A10 SGE - Jaarverslag 2025

S T E DE L I J K GE B I E D!

BEST - EINDHOVEN - GELDROP-MIERLO - HELMOND - NUENEN - OIRSCHOT - SON EN BREUGEL - VELDHOVEN - WAALRE

STEDELIJK GEBIED!

JAARVERSLAG 2025

Stedelijk Gebied Eindhoven Samenwerken als ‘waren we één gemeente’

BEST - EINDHOVEN - GELDROP-MIERLO - HELMOND - NUENEN - OIRSCHOT - SON EN BREUGEL - VELDHOVEN - WAALRE

STEDELIJK GEBIED! VOORWOORD Het jaar 2025 stond voor onze samenwerking in het teken

Ook namens de andere leden van het Bestuurlijk Platform

van de schaalsprong. We stonden daarbij voor de vraag welke activiteiten we kunnen opstarten om de economische groei in onze regio te faciliteren en tegelijkertijd de brede welvaart te bevorderen. De opgaven binnen het stedelijk gebied, als hart van de Brainportregio, zijn groot. Hoe zorgen we voor voldoende ruimte voor de bedrijven die een bijdrage leveren aan onze economie? Hoe bouwen we sneller betaalbare woningen? Hoe zorgen we dat onze voorzieningen meegroeien met alle veranderingen? En hoe

Rianne Donders, Best

Remco van Dooren, Eindhoven

Martijn de Kort, Helmond

Freek van Genugten, Nuenen

Judith Keijzers, Oirschot

Suzanne Otters, Son en Breugel

Marcel Delhez, Veldhoven

Marcel Oosterveer, Waalre

doen we dat allemaal duurzaam en binnen onze schaarse ruimte? In dit jaarverslag ziet u hoe we op al deze onderdelen stappen hebben gezet. Zo hebben alle negen gemeenten onder andere een nieuwe huisvestingsverordening vastgesteld met een identiek hoofdstuk urgentie, is het Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties geëvalueerd, is een programmaplan Voorzieningen klaar voor besluitvorming en staat ‘groen’ veel nadrukkelijker op de agenda. Naast alle inhoudelijke opgaven, ligt er ook een opgave om onze samenwerking in de regio efficiënt en effectief te organiseren. Doordat onze opgaven afgelopen jaren zijn veranderd, moet ook onze manier van samenwerken meebewegen met de ontwikkelingen in de regio. Onze opgaven zijn immers veranderd, maar dat geldt ook voor de leefwereld van onze inwoners en onze relatie met partners in de regio. We hebben afgelopen jaar belangrijke stappen gezet om onze samenwerking goed te positioneren: ten opzichte van onze lokale opgaven en ten opzichte van de opgaven die we met onze collega-gemeenten in de MREsamenwerking oppakken. We ronden dit proces voor de verkiezingen af, zodat onze nieuwe bestuurders zich na de verkiezingen kunnen focussen op de inhoud van de opgave.

Jos van Bree Voorzitter Bestuurlijk Platform Stedelijk Gebied Eindhoven

2

BEST - EINDHOVEN - GELDROP-MIERLO - HELMOND - NUENEN - OIRSCHOT - SON EN BREUGEL - VELDHOVEN - WAALRE

STEDELIJK GEBIED! 2025 IN BEELD Bevolkingsomvang Stedelijk Gebied Eindhoven Son en Breugel Oirschot Waalre Nuenen Best Eindhoven

GeldropMierlo

Veldhoven

Helmond

*

Eindhoven

249 035

Helmond

96 551

Veldhoven

47 601

Geldrop-Mierlo

40 754

Best

31 652

Nuenen

24 290

Oirschot

19 536

Son en Breugel

18 131

Waalre

17 898

Totaal:

545 448

Er zijn in 2025 2.917 woningen opgeleverd

Totaal SGE 2024 =

540.532

Groei SGE in 2025:

4.916 inwoners

waarvan 894 sociale huurwoningen

In 2025 hebben 514 inwoners urgentie aangevraagd. Hiervan zijn er 284 toegekend, 206 afgewezen en nog 24 in behandeling op 31 december 2025.

Banen in het Stedelijk Gebied Eindhoven** Totaal SGE 2024 =

Son en Breugel Oirschot Waalre Nuenen Best GeldropMierlo

352.300

Afname SGE in 2025 =

Veldhoven

1.700

Helmond

* Bron: CBS inwonersaantal per 1-1-2025 ** Bron: CBS, banen van werknemers in december 2024

Eindhoven

Eindhoven

197 200

Helmond

40 300

Veldhoven

42 900

Geldrop-Mierlo

13 800

Best

15 400

Nuenen

7 400

Oirschot

12 700

Son en Breugel

15 900

Waalre

5 000

Totaal:

350 600

ECONOMIE WAT WAREN ONZE OPGAVEN IN HET JAARPROGRAMMA 2025?

Toelichting De eerste helft van 2025 heeft de afronding van de Uitvoeringsagenda Werklocaties inclusief bedrijventerreinenprogrammering extra prioriteit gekregen. Dit

A. Opstellen propositie voor het thema Economie Stedelijk Gebied Eindhoven

document geldt voor de gehele MRE-regio, maar gezien het grote belang dat de gemeenten in het stedelijk gebied hieraan hechten, hebben de gemeenten in het stedelijk gebied afgesproken een

B. Werklocaties 1. Uitvoering Regionaal Programma Werklocaties. 2. Uitvoering programmering nieuwe Werklocaties 3. Werken aan toekomstbestendige

voortrekkersrol op zich te nemen. Hier is in 2025 een belangrijk deel van de ambtelijke capaciteit voor ingezet, waardoor andere onderwerpen uit het jaarprogramma, zoals toekomstbestendige werklocaties, minder prioriteit hebben gekregen. We hebben hierdoor in MRE-verband wel stappen kunnen zetten ten aanzien van bijvoorbeeld het uitgifteprotocol.

Werklocaties 4. Bijdragen aan ontwikkeling Brainport Oost 5. Continueren en doorontwikkelen 9 voor 1 6. Evaluatie Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties

Uit de Uitvoeringsagenda Werklocaties blijkt onder meer dat er een grote behoefte is aan uitbreidingsmogelijkheden voor grootschalige bedrijvigheid. Daarom ondersteunen de SGEgemeenten het Regionale Bedrijventerrein Brainport-Oost in De Peel door mee te delen in de financiële risico’s. Over de wijze van bijdragen hebben we in 2025 afspraken gemaakt en dit is

7. Vastgoedmonitor bedrijfshuisvesting

vastgelegd in een concept samenwerkingsovereenkomst die voor

8. Vaststellen nieuwe kantorenbrief

95% gereed is.

B. Vitale Centra

Veel (reguliere) werkzaamheden binnen het thema Economie

1. Uitvoering detailhandelsvisie

zijn volgens afspraak uitgevoerd. Zo heeft ons gezamenlijke

2. Continuering en doorontwikkeling RACD

bedrijvenloket 9voor1 64 aanvragen van bedrijven behandeld. Ongeveer 85% van deze bedrijven kwam uit de eigen regio.

C. Randvoorwaardelijke opgaven voor

Verder is de vastgoedmonitor uitgevoerd en is gewerkt aan de

regionaal Economisch beleid

uitvoering van de Detailhandelsvisie op basis van het jaarplan van

1. Regionale aanpak arbeidsmigratie

de RACD. In 2025 constateerden we dat de huidige kantorenbrief

2. Netcongestie

nog voldoende actueel is. In 2026 volgen nieuwe provinciale

3. Topvoorzieningen en regionale

prognoses. Op dat moment bekijken we of er aanleiding is voor

voorzieningen

het bijstellen van de kantorenbrief in 2027. Vanwege het lopende traject over de strategische positionering en de aanstaande bestuurswissel is geconcludeerd dat het opstellen van een propositie voor het thema economie pas zinvol is nadat de nieuwe gemeenteraden en colleges zijn geïnstalleerd in 2026.

Arbeidsmigranten leveren een belangrijke bijdrage aan onze Brainport Economie. Dit onderwerp pakken de thema’s Economie en Wonen gezamelijk op.

de woningen toppen van bestaan Voorbeelden van op (foto boven) den) en Eindhoven in Waalre (foto bene

WONEN WAT WAREN ONZE OPGAVEN IN HET JAARPROGRAMMA 2025? A. Woningbouwopgave 1. Op tempo brengen en houden van de woningbouwproductie 2. WoonST woningen 3. Bouwstroom middensegment 4. Beter benutten bestaande woningvoorraad B. Gezamenlijke woningbouwprogrammeringsafspraken 1. Toetsen woningbouwplannen en evaluatie coördinatieteam

Toelichting Voldoende betaalbare woningen bouwen heeft topprioriteit binnen het thema Wonen. Dat blijkt een taaie opgave. Vertragingen door

C. Woonruimteverdeling 1. Vaststellen, implementeren en

onder meer bezwaar- en beroepsprocedures, hoge bouwkosten, stikstofbeperkingen en netcongestie spelen de realisatie van onze

uitvoeren vernieuwde gezamenlijke

woningbouwplannen parten, net als elders in het land. Het is

huisvestingsverordening

dan ook belangrijk om vol in te zetten op ons succesvolle project

2. Integrale aanpak arbeidsmigranten

WoonST, waarbij we met onze wooncorporaties gezamenlijk gestandaardiseerde woningen hebben ingekocht. Zo kunnen we

D. Aanvullende samenwerkingsprojecten

sneller betaalbare en duurzame sociale huurwoningen realiseren.

1. Kennissessies organiseren

Naast het bouwen van nieuwe woningen willen we meer gaan

2. Samenwerking binnen de werkgroep

inzetten op het beter benutten van onze bestaande woningvoorraad.

GREX

In 2025 hebben we de eerste stappen gezet met onze corporaties. Met name woningdelen en optoppen zijn zeer kansrijk om meer woonruimte te creëren voor woningzoekenden. In 2025 hebben alle SGE-gemeenten een nieuwe huisvestingsverordening vastgesteld met een identiek hoofdstuk urgentie. Daarbij is ook afgesproken om het Sociaal domein beter aan te haken op de uitvoering van de urgentieregeling. Daarmee willen we als gemeenten meer grip krijgen op de uitstroom van Maatschappelijke Opvang of beschermd Wonen richting de reguliere woningmarkt. Veel van onze activiteiten binnen het thema Wonen zijn inmiddels reguliere activiteiten. Dan gaat het bijvoorbeeld om de adviezen van ons Coördinatieteam Wonen. Het Coördinatieteam toetste afgelopen jaar 23 woningbouwprojecten in de regio aan de Brainport Principles. In totaal ging het daarbij om 9.157 woningen. De (huisvestings)problematiek rond arbeidsmigranten pakken we gezamenlijk aan met het thema Economie. Ook maken we verbinding met het Sociaal Domein. In 2025 heeft de gezamenlijke analyse tot een bestuursopdracht geleid om onder andere tot een nieuw beleidskader te komen.

VOORZIENINGEN EN EVENEMENTEN WAT WAREN ONZE OPGAVEN IN HET JAARPROGRAMMA 2025?

Toelichting Bij het ontstaan van het thema Voorzieningen en Evenementen lag de focus op onze economie: hoe zorgen we dat we talent dat we nodig hebben voor onze economie aantrekken en behouden. Inmiddels

A. Nieuwe impulsen voor regionaal

groeit de regio hard en is de focus verlegd naar Brede Welvaart: hoe

voorzieningenniveau

zorgen we dat ons voorzieningenniveau op peil blijft tijdens de groei

1.  Bepalen maatschappelijke opgave

van de regio en hoe faciliteren we ontmoeting in een veranderende

2. Verder concretiseren van de scope

samenleving.

voor het thema Voorzieningen en Evenementen

De focus van het thema Voorzieningen en Evenementen lag dit jaar

3. Afstemmen nieuwe ontwikkelingen

dan ook minder op concrete projecten en meer op onze opgave

4. Lopende ontwikkelingen vervolg geven

als geheel: Wat is precies onze opgave en welke bijdrage kan onze

en zo mogelijk afronden

samenwerking in SGE-verband daaraan leveren? Dat heeft geleid tot een programmaplan, dat begin 2026 is vastgesteld door het

B. Stimuleren van ontmoeting 1. Activiteiten- en evenementenagenda voor de regio

portefeuillehoudersoverleg Voorzieningen. We kijken daarbij naar sociaal-maatschappelijke voorzieningen in een brede scope. Waar de opgaven nog niet (goed) regionaal zijn belegd, vullen we aan of sturen we bij, bijvoorbeeld ten aanzien van de ruimtelijke impact van

C. Kennissessies organiseren

voorzieningen. Evenementen benaderen we daarbij als één van onze voorzieningen. Vanaf 2026 wordt de nieuwe naam van ons thema dan ook Voorzieningen. Alhoewel de focus van het thema afgelopen jaar niet lag op concrete projecten is daar wel degelijk aan gewerkt. Zo is het ROOOTS Kunstroutenetwerk opgeleverd, is de samenwerking met GLOW in de Regio verder uitgebouwd en is onderzoek gedaan naar de behoefte aan een activiteiten- en evenementenagenda voor de regio. Voor dat laatste bleek er onvoldoende draagvlak te zijn.

GLOW laat het belang zien van gratis evenementen voor sociale cohesie en ontmoeting.

RUIMTE

WAT WAREN ONZE OPGAVEN IN HET JAARPROGRAMMA 2025?

Toelichting In het Verstedelijkingsakkoord zijn afspraken gemaakt over Wonen en Economie, maar ook over groen en water. Daarom heeft dit onderwerp afgelopen jaar extra aandacht gekregen binnen het thema

A. We werken verder aan de uitvoering en het

Ruimte. Vanuit het perspectief van Brede Welvaart is het belangrijk

monitoren van het verstedelijkingsakkoord

voor onze inwoners om te zorgen dat er in onze schaarse ruimte

1.  Monitoring Verstedelijkingsakkoord

niet alleen plek is voor wonen, werken en mobiliteit, maar ook voor

2. Implementeren Rekentool

voorzieningen, recreatie en groen. We hebben in 2025 gewerkt aan

Klimaatopgave 3. Ontwikkeling Groenblauwe structuren

een Uitvoeringsagenda Groenblauwe structuren. We verwachten deze in 2026 vast te stellen en een start te maken met de uitvoering.

B. We maken regionale ruimtelijke keuzes

Door de toenemende druk op de ruimte, de grote opgaven waar

1.  Faciliteren ruimtelijke vragen

we voor staan en de veranderingen in onze samenleving, worden

2. Adviesteam Ruimte

we als gemeenten steeds vaker geconfronteerd met ruimtelijke vraagstukken die niet altijd binnen de eigen gemeentegrenzen kunnen

 C. We nemen deel aan het Van Gogh Nationaal Park

worden opgelost. Hierdoor is het nodig om bij diverse initiatieven breder te kijken en meer samen te werken en afwegingen te maken op regionaal niveau. Dit jaar kregen we bijvoorbeeld verzoeken voor

 D. We delen kennis

een locatie voor een regionaal gronddepot, Skaeve Huse en een Indian Cultural Centre. Dergelijke initiatieven vragen om een integrale en gecoördineerde aanpak, omdat het vaak complexe en soms gevoelige onderwerpen zijn. Dit proces krijgt in 2026 een vervolg. We onderzoeken daarbij onder meer in hoeverre het inrichten van een Adviesteam Ruimte hierbij kan ondersteunen.

Het ontwikkelen van onze groenblauwe structuren is belangrijk nu de ruimte in onze regio onder druk komt te staan