A2 MRE - Uitkomsten Bestuurlijke overleggen MIRT en Leefomgeving Zuid Nederland 2024

Aan colleges en gemeenteraden van 21 gemeenten.

uw kenmerk

uw brief van

onderwerp Uitkomsten BO MIRT en BO Leefomgeving Zuid Nederland 2024

ons kenmerk

datum 13 november 2024

e-mailadres

Geachte colleges en raden, Op 6 november 2024 waren zowel het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL) als het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT) voor Landsdeel Zuid. Beide overleggen vormen samen het jaarlijks gesprek tussen Rijk en regio (provincies, gemeenten, waterschappen) om afspraken te maken over bereikbaarheid, veiligheid en de ruimtelijke inrichting van Nederland. Aanwezig zijn een bestuurlijke afvaardiging van onze regio, leden van Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant en bewindspersonen van de betreffende ministeries. Het BOL is normaal gesproken in het voorjaar, maar is dit jaar vanwege de kabinetsvorming verplaatst naar het najaar. Vervolgens is besloten om beide overleggen op één dag te doen, zodat zaken in onderlinge samenhang aan bod kunnen komen. De afgelopen maanden hebben we met de 21 gemeenten van onze MRE hard gewerkt aan de voorbereiding. En we kunnen na de overleggen tevreden terugkijken naar de uitkomsten van de BO’s op 6 november jl. Hiermee bouwen we voort op de afspraken die Rijk en regio op 28 maart 2024 hebben gemaakt in het convenant “Investeringen in ondernemingsklimaat microchipsector” (hierna: Beethovenconvenant) en eerder in het BO MIRT 2022 (hierna: Brainportdeal). We kunnen nu de nodige vervolgstappen zetten om de ambitieuze doelstellingen uit de Beethovendeal te realiseren.

De partijen uit het Beethovenconvenant zetten zich ieder vanuit de eigen taak en rol in om de gevolgen van de economische groei in de regio op het gebied van woningbouw, mobiliteit, bedrijventerreinen en voorzieningen op een goede manier te laten plaatsvinden. Waarbij nu de focus ligt op realisatie en uitvoering. Met als uiteindelijke doel een goede balans tussen economische groei en leefbaarheid in de regio voor al onze inwoners, nu en in de toekomst. Hieronder gaan we nader in op de belangrijkste uitkomsten uit beide overleggen voor de Metropoolregio Eindhoven. Alle afspraken zijn terug te vinden in de kamerstukken zie bijlage. Deze stukken worden besproken met de Tweede Kamer op 25 november a.s. Ook is Statennotitie met de informatie vanuit de provincie toegevoegd als bijlage bij deze brief.

BO-MIRT: mobiliteit Rijk en regio hebben tijdens dit BO een financiële en risicoverdeling afgesproken voor de mobiliteitsonderdelen uit het Beethovenconvenant. Daarmee kunnen we met het Rijk komen tot (project)overeenkomsten en binnen de regio ook de onderlinge bijdragen tussen gemeenten, provincie en Brainportpartners vastleggen. De verdeling Rijk-regio is als volgt: Project Multimodale Knoop (MMK) Eindhoven HOV4 HWN/OWN A2/N2 inclusief Brainportlijn en Noordwestelijke ontsluiting Multimodaal Pakket MRE 2024 (‘Korte Termijn Maatregelenpakket 2’) Totaal mobiliteit (mln. €)

Totaal 198 157 503

Bijdrage Rijk 145 87 415

Bijdrage regio 53 70 88

200

71

129

1.058

718

340

Geconstateerd is dat alle afspraken uit het Beethovenconvenant uitwerking hebben gekregen en op schema liggen. Multimodaal Pakket MRE Het Multimodaal Pakket MRE 2024 (hierna: KTM2) is een uitbreiding en verbreding naar de gehele regio van het Korte Termijn Maatregel pakket A2 Randweg Eindhoven (hierna: KTM1) uit het Brainportconvenant. Beide pakketten bestaan uit mobiliteitshubs, fiets- en openbaar vervoermaatregelen en een meerjarige werkgevers- en gedragsaanpak. Door beide KTM-pakketten verbetert de bereikbaarheid van de regio, wordt het autohoofdwegennet minder belast en gaan onze inwoners zich duurzamer en gezonder verplaatsen. Rijk, provincie, gemeenten en bedrijven hebben in het Beethovenconvenant samen een bedrag van € 200 miljoen beschikbaar gesteld voor KTM2. Het Rijk heeft nu in het BO MIRT 2024 toegezegd €71 miljoen bij te dragen aan KTM2, oftewel een bijdrage van ruim 1/3e aan de regionale investeringen in mobiliteit door de MRE-gemeenten. De regiopartners (provincie, gemeenten en bedrijfsleven) financieren het overige 2/3e deel. De Rijksbijdrage in het KTM2pakket is fors hoger dan in het KTM1-pakket. Komend jaar werken Rijk en regio verder uit aan welke concrete projecten de investeringen worden besteed.

Overige relevante besluiten BO MIRT Het Rijk heeft in heel Nederland de restbudgetten voor gepauzeerde projecten op het hoofdwegennet samengevoegd om tot centrale herverdeling te komen. Voor onze regio betreft dit het budget van de gepauzeerde verbreding A67 Leenderheide-Geldrop. We hebben, mede gelet op de afspraken in Beethoven, van het Rijk de mogelijkheid gekregen om een voorstel te doen voor alternatieve en mitigerende maatregelen, met een maximale hoogte van het restbudget A67. Deze maatregelen worden komend jaar uitgewerkt en besproken met het Rijk. Dan wordt ook inzichtelijk hoe we de verwachte wederkerige regionale bijdrage aan deze maatregelen invullen. Verder is de scope van de MIRT-verkenning HWN/OWN A2/N2, Brainportlijn en noordwestelijke ontsluiting vastgelegd. Ook is de actualisatie van het MIRT-onderzoek verstedelijking en bereikbaarheid Brainport begonnen. Daarnaast zijn er besluiten genomen over de MIRTverkenning Multimodale Knoop Eindhoven en over HOV4.

pagina 2 van 4

Tot slot is de Multimodale Mobiliteitsagenda (MMA) vastgesteld als gezamenlijk uitgangspunt van Rijk en regio voor het vinden van bereikbaarheidsoplossingen in samenhang met de ruimtelijke strategie in Zuid-Nederland. De eerder dit jaar vastgestelde Regionale Mobiliteitsvisie MRE en het Meerjarige Multimodale Mobiliteitspakket (MMMP) dat wij samen met uw gemeenten en de provincie op dit moment opstellen, bepalen onze inzet voor de MMA. Wij verwachten vanaf 2025 hierover concrete afspraken te kunnen maken met het Rijk.

BOL: verstedelijking Woningbouwversnelling Beethoven Rijk en regio hebben op dit BO tussentijdse afspraken gemaakt over hoe gezamenlijk met het bedrijfsleven een bedrag van €245 miljoen ingezet kan worden om 17.000 woningen en 2.280 onzelfstandige studenteneenheden versneld te realiseren. De komende periode wordt gebruikt om hiervoor proposities in de gehele regio te ontwikkelen. Daarvoor wordt een ondersteuningsteam ingezet. Op basis van de concrete proposities wordt een uiteindelijke financiële regeling vastgesteld. Voor de proposities is al afgesproken dat alle projecten uiterlijk 31-12-2030 gestart dienen te zijn met de bouw, minimaal voor 2/3e uit betaalbare woningen moeten bestaan en dat de middelen kunnen worden ingezet voor een publiek tekort in de gebiedsontwikkeling (grondexploitatie) of het haalbaar maken van de vastgoedontwikkeling. Verder hebben Rijk en regio een gezamenlijke verkenning naar de sociaal-maatschappelijke opgave afgesproken. Op te leveren voor het einde van 2024. De verkenning heeft tot doel om in beeld te krijgen wat deze opgave zowel fysiek als financieel betekent en welke fasering mogelijk is. Door middel van een Quick Scan wordt dit jaar gekeken naar het instrumentarium en de systematiek tot bekostiging/financiering, waaronder de mogelijkheden van het Gemeentefonds.

Dit wordt afgerond in het eerste kwartaal van 2025 en vormt vervolgens een basiskader om tot meerjarige financieringsafspraken te komen. Het streven is om voor de zomer in 2025 hierover tot eerste concrete afspraken te komen. Op basis hiervan kan een uitvoeringsplan worden gemaakt waarin de financiële kaders staan in een nader te bepalen aanpak/regeling. Uitvoeringsagenda Novex Stedelijk Brabant Rijk, provincie, waterschappen en de Brabantse regio's (waaronder de MRE) hebben ingestemd met een uitvoeringsagenda Novex Stedelijk Brabant. Voor onze regio is dit aanvullend aan de afspraken in Beethovenconvenant en Brainportdeal. Deze afspraken zijn vooral beleidsmatig of agendasettend op gebied van ruimte en verstedelijking. Speerpunten zijn onder meer de inzet op het revitaliseren van naoorlogse woonwijken, (de ontwikkeling van) OV-knooppunten en het accommoderen van groei in de Brabantse Stedenrij en de Brainportregio. Daarnaast is het belangrijk om de kernen van de kleinere steden en dorpen aantrekkelijk te houden. Mobiliteit, leefbaarheid, groen, water en bodem zijn hierbij belangrijke randvoorwaarden voor wonen en woningbouw in het NOVEX-gebied (geheel Brabant). NOVEX De Peel Rijk, de beide provincies, waterschappen en de 4 regio’s (waaronder de MRE) hebben ingestemd met de eerste Regionale Uitvoerings- en Investeringsagenda (RUIA) NOVEX De Peel.

Met deze 1e RUIA zetten wij een belangrijke stap in de ontwikkeling naar een ondernemende, leefbare en natuurlijke Peel aansluitend op het NOVEX ontwikkelperspectief voor de Peel dat in 2023 is gepresenteerd en waarover wij u eerder hebben geïnformeerd. In de RUIA zijn afspraken gemaakt over onder meer 15 sleutelprojecten voor het Novex gebied De Peel en over de verdere samenwerking, uitvoering en financiering. De sleutelprojecten worden de komende maanden

pagina 3 van 4

verder uitgewerkt. De Metropoolregio Eindhoven is daarbij direct betrokken, in nauwe samenspraak met de gemeenten. Tot slot Dit resultaat is van en voor de gehele regio Zuidoost-Brabant, en is tot stand gekomen door de goede samenwerking met onze 21 gemeenten van de Metropoolregio Eindhoven, het Rijk en de provincie Noord-Brabant. Deze mijlpaal is een belangrijke stap in de uitwerking en realisatie van tientallen projecten in onze regio en uw gemeente om de bereikbaarheid, veiligheid, ruimtelijke inrichting en kwaliteit van leven te vergroten. De afspraken die in beide BO's zijn gemaakt zijn op diverse onderdelen onder voorbehoud van goedkeuring van gemeenteraden, Staten en Tweede Kamer en de private partijen die een bijdrage zullen leveren. We houden u graag op de hoogte van de voortgang. Met vriendelijke groet, het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven, de secretaris,

de voorzitter,

G.A.G.H. Wouters.

J.R.V.A. Dijsselbloem.

Bijlagen: • MIRT brief najaar 2024 van Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat • Afsprakenlijst Bestuurlijke Overleggen MIRT 6 en 7 november 2024 • Uitkomsten Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 6 en 7 november 2024 • Afsprakenlijst Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 6 en 7 november 2024 • Statenmededeling BOL en BO MIRT van Provincie Noord-Brabant • En website van de provincie met resultaten van de 2 Bestuurlijke overleggen.

pagina 4 van 4