A17 MRE - Bijlage 1 ALG Jaarrekening MRE 2025 - getekend

PROGRAMMAJAARVERSLAG 2025 METROPOOLREGIO EINDHOVEN

INHOUDSOPGAVE OVERZICHT METROPOOLREGIOEINDHOVEN

2

KERNGEGEVENS

3

MANAGEMENTSAMENVATTING

4

LEESWIJZER

7

PROGRAMMA’S EN THEMA’S

8

Metropoolregio Eindhoven Regionale samenwerking en strategie cl. Landgoed Gulbergen Ruimte en wonen Mobiliteit Incl. GGA Energietransitie Economie Incl. Investeringsfondsen en bijdrage Brainport Development Programma landelijk gebied Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) Overhead PARAGRAFEN

8 9 9 18 24 24 29 40 40 47 52 56 58

Weerstandsvermogen en risicomanagement Bedrijfsvoering PROGRAMMAJAARREKENING 2025

58 61 67

Overzicht baten en lasten Toelichting op het overzicht baten en lasten Toelichting op verschillen overzicht baten en lasten Inwonerbijdrage Toelichting op de balans per 31 december 2025 WNT-verantwoording 2025 Metropoolregio Eindhoven Rechtmatigheidsverantwoording Controleverklaring accountant

67 68 68 73 80 89 91 93

VERPLICHTE BIJLAGEN

97

Sisa bijlage

97

1

OVERZICHT METROPOOLREGIOEINDHOVEN

Gemeenschappelijke Regeling Vanaf 25 februari 2015 heeft de bestuurlijke samenwerking in de regio vorm gekregen in de Metropoolregio Eindhoven. Vanaf deze datum is dan ook de Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Eindhoven in werking getreden. Op 15 december 2021 heeft een technische aanpassing op deze regeling plaatsgevonden, welke op 1 januari 2022 van kracht is geworden. Deelnemende gemeenten

21

Algemeen bestuur

21 leden

Dagelijks Bestuur

Jeroen Dijsselbloem (voorzitter) Sjoerd Potters Greet Buter Judith Keijzers-Verschelling Giovanni Wouters (secretaris-directeur)

Adviseurs Dagelijks Bestuur

Suzan van de Goor-Gelens (Ruimte & Wonen) Mathijs Kuijken (Mobiliteit) Stijn Steenbakkers (Economie) Rick Thijs (Energietransitie) Fons d’Haens (Landelijk Gebied)

2

KERNGEGEVENS Algemeen Inwoners Hectares Financieel Balans Materiële vaste activa Financiële vaste activa Algemene reserve Saldo lopende rekening Bestemmingsreserves Voorzieningen Langlopende schulden

jaarrekening 2025

jaarrekening 2024

816.413 146.000

809.189 146.000

20.859 828 1.755 84 20.113 4.608 3.853

21.070 828 1.500 629 18.468 5.072 4.065

24.101 24.017

26.944 26.315

171 -87 0 84

318 311 0 629

27,5 17,4 13,2 58,1

18,0 13,6 12,4 44,0

4.797 1.536 6.334

2.373 1.094 3.466

5,573 3,651 2,516

4,883 2,639 2,714

(x € 1.000)

Baten Lasten Saldo lopende rekening Metropoolregio Eindhoven RHCe Gulbergen Totaal Personeel Metropoolregio Eindhoven RHCe Bedrijfsvoering Totaal

(in fte's per 31-12)

Personeelslasten Metropoolregio Eindhoven RHCe Totaal

(x € 1.000)

Gemeentelijke bijdragen

(x € 1,-)

Metropoolregio Eindhoven per inwoner Bijdrage Regionale opgaven Bijdrage Brainport Development Bijdrage Stimuleringsfonds

11,740

10,235

Regionaal Historisch Centrum Archief RHCe m1

16.010

16.259

Bijdrage per inwoner

4,532

4,292

Indexering inwonerbijdrage

6,38%

3,56%

3

MANAGEMENTSAMENVATTING Uitvoering Werkprogramma MRE In 2025 heeft de MRE gewerkt aan het werkprogramma ‘Focus op realisatie', dat nog doorloopt tot en met 2026 op basis van de huidige Regionale Agenda 2023-2026. De nadruk lag op de uitvoering van de vijf hoofdopgaven Ruimte & Wonen, Mobiliteit, Economie, Energietransitie en Landelijk Gebied. Dit inclusief de afspraken tussen Rijk en Regio in het kader van het convenant Beethoven (en de eerdere Brainportdeal). De uitvoering van het Werkprogramma MRE is in 2025 grotendeels conform planning verlopen. Enkele resultaten zijn: • De eerste beschikkingen in het kader van regeling Beethoven Wonen (GREX en VEX) voor in totaal ruim €40 miljoen en de verdere ontwikkeling van de grootschalige woningbouwlocaties (KnoopXL, HOV4) en aanwijzing van Helmond als grootschalige woningbouwlocatie. • Het vastgestelde Meerjarig Mulitmodaal Mobilteitspakket MRE 2025 met 139 concrete maatregelen op het gebied van fiets, openbaar vervoer, spoor, hubs, auto en beleid gedrag. • De vastgestelde Uitvoeringsagenda werklocaties en eerste uitgevoerde prioriteiten. • De uitvoeringsstrategie Voorzieningen 1.0 op de domeinen Zorg & Welzijn, Onderwijs & Kinderopgaven, Sport en spel, Cultuur en Recreatief Groen.

• Het afgeronde onderzoek Actualisatie MIRT met voor de langere termijn zes gebiedsgerichte ontwikkelpaden; een bevestiging van de ruimtelijke koers van de regio en aanvullende randvoorwaarden voor een groei in balans voorzieningen, werklocaties, groene-blauwe verbindingen). • De doorontwikkeling van het thema Landelijk Gebied met een vastgesteld programma 'Vitale Groene Leefomgeving'. Aandachtspunten in het werkprogramma (oranje) zitten verspreid binnen de thema's, waarbij het tempo op enkele onderdelen wat is achtergebleven bij de verwachtingen. Een beoogd resultaat dat significant achter is gebleven (rood) betreffen de twee projecten biobased bouwen en transitie voedselketen. Deze projecten hebben een sterke relatie met het programma Economie, waarbij de portefeuillehouders economie hebben besloten hieraan geen prioriteit te geven vanwege de urgentie voor de uitvoeringsagenda werklocaties en de aanpak van het thema basis- en topvoorzieningen. Daarnaast is in 2025 gewerkt aan de samenwerkingsagenda's met de gemeenten Meierijstad, Weert en Venlo in het kader van de bovenregionale samenwerking. Deze samenwerkingsagenda's zijn in het Algemeen Bestuur van de MRE bekrachtigd, inclusief een lichte regeling. Ook is in 2025 gewerkt aan een intentieverklaring voor verdergaande samenwerking met de Vlaamse grensregio's Antwerpse Kempen en Belgisch Limburg.

De verwachting is dat deze in het eerste kwartaal van 2026 kan worden bekrachtigd. Ontwikkelingen Landgoed Gulbergen De gemeenteraden van de grondgebied-gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen c.a. hebben op basis van de Ontwikkelvisie de Ontwikkelrichting voor Landgoed Gulbergen vastgesteld. Hierdoor is de planologische basis verankerd voor verdere uitvoering van de Ontwikkelvisie van de MRE. In 2025 is voor de voorgenomen verkoop van het noordelijk deel van het landgoed een openbare aanbestedingsprocedure in gang gezet, waarvan de uitkomst in het eerste kwartaal van 2026 wordt verwacht. Zodra besluitvorming heeft plaatsgevonden zullen de financiële gevolgen worden verwerkt. Voor het zuidelijk deel van het landgoed verwachten we in de loop van 2026 een definitieve invulling ter besluitvorming aan het Algemeen Bestuur te kunnen voorleggen.

4

Daarnaast is in 2025 de laatste hand gelegd aan het herziene nazorgplan van de voormalige stortplaats op het landgoed in verband met de overdracht aan de Provincie Noord-Brabant. Hierin is als overdrachtsdatum 2030 opgenomen. Bij dit jaar van overdracht is de verwachting dat de heffing richting de €45 miljoen zal uitkomen. Dat betekent dat er door de MRE een extra bedrag moet worden bijbetaald, in relatie tot het huidige doelvermogen van bijna €23 miljoen. Hierover is Algemeen Bestuur van de MRE in december 2025 geïnformeerd. In 2026 moeten de financiële consequenties helder zijn. In de risicoparagraaf is hiervoor aandacht. Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) In 2025 voerde het RHCe primair zijn wettelijke taken voor toezicht, advies, beheer en publieke dienstverlening uit binnen de beschikbare capaciteit en vanuit de kaders zoals vastgelegd in de Archiefwet. De taken komen tot uiting in drie samenhangende publieksrechtelijke rollen: kennispartner, beheerder en publieke dienst. In 2025 werden ongeveer 300 toezicht- en adviesactiviteiten uitgevoerd en 397 meter analoog en 4,3 TB digitaal archief overgebracht. De uitvoering bleef binnen de beschikbare financiële kaders en in lijn met de begroting.

Verbeteringen in beheer zijn gerealiseerd: eerdere ontoegankelijke archieven zijn heringericht, historische charters gerestaureerd en de digitale vindbaarheid van collecties waar mogelijk vergroot, waaronder de Schepenbank Helmond (1396–1810), die vanaf februari 2026 online beschikbaar komt. De publieke dienstverlening bleef stabiel en intensief, met ruim 13.700 fysieke raadplegingen, meer dan 4.300 digitale contactmomenten en meer dan 1 miljoen paginaweergaven, waarmee de continuïteit en regionale bereikbaarheid van de archieven is gewaarborgd. Tegelijkertijd nam het aantal aanvragen voor digitale bouwdossiers toe, wat in de komende periode verder wordt meegenomen bij de doorontwikkeling van de processen. De uitvoering van toezicht- en adviesactiviteiten bleef maximaal benut, mede door de toenemende complexiteit van de gemeentelijke informatiehuishouding en de groeiende vraag naar specialistisch advies. Verdere stappen voor conservering, beheer en dienstverlening worden systematisch meegenomen binnen de reguliere planning- en controlcyclus en de meerjarige doorkijk richting 2028. Ook is in 2025 de bestuurlijke governance van het RHCe aangepast. De Bestuurscommissie is opgeheven en er is een vaste Commissie van Advies ingesteld (incl. Verordening). Het Algemeen Bestuur heeft in december dit besluit genomen.

Overall financieel beeld De jaarrekening laat voor de gehele werkorganisatie Metropoolregio Eindhoven een positief resultaat zien van ruim € 84.033. Een afwijking welke < is dan 0,5% van het begrotingstotaal. Het jaarresultaat is opgebouwd uit een positief resultaat van € 171.070 voor de MRE en een negatief resultaat van € 87.037 voor het RHCe. Voorgesteld wordt om het batig saldo van de MRE toe te voegen aan de Algemene Reserve en de reserve doorontwikkeling MRE en het nadelig saldo van de RHCe te onttrekken uit de Algemene Reserve RHCe. De Jaarrekening 2025 laat een aantal forse afwijkingen zien ten opzichte van de vastgestelde begroting 2025. Het jaar 2025 was, zoals eerder aangekondigd, voor Metropoolregio Eindhoven een overgangsjaar waarin naast de reguliere werkzaamheden ook de uitvoering van de mobiliteitsafspraken (KTM1) uit de Brainportdeal (2022) en de nieuwe afspraken op het gebied van verstedelijking en mobiliteit in het Convenant Beethoven (2024) en het bijbehorende fondsbeheer zijn gestart. Daarnaast is er in 2025 gewerkt aan het oprichten van realisatieteams op het gebied van wonen, mobiliteit en energie-infrastructuur binnen de MRE en zijn de voorbereidingen getroffen voor het oprichten van een BV Fondsbeheer.

5

Deze nieuwe taken brengen veranderingen mee in de organisatie en de uitvoering van programma’s binnen de regio. Omdat de Begroting 2025 ruim vóór de formele toedeling en besluitvorming over deze nieuwe taken is opgesteld, wijkt de feitelijke uitvoering in 2025 in opzet en inhoud af van eerdere jaren. Hierdoor is een directe vergelijking met de oorspronkelijke begroting minder goed mogelijk dan voorgaande jaren. De uitvoering is altijd gericht op een verantwoorde en doelmatige inzet van middelen binnen het vastgestelde financiële kader. Dit is ook voor de jaarrekening 2025 gelukt. Ten opzichte van de vastgestelde primaire Begroting 2025 vinden afwijkingen plaats welke effect hebben op de beleidsmatige uitvoering en daaraan gekoppelde budgetten. Deze kosten, welke niet in de primaire begroting zijn voorzien, zijn direct het gevolg van de werkzaamheden intensivering schaalsprong (uitvoering MRE-onderdelen convenant Beethoven). De gemaakte kosten opgevangen binnen de financiële kaders van de begroting en/of de ontvangen bijdragen van derden.

6

LEESWIJZER Het jaarverslag 2025 van de concernorganisatie Metropoolregio Eindhoven heeft overeenkomstig de Begroting 2025 de vorm van een programmajaarverslag. Lasten en baten zijn toegerekend aan de programma’s. Op deze manier worden de prijs, prestaties en kwaliteit beter zichtbaar. Op het overzicht Programmarealisatie 2025 zijn de realisatiecijfers 2025, en ook de begrote cijfers 2025 vermeld. De kosten van overhead worden volgens het ‘Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincie’ (BBV) zichtbaar gemaakt op een apart programma. Een en ander resulteert in een exploitatiesaldo 2025 per dienstonderdeel. In de jaarrekening is een afzonderlijk overzicht ‘Verschillen programmasaldi 2025’ met een toelichting van de belangrijkste verschillen opgenomen. De Jaarrekening is opgesteld met inachtneming van het BBV en de financiële beleidsnota’s ‘Nota Reserves en voorzieningen Metropoolregio Eindhoven’, treasurystatuut etc. Tevens is de Notitie Algemene reserve (als onderdeel van de beleidsnotitie Kaders P&C documenten 4GR) van toepassing op de jaarrekening 2025. In de voorgeschreven paragrafen wordt een aantal aspecten van de financiële huishouding toegelicht, zoals weerstandsvermogen, financiering en bedrijfsvoering. Tevens wordt informatie gegeven over de verbonden partijen, grondbeleid onderhoud kapitaalgoederen en rechtmatigheid.

De verantwoording over de beleidsmatige uitvoering van de activiteiten zoals deze zijn opgenomen in de begroting en werkprogramma 2025 worden per thema als volgt gepresenteerd:

Op schema, binnen de kaders van de begroting / werkprogramma Behoeft aandacht, resultaten blijven wat achter bij de verwachtingen Resultaten blijven significant achter bij wat afgesproken is in de begroting / werkprogramma

7

PROGRAMMA’S EN THEMA’S Metropoolregio Eindhoven Realisatie Werkprogramma 2025 In 2025 heeft de MRE gewerkt aan het werkprogramma ‘Focus op realisatie', dat nog doorloopt tot en met 2026 op basis van de huidige Regionale Agenda 2023-2026. De nadruk lag op de uitvoering van de vijf hoofdopgaven Ruimte & Wonen, Mobiliteit, Economie, Energietransitie en Landelijk Gebied. Dit inclusief de afspraken tussen Rijk en Regio in het kader van het convenant Beethoven (en de eerdere Brainportdeal). In onderstaand overzicht – opgenomen in het Werkprogramma 2025 - is op hoofdlijnen aangegeven wat de inhoudelijke ambities in de vijf programmalijnen zijn:

Nu volgt allereerst wat er in 2025 is gedaan op het gebied van Regionale strategie en samenwerking, inclusief Landgoed Gulbergen. Vervolgens volgen de vijf programmalijnen conform het Werkprogramma 2025: Ruimte & Wonen, Mobiliteit, Economie, Energietransitie en Landelijk Gebied.

8

Regionale samenwerking en strategie cl. Landgoed Gulbergen Hoofdopgave Samenwerking en strategie De regionale strategie en samenwerking richt zich op de strategische rode draad in het ondersteunen en faciliteren van onze intergemeentelijke samenwerking. Dit doen we in de regio vanuit een sterk gedeeld eigenaarschap en een hoge mate van medeverantwoordelijkheid. We brengen en houden daarin onze gemeente(raden) en colleges van burgemeester en wethouders in positie. Het Dagelijks Bestuur is integraal verantwoordelijk voor de regionale strategie en de integraliteit van het werkprogramma. Op het niveau van het Dagelijks Bestuur komen door inbreng en onder verantwoordelijkheid van de adviseurs (Dagelijks Bestuur breed: met voorzitters portefeuillehoudersoverleggen (poho’s)) de verschillende programmalijnen samen. Het Algemeen Bestuur is het hoogst besluitvormend orgaan en stuurt op de focus van de regionale samenwerking. De Raadstafel21 is een overlegplatform voor de raadsleden van onze 21 gemeenten. Zij functioneren als ambassadeur voor de regio en werken samen aan de kaderstellende en controlerende rol van de 21 gemeenteraden in de regionale samenwerking. Landgoed Gulbergen Op Landgoed Gulbergen lopen twee, min of meer, afzonderlijke trajecten: (1) de nazorg van de voormalige stortplaats Gulbergen en (2) de ontwikkeling van het landgoed volgens de vastgestelde ontwikkelvisie.

Allereerst de (pre)nazorg: het realiseren van de eindafwerking, pre-nazorg en het op een milieutechnisch verantwoorde wijze overdragen van de gesloten stortplaats aan de provincie voor eeuwigdurende nazorg. De stortplaats kan worden overgedragen aan de Provincie als het nazorgplan gereed is. Dan kan de eindinspectie door de Provincie worden ingezet waarna overdracht kan gaan plaatsvinden. In 2025 is de laatste hand gelegd aan het herziene nazorgplan van de voormalige stortplaats op het landgoed in verband met de overdracht aan de Provincie Noord-Brabant. Hierin is als overdrachtsdatum 2030 opgenomen. Bij dit jaar van overdracht is de verwachting dat de heffing richting de €50 miljoen zal uitkomen. Dat betekent dat er door de MRE een extra bedrag moet worden bijbetaald, in relatie tot het huidige doelvermogen van ruim €22 miljoen. Hierover is Algemeen Bestuur van de MRE in december 2025 geïnformeerd. In 2026 moeten de financiële consequenties helder zijn. In de risicoparagraaf is hiervoor aandacht Het tweede traject op Landgoed Gulbergen is de ontwikkeling van het landgoed tot een aantrekkelijk toeristisch en recreatief gebied met een sterke groene geleding en duurzame uitstraling, met aandacht voor het hoge ijkpunt van de stortplaats in de regio en passend binnen de Brainport-ambitie van de regio.

Nu de MRE weer volledig eigendom heeft van dit gebied wordt er nagedacht over een nieuwe invulling daarvan. Samen met de grondgebied gemeenten Nuenen c.a. en Geldrop-Mierlo wordt gewerkt aan het nieuwe toekomstperspectief van deze ontwikkeling. Hiervoor zijn alle stakeholders in het gebied op gepaste wijze en momenten betrokken. In 2025 is voor de voorgenomen verkoop van het noordelijk deel van het landgoed een openbare aanbestedingsprocedure in gang gezet, waarvan de uitkomst in het eerste kwartaal van 2026 wordt verwacht. Zodra besluitvorming heeft plaatsgevonden zullen de financiële gevolgen worden verwerkt. Voor het zuidelijk deel van het landgoed verwachten we in de loop van 2026 een definitieve invulling ter besluitvorming aan het Algemeen Bestuur te kunnen voorleggen.

9

Opgave Werkprogramma 2025

Versterken samenwerking, participatie en communicatie Wat willen we bereiken? •

Een sterk ambtelijk en bestuurlijk samenspel in de regio wat focus heeft op resultaatrealisatie.

•

Versterken van alle gremia in de regionale samenwerking van onze 21 gemeenten door deze beter te informeren en in stelling te brengen, onderlinge werkwijzen en processen aan te scherpen, eigenaarschap te stimuleren en de basis op orde te krijgen.

•

Een goedlopende Gemeenschappelijke Regeling en planning en control cyclus, met kwalitatief goede planning en control producten.

•

Het versterken van de samenwerking met bovenregionale partners, inclusief Rijk, Provincie en aangrenzende gemeenten/regio’s.

•

Integrale ontwikkeling van het gebied Landgoed Gulbergen, waarbij een budgettair neutraal resultaat moet worden behaald.

Wat hebben we in 2025 hiervoor gedaan? Activiteiten 2025

Stand

De MRE-organisatie zorgt voor ontwikkeling in informatievoorziening, toegankelijk voor elke gemeente.

Toelichting Conform de Wet open overheid hebben we invulling aan de actieve en passieve openbaarheid en optimaliseren we de informatiehuishouding. De MRE-organisatie heeft op vele onderwerpen informatiebrieven, webinars en regio-uurtjes georganiseerd in 2025. Ook zijn de besluiten van de Poho's gepubliceerd.

Daarnaast zoeken we – MRE-organisatie, 21 gemeenten, andere stakeholders – naar andere (innovatieve) oplossingen om de resultaatrealisatie gezamenlijk effectiever en efficiënter te organiseren.

Resultaatsturing – Uitvoeringskracht Programmabureau MRE De beschreven ambities in het Werkprogramma 2025-2026 vragen een gezamenlijke inzet vanuit het samenspel van de 21 gemeenten én de MRE-organisatie. De 22 secretaris-directeuren hebben geconstateerd dat de capaciteitsinzet onvoldoende integraal met elkaar besproken en besloten wordt. De Regietafel Uitvoeringskracht heeft als doel een effectieve en efficiënte capaciteitsbepaling en inzet te bespreken en uit te rollen. De Regietafel Uitvoeringskracht is vanaf mei 2025 maar zal een stevigere verankering krijgen in de nieuwe regionale agenda en bijhorende werkprogramma's. Resultaatsturing – Realisatieopgaven projectniveau Realisatiebedrijf MRE Om de sturing en regie op de

10

realisatieopgaven op mobiliteit, wonen en energie-infrastructuur (o.a. gedefinieerd in de Brainportdeal en Beethovendeal) te vergroten, is het Realisatiebedrijf MRE in ontwikkeling. Hiermee is 2025 een eerste start gemaakt. Samen met partners als het Rijk, Provincie Noord-Brabant, Enexis en het bedrijfsleven worden publiek-private realisatieteams rondom de opgaven ingericht. Door het inzetten van casemanagement en/of expertise op projectniveau en dit te ontsluiten voor de 21 gemeenten, worden (grootschalige) projecten aangejaagd en realisatie versneld. Het Realisatieteam wonen is in april gestart en zal gefaseerd uitgerold worden in 2025, Realisatieteam mobiliteit en Energie-infrastructuur zijn voorzien in de tweede helft van 2025, Realisatieteam werklocaties is beoogd in 2026. Het Rijk heeft als cofinanciering €5 mln t/m 2030 (looptijd convenant Beethoven) toegezegd voor het Realisatiebedrijf MRE. •

• •

•

•

•

Het Algemeen Bestuur is in positie gebracht en geïnformeerd over regiobrede ontwikkelingen en actuele onderwerpen, zoals de stand van zaken in de uitvoering van de Brainportdeal en Beethoven, de bovenregionale samenwerking en Gulbergen, en een integrale toelichting vanuit de voorzitters van de poho’s.

Versterken en ondersteunen rol Algemeen Bestuur en poho’s vanwege verbinding portefeuillehouder/college/ raad. Versterken en strategisch ondersteunen (vice-) voorzitters poho-overleggen. Zorgdragen voor uniforme, tijdige en consequente agenda's en verslagen, informatievoorziening, kennisdeling en (strategische) communicatie van en naar onze bestuurlijke gremia (Algemeen en Dagelijks Bestuur, poho’s, raden en Raadstafel21) en de diverse ambtelijke gremia. In stelling brengen van de Raadstafel21, raden en griffies m.n. door tijdige, uniforme en consequente informatievoorziening, om de adviesrol van de Raadstafel21 richting het Algemeen Bestuur en de positie van de raden te versterken. Het creëren/aanscherpen en delen van nuttige handvatten om de onderlinge samenwerking te verbeteren, zoals een bestuurs- en communicatiekalender, strategische communicatie. Het organiseren en faciliteren van diverse bijeenkomsten, zoals de Regioconferenties, coördinatie van de Omgevingsdagen en ondersteuning bij bijeenkomsten van de Raadstafel21; het organiseren en faciliteren van allerlei structurele

De Kalender 2025 is opgesteld, waarin de planning is opgenomen van bestuurlijke processen en communicatie- en kennisdelingsmomenten. De actuele planning bestuurlijke processen zijn gedeeld met o.a. bestuursadviseurs, raadsgriffiers en Raadstafel21. Openbare informatie is gepubliceerd via de website, sinds dit jaar ook de verslagen van het portefeuillehoudersoverleg. De Raadstafel21 heeft een adviesrol richting het Algemeen Bestuur vervuld. Daarnaast heeft de Raadstafel21 actief bijgedragen aan de voorbereiding van de Regioconferenties en waardevolle input geleverd voor de processen rondom de regionale opgaven. Er zijn in 2025 twee Regioconferenties georganiseerd, tevens is over Verstedelijking en Mobiliteit een aparte conferentie georganiseerd. Bestuursadviseurs zijn afgelopen jaar beter in positie gebracht om aan de voorkant te adviseren en mee te bepalen hoe regionale werkwijzen en processen eruit moeten zien,

11

•

•

•

overlegvormen (Algemeen en Dagelijks Bestuur, poho’s, Raadstafel21, overleg gemeentesecretarissen, bestuursadviseurs, etc.), en het organiseren van structurele en incidentele (digitale) sessies om ambtenaren en/of bestuurders mee te nemen op inhoud en proces van de ontwikkelingen in MRE-verband. De bestuursadviseurs nemen als ambtelijk gremium, onder voorzitterschap van de MREorganisatie, een voortrekkersrol in het doorlopende proces om de onderlinge samenwerking te optimaliseren. Onderhoud Gemeenschappelijke Regeling en doorlopen bijbehorend proces (actualisatie archiefbepalingen). Opleveren P&C-producten (kadernota, begroting, bestuursrapportages, jaarrekening) volgens de gemaakte afspraken.

o.a. in gezamenlijke werksessies.

Het Algemeen Bestuur heeft besloten voor de archiefbepalingen een separate procedure te starten. Uitgangspunt is één wijzigingsvoorstel op te stellen. De nieuwe Archiefwet, het Archiefbesluit en de Archiefregeling zijn echter nog niet vastgesteld. Indien andere ontwikkelingen om aanpassing vragen, worden deze zoveel mogelijk meegenomen. De P&C-documenten zijn conform de gemaakte afspraken opgeleverd.

•

•

Het proces om te komen tot een nieuwe regionale agenda is gestart. De eerste stap hierin is het opleveren van het Overdrachtsdocument, dat op 17 december door het Algemeen Bestuur is vastgesteld. Ter ondersteuning is een nieuw magazine uitgebracht, waarin betrokken bestuurders zijn geïnterviewd en aanvullende context en achtergrondinformatie wordt geboden. Het Overdrachtsdocument is hierin opgenomen. Begin januari is het document gedeeld met alle raden en colleges.

Opstarten en doorlopen proces om te komen tot nieuwe Regionale Agenda 20272030. Opstarten en doorlopen proces om te komen tot nieuw Werkprogramma 2027-2028 (in lijn met nieuw samenwerkingsakkoord).

12

•

In december 2025 heeft MRE een aanbestedingsprocedure gestart voor de verkoop van het noordelijk deel van Gulbergen. Naar verwachting zal het met deze aanbesteding mogelijk zijn op korte termijn het eigendom van het noordelijk deel van het landgoed over te dragen. Voor het zuidelijk deel van het landgoed verwachten wij in 2026 een definitieve invulling ter besluitvorming te kunnen voorleggen.

Doorlopen ontwikkelproces Gulbergen tot één integraal gebiedsplan. Het proces hiervoor en de meest actuele stappen zijn terug te vinden op https://www.gulbergen.nl.

Regionaal perspectief 2040 Wat willen we bereiken? •

Een overkoepelend langetermijnperspectief, ‘regionaal perspectief 2040’ dat op strategisch niveau inzicht geeft in de verwachtingen, consequenties en aandachtspunten voor de vijf hoofdopgaven.

•

Opzetten en onderhouden van nauwe samenwerking met (boven)regionale partners – waaronder Provincie, Rijk, EU en nabijgelegen gemeenten/regio’s – ten behoeve van toename resultaatrealisatie in onze inhoudelijke programma’s.

Wat hebben we hiervoor in 2025 gedaan? Activiteiten 2025 Het uitvoeren van ons Samenwerkingsakkoord 2023-2026 heeft de hoogste prioriteit. De vijf hoofdopgaven en bestaande strategische lijnen blijven centraal staan. We gaan als regio meer sturen om, waar mogelijk versneld, te realiseren wat we hebben afgesproken. Indien nodig kan worden bijgestuurd en kunnen concrete kansen worden gepakt; zie bijvoorbeeld de herijking van het landelijk gebied en de verkenning voorzieningen, maar ook de bovenregionale samenwerking en Beethoven.

Stand

Toelichting De uitvoering van onze Regionale Agenda 2023-2026 (het ‘Samenwerkingsakkoord’) staat samen met de uitvoering van de afspraken in de Brainportdeal en het Convenant Beethoven met stip op één qua prioriteiten. De realisatie en versnelling daarvan blijft centraal staan, waarbij tegelijkertijd kansen worden gepakt om de druk op de regio te verlichten of te herprioriteren, zoals bijvoorbeeld met de verkenning voorzieningen, de herijking van het landelijk gebied en de bovenregionale samenwerking. Op de Rijk-Regio afspraken in het kader van de Brainportdeal (2022) en Beethovenconvenant (2024) is in 2025 actief gestuurd door de Coordinatiegroep BO-Brainport, waarin ook de MRE op directeursniveau zitting heeft, en aan de hand van het Uitvoeringsprogramma 2025. De resultaten worden in het eerste kwartaal van 2026 apart gecommuniceerd. Over het algemeen is

13

de voortgang goed. Het versterken van de bovenregionale samenwerking conform het principebesluit van het Algemeen Bestuur (3 juli 2024) gericht op het realiseren van de hoofdopgaven langs de volgende lijnen: •

•

•

Het versterken van de bovenregionale samenwerking loopt geheel volgens planning. De samenwerkingsagenda's en regelingen met Weert, Meierijstad en Venlo zijn na het doorlopen van een zienswijzenprocedure akkoord bevonden door het Dagelijks en Algemeen Bestuur. De samenwerkingen gaan daarmee officieel van start per 1 januari 2026.

Het maken van concrete samenwerkingsafspraken met de gemeenten Weert en Meierijstad en mogelijk Venlo en op basis daarvan een concrete uitvoeringsagenda vaststellen en uitvoeren; Het verdiepen van de verkenning van de mogelijke samenwerking met de grensregio's in Vlaanderen gericht op een gezamenlijke samenwerkingsagenda; Het verkennen van samenwerkingsthema's met Tilburg en mogelijke andere steden/gemeenten.

De bovenregionale samenwerking met de Vlaamse grensregio's de Antwerpse Kempen en Belgisch Limburg is na een verdiepende verkenning op directeursniveau steeds verder geconcretiseerd tot een gezamenlijk samenwerkings-charter en onderliggende werkagenda. Deze zijn in november door de poho's besproken en vervolgens in een bestuurlijk overleg met de Vlaamse grensregio's verder afgestemd. De volgende stap is voorzien in Q1 2026. De regelmatige dialoog met Tilburg en Den Bosch verloopt positief. Op een hoger abstractieniveau wordt er door de MRE samen met o.a. Provincie NoordBrabant en Provincie Limburg gewerkt aan eerste processtappen om over regioen provinciegrenzen heen betere afspraken te maken hoe we met de (bovenregionale) opgaven van de MRE om kunnen gaan. Dit is ook een gebiedsgericht ontwikkelpad in de actualisatie van het MIRT-onderzoek.

Het positioneren van de regionale belangen op (boven-) regionale strategische overlegtafels om gewenste besluitvorming, middelen en andere bijdragen vanuit het Rijk naar de regio te krijgen, en gecoördineerde inbreng regio aan de provinciale en Rijkstafel(s), waaronder het BO-Brainport en het bijbehorende coördinatieoverleg.

MRE heeft stevig geïnvesteerd in het (boven)regionale netwerk om de regionale belangen goed te kunnen borgen en besluitvorming, middelen en andere bijdragen naar de regio te krijgen. De contacten met sleutelspelers bij Rijk, Provincie Noord-Brabant en Limburg en andere stakeholders zijn versterkt, waardoor de MRE-directeur inmiddels ook aansluit bij het BO Brainport en de MRE veel actiever meestuurt op de agendavorming en besluiten in Rijk-regio overleggen als het BO Brainport, het BO MIRT en het BO Leefomgeving. Dit

14

heeft onder andere geleid tot concrete voorstellen m.b.t. voorzieningen, netcongestie en uitvoeringskracht, en het proactief onder de aandacht brengen van knelpunten of andere voor de regio belangrijke lobby’s (bijv. aanwijzing grootschalige woningbouw Helmond en de Spoorknoop Eindhoven). MRE zet samen met regionale partners in op het benutten van regelingen t.b.v. onze realisatie. Zo lopen er gesprekken met de Europese Investeringsbank (EIB) over mogelijke financieringsinstrumenten voor regionale opgaven en wordt de toegevoegde waarde van Europese subsidies getoetst voor diverse projecten (e.g. ELENA, Interreg). Ook worden gesprekken gevoerd met partners in het BO Brainport t.b.v. regelingen om de uitvoeringskracht te vergroten. Om dit verder te brengen is een verstevigde aanpak nodig. Het Dagelijks Bestuur heeft het ontwikkelperspectief ‘Financiële regionale strategie’ omarmd. In 2026 ligt er een uitgewerkt plan van aanpak hoe de benodigde investeringsportefeuille van de regio op te bouwen.

Het verkennen van mogelijkheden voor benutten Europese, Rijks- en provinciale regelingen voor realisatie van (onderdelen van) ons samenwerkingsakkoord.

Regionale aanpak brede welvaart Wat willen we bereiken? • •

Gezamenlijk beeld brede impact schaalsprong op brede welvaart voor de regio. Afwegingskader brede welvaart voor beleidsontwikkeling op korte én lange termijn binnen de vijf opgaven.

Wat hebben we hiervoor in 2025 gedaan? Activiteiten 2025 • Het afronden van het verkennende onderzoek, samen met het Rijk, naar het huidige en gewenste voorzieningenniveau en de 'gap’ daartussen. Op basis van de uitkomsten een strategie met oplossingsrichtingen bepalen. Dit vervolgens uitwerken in een uitvoeringsprogramma, waarbij het leidmotief ‘brede welvaart’ een concrete vertaling krijgt gericht op een groei in

Stand

15

Toelichting Verkennend onderzoek naar gewenste voorzieningenniveau is afgerond. Ook is een regionale uitvoeringsstrategie voorzieningen met de 21 gemeenten uitgewerkt. Zie uitgebreide toelichting onder economie.

•

•

•

•

balans (zie ook deelprogramma Regionaal perspectief 2040). MRE-organisatie participeert in het nationaal netwerk brede welvaart en maakt actief gebruik van onderzoeken op nationaal en provinciaal niveau, waarmee de schaalsprong in de breedte van brede welvaart wordt gerealiseerd. MRE-organisatie maakt deze informatie toegankelijk voor alle 21 gemeenten en zet actief in op kennisdeling. De regio is in staat om op een integrale wijze sturing te geven aan beleidskeuzes, welke een ontwikkeling van brede welvaart voor de regio stimuleren.

We nemen deel aan het Netwerk Brede Welvaart. Door uitvoering te geven aan de regionale opgaven dragen we bij aan het versterken van de brede welvaart in de regio. Met behulp van de Brede welvaartsmonitor en het onderzoek naar brede welvaart van de Provincie NoordBrabant volgen we nauwlettend of de brede welvaart zich in de gewenste richting ontwikkelt. Er is een koplopersgroep gestart, bestaande uit ambtenaren uit de regio. Zij zullen, ondersteunt door de MREwerkorganisatie, ervoor zorgen dat brede welvaart verankerd wordt in de Regionale Agenda 2027-2030. Afgesproken is dat de Koplopersgroep brede welvaart deel zal nemen aan de Academische werkplaats brede welvaart. Zij zullen hierin de voor onze regio relevante opgaven inbrengen en zorgen dat de inzichten en lessen, die daaruit voortkomen worden teruggebracht naar de regio.

Een plan van aanpak op welke wijze brede welvaart inhoud kan krijgen in de regionale opgaven. Daarbij is de praktische toepassing van het perspectief brede welvaart leidend. MREorganisatie zoekt daarbij actief samenwerking met o.a. de universiteit Tilburg vanwege hun onderzoeksfocus op publieke governance en brede welvaart. Monitoring en evaluatie: MREorganisatie geeft jaarlijks duiding (d.m.v. bestuursrapportage) aan de brede welvaartsindicatoren,

Financiële realisatie 2025 Regionale strategie en samenwerking

Omschrijving Personele kosten Programmakosten Lasten Baten Saldo

begroting 2025 3.641.008 275.082 3.916.090

realisatie 2025 3.117.183 429.902 3.547.086

Saldo 523.825 -154.820 369.004

5.474.172 1.558.082

4.529.385 982.299

944.787 575.782

Landgoed Gulbergen

16

Omschrijving Personele kosten Programmakosten Lasten Baten Saldo

begroting 2025 142.740 825.000 967.740

realisatie 2025 158.413 935.865 1.094.278

617.740 -350.000

420.876 -673.402

17

Saldo -15.673 -110.865 -126.538 0 196.864 323.402

Ruimte en wonen Hoofdopgave De groei van de economie, moet gepaard gaan met een duurzame groei van de woningbouwmarkt, het mobiliteitssysteem, de werklocaties en overige elementen van de fysieke leefomgeving. Op de woningbouwmarkt zijn reeds tekorten en mede gezien de verwachte groei van de regio is er een noodzaak om de woningbouw te stimuleren en te versnellen. Voor onze opgaven werken wij samen met partners binnen en buiten de regio. Denk hierbij aan het Rijk, Provincie, waterschappen, woningbouwcorporaties en marktpartijen, maar ook met gemeenten en regio’s buiten onze eigen gemeenten. Opgave Werkprogramma 2025

Sturing en organisatie Programma ruimte en wonen Wat willen we bereiken? •

Binnen de regio is er bij bestuurders, raadsleden en ambtelijk draagvlak voor de doelen en ambities t.a.v. Programma ruimte en wonen.

•

Heldere en efficiënte governance.

•

Goed functionerend Programmabureau ruimte en wonen.

Wat hebben we hiervoor gedaan in 2025? Activiteiten 2025 MRE-organisatie is hierin verantwoordelijk voor: • Organiseren bestuurlijke vakoverleggen ruimte en wonen in de regio ten behoeve van bestuurlijk draagvlak, bestuurlijke koers en de bestuurlijke aansturing. • Organiseren van de Omgevingsdag. • Organiseren bijeenkomsten en meenemen raden in de ontwikkelingen op het gebied van ruimte en wonen. • Organiseren bijeenkomsten en meenemen ambtelijke organisaties in de ontwikkelingen op het gebied van ruimte en wonen. MRE-organisatie is hierin verantwoordelijk voor: • Voeren secretariaat BAG Verstedelijking, Stuurgroep Woondeal en Organisatie Omgevingsdag. • Annoteren regionale bestuurlijke afvaardiging in bestuurlijke

Stand

Toelichting Dit loopt conform planning Bestuurlijk en ambtelijk zijn reguliere overleggen en kennissessies georganiseerd. Het betrekken van de gemeenteraden is verlopen via de bredere Regioconferentie in juni en via een aparte Beethovenbijeenkomst op 17 september.

Dit verloopt conform planning met onder meer drie keer de BAG Verstedelijking en zes keer een Stuurgroep Woondeal, de Omgevingsdag heeft plaatsgevonden op 3 juli en 4 december.

18

•

gremia BAG Verstedelijking, BO Verstedelijking en Mobiliteit, Stuurgroep Woondeal, Stuurgroep Novex Stedelijk Brabant, BO Brainport, Omgevingsdag, BO Leefomgeving/BO MIRT en andere bestuurlijke overleggen met afvaardiging vanuit de MRE. Conform de samenwerkingsovereenkomst de inzet, werkwijze en takenpakket van het Programmabureau ruimte en wonen.

Conform afspraak is een programmaopzet uitgewerkt voor Ruimte en Wonen.

Regievoering en strategische sturing regionale woningbouw Wat willen we bereiken? • •

Een aantrekkelijke en toekomstbestendige woningbouwmarkt, passend bij de regionale woonbehoefte. Het versnellen van de woningbouwproductie.

Wat hebben we hiervoor gedaan in 2025? Activiteiten 2025

Stand

Toelichting In 2024 is de Woningbouwmonitor live gegaan voor intern gebruik en in mei 2025 is de regionale publieke monitor live gegaan. Inmiddels zijn 14 van de 21 gemeenten ook live met hun publieke monitor.

•

Woningbouwregie voeren op basis van gemonitorde data en hiermee sturen op kwaliteit en kwantiteit.

•

In de regio zetten we in op het combineren van realisatie nieuwbouw en herstructurering en transformatie van de bestaande voorraad.

De focus in de regio ligt momenteel met name op de realisatie van nieuwbouw om de kwantitatieve opgave adequaat op te pakken. Ten behoeve van het beter benutten en herstructureren van de bestaande voorraad is in samenwerking met de Provincie de potentie inzichtelijk gemaakt door middel van een ‘Beter benutten scan Noord- Brabant’. De Stuurgroep Woondeal heeft besloten om het onderwerp ‘bestaande voorraad’ verder op te pakken. Dit moet concreet worden vormgegeven in 2026.

•

MRE-organisatie stuurt op thematieken zoals woonzorg, doelgroepenhuisvesting, duurzaamheid, procesoptimalisatie

Regionaal is een onderzoek afgerond naar de woningmarkt-informatie en het thema woonzorg. De resultaten geven inzicht in de woningbouwbehoefte en

19

en voert regie op het woningbehoefteonderzoek.

•

Afsprakenkaders afstemmen en voortgang rapporteren t.o.v. de realisatie en uitvoering van de regionale woondeal en herijking.

•

Versnellen van nieuwbouw passend bij de Ontwikkelstrategie ZOB en de (herijkte) woondeal.

doelgroepenhuisvesting. In september zijn er duidingssessies georganiseerd met experts uit het werkveld. Het conceptonderzoek is besproken in november 2025, waarbij de verwachting is uitgesproken dat in begin 2026 het onderzoek definitief wordt opgeleverd en een vervolgaanpak wordt voorgesteld. Voor de procesoptimalisatie zijn de onderwerpen ‘parallel plannen’ en ‘standaardisatie’ opgestart. Regionaal zijn de kaders bestuurlijk en ambtelijk zorgvuldig afgestemd. Hiervoor zijn diverse projecten actief waaronder urgentieregeling, begrippenlijst, informatiedeling, woonzorg en positie woningcorporaties. De Stuurgroep Woondeal heeft in december ingestemd met de herrijkte Woondeal. Deze wordt begin 2026 bekrachtigd. Belangrijk hierin zijn de aangepaste woningbouwaantallen op basis van Beethoven en het toevoegen van kritische succesfactoren (zoals netcongestie). De planvorming is toegenomen passend bij de beoogde aantallen en wordt structureel verwerkt in JUNO. De planvoorraad is inmiddels op gewenst niveau, daarmee is een belangrijke stap genomen. Echter zijn er veel factoren die woningbouw kunnen vertragen, waardoor nog onzeker is of het tempo van realisatie hierdoor voldoende omhooggaat. Zie ook uitwerking Beethoven Woningbouwversnelling (onderstaand) als financieel instrument om realisatie van nieuwbouw te stimuleren.

•

In 2024 is een adviserend versnellingsteam gestart. Uit de evaluatie bleek dat bijstelling gewenst is. De Stuurgroep Woondeal heeft besloten tot herinrichting naar een Regionale Versnellingstafel. De opzet van de Regionale Versnellingstafel is in lijn gebracht met de landelijke operatie, met aandacht voor monitoring op regionaal niveau en het samenbrengen van lokale initiatieven . Deze tafel kent een publiek-private structuur en is operationeel vanaf december 2025.

Oplossingsgericht samenwerken voor versnelde resultaatrealisatie, o.a. in de vorm van een adviserend versnellingsteam.

20

•

Opzet en uitvoering van een financiële regeling onder Convenant Beethoven om de woningbouw te versnellen.

Samen met de partners zijn twee subsidieregelingen opgezet. Met behulp van het Ondersteuningsteam is samen met de 21 gemeenten gewerkt aan voorbereidende gemeentelijke proposities en heeft het team ondersteund bij gemeentelijke subsidie-aanvragen voor de eerste tranche. De eerste tranche van de GREX en VEXregelingen is inmiddels afgerond. Het Dagelijks Bestuur beslist hierover in januari. De verwachting is dat het beschikbaar gestelde budget voor de eerste tranche van de beide regelingen volledig wordt benut en beschikt aan aanvragen voor in totaal ca. 4.000 nieuwbouwwoningen.

•

De MRE-organisatie werkt toe, vanuit opdracht Beethovendeal, naar oplossingsgerichte Publiek-Private Samenwerkingen (PPS) die de versnelling woningbouw mede realiseren en de gemeenten helpt in hun woningbouwopgave.

In april 2025 is het Realisatieteam wonen gestart. Het team wordt o.a. gefinancierd vanuit het Brainport Partnerfonds en is onderdeel van Realisatiebedrijf MRE. Het Realisatieteam wonen is begonnen aan zijn eerste concrete casuïstiek, en in de pijplijn wordt er meer verwacht. Het realisatieteam haalt structureel concrete casuïstiek op en met werkt met alle betrokken stakeholders samen om woningbouwprojecten naar de volgende fase te brengen.

Regionale Ontwikkelstrategie 2030-2040 Wat willen we bereiken? •

Doorontwikkelen van de Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant en benutten als een integraal ruimtelijk sturingsinstrument voor de regio.

Wat hebben we hiervoor gedaan in 2025? Activiteiten 2025 Ontwikkeling van een instrument of afwegingskader, op basis van de ontwikkelstrategie, dat voor lokale en regionale ontwikkelingen toepasbaar is als hulpmiddel bij het maken van integrale keuzes.

Stand

21

Toelichting Dit moet worden meegenomen bij de doorontwikkeling van de Ontwikkelstrategie. Er is prioriteit gegeven aan de actualisatie van het MIRTonderzoek, waardoor de doorontwikkeling nog niet verder is opgepakt dan enkele voorbereidende gesprekken. Vanaf begin 2026 wordt dit actief opgepakt.

Verrijken en actualiseren van de Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant.

De actualisatie van het MIRT-onderzoek vormt de belangrijkste input hiervoor. Het onderzoek is opgeleverd en in januari 2026 maken Rijk en regio hier vervolgafspraken over. Voor de doorontwikkeling van de Ontwikkelstrategie zijn eerste gesprekken gevoerd om de vraag goed te definiëren. Dit is voorbereidend. Het daadwerkelijke traject voor verrijking en actualisatie worden opgezet in 2026.

Uitvoeren van de afspraken uit de ontwikkelstrategie.

Op gebied van wonen, werken en mobiliteit, en door middel van subregionale uitwerkingen, zijn de afspraken uit de Ontwikkelstrategie uitgevoerd.

Het borgen van de samenhang tussen de ontwikkelstrategie en andere ruimtelijke opgaven die vanuit de andere beleidsthema’s spelen op regionale schaal, waarbij het perspectief van brede welvaart het richtinggevende kompas is.

De Ontwikkelstrategie vormt het richtinggevende kompas bij onder meer wonen, mobiliteit, werklocaties en voorzieningen. Hiervoor zijn in 2025 werksessies zowel ambtelijk als bestuurlijk gehouden om de koppelkansen dan wel belemmeringen scherper in beeld te brengen. Ook is een start gemaakt met het werken met visuele kaarten.

De MRE-organisatie vervult een actieve rol in beleidsontwikkeling, lobby of anderszins, voor wat de ruimtelijke belangen van de regio met partners buiten de regio (zoals Rijk en Provincie) betreft.

In 2025 de lobbyrol van de MRE onder meer terug te zien bij trajecten met Rijk en regio over verdeling Rijksmiddelen, gesprekken over en een zienswijze op de Nota Ruimte, zienswijze op het Nationale Programma Ruimte voor Defensie, actualisatie van het MIRT-onderzoek, de bevriezing van de sociale huur, een brief aan het Rijk over het belang van kritische succesfactoren bij het naleven van de Woondeal, het proces richting subsidieaanvragen voor de Rijksmiddelen op gebied van wonen en mobiliteit (zogenaamde WOKT-middelen, die zijn toegewezen aan verschillende gemeenten in onze regio).

22

Financiële realisatie 2025 Ruimte en wonen

Omschrijving Programmakosten Lasten Baten Saldo

begroting 2025 45.847 45.847

realisatie 2025 1.478.971 1.478.971

0 -45.847

1.672.805 193.834

23

Saldo -1.433.124 -1.433.124 0 -1.672.805 -239.681

Mobiliteit Incl. GGA Hoofdopgave We geven een impuls aan de mobiliteitstransitie van de regio, met als doelen: 1. Het behouden en versterken van de economische kracht van de Brainportregio; 2. Het verbeteren van de brede welvaart in de regio. De impuls is gericht op een mobiliteitstransitie. Opschaling van het bestaande systeem kan de mobiliteitsgroei niet opvangen. In meerdere opzichten zijn de grenzen bereikt van wat ruimtelijk, financieel en wat wet- en regelgeving betreft mogelijk is. We realiseren een mobiliteitssysteem voor de hele regio, dat de economische groei van de regio mogelijk maakt én dat de regio beter bereikbaar maakt voor iedereen, de negatieve voetafdruk van mobiliteit beperkt, veiliger is en bijdraagt aan een betere leefomgeving en de gezondheid van de inwoners en de bezoekers van de regio.

Opgave Werkprogramma 2025

Sturing en organisatie Programma mobiliteit Wat willen we bereiken? •

Binnen de regio is er bij bestuurders, raadsleden en ambtelijk draagvlak voor de doelen en ambities t.a.v. de mobiliteitstransitie.

•

Heldere en efficiënte governance

•

Goed functionerend Programmabureau mobiliteit.

Wat hebben we in 2025 gedaan? Activiteiten 2025 MRE-organisatie is hierin verantwoordelijk voor: • Organiseren bestuurlijke vakoverleggen mobiliteit in de regio ten behoeve van bestuurlijk draagvlak, bestuurlijke koers en bestuurlijke aansturing van de mobiliteitsopgave. •

Organiseren bijeenkomsten en meenemen raden in de ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit.

•

Organiseren bijeenkomsten en meenemen ambtelijke organisaties in de ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit.

Stand

Toelichting Op alle grote dossiers zijn bestuurlijke overleggen (BO’s) ingeregeld. Daarnaast zijn op alle dossiers bestuurlijke trekkers aangewezen, die op de verschillende dossiers processen trekken en stroomlijnen. Raden zijn meegenomen via Regioconferenties en Raadstafel21. Daarnaast zijn raden geïnformeerd via informatiebrieven en afhankelijk van de dossiers zijn er gedurende het jaar meerdere raadsinformatie-bijeenkomsten georganiseerd. Via ambtelijk overleg mobiliteit (TOVER) zijn reguliere ambtelijke (inhoud) overleggen ingeregeld. Daarnaast lopen diverse overleggen via de regio, waaronder het kernteam (met regiocoördinatoren), Programma mobiliteit met Provincie NoordBrabant en per dossier via de ambtelijke en bestuurlijke overleggen. Via nieuwsbrieven wordt gecommuniceerd, maar een communicatieplan is er (nog) niet.

24

•

Opstellen en uitvoeren communicatieplan. Secretariaat BO V&M is belegd bij MRE, secretariaat van BAG Mobiliteit ligt bij Eindhoven. Programmamanager MRE schuift aan bij vergaderingen BAG Mobiliteit. Annotaties ten aanzien van bestuurlijke overleggen lopen. MRE annoteert ook de eventuele BO’s op dossierniveau.

MRE-organisatie is hierin verantwoordelijk voor: • Voeren secretariaat BO Verstedelijking en Mobiliteit en/of BAG (bestuurlijke afstemmingsgroep) Mobiliteit • Annoteren regionale bestuurlijke afvaardiging in bestuurlijke gremia BAG Mobiliteit, BO Verstedelijking en Mobiliteit, Smartwayz en BO Leefomgeving en/of BO MIRT. •

•

Programmateam Mobiliteit is ingericht conform de SOK. maar vraagt met name nog veel aandacht op capacitaire invulling. Gelet op de ontwikkelingen t.a.v. mobiliteit zal de vraag naar capaciteit toenemen. Evaluatie van het Programma mobiliteit heeft constante aandacht. Het takenpakket voor dit en volgende jaren is opnieuw bekeken en met regiocoördinatoren besproken. Het is de intentie dat regiocoördinatoren een grotere bijdrage leveren op dossiers dan eerder, dat geeft het Programmabureau mobiliteit MRE (capaciteit) ruimte op veel dossiers van toegevoegde waarde te kunnen zijn.

Conform de Samenwerkingsovereenkomst regionale mobiliteit (2024) completeren inrichting Programmabureau mobiliteit MRE. Evalueren inzet, werkwijze en takenpakket programmabureau.

Regionale strategie mobiliteit Wat willen bereiken? •

Inhoudelijke koers Regionale Mobiliteitsvisie actueel houden en kansen benutten t.b.v. realisatie ambities.

•

Agenderen van de regionale strategische opgaven bij de Provincie en omliggende regio’s, zodat we de intraregionale en (inter)nationale bereikbaarheid van de regio kunnen blijven verbeteren.

Wat hebben we in 2025 gedaan? Activiteiten 2025 • Monitoren nieuwe ontwikkelingen, in beeld brengen kansen hiervan voor de Brainportregio en vertalen naar impact op Regionale Mobiliteitsvisie en op te stellen MMMP.

Stand

25

Toelichting Structureel en consequent vindt monitoring plaats op alle nieuwe ontwikkelingen. Dit gebeurt door TOVERoverleggen, Kernteamoverleggen, overleggen met Provincie Noord-Brabant, dossieroverleggen etc. Recent is met Programma ruimte een

aftrap gedaan om de defensie-ontwikkelingen (extra ondersteunende investeringen o.b.v. verhoogde NAVO-norm) te bezien in het licht van onze eigen opgaven. Het MMMP is inmiddels vastgesteld op de Omgevingsdag begin december 2025. •

Identificeren kansen bij Provincie en Rijk (MIRT) voor financiering om de ambities uit de Regionale Mobiliteitsvisie en op te stellen MMMP gerealiseerd te krijgen.

De ambities vanuit de Regionale Mobiliteitsvisie zijn via het MMMP vertaald in KTM2 en restbudget A67. Er is blijvend aandacht voor financiële kansen bij Rijk (Provincie, maar ook elders (Europa, Europese fondsen)). Het lijkt voor de hand te liggen op korte termijn reeds te gaan kijken hoe wij een volgend pakket (uit MMMP) gereed kunnen krijgen voor uitvoering. Daarnaast zal breder gekeken moeten worden naar een volgende Rijk-Regiodeal om de uitdagingen van de MRE/Brainport op te kunnen vangen.

•

Actualisatie MIRT-Onderzoek Brainport opstellen en vervolgafspraken maken.

De actualisatie MIRT is gereed en is een van de belangrijke bouwstenen voor BO MIRT-tafel. Op basis hiervan zullen de komende jaren diverse nieuwe programma's en/of projecten richting MRE komen. Keuzes hierin worden binnenkort besproken in Stuurgroep V&M.

Programmeren regionale mobiliteit Wat willen bereiken? •

De regio heeft een Meerjarig Multimodaal Mobiliteitsprogramma 2040 (MMMP) met regionale mobiliteitsmaatregelen.

•

Intensiveren samenwerking met omliggende regio’s.

Wat hebben we in 2025 gedaan? Activiteiten 2025 • Opstellen en vaststellen van het MMMP 2040 samen met de Provincie. •

Stand

Toelichting Het MMMP is vastgesteld tijdens de Omgevingsdag begin december 2025. De regio heeft een oplossing gevonden bij te dragen aan het provinciebrede opererende Gedragsteam verkeersveiligheid. Taken en verantwoordelijkheden zijn/worden belegd bij Brainport Bereikbaar. Tevens is vanuit het Programmabureau MRE een trekker aangesteld op dit dossier. Hij neemt ook het onderdeel verkeersmanagement op zich en is

Opstellen afspraken t.a.v. met name verkeersveiligheid, verkeersmanagement met 21 gemeenten, waterschappen Aa en Maas en De Dommel en

26

aanspreekpunt voor de Regionale Verkeersteams in Noord-Brabant. Uit MMMP volgt KTM2. Dat is in de basis een start van een jaarplanning en fasering tot 2030. Een Jaarplan mobiliteit is echter breder, immers meerdere dossiers vallen buiten de kaders van een KTM2. Een breder Jaarplan mobiliteit (werkprogramma) is vrijwel gereed en koppelt dossiers aan Programmabureau MRE, subregiocoördinatoren (en daar waar aan de orde specifieke beleidsambtenaren van de 21 gemeenten). Met enkele gemeenten buiten de MRE zijn bovenregionale (samenwerkings)afspraken gemaakt. Besluitvorming heeft plaatsgevonden eind 2025. Hieruit kunnen programma's volgen. In de tussentijd wordt er al actief samengewerkt met deze gemeenten binnen bestaande gremia en in gezamenlijke projecten (e.g. N279, BRT, snelfietsroutes). Met Vlaanderen zijn gesprekken opgestart, en binnen het dossier OV wordt ook gesproken met andere regio's (daar waar het met name de grensoverschrijdende verbindingen betreft).

Provincie in het Regionaal Mobiliteitsplan (RMP) voor 2026 en 2027. •

Vanuit het MMMP opstellen jaarplan mobiliteit MRE.

•

Uitvoeren programma’s met omliggende regio’s (Meierijstad en Weert/Venlo).

•

Verkennen opstellen programma’s met nader te bepalen regio’s, zoals Stedelijk regio Tilburg-Breda en Vlaanderen.

Coördinatie uitvoering – Korte termijn aanpakken Wat willen bereiken? •

Schonere, gezondere en veiligere mobiliteit in de regio, door het realiseren van programma’s en projecten die opgenomen zijn in het MMMP.

Wat hebben we in 2025 gedaan? Activiteiten 2025 • Aansturen, coördineren, beheren en verantwoorden van de korte termijn programma’s Bereikbaarheidsakkoord, Korte Termijn Maatregelen uit de Brainportdeal (KTM1), Korte Termijn Maatregelen uit de Beethovendeal (KTM2) door de MRE-organisatie. Specifiek aandacht voor besluit t.a.v. Regionale Mobiliteitshubs, over ontwikkelmodel tav realisatie, exploitatie en beheer.

Stand

27

Toelichting KTM2 doorloopt nu het besluitvormingsproces (portefeuillehoudersoverleg heeft ingestemd, gaat via Stuurgroep Verstedelijking en Mobiliteit naar BO MIRT). Hierin gaat het A67 restbudget (als ook een KTM-pakket) mee. KTM2 wordt na de jaarwisseling ter vaststelling aangeboden aan de raden van de 21 gemeenten. Voor KTM1 vindt momenteel inrichting plaats van de backoffice (subsidiestromen). Voor zowel KTM 1 als 2 (en A67) wordt eind van dit jaar gewerkt aan het finaliseren van de financiële afspraken.

Vanuit KTM1 zijn de eerste middelen beschikbaar gesteld om de Brainporthub bij Best verder te brengen. Brainporthubs zijn een belangrijk onderdeel van de nodige mobiliteitstransities, maar moeten zorgvuldig stap voor stap verder worden gebracht. •

MRE-organisatie stuurt de uitvoeringsorganisatie Brainport Bereikbaar aan.

MRE is, samen met Provincie NoordBrabant, opdrachtgever. Structureel vinden opdrachtgeversoverleggen plaats, waarin strategie en inzet Brainport Bereikbaar besproken worden. Brainport Bereikbaar wordt onderdeel van het Realisatiebedrijf MRE, om de inzet op gedrag- en werkgeversafspraken meer in lijn te brengen met de realisatie-opgaven. Vanuit MRE zal de komende jaren strakker gestuurd worden op de resultaten van de verschillende initiatieven, om hieruit de goede lessen te trekken. Uiteindelijk willen we de goede lessen trekken uit de gezamenlijke inzet.

•

De MRE-organisatie werkt toe, vanuit opdracht Beethovendeal, naar oplossingsgerichte PubliekPrivate Samenwerkingen (PPS), die de versnelling op mobiliteit mede realiseren en de gemeenten helpt in hun opgave.

Het Realisatieteam mobiliteit is opgericht en ingericht als onderdeel van het Realisatiebedrijf MRE. Zo is er een projectteam ingericht specifiek rondom de Brainporthubs en (zie bovenstaand) is het Programmateam Brainport Bereikbaar onderdeel van het bredere Realisatieteam mobiliteit. Doorontwikkeling in 2026 vraagt een inzet op het casemanagement aanscherping, met name op de voortgang en eventueel oplossen van hick ups rondom de realisatie van (snel)fietspaden.

Financiële realisatie 2025 Mobiliteit, incl. GGA Omschrijving Programmakosten - Faciliteren regionale samenwerking - GGA Lasten - Faciliteren regionale samenwerking - GGA Baten Saldo

begroting 2025

realisatie 2025

45.847

750.168

Saldo 0 -704.321

70.000 115.847

0 750.168

70.000 -634.321

0 70.000 70.000 -45.847

741.673 70.000 811.673 61.506

-741.673 -107.353

28

Energietransitie Hoofdopgave Onze regio wil uiterlijk in 2050 klimaatneutraal zijn en als tussenstap in 2030 minimaal 55% minder CO2 uitstoten dan in 1990. Daarbij moeten onze inwoners en bedrijven kunnen vertrouwen op een toekomstbestendig en betrouwbaar energiesysteem. Opgave Werkprogramma 2025

Sturing en organisatie Programma energietransitie Wat willen we bereiken? • • • • •

Draagvlak bij bestuurders, raadsleden en ambtenaren draagvlak voor de ambities en doelen in het Programma energietransitie. Regionale belangen op het terrein en van energietransitie behartigd bij Rijk, Provincie en netbeheerders. Inzicht in voortgang op de afgesproken ambities in de RES 1.0. Meer bekendheid over innovatieve pilots op het gebied van energietransitie in de regio. Aanpak krapte op de arbeidsmarkt in de energietransitie (hierover meedenken).

Wat hebben we in 2025 gedaan? Activiteiten 2025 MRE-organisatie is hierin verantwoordelijk voor: •

Stand

Organiseren bestuurlijke vakoverleggen energietransitie in de regio ten behoeve van bestuurlijk draagvlak, bestuurlijke koers en bestuurlijke aansturing van de opgave energietransitie.

•

Organiseren bijeenkomsten en meenemen raden in de ontwikkelingen op het gebied van energietransitie.

•

Organiseren bijeenkomsten en meenemen ambtelijke organisaties in ontwikkelingen op het gebied van energietransitie.

•

Opstellen en uitvoeren communicatieplan.

•

Voorbereiding RES 2.0.

•

Inzet communicatie om te zorgen voor draagvlak en kennisdeling:

Toelichting 5x Stuurgroep energietransitie 4x Portefeuillehoudersoverleg energietransitie Webinar voor raadsleden georganiseerd op 25 juni Elke 6 weken Programmateam energietransitie en Ambtelijk overleg energietransitie 2x brede Samenwerkdag energietransitie voor ambtenaren 1x bijeenkomst Adviesgroep RES (met maatschappelijke partners) Met Programmateam energietransitie is procesplan RES 2.0 uitgelijnd. Bovendien zijn afspraken gemaakt over een meer directe betrokkenheid bij de strategische lijnen. Communicatie-acties o.a.: - wekelijkse nieuwsbrief voor ambtenaren - 3x nieuwsbrief stakeholders - kalender op online platform energiewerkplaats - website www.energieregiomre.nl actueel - ondersteuning samenwerking via Teams omgeving

- Organisatie bijeenkomsten, workshops en trainingen, in samenwerking met onze

29

partners zoals Provincie en Enexis. - Nieuwsbrieven (voor ambtenaren en stakeholders). - Kennisdeling via website en Teams-omgeving.

- bijeenkomst over natuurinclusief ontwikkelen van zonneen windparken - tweewekelijks vragenuurtje voor ambtenaren over natuurvriendelijk isoleren - kennisdeelsessies verduurzaming bedrijventerreinen - masterclass over energiemonitoringmasterclass energiemarkt - bijeenkomst aanpak energiearmoede

MRE-organisatie is hierin verantwoordelijk voor: • Deelname aan Brabantbreed Bestuurlijk Overleg Energie (BBOE), met Provincie, waterschappen, netbeheerders en de andere 3 Brabantse regio’s, en het ambtelijk vooroverleg. • Deelname aan nationaal bestuurlijk RES-Beraad.

Voorzitter heeft deelgenomen aan BBOE; ambtelijk voorbereid in het Coördinatieoverleg Energie. Voorzitter heeft deelgenomen aan het landelijke bestuurlijk RES-beraad.

MRE-organisatie is hierin verantwoordelijk voor:

Monitoring actueel op het online Dashboard RES MRE. Voortgangsrapportage RES MRE 2025 vastgesteld; is ter informatie gedeeld met alle colleges en naar het Nationaal Programma RES gestuurd. De volksvertegenwoordigers (van gemeenten, Provincie en waterschappen) zijn geïnformeerd via een informatiebrief en een webinar.

•

Monitoring voortgang op ambities uit de RES 1.0, op basis van een online dashboard.

•

Opstellen en uiterlijk 1 juli 2025 opleveren ‘Voortgangsrapportage RES’ aan het Rijk op basis van ons online dashboard. De resultaten van de monitor zijn afgestemd met externe partijen, zoals de RES Adviesgroep.

•

Opstellen en in het voorjaar van 2026 opleveren van een ‘Voortgangsrapportage RES light’ ten behoeve van de eigen bestuurders en raadsleden, op basis van ons online dashboard.

In het BO Brainport zijn daarnaast aanvullende afspraken gemaakt met het Rijk, Provincie en regio. Dit zijn o.a. afspraken over het voorbereiden van een tweede NMIEK project, het instellen van een regionaal versnellingsfonds voor hoogspanningsstations en het onderschrijven van het belang van het regionale waterstofnetwerk.

MRE-organisatie is hierin verantwoordelijk voor:

Periodiek is aandacht voor innovaties in de wekelijkse nieuwsbrieven voor onze ambtenaren. In het Portefeuillehoudersoverleg