Ontwikkelfonds

die situatie is de komende jaren niet aan de orde. De evaluatie van

Werklocaties 5. Vastgoedmonitor bedrijfshuisvesting

het ROW is uitgesteld totdat de gehele programmering is afgerond. Mogelijk kan dit fonds een andere rol krijgen, bijvoorbeeld voor de transformatie naar toekomstbestendige bedrijventerreinen.

B. Vitale Centra 1. Uitvoering detailhandelsvisie

Veel (reguliere) werkzaamheden binnen het thema Economie zijn

2. Continuering en doorontwikkeling

volgens afspraak uitgevoerd. Zo heeft 9voor1 110 aanvragen van

RACD

bedrijven behandeld. Ongeveer 87% van deze bedrijven kwam uit de eigen regio.

C. Borging economisch belang bij

andere thema’s

Verder is de vastgoedmonitor uitgevoerd en is een start gemaakt met

1. Regionale aanpak arbeidsmigratie

de doorontwikkeling van de RACD.

2. Oplossingen voor congestie op het energienetwerk

De visie op werklocaties is dit jaar aangeboden aan de gemeenteraden.

uwe Voorbeeld van de nie

WoonST woningen.

WONEN WAT WAREN ONZE OPGAVEN IN HET JAARPROGRAMMA 2024? A. Uitvoering geven aan ‘Visie op Wonen

& Woondeal’ 1. Versnellen van de woningbouwopgave 2. WoonST woningen

B. Gezamenlijke woningbouwprogrammeringsafspraken 1. Toetsen woningbouwplannen C. Woonruimteverdeling 1. Vaststellen vernieuwde gezamenlijke

Toelichting

huisvestingsverordening

Een aantal onderwerpen van het thema Wonen is de afgelopen jaren

2. Vraagstuk Arbeidsmigranten

overgedragen naar de MRE, zoals bijvoorbeeld de woningbouwmonitor. Binnen het SGE-thema Wonen is in 2024 veel aandacht uitgegaan naar

D. Aanvullende samenwerkingsprojecten

de nieuwe urgentieverordening, die begin 2025 wordt aangeboden aan

1. Samenwerking met partners

de gemeenteraden, en naar de tweede aanbesteding voor WoonST-

continueren en uitbouwen

woningen. Daarmee kunnen onze corporaties de komende jaren 2500

2. Kennissessies

betaalbare en duurzame sociale huurwoningen realiseren.

3. Samenwerking binnen de werkgroep GREX

Binnen veel gemeenteraden leven zorgen over de positie van de eigen

4. Nieuwe wet- en regelgeving

inwoners of van bepaalde beroepsgroepen op de woningmarkt. De

5. Beter benutten bestaande

portefeuillehouders Wonen hebben daarom besloten gezamenlijk

woningvoorraad

onderzoek te laten doen naar de (on)mogelijkheden om in de huisvestingsverordening voorrang voor doelgroepen te regelen. Uit

Extra gerealiseerd:

het onderzoek blijkt dat er juridisch gezien geen grondslag is voor

Onderzoek naar voorrang voor

een voorrangsregeling. Een voorrangsregeling leidt ook niet tot

doelgroepen

verbetering van de woningmarkt. Oplossingen waar woningzoekenden echt iets aan hebben zitten vooral in het bouwen van meer betaalbare woningen en het bevorderen van doorstroming. Het versnellen van de woningbouw blijkt echter, ondanks voldoende plannen, in de huidige markt geen eenvoudige opgave. De woningbouwproductie is toegenomen ten opzichte van eerdere jaren, maar is nog niet voldoende om de voorgenomen productie te halen. Het aanjagen van de productie van betaalbare woningen krijgt komend jaar dan ook de hoogste prioriteit. Veel van onze activiteiten binnen het thema Wonen zijn inmiddels reguliere activiteiten. Dan gaat het bijvoorbeeld om de adviezen van ons Coördinatieteam Wonen. Het Coördinatieteam toetste afgelopen jaar 11 woningbouwprojecten in de regio aan de Brainport Principles. In totaal ging het daarbij om zo’n 2000 woningen. De aanpak van (huisvestings)problematiek rond arbeidsmigranten blijkt ingewikkelde materie. Samen met het thema Economie werken we aan een integrale aanpak. We leggen daarbij ook een verbinding met partijen in het sociaal domein die met dit onderwerp aan de slag zijn. We gaan hier komend jaar werk van maken en komen met een actieplan.

VOORZIENINGEN EN EVENEMENTEN WAT WAREN ONZE OPGAVEN IN HET JAARPROGRAMMA 2024?

Toelichting Door de economische groei van onze regio neemt ook het belang van Voorzieningen en Evenementen toe. Het in kaart brengen van de toekomstige behoefte kreeg in 2024 daarom de hoogste prioriteit.

A. Werken aan strategisch kader voor thema Voorzieningen en Evenementen

Om dit goed in kaart te brengen hebben we als stedelijk gebied het kwantitatieve MRE-onderzoek naar voorzieningen en verder laten verdiepen en kwalitatief verrijken. Op basis hiervan bepalen we

B. Nieuwe impulsen voor regionaal voorzieningenniveau

komend jaar de maatschappelijke opgave. Aan de hand daarvan passen we onze scope zo nodig aan.

1.  Toekomstige behoefte in kaart 2. Afronden regiodeal

Steeds vaker kloppen verenigingen of andere organisaties in de

3. Afstemmen nieuwe ontwikkelingen

regio bij meerdere gemeenten aan met (dezelfde) vraag om hen te

4. Musea werken samen aan verhaal van

ondersteunen bij hun zoektocht naar ruimte. Afgelopen jaar ging het

Brainport

daarbij bijvoorbeeld om de cricketbond en de Indiase gemeenschap. Al eerder gaven organisatoren van evenementen aan dat er behoefte

C. Toekomstbestendigheid (bestaande)

is aan een grote evenementenlocatie. Als stedelijk gebied hebben we

voorzieningen en evenementen

afgesproken dit soort vragen gezamenlijk op te pakken. Zo kunnen

1. Bevorderen gebruik en bekendheid

we efficiënter werken en proberen we te voorkomen dat belangrijke

bestaande voorzieningen en

voorzieningen tussen wal en schip raken.

evenementen via Regioradar 2. Afstemming knelpunten en kansen

In 2024 hebben we ook van een aantal projecten besloten om deze

3. Samenwerking kleine musea

te parkeren. Zo komt de samenwerking tussen de kleine musea niet van de grond, blijken subsidies voor het ‘verhaal van Brainport’

D. Faciliteren van evenementen

van onze musea niet haalbaar en geven de cijfers van Regioradar

1. Afronden onderzoek XXL-

onvoldoende basis om deze voort te zetten. Een echte regionale

evenementenlocatie 2. Evalueren en eventuele voortzetting regionale editie van GLOW

editie van GLOW is dit jaar nog niet van de grond gekomen, maar de succesvolle edities in Best, Oirschot en Helmond smaken voor veel gemeenten naar meer!

Het in kaart brengen van de toekomstige behoefte aan voorzieningen had de hoogste prioriteit in 2024

RUIMTE

WAT WAREN ONZE OPGAVEN IN HET JAARPROGRAMMA 2024?

Toelichting In het Verstedelijkingsakkoord zijn afspraken gemaakt over Wonen en Economie, maar ook over groen en water. Daarom heeft dit onderwerp afgelopen jaar extra aandacht gekregen binnen het thema

A. We positioneren het

Ruimte. Na een eerste inventarisatie hebben de portefeuillehouders

Portefeuillehoudersoverleg

Ruimte de ambitie uitgesproken om komend jaar dezelfde tool te

Ruimte beter binnen ons

implementeren voor de groennorm uit het Verstedelijkingsakkoord.

samenwerkingslandschap  B. We werken verder aan de

Uit de jaarlijkse monitor blijkt dat we goed op schema liggen als het

uitvoering en het monitoren van het

gaat om de realisatie van de in het Verstedelijkingsakkoord gemaakte

verstedelijkingsakkoord

afspraken. Uitzondering hierop is de woningbouwopgave. Ondanks

 C. We onderzoeken de mogelijkheden voor

onze inspanningen halen we daar nog niet de voorgenomen aantallen.

een regionaal ruimtelijk dashboard.

Als gemeenten zijn we daarbij ook afhankelijk van externe factoren.

 D. We gaan werk maken van de ontwikkeling van robuuste groenblauwe

De monitor hebben we met de gemeenteraden gedeeld zodat ook zij de voortgang kunnen zien.

structuren  E. We onderzoeken of we dezelfde tool kunnen hanteren voor onze groennorm  F. We nemen deel aan het Van Gogh Nationaal Park  G. We omarmen De Europese missie ‘klimaatneutrale en slimme steden’

Op dit moment is er voor de overige SGE-gemeenten geen aanleiding om aan te haken bij de EU-klimaatmissie waar Eindhoven en Helmond als steden aan deelnemen. Wel is afgesproken dat kennis daarover wordt gedeeld. Verder is afgelopen jaar officieel de status Nationaal Park toegekend aan het Van Gogh Nationaal Park. De portefeuillehouders hebben afgesproken om gezamenlijk deel te blijven nemen. Dit biedt een mooie basis om komend jaar verder te werken aan de groenblauwe structuren.

Van Gogh Nationaal Park kreeg in 2024 officieel de status Nationaal Park