A1 MRE - Bijlage Regionale Uitvoeringsstrategie voorzieningen

Prioriteiten op basis van impact en urgentie 1 | Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting is een wettelijke gemeentelijke kerntaak en randvoorwaardelijk voor kansengelijkheid en het vestigingsklimaat. De groei van het aantal leerlingen leidt, zonder tijdige besluitvorming, tot structurele maatschappelijke knelpunten. Dit thema is bestuurlijk al eerder als prioritair aangemerkt

28

Uitvoeringsstrategie Metropoolregio Eindhoven

in het BO Brainport. In dat kader wordt momenteel in afstemming met het Rijk een pilot innovatieve regionale aanpak voor onderwijshuisvesting voorbereid, gericht op versnelling, kostenbeheersing en flexibiliteit in schaal en gebruik. 2 | Eerstelijnszorg en GGZ De druk op eerstelijnszorg en GGZ neemt nu al sterk toe. Met de groei van de regio komt dit sterker onder druk. Bereikbaarheid en beschikbaarheid van deze voorzieningen zijn cruciaal voor de gezondheid, het welzijn en de participatie van inwoners. Gemeenten hebben hier beperkte directe zeggenschap; sturing ligt grotendeels bij zorgaanbieders, zorgverzekeraars en landelijke kaders. Juist daarom is regionale samenwerking noodzakelijk. Gezamenlijk optrekken versterkt de bestuurlijke positie richting partners en Rijk, ondersteunt het tijdig reserveren van ruimte in gebiedsontwikkelingen en stimuleert innovatie en preventie. Het arbeidsmarktvraagstuk is hierbij mede bepalend: structurele tekorten aan zorgprofessionals maken regionale afstemming en gezamenlijke inzet onontbeerlijk. 3 | Sport en bewegen Sportvoorzieningen zijn een gemeentelijke verantwoordelijkheid en dragen bij aan preventie, gezondheid en sociale cohesie. Ze spelen een belangrijke rol bij het opvangen van effecten van de schaalsprong en demografische veranderingen.

Regionale afstemming en fasering zijn nodig om, in een context van schaarse ruimte en middelen, niet meer van hetzelfde te realiseren maar het gezamenlijke ecosysteem slim te benutten. 4 | Wijk en buurtcentra Als eerste ambitie van deze strategie is bepaald: Ontmoeting is vanzelfsprekend in wijken, dorpen en kernen. De prioriteit voor wijk en buurtcentra, in welke vorm dan ook, komt direct voort uit deze ambitie.

29

Vervolg langs drie sporen Naast de programmering door gemeenten en partners pakt de MRE het vervolgproces expliciet op. De komende periode richt de MRE het traject daarom verder in langs drie samenhangende sporen.

Spoor 1. Vervolgproces met gemeenten en partners De uitvoeringsstrategie is opgesteld binnen de MRE, maar de daadwerkelijke uitvoering vraagt om eigenaarschap van gemeenten en betrokken partners. In dit spoor staat het gezamenlijk doorleven, concretiseren en toepassen van de strategie centraal. Gemeenten zijn aan zet om de strategie te vertalen naar concrete, lokale uitvoeringsplannen. Zij geven hieraan invulling door het bepalen van aantallen, locaties en projecten voor maatschappelijke voorzieningen. Dit sluit uiteraard aan bij bestaande processen zoals integrale huisvestingsplannen en gebiedsontwikkelingen6. Daarbij wordt ook gekeken naar randvoorwaarden zoals benodigde capaciteit, samenwerking en financiering. De MRE vervult in dit spoor een coördinerende en faciliterende rol. De MRE-organisatie voert in de komende maanden gesprekken met gemeenten, maatschappelijke partners, netwerken en gremia om de strategie te laten landen, de implicaties per domein en per gemeente te bespreken en te werken aan een gezamenlijke inzet richting het Rijk (zie ook spoor 3).

Het doel van dit spoor is kortom om gezamenlijk tot uitvoering te komen. Concrete acties zijn: n Het voeren van verdiepende gesprekken met en tussen gemeenten, relevante maatschappelijke partners en relevante netwerken; n Het betrekken van colleges en gemeenteraden, en het afstemmen binnen de verschillende domeinnetwerken; n Vertalen van de regionale uitvoeringsstrategie naar lokale programmering door gemeenten.

Spoor 2. Vervolgproces binnen de MRE

De rol van de MRE is daardoor mede afhankelijk van de opdracht die de gemeenten meegeven in de regionale agenda en van de middelen die beschikbaar zijn. Concrete acties zijn: n Verkennen hoe het thema voorzieningen structureel kan worden ingebed binnen de MRE; n Opzetten van een programmatische aanpak binnen de MRE-organisatie gericht op voorzieningen; n Organiseren van periodieke monitoring, inclusief indicatoren, datastromen en rapportagemomenten; n Maken van procesafspraken over besluitvorming, afstemming en evaluatiemomenten.

Op dit moment is het voorzieningenvraagstuk nog niet structureel verankerd in de MREgovernance. Sturing op voorzieningen verloopt via meerdere gremia – poho Economie, poho Ruimte & Wonen en de Kwaliteitssprongtafel – waarvan de laatste geen officieel MRE-gremium is. Bovendien is het onderwerp nog niet expliciet opgenomen in de regionale agenda of structureel financieel belegd.

Spoor 3. Vervolgproces met Rijk en provincie

Dit spoor is daarom gericht op een duurzame inbedding van het thema voorzieningen in het algemeen en deze uitvoeringsstrategie in het bijzonder in de MRE. Dit wordt meegenomen bij het opstellen van het volgende samenwerkingsakkoord. Hierbij is in ieder geval aandacht voor de bestuurlijke positionering, de rol van bestaande gremia – inclusief de kwaliteitssprongtafel - en de benodigde ambtelijke capaciteit en middelen.

n Het bundelen van gezamenlijke knelpunten in de regio; n Het voorbereiden van het Bestuurlijk Overleg Brainport, en het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving, waar afspraken worden gemaakt over rijksbijdragen aan het realiseren van de regionale opgaven. n Het afstemmen met de provincie over hun rol, investeringen en instrumentarium.

Uit de uitvoeringsstrategie komen opgaven en ambities naar voren die niet uitsluitend regionaal of lokaal kunnen worden opgepakt en waarvoor afstemming met het Rijk en de provincie noodzakelijk is. In dit spoor bereidt de MRE deze externe inzet voor. Dit omvat:

Governance De governance op de uitvoeringsstrategie is in lijn met de rollen. De MRE voert regie op de regionale voorzieningenstrategie via een programmatische aanpak onder aansturing van een wethoudersdriehoek voorzitters van het poho Economie, poho Ruimte & Wonen en de Kwaliteitssprongtafel. Deze driehoek bewaakt de integraliteit tussen domeinen en stuurt op voortgang. De komende maanden wordt gekeken of de governance van de MRE wordt aangepast in het nieuwe samenwerkingsakkoord. Gemeenten behouden altijd hun eigen mandaat: zij besluiten zelfstandig over de voorzieningen die zij realiseren, de investeringen die zij doen en de partners waarmee zij samenwerken. Waar opgaven gemeentegrenzen overstijgen, kunnen gemeenten kiezen voor bovenlokale samenwerking om capaciteit, expertise en investeringen te bundelen.

Planning en evaluatie Om de uitvoeringsstrategie goed te laten aansluiten bij de actuele stand van zaken op het gebied van voorzieningen, wordt de strategie jaarlijks besproken in het DB. Het DB kijkt naar de voortgang, de effectiviteit van de gemaakte keuzes en de vraag of actualisatie of bijstelling nodig is. Op die manier blijft het document actueel en richtinggevend. Een eerste herijking vindt eind 2026 plaats, wanneer de gesprekken met gemeenten en partners zijn afgerond en de opgedane inzichten kunnen worden verwerkt.

6 Ter ondersteuning van deze stap is in de bijlage per gemeente inzichtelijk gemaakt waar de belangrijkste opgaven en aandachtspunten liggen, op basis van de

analyses in dit traject. Deze bijlage vormt geen vaststaand kader, maar kan dienen als startpunt en richtinggevende input voor gemeenten bij het opstellen van hun uitvoeringsplannen.

30

Uitvoeringsstrategie Metropoolregio Eindhoven

31

Postadres Postbus 985, 5600 AZ Eindhoven Bezoekadres Raiffeisenstraat 18, 5611 CH Eindhoven 040 - 2 594 594 info@metropoolregioeindhoven.nl www.metropoolregioeindhoven.nl Fotografie: Berry de Jong, Bart van Overbeeke, Shutterstock Vormgeving: Volle-Kracht