A1 MRE - Volgende stap inrichting financiering Beethoven

Aan: de colleges van B&W en gemeenteraden

uw kenmerk

uw brief van

onderwerp Volgende stap inrichting financiering Beethoven

ons kenmerk 100758/GWO/MBA

datum 18 december 2025

e-mailadres r.lintsen@metropoolregioeindhoven.nl

Geachte raden en colleges, Brainport Eindhoven heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot één van de krachtigste motoren van de Nederlandse economie. Door de sterke hightech-maakindustrie, hoge R&D-intensiteit en de grondige structurele samenwerking, groeit de Brainportregio al meer dan 15 jaar sneller dan het landelijk gemiddelde. De komende tien tot vijftien jaar verwachten we tienduizenden extra banen in de regio. Dat vraagt om forse investeringen in huisvesting, infrastructuur en publieke voorzieningen. Tegelijkertijd is de druk op bereikbaarheid, ruimte en het voorzieningenniveau nu al groot, net als in de rest van Nederland. In 2024 hebben we als regio daarom een unieke overeenkomst met het Rijk gesloten onder de naam Beethoven. Rijk en Regio investeren samen bovenop de Brainportdeal nog eens 2,5 miljard euro op het gebied van wonen, bereikbaarheid en talent in onze regio. De afgelopen periode hebben we zowel met het Rijk als met de regio besteed om dit financieel allemaal goed in te richten. In deze brief informeren wij u over een belangrijke stap over de inrichting van de financiering op het gebied van betere bereikbaarheid en toekomstbestendige mobiliteit in onze regio.

Binnen de publiek private samenwerking in de Brainportregio zegt ASML bovenop de eerdere bedragen in de Brainportdeal uit 2022 nog eens 93 miljoen euro toe aan mobiliteitsmaatregelen, ditmaal in het Beethovenprogramma. Met deze bijdrage wordt voldaan aan de voorwaarde van het Rijk dat het regionale bedrijfsleven bijdraagt aan de infrastructurele maatregelen die onderdeel zijn van Beethoven. Het gaat dan onder meer om de realisatie van fietspaden, mobiliteitshubs, hoogwaardig openbaar vervoer-voorzieningen, ontsluiting van bedrijventerreinen en de Multimodale Knoop Eindhoven.

Investeren in de breedte door meerdere investeringsprogramma's Om te bevorderen dat de Brainportregio een evenwichtige doorontwikkeling maakt waar alle inwoners van profiteren, werkt de regio aan investeringsprogramma’s voor betere mobiliteit, betaalbare woningbouw, talentontwikkeling, sociaal-maatschappelijke programma’s en voorzieningen voor onderwijsinstellingen, sport en cultuur. Totaal is er inmiddels meer dan 4 miljard euro aan investeringen afgesproken (2022: 1,59 miljard euro Brainportdeal; 2024 2,5 miljard euro). Het Rijk neemt ruwweg twee-derde van de investeringen voor zijn rekening, de provincie Noord-Brabant, de 21 regiogemeenten en het bedrijfsleven in de Brainportregio samen een-derde. Met de eind 2022 afgesloten Brainportdeal is een belangrijke eerste stap gezet in de bekostiging van een aantal grote mobiliteitsprojecten in de MRE. Vervolgens is in maart 2024 het Beethoven convenant ondertekend met naast mobiliteit omvangrijke investeringen in wonen en talentontwikkeling. Vanuit een landelijk en historisch perspectief is de publiek-private Brainport samenwerking aan maatschappelijke investeringsopgaven uniek te noemen. Voor de financiële bijdrage van het regionale bedrijfsleven voor de Brainportdeal is een privaat fonds ingericht: het Brainport Partnerfonds.

Dat investeert in betere bereikbaarheid, de versnelde bouw van betaalbare woningen, het ontwikkelen, behouden en aantrekken van talent en een sociaal sterke regio. Via het Brainport Partnerfonds hebben zich in één jaar al 50 bedrijven aangesloten om naar draagkracht mee te investeren. ASML is één van de deelnemende bedrijven in het fonds. Daarnaast is ASML betrokken bij een aantal programma's waarin zij als enige private partij participeert. Zo investeert het bedrijf door de Beethovendeal via de MRE fors in betaalbare woningbouw voor inwoners van de Brainport regio via ‘Beethoven Wonen’ voor de 21 gemeenten en ook in initiatieven op onderwijs, brede welvaart, cultuur en sport. Onderstaand een overzicht van de investeringen in mobiliteit: Incl BTW excl indexering x 1 mln Bereikbaarheid De Run 2018 (ASML) Brainportdeal 2022 (Fonds) Beethoven 2024 (ASML)

Investeringen Mobiliteit 50 1.570* 1.058**

Bijdrage privaat 12,50 191,25 95,30***

*inclusief 137 mln gebiedsontwikkeling Knoop XL **exclusief 425 mln wonen/gebiedsontwikkeling ***dit bedrag komt neer op 93 mln exclusief btw, inclusief indexering

Belangrijke mijlpaal Beethoven Mobiliteit Door middel van de toegezegde additionele bijdrage van 93 miljoen door ASML is er een grote stap gezet in Beethoven Mobiliteit. Een belangrijke en cruciale mijlpaal om Brainport Eindhoven nu en in de toekomst goed bereikbaar, leefbaar en toekomstbestendig te houden. Het pakket bestaat uit vier omvangrijke mobiliteitspakketten in de Brainportregio:

pagina 2 van 3

-

-

De Brainportlijn (een snelle busverbinding tussen Veldhoven De Run en Best) & de Noordwestelijke ontsluiting1; Multimodale Knoop Eindhoven (MMK): aanvullende middelen voor de ontwikkeling van een ondergronds busstation op de plek van het huidige busstation Neckerspoel; Korte Termijn Maatregelenpakket-2 (KTM-2): Onder andere aanvullende mobiliteitshubs, fietsverbindingen, (hoogwaardig) openbaar vervoer-voorzieningen en werkgeversaanpak in de regio. Dit pakket moet nog worden vastgesteld door het Dagelijks Bestuur MRE, dat begin 2026 is voorzien; Snelle busverbinding tussen Eindhoven centrum en Veldhoven De Run (HOV-4): aanvullende middelen op de Brainportdeal.

Met het opzetten van Beethoven Mobiliteit maken ASML, MRE, gemeente Eindhoven en gemeente Veldhoven2 naast het Brainport Partnerfonds afspraken over de samenwerking, financiële private bijdrage en de overlegstructuur van deze publiek-private samenwerking. Op hoofdlijnen zijn nu alle financieringsstromen voor zowel de Brainportdeal als Beethoven ingeregeld. De komende periode wordt nader invulling gegeven aan de afspraken over Beethoven Mobiliteit, met daarin ook bijdragen van Rijk, provincie en de 21 MRE-gemeenten. Het extra commitment van ASML is een cruciale stap voor een goed bereikbare en leefbare Brainportregio. Het onderstreept dat het bedrijfsleven en de publieke partners steeds weer samen verantwoordelijkheid nemen voor de doorontwikkeling van onze regio. Dat ASML deze rol opnieuw bevestigt, markeert een belangrijke mijlpaal in de unieke publiek-private samenwerkingen die de regio al veel hebben gebracht. Dit geeft vertrouwen in een sterke, toekomstbestendige Brainportregio.

Met vriendelijke groet, het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven, de secretaris,

de voorzitter,

G.A.G.H. Wouters.

J.R.V.A. Dijsselbloem.

1 Dit zijn de twee regionale verkenningen van de integrale MIRT-verkenning A2/N2 Brainportlijn en de Noordwestelijke

ontsluiting. De MIRT-verkenning naar de A2/N2 is het derde onderdeel; hiervan is het Ministerie van IenW opdrachtgever en bekostigende partij 2 De gemeente Eindhoven en Veldhoven zijn medeondertekenaar van de overeenkomst omdat zij aan de lat staan voor drie van de vier mobiliteitspakketten (Brainportlijn & noordwestelijke ontsluiting, MMK en HOV-4). Daarbij zijn voor HOV-4 door de betreffende gemeenteraden reeds investeringsbesluiten genomen en is geborgd dat de overeenkomst aansluit bij deze besluiten

pagina 3 van 3