A12 Vaktherapie Nederland - Oproep behoud Vaktherapie (geanonimiseerd)

Aan: het college van B&W en de gemeenteraadsleden van gemeente Nuenen

Amersfoort, 11 december 2025

Betreft: dringende oproep, bezuinig niet ten koste van kwetsbare jeugd – behoud Vaktherapie in de regio

Geacht college, geachte raadsleden, Namens Vaktherapie Nederland schrijven wij u met grote urgentie en bezorgdheid. Via recente berichtgeving hebben wij vernomen dat de elf gemeenten binnen de samenwerking ‘Een 10 voor de Jeugd’ voornemens zijn om vanaf 2028 specialistische jeugdhulp, waaronder vaktherapie, grootschalig te schrappen. In de gepresenteerde plannen wordt gesteld dat vaktherapie "niet thuis zou horen binnen de gespecialiseerde jeugdhulp" en dat uitsluiting een besparing van 1,2 miljoen euro zou opleveren. Wij doen een dringend beroep op u om deze plannen te heroverwegen. Het categorisch uitsluiten van vaktherapie is niet alleen schadelijk voor kwetsbare jeugd en gezinnen, maar ook juridisch onhoudbaar en financieel onverstandig. Vaktherapie is erkende, essentiële, gespecialiseerde zorg De stelling dat vaktherapie niet binnen de gespecialiseerde jeugdhulp past, is feitelijk onjuist. Vaktherapeuten zijn gekwalificeerde hbo-professionals die werken met evidence- en practicebased (neuro)psychologische theorieën en methodieken 1. Vaktherapeutische interventies werken ervaringsgericht, waardoor kinderen en jongeren kunnen reflecteren op hun eigen gedrag. Door te werken via spel, muziek of andere activiteiten, worden pre-verbale reacties ontlokt en zo problemen zichtbaar die anders verborgen kunnen blijven.

In de GGZ-standaarden2 en door de VNG3 wordt vaktherapie dan ook erkend als onderdeel van het jeugdhulpaanbod. Daarnaast wordt duidelijk uit een factsheet4, wegwijzer5 en handreiking6 van de Samenwerkende Beroepsverenigingen Jeugd (SBJ) en Zorg voor de Jeugd dat vaktherapeuten jeugdhulpprofessionals zijn die aan de gestelde kwaliteits- en zorgstandaarden voldoen. De vakbekwaamheid van vaktherapeuten wordt aangetoond met hun registratie in het Kwaliteitsregister Vaktherapie7. Met deze registratie voldoen ze aan de kwaliteitscriteria die de beroepsgroep in samenwerking met belanghebbende partijen in het werkveld heeft gesteld. Ze voldoen daarmee aan tenminste dezelfde eisen als het SKJ stelt, waarvan registratie door een aantal gemeenten verplicht wordt gesteld. Geregistreerde vaktherapeuten voldoen aan de opleidingseisen en zijn actief bezig met bij- en nascholing, supervisie en intervisie. Vaktherapie Nederland | Stationsplein 127, 3818 LE Amersfoort | secretariaat@vaktherapie.nl | (030) 28 00 432

Juridisch onhoudbaar: wettelijke plicht gaat vóór verordening Het categorisch uitsluiten van vaktherapie staat op gespannen voet met de Jeugdwet. Op grond van artikel 2.6 heeft de gemeente de plicht om kinderen met psychische problemen te helpen en daarbij het oordeel van deskundige professionals te volgen. De wetgever hanteert hier bewust een 'open norm' om maatwerk mogelijk te maken8. Mogelijk vindt u voor uw plannen steun in de meest recente VNG-modelverordening, waarin een optie is opgenomen om vaktherapie te beperken. Dit is echter misleidend: een modelverordening staat nooit boven de wet. De Jeugdwet en de jurisprudentie staan niet toe dat gemeenten vooraf, categoraal, noodzakelijke zorgvormen uitsluiten. Zoals juridisch kenniscentrum Schulinck in februari waarschuwde, houdt dit juridisch geen stand9. Door deze 'optie' uit de modelverordening over te nemen, handelt u in strijd met de bedoeling van de wetgever en is het risico voor u groot dat uw besluit in rechte niet in stand zal blijven. Penny wise, pound foolish Het besluit om 1,2 miljoen euro te besparen op vaktherapie lijkt aantrekkelijk, maar zal leiden tot langere wachtlijsten en hogere kosten op de lange termijn. Een verschraling van het aanbod en daarmee een afname van passende zorg zorgt ervoor dat problematiek verergert of zich opstapelt.

Wanneer passende zorg niet beschikbaar is, zullen deze kinderen uiteindelijk instromen in zwaardere, duurdere trajecten of crisisopvang. U verschuift de kosten naar de toekomst en vergroot de druk op andere zorgprofessionals. Een alternatief: goed onderzoek in plaats van uitsluiting Wij begrijpen dat de kosten voor jeugdhulp stijgen en dat u zich voor financiële vraagstukken ziet gesteld omdat u onvoldoende middelen krijgt voor de jeugdhulp vanuit de rijksoverheid. Vaktherapie Nederland pleit er absoluut niet voor om vaktherapie in te zetten wanneer het niet passend is. De oplossing ligt echter niet in het uitsluiten van vaktherapie in zijn geheel, maar in een scherpere toegangstoetsing. Het is juridisch en inhoudelijk veel sterker om aan de voorkant, via uw jeugdconsulenten en toegangsteams, kritisch te toetsen wat echt nodig is. Daarbij hoeft de aanvraag van ouders niet leidend te zijn. Is er een lichter of goedkoper alternatief dat even passend of passender is? Dan moet dat voorgaan. Maar blijkt uit onderzoek dat vaktherapie de aangewezen en meest effectieve route is? Dan moet deze beschikbaar zijn. Door te investeren in goed onderzoek aan de poort, voorkomt u onnodige zorgconsumptie zonder dat u essentiële behandelvormen voor de meest kwetsbare kinderen bij voorbaat verbiedt.

Vaktherapie Nederland | Stationsplein 127, 3818 LE Amersfoort | secretariaat@vaktherapie.nl | (030) 28 00 432

Tot slot Wij roepen u op: houd uw rug recht, niet door zorg te schrappen, maar door te kiezen voor kwaliteit en maatwerk. Op onze website kunt u meer informatie over vaktherapie voor gemeenten vinden. Mocht u verdere vragen hebben, dan staan wij open voor contact en gesprek.

Vertrouwend op uw reactie, namens Vaktherapie Nederland,

Directeur Vaktherapie Nederland

Vaktherapie Nederland | Stationsplein 127, 3818 LE Amersfoort | secretariaat@vaktherapie.nl | (030) 28 00 432

Bronnen 1. Databank Vakherapie 2. VNG. (2019). Vraag & antwoord: vaktherapie en jeugdhulp. In VNG.nl. 3. Akwa GGZ. (z.d.). Organisatie van zorg voor kind en jongere. ggzstandaarden.nl. 4. Zorg voor de Jeugd. (2021). Factsheet vrijgevestigde aanbieders in de jeugdhulp 5. Zorg voor de Jeugd & Samenwerkende Beroepsverenigingen Jeugd. (2021). Wegwijzer Standaarden in de zorg voor jeugd 6. Zorg voor de Jeugd & Samenwerkende Beroepsverenigingen Jeugd. (2021). Handreiking De juiste professional op de juiste plek in het lokale team 7. Kwaliteitsregister Vaktherapie 8. Artikel 2.6 Jeugdwet (2020) 9. Uitsluiten van vormen van jeugdhulp: een oplossing of juist kostenverhogend? (2025) Schulinck

Vaktherapie Nederland | Stationsplein 127, 3818 LE Amersfoort | secretariaat@vaktherapie.nl | (030) 28 00 432