A1 Gemeente Eindhoven - Bijlage RVP Jaarverslag 2023 eenheid Oost-Brabant
Tekst van het document
JAARVERSLAG 2023
Jaarverslag 2023
INHOUD
VO O R WO O R D
4
ZO R G E N VE I L I GHE I D
6
D I GI TA L E VE I L I GHE I D
8
M A ATS C HA PPE L I J K E O NRUST
10
O ND E R M I J NI NG
12
M E NS E NHA ND E L
14
ST E R KT E PA R AGR A A F
16
S LOTWO O R D
18
COLOFON U I TG AVE HET REGIOBUREAU INTEGRALE VEILIGHEID OOST-BRABANT I N O PD R AC H T VA N H E T R EG I O N A A L OVE R L EG VE I L I G H E I D O O ST- B R A B A N T
DATU M VA STG E ST E L D O P 3 J U N I 20 24
2
3
Jaarverslag 2023
Jaarverslag 2023
VOORWOORD
van de driehoekpartners. We willen dat
Daar zullen wij ons voor blijven inzetten.
onze
onze
Daarnaast vraagt het van ons als gezag om
politiemensen, goed in onze buurten zijn
in samenspraak keuzes te maken, dat we
verankerd en óók in de digitale wereld. Dat is
kritisch blijven kijken naar onze prioriteiten
mensen,
in
het
bijzonder
Voor u ligt het Jaarverslag van het Regionaal
vertegenwoordigers van de driehoekpartners
belangrijk voor de verbinding, maar ook voor
en dat we daarbij ook het welzijn van onze
Veiligheidsplan (hierna RVP) Oost Brabant
als
Programmaraden
preventie en opsporen van misdrijven en
eigen mensen in acht nemen. Wij zijn,
over het jaar 2023. In dit Jaarverslag wordt
hebben ten doel om uitvoering te geven
het voorkomen van instroom van jongeren
samen met alle 32 burgemeesters, namelijk
door de driehoekpartners teruggekeken op
aan de inhoudelijke ambities uit het RVP.
in de criminaliteit. Blijvend investeren in de
bovenal trots op al onze mensen die zich
de inzet van de prioriteiten zoals vastgesteld
In
elke
hele veiligheidsketen, maar net zo goed ook
dagelijks onvermoeibaar blijven inzetten
in het RVP 2023-2026. Het is daarmee dus het
Programmaraad weergegeven wat er op het
in (de verbinding met) het sociaal domein
voor ieders veiligheid, ondanks soms lastige
eerste Jaarverslag van het nieuwe RVP. We
RVP-thema is bereikt in 2023.
(zoals bijvoorbeeld zorg en jeugd), is daarom
omstandigheden.
kernleden.
dit
Deze
jaarverslag
wordt
namens
hebben gekozen voor een meer verhalend
essentieel.
jaarverslag vanuit de behoefte om rijker te
We
verantwoorden. Vertellen wat we hebben
de zorgen en spanningen die er zijn in
gedaan en welke impact dat heeft gemaakt.
de
hebben
daarnaast
samenleving.
Over
ook
oog
bijvoorbeeld
voor de
Dank voor het samen bouwen aan een veilig en rechtvaardig Oost-Brabant.
sociaaleconomische situatie, discriminatie In
navolging
van
het
en polarisatie, het klimaat, een veilig (t)huis
vorige RVP werken we ook in deze RVP-
of de internationale stabiliteit en veiligheid:
periode verder aan het verstevigen van
het zijn ontwikkelingen die van invloed
de
de
zijn op de manier waarop mensen met
gezamenlijke regionale veiligheidsopgaven.
elkaar samenleven in Oost-Brabant. We
De toenemende en continue veranderende
worden geconfronteerd met een groeiend
veiligheidsproblematiek
en
maatschappelijk ongenoegen en zien dat
vraagt
maatschappelijke problemen - die vaak
om slimme samenwerking, het vormen
ook achter de voordeur plaatsvinden -
van coalities en onderstreept het belang
daarbij steeds sneller op het bordje van
van
met
gemeenten én ook de politie komen. In 2023
de veiligheidsopgave én in samenspraak
is een grotere inzet van politie gevraagd dan
bepalen wie wanneer de beste toegevoegde
gepland op onder andere asielgerelateerde
waarde kan leveren. Samen bouwen aan een
problematiek en als gevolg van (mogelijke)
veilig en rechtvaardig Oost-Brabant.
openbare orde problematiek, denk daarbij
Uitgangspunt
aan de inzet bij demonstraties en rondom
(bestuurlijke)
beperkte
de
ambitie
uit
samenwerking
capaciteit
partnerschap:
op
enerzijds anderzijds
in
voor
samenhang
de
regionale
samenwerking vormen de geprioriteerde
Namens eenheid Oost-Brabant, J.R.V.A. Dijsselbloem
H.G.M. Rutgers
W.J.A. Paulissen
Regioburgemeester
Hoofdofficier van Justitie
Politiechef
voetbalwedstrijden.
RVP-thema’s: Zorg en Veiligheid, Digitale Veiligheid,
Onrust,
Ondanks dat we, waar mogelijk, (lokaal)
Ondermijning en Mensenhandel. Voor elke
inzetten op het verminderen van de politie-
prioriteit hebben we een Programmaraad
inzet moeten we hier alert op blijven, want
ingericht,
van
het zijn ontwikkelingen die extra druk
burgemeesters en met in ieder geval
leggen op de toch al schaarse capaciteit
4
Maatschappelijke
onder
voorzitterschap
VOORWOORD
VOORWOORD
5
Jaarverslag 2023
Personen met onbegrepen gedrag
van huiselijk geweld, maar ook de aanpak van
We zien nog altijd een stijgende trend van het
(ex-)partnerstalking en femicide. Inzet blijft
aantal personen met onbegrepen gedrag.
om huiselijk geweld en kindermishandeling
De druk die dit legt op de capaciteit van de
in een vroeg stadium te signaleren om het te
driehoekpartners laat zien dat we moeten
voorkomen en waar nodig in te grijpen.
blijven
ZORG EN VEILIGHEID Een goede verbinding tussen Zorg en Veilig-
personen met onbegrepen gedrag, ook
heid is noodzakelijk, maar blijft tegelijkertijd
de
een complex vraagstuk, ook voor de komende
Kindermishandeling (hierna HGKM) en jeugd
jaren. In de vorige RVP-beleidsperiode werd
als speerpunten opgenomen binnen het
zorg en veiligheid onder het strategische thema
geprioriteerde thema Zorg en Veiligheid.
onderwerpen
Huiselijk
Geweld
en
Veilige Woonomgeving weggeschreven en is invulling gegeven aan het AVE model (Aanpak
Vanuit de PRZV blijven we investeren in de
Voorkoming Escalatie bij huishoudens met
verbinding tussen de verschillende domeinen.
oplopende problematiek), de ontwikkeling
Een veilige en leefbare samenleving is een
van
verantwoordelijkheid
de
Spoedeisende
Psychiatrische
van
de
domeinen
Onderzoeksruimte (SPOR), de implementatie
veiligheid, zorg, jeugd, onderwijs én welzijn.
van de Wet verplichte GGZ en de invulling van
Deze samenwerking, over domeingrenzen
de Ketenveldnorm/Levensloopaanpak.
heen, komt niet vanzelf tot stand en blijft om
onverminderde
inzet
vragen.
Dit
In opdracht van de Bestuurlijke Regiegroep
doen we vanuit de 3 A’s: (1) Afstemmen,
(hierna BRG) is de Stuurgroep Personen
signaleren en kennisdelen, (2) Agenderen/
met
naar
ambassadeur richting eigen achterban én
Veiligheid
extern, (3) Aanjagen. De PRZV vormt daarbij
(hierna PRZV), zodat ook andere veiligheids-
een bestuurlijk strategisch platform dat kan
vraagstukken die het zorg- en sociaaldomein
agenderen en mede richting kan geven,
raken kunnen worden opgepakt. In het
aansluitend bij bestaande organisaties en
huidige RVP zijn, naast het onderwerp
bevoegdheden.
de
6
Verward
Gedrag
Programmaraad
omgevormd
Zorg
en
ZORG EN VEILIGHEID
investeren
in
vroegsignalering,
domein overstijgend samenwerken en het
Jeugd
bevorderen van gemeentelijke regie op zorg
In lijn met het 3e speerpunt Jeugd heeft de
en veiligheid. Om (boven)lokaal die verbinding
Dienst Regionale Intelligence Organisatie
te versterken zijn er in 2023 in de verschillende
(DRIO) van de politie in 2023 een strategische
basisteams
georganiseerd,
analyse op jeugdcriminaliteit en -overlast
waarbij ook de relevante wethouders uit het
opgeleverd. Jeugdigen zijn relatief over-
sociaal domein aansloten vanuit de regie op
vertegenwoordigd als verdachten. Opvallend
zorg en veiligheid. Daarnaast is vanuit een
daarbij is dat de mentale of psychische
werkconferentie Personen met onbegrepen
kwetsbaarheid veelal bekend is voorafgaand
gedrag in oktober 2023 ingezet op het
aan een delict bij verschillende personen
stimuleren van het aanvragen van ZonMW
en instanties. De analyse laat zien dat er
subsidie(s) voor bijvoorbeeld inzet wijk-GGD,
meer urgentie nodig is op de aanpak van
vroegsignalering in de wijk, procesregisseur
de problematiek rondom het thema jeugd,
zorg en veiligheid, hotspotondersteuning of
waaronder een stevige(re) verbinding tussen
het creëren kenniswerkplaatsen.
de thema’s Jeugd, Zorg en Veiligheid. Juist
driehoeken
om aan de voorkant te komen. Door het Huiselijk geweld en kindermishandeling
organiseren van driehoeken waarbij ook
Geconcludeerd is dat de aanpak van huiselijk
de relevante wethouders aansluiten, wordt
geweld
extra
ingezet op de awareness (‘sence of urgency’)
aandacht, focus en inzet van alle partijen
voor zorg gerelateerde casussen. Met als
verdient, primair vanuit het veiligheidsdomein
doel te bekijken hoe op lokaal niveau de
maar in nauwe relatie met het zorgdomein.
samenwerking en informatiedeling tussen de
Veilig Thuis heeft een belangrijke rol in de
domeinen veiligheid, zorg, jeugd, onderwijs én
aanpak en sluit sinds 2023 dan ook aan bij de
welzijn kan worden geborgd. In de gemeenten
PRZV. Op de schaal van Brabant Noordoost
Eindhoven, Helmond en ’s-Hertogenbosch
(BNO) en Brabant Zuidoost (BZO) zijn vanuit
krijgt de aanpak van jeugdcriminaliteit een
de twee Stuur- en werkgroepen visies en
extra impuls vanuit het landelijke Programma
aanpakken ontwikkeld. Omdat het veelal om
Preventie met Gezag. En ook vanuit het RIEC-
de veiligheid achter de voordeur gaat, blijft
versterkingsprogramma
het van belang verschillende ontwikkelingen
aan een preventieve aanpak jonge aanwas
in de gaten te houden en deze in samenhang
criminaliteit. De verschillende ontwikkelingen
te bezien en duiden. Voorbeelden waar
worden waar mogelijk in samenhang bezien.
en
kindermishandeling
wordt
gewerkt
we alert op zijn vormen aan het aantal huisverboden in relatie tot het aantal plegers
ZORG EN VEILIGHEID
7
Jaarverslag 2023
de landelijke ‘Citydeal lokale weerbaarheid
Publiek private samenwerking
cybercrime’ hebben we in 2023 samen met
Ook in 2023 hebben we weer ingezet op
verschillende partijen twee projecten afgerond,
het verder uitbreiden en verstevigen van
te weten ‘Sterkere schakels versterken de
het
keten!’ en de vorming van het ‘Regionaal
het gebied van digitale veiligheid. Zo is er
Expertteam Digitale Veiligheid’. Zo zijn vanuit
in
het project ‘Sterkere schakels versterken
in een groot datacenter in Oost Brabant
de keten’ de kleinere ondernemers in de
voor alle overheidspartijen met een rol bij
toeleveranciersketen van de maakindustrie
cyberincidenten: kennen we elkaar voldoende
geholpen
en wie heeft welke rol als er zich een groot
hun
cyberweerbaarheid
te
vergroten.
netwerk april
van
een
relevante
bijeenkomst
partners
op
georganiseerd
cyberincident bij een vitaal bedrijf voordoet? Afgesproken is om (vervolg)bijeenkomsten te
DIGITALE VEILIGHEID ingewikkelde zaak. Daders en slachtoffers
tempo op. Naast vele voordelen resulteert
zijn niet altijd in beeld, of wonen ver buiten
dit eveneens in een stijging van het aantal
de regio of in een ander land. Daarom zetten
incidenten op het gebied van gedigitaliseerde
we als driehoekpartners daarnaast ook in op
criminaliteit
Traditionele
het weerbaar maken van de samenleving en
vormen van criminaliteit raken steeds meer
het bieden van handelingsperspectieven. Een
verweven met digitale criminaliteit. Het vraagt
voorbeeld van een zaak in 2023 is Operation
om een andere manier van kijken, een andere
Cookiemonster. Daarbij is niet alleen een
aanpak, alternatieve interventies en een an-
criminele website offline gehaald, maar werd
dere inrichting van organisaties. De noodzaak
via “Checkjehack” ook mogelijk gemaakt
om te investeren in de integrale aanpak van
dat mensen met de checkfunctie kunnen
digitale veiligheid is daarmee onverminderd
controleren of hun e-mailadres in een gehackte
hoog.
dataset voorkomt, en zo ja wat vervolgens te
cybercrime.
doen. Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit Politie en OM hebben het afgelopen jaar
Weerbaarheid
verder ingezet op de digitale transformatie
Het weerbaar maken van onze inwoners
door
en
te
investeren
in
extra
mensen,
bedrijven
en
het
voorkomen
van
middelen en kennisopbouw gericht op de
slachtofferschap is een knop waar we als
aanpak van cybercrime en gedigitaliseerde
publieke én private partijen samen aan
criminaliteit. Het opsporen en vervolgen
kunnen draaien. We investeren om het eigen
van cybercriminelen blijft echter ook een
huis op orde te hebben. In het kader van
8
D I G I TA L E VE I L I G H E I D
organiseren waarbij overheidspartijen samen
Veiligheid worden handreikingen en tools
met een aantal vitale bedrijven aan de slag
aangeboden voor de lokale implementatie
gaan met het optimaliseren van de respons bij
van
cyberincidenten.
verschillende
landelijk
ontwikkelde
interventies. Want er is en ligt veel, dus
Digitale ontwikkelingen volgen zich in rap
en
Vanuit het Regionaal Expertteam Digitale
zetten we regionaal vooral in op het lokaal
Cyberburgemeesters
ondersteunen bij het uitvoeren van concrete
Naast de uitvoerende activiteiten is ingezet
activiteiten gericht op de weerbaarheid van de
op de versteviging van de positie van de
inwoners en bedrijven. Voorbeelden daarvan
eenheid in het landelijk netwerk (CCV, VNG
zijn de interventie HackShield voor jeugd,
en de departementen) en hebben we samen
Storytelling voor senioren en het organiseren
met Noord-Holland het initiatief genomen
van bijeenkomsten voor het MKB door het
om te komen tot een landelijk Platform van
Platform Veilig Ondernemen (PVO).
Cyberburgemeester voor kennisuitwisseling en
lobbyactiviteiten.
De
twee
Cyber-
In HackShield leren jongeren wat zij als
burgemeesters uit de eigen eenheid, tevens
zogenaamde Cyber Agent kunnen doen om
(vice)voorzitters
te zorgen dat zij online veilig zijn. Een andere
Digitale Veiligheid, zijn daarnaast ook in
interventie die in 2023 is georganiseerd betreft
gesprek met de basisteamdriehoeken in
de Rebootcamp, gericht op het voorkomen
onze eenheid: over fenomenen, dilemma’s,
van daderschap bij jongeren. Met Rebootcamp
de rol van bestuurders en of het maken van
leren jongeren over de kansen en uitdagingen
keuzes bij de inzet van de driehoekpartners.
die er in de digitale wereld zijn. Enerzijds om
Een belangrijk punt van aandacht en blijvend
jongeren te leren over de online grenzen en
onderwerp van gesprek vormen de risico’s
hen te behoeden die (vaak dunne) grenzen te
en randvoorwaarden bij de inzet van digitale
overschrijden. Anderzijds om jongeren voor te
hulpmiddelen door de overheid. Over ethisch
bereiden op een mooie toekomst gezien de
verantwoord werken wordt op verschillende
mooie kansen op de IT-arbeidsmarkt.
tafels, zowel landelijk, regionaal als ook binnen
van
de
Programmaraad
gemeenten zelf, de dialoog georganiseerd.
D I G I TA L E VE I L I G H E I D
9
Jaarverslag 2023
reëel is geworden. Het is een optelsom van
Radicalisering
ontwikkelingen die zorgt voor de verhoging
geïnvesteerd in de uitbreiding van de regionale
van
het
dreigingsniveau.
vanuit
het
NCTV
is
flink
Door
het
ge-
netwerksamenwerking met o.a. welzijns-, zorg-
Israël
en
de
en onderwijsprofessionals. Voor 2023 geldt dat
Palestijnse gebieden, koranschendingen in
er in totaal 24 AFR’s binnen de gemeenten,
verschillende Europese landen, waaronder
GGZ-instellingen en het onderwijs zijn in onze
een koranverscheuring in Nederland en de
regio (Eindhoven kent een eigen netwerk
oproepen tot aanslagen van terroristische
met aandachtfunctionarissen binnen ver-
organisaties
schillende
welddadige
conflict
is
de
in
dreiging
vanuit
het
maatschappelijke
organisaties).
jihadisme toegenomen. Elke keer na het
Daarbij zijn we ook begonnen met het trainen
verschijnen van het DTN (twee keer per jaar)
van de AFR’s van de gemeenten, waarbij de
wordt er een Regionale Factsheet Oost-
door Oost-Brabant opgestelde AFR-profielen
Brabant opgesteld met de weergave van
leidend zijn.
de problematiek rondom maatschappelijke
MAATSCHAPPELIJKE ONRUST De maatschappelijke onvrede en een anti-
actualiteit is in het nieuwe RVP 2023-2026
overheidssentiment nam verder toe. Zorgelijk
gekozen voor het thema “maatschappelijke
daarbij is dat dit anti-overheidssentiment
onrust”, Dit is echter een rekbaar begrip,
in sommige gevallen leidt tot mensen
en vraagt dan ook om afbakening. Voor
die zich afkeren tegen de rechtstaat en in
de
Programmaraad
uitzonderlijke gevallen tot mensen die zich
Maatschappelijke Onrust (hierna PRMO) geldt
soeverein verklaren. Vanuit het Expertteam
dat maatschappelijke onrust en -onvrede in
Maatschappelijke Onrust is gestart met
ieder geval een relatie moet hebben met het
een analyse naar dit fenomeen. Al deze
begin van radicaliseringsprocessen. Het weg
ontwikkelingen
(kunnen) nemen van de voedingsbodem
noodzakelijke aandacht voor het onderwerp
vormt een essentieel onderdeel van het
Maatschappelijke
voorkomen van extremisme en radicalisering.
om met polarisatie en hoe kunnen we (ook
kerntaak
bij
de
van
ontwikkelingen
de
leiden
onverminderd
Onrust.
Hoe
gaan
tot we
online) signalen van radicalisering nog sneller Het jaar 2023 werd gekenmerkt door ver-
en beter duiden, melden en oppakken?
schillende internationale conflicten. Conflicten die ook effect hebben op Nederland en dus
Signalen van radicalisering
ook op Oost Brabant. Gevoelens van angst,
Op 12 december 2023 verscheen het 59ste
onzekerheid, onvrede, of miskenning zorgen
Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (hierna
niet alleen voor toenemende polarisatie,
DTN), waaruit bleek dat het dreigingsniveau
maar hebben ook het vertrouwen van
is gestegen van 3 naar 4. Dat betekent
burgers in de overheid onder druk gezet.
dat de kans op een aanslag in Nederland
10
M A ATS C H A PPE L I J K E O N R U ST
Samen met de AFR’s zetten we in op de
Brabant.
verbinding
van
de
GGZ-expertise
met
CTER-expertise. Vanwege de samenhang
en
Aansluitend
onrust, polarisatie en radicalisering in Oost-
Ten opzichte van 2022 zien we in 2023 een
tussen de weerbaarheid van jongeren en
stijging van het aantal (nieuwe) signalen van
de preventie van radicalisering is ook de
radicalisering dat is besproken op de weeg-
verbinding met het onderwijs gemaakt. Er
tafel van het Zorg- en Veiligheidshuis: van 9
zijn voorlichtingen gegeven en verschillende
naar 14, waarvan tien uit Brabant Zuidoost en
trainingen
vier uit Brabant Noordoost. Na bespreking
voor de thema’s radicalisering, extremisme
bij de weegtafel zijn er daarvan negen
en terrorisme was daarbij onverminderd
opgepakt als radicaliseringscasus. Van de
groot. Veel professionals gaven aan dat een
veertien signalen komen er vier voort uit het
toegenomen bewustwording in combinatie
gedachtegoed van de Soevereinen en twee
met de maatschappelijke verharding redenen
zijn als rechts-extremistisch aangemerkt.
zijn voor deze groeiende vraag naar kennis
Zeven van de veertien signalen hebben een
van deze onderwerpen. Deze tendens is ook
jihadistische signatuur.
terug te zien in het aantal deelnemers aan de
verzorgd.
De
belangstelling
trainingen van het Rijksopleidingsinstituut Trainen en signaleren
tegengaan Radicalisering (ROR). In 2023
Om een fijnmazig netwerk te creëren van
zijn 24 trainingen gegeven waaraan ruim
waaruit signalen van radicalisering worden
300 professionals uit onze regio hebben
opgepikt en doorgegeven is de ambitie
deelgenomen. Wat opvalt is dat vooral het
om niet alleen in alle 32 gemeenten een
aantal deelnemers uit het sociaal domein, de
aandachtfunctionaris
zorg en het onderwijs groeit.
radicalisering
(AFR)
te hebben, maar ook binnen organisaties zoals GGZ-instellingen en in het onderwijs. Met
behulp
van
de
Versterkingsgelden
M A ATS C H A PPE L I J K E O N R U ST
11
Jaarverslag 2023
in de regio’s zelf te laten plaatsvinden. Terug
Wat er nog aan komt
naar de (juridische) basis voor de aanpak van
Op dit moment bevinden wij ons in een
ondermijnende criminaliteit.
transitiefase. De transitie van de Stichting Beheer & Uitvoering TF-RIEC naar twee
ONDERMIJNING Voor een overzicht van de concrete acties
was ook in 2023 onverminderd groot. Vanuit
en resultaten van de gezamenlijke inzet
het Actiecentrum Oost-Brabant werd (naast
verwijzen we naar het Jaaroverzicht 2023 van
de samenwerking met de partners binnen
het Actiecentrum Oost-Brabant.
de basisteams) vanuit operationeel niveau nadrukkelijk de samenwerking tussen de
Een bestuurlijke evaluatie en transitie
basisteams opgezocht. Vanuit de gedachte:
Sinds 2009 hebben we als partners (Niet
de basisteams maken de eenheid. Er is verder
alleen als driehoekpartners, maar samen
invulling en duiding gegeven door de partners
met Belastingdienst, Douane, FIOD, IND,
aan de Actietafel (inmiddels het Regionaal
Nederlandse Arbeidsinspectie, KMar, NVWA,
Ambtelijk Vooroverleg, afgekort RAVO) en in
provincies en het UWV) onze krachten in
het basisteamprogrammaleidersoverleg.
de strijd tegen ondermijning gebundeld de
Taskforce
RIEC
Brabant-
Op deze wijze wordt vanuit de verschillend
Zeeland (TF-RIEC BZ). In 2023 heeft - onder
niveaus (basisteam, district en eenheid)
de noemer ‘Het Goede Gesprek’ - een
samengewerkt en worden partners in de
bestuurlijke evaluatie plaatsgevonden over
aanpak aangehaakt die niet direct binnen de
de samenwerking binnen de TF-RIEC BZ.
invloedsfeer van de basisteamdriehoeken-
Als uitkomst van de gevoerde gesprekken
plus betrokken zijn. Door de verbinding
is besloten om het zwaartepunt van onze
tussen
RIEC-netwerksamenwerking
de
verschillende
gremia
kregen
weer
dichter
partners meer inzicht in wat er speelt binnen
tegen de operatie aan te organiseren en de
de eenheid en waar mogelijk kansen liggen.
aansturing van de aanpak in de regio’s ook
12
ONDERMIJNING
ondersteunende
is onverminderd groot. TF-RIEC BZ heeft als
RIEC’s vindt plaats onder verantwoordelijk-
voorloper een belangrijke taak vervuld, zowel
heid van de (interim-) directeur TF-RIEC,
op inhoud als in manier van organiseren. In
tevens transitiemanager, in samenwerking
2023 kwam het moment voor het bestuur van
met de kwartiermaker uit de eenheid. Het AB
de TF-RIEC BZ om te kiezen voor de inrichting
TF-RIEC blijft nog verantwoordelijk voor het
van twee RIEC’s - één per eenheid - aansluitend
jaarplan 2024 en bijbehorende monitoring
bij de gekozen landelijke structuur. Gericht op
en
het behouden van alle goede dingen die we in
Ondermijning (tevens Stuurgroep RIEC OB)
gang hebben gezet, zodat we slagvaardig en
geeft richting aan de aanpak in Oost Brabant
actiegericht kunnen blijven doorpakken. De
en is verantwoordelijk voor de uitvoering, zoals
bestuurlijke aansturing wordt tegelijkertijd
het vaststellen van handhavingsknelpunten.
organisaties
verantwoording.
De
voor
beide
Programmaraad
vereenvoudigd.
De gezamenlijke aanpak van ondermijning
binnen
De urgentie voor de aanpak van ondermijning
Onder
regie
van
de
Programmaraad
Het versterken van de regionale- en lokale
Ondermijning
aanpak sluit aan bij de behoefte in onze
van het RIEC OB verder uitgewerkt en
regio: vergroten actiegerichtheid, focus op
vormgegeven. Bij deze uitwerking is een
het
(integraal)
brede ambtelijke vertegenwoordiging vanuit
en
handhavingsknelpunten
oppakken
van
casuïstiek en
wordt
nu
de
inrichting
meer
Oost-Brabant betrokken (bestaande uit basis-
denk- en doekracht voor de aanpak van
teamprogrammaleiders, vertegenwoordigers
ondermijning, vooral in de kleinere en
vanuit gemeenten, Provincie, OM, politie,
middelgrote gemeenten. Het inrichten van
Belastingdienst/FIOD, Douane en TF-RIEC)
een eigen RIEC Oost Brabant biedt kansen
om te zorgen voor het nodige draagvlak en
voor intensivering van de samenwerking op
om ook duurzaam te kunnen bestendigen.
lokaal en regionaal niveau. Na verschillende
Vanuit de inhoud en uitvoering halen we de
bestuurlijke gesprekken werd geconstateerd
inzichten op die de contouren vormen voor
dat de huidige aanpak van ondermijning
een nieuw RIEC Oost-Brabant.
in onze eenheid eigenlijk al een heel eind staat: met de regionale aansturing vanuit het Actieberaad OB (inmiddels genaamd Programmaraad Ondermijning) en de lokale aansturing vanuit de Basisteamdriehoekenplus.
ONDERMIJNING
13
Jaarverslag 2023
MENSENHANDEL Mensenhandel vormt een grove inbreuk op de
mensenhandel
menselijke waardigheid en is een schending
daarbij was dat in 2022 alle gemeenten
van fundamentele mensenrechten. Waar in
in
het vorige RVP het thema mensenhandel
mensenhandel zouden hebben gerealiseerd.
nog
In
onderdeel
van
de
aanpak
van
Nederland
beschikbaar. een
Oost-Brabant
Het
streven
vastgesteld
hebben
de
beleid laatste
ondermijning was, is mensenhandel in het
resterende gemeenten in begin 2024 hun
nieuwe RVP 2023-2026 ook als een apart
mensenhandel
thema geprioriteerd (Mensenhandel is tevens
hebben alle gemeenten sinds 2023 minimaal
een geprioriteerd thema binnen het TF-RIEC
één Aandachtfunctionaris Mensenhandel.
beleid
vastgesteld.
Ook
bestel en zal dan ook opgenomen worden in de meerjarenbeleidsplan 2025-2028 RIEC
Mensenhandel is (al lang) niet meer een
OB).
mensenhandel
grootstedelijk probleem en komt overal
vergt onverminderde aandacht en inzet van
voor. Het is daarom cruciaal dat alle partners
een groot aantal partners uit verschillende
mensenhandel willen én kunnen signaleren
domeinen. Met het nieuwe RVP zetten we in
en daar de juiste instrumenten voor hebben.
op verdere uitwerking en versterking van de
In lijn met het basisniveau bestuurlijke
integrale aanpak.
aanpak mensenhandel wordt er ingezet
De
bestrijding
van
op actieve signalering van mensenhandel. Wat we hebben gedaan in 2023
Trainingen zijn daarbij essentieel en in 2023 is
In navolging van landelijke afspraken en
o.a. de e-learning ‘Signalering Mensenhandel’
de ambitie “Samen tegen Mensenhandel”
ontwikkeld.
is er sinds 2021 regionaal beleid inzake
14
MENSENHANDEL
Om de aard en omvang van (mogelijke)
Mensenhandel
slachtoffers
haaldelict: slachtoffers melden zich meestal
van
arbeidsuitbuiting
(en
kenmerkt
zich
als
een
misstanden) beter in beeld te krijgen heeft
niet
zelf.
Oost Brabant als één van de drie regio’s
zijn
daarom
in Nederland meegedaan aan een pilot
mensenhandel
mensenhandel, gefinancierd door het Rijk.
zijn
De inzet van de pilot was 3-ledig: (I) een
naar
monitor ontwikkelen die data over mogelijke
afgerond. Het Team Migratiecriminaliteit &
slachtoffers
Mensenhandel (onderdeel van de Afdeling
arbeidsuiting
en
misstanden
Controles
en
belangrijke te
recherchewerk manieren
ontdekken.
meerdere
In
om 2023
opsporingsonderzoeken
mensenhandel
gestart
en/of
inzichtelijk kan maken + (II) een training
Vreemdelingenpolitie,
over de ingebruikname van die monitor
Mensenhandel, kortweg AVIM) is in 2023
en (III) het organiseren van Actieweken
o.a. bezig geweest met de projectmatige
Arbeidsuitbuiting.
bestrijding
De
monitor
SENTINEL
van
Identificatie
zware
en
(ondermijnende)
is in juli 2023 opgeleverd en bestaat uit een
criminaliteit i.r.t. mensenhandel. Hierbij zijn
applicatie en een dashboard. In overleg met
vooral onderzoeken verricht naar seksuele
het Rijk wordt bekeken hoe de monitor door
uitbuiting en criminele uitbuiting. Het OM
te ontwikkelen en verder uit te rollen.
registreerde in totaal - conform de landelijke Veiligheidsagenda - 11 ingestroomde ver-
Tijdens de Actieweken (dit jaar in het teken
dachten. Ook heeft de politie in 2023
van Arbeidsuitbuiting) hebben we samen
gewerkt aan de doorontwikkeling van online
met partners een week lang extra aandacht
opsporing. Er is een online opsporingsstrategie
aan bewustwording besteed. Denk daarbij
mensenhandel
aan trainingen voor toezichthouders, voor-
aangesloten bij de Landelijke Coördinatie van
lichtingsbijeenkomsten
Online Mensenhandelsignalen (LCOM).
bij
(Oekraïense)
en
alle
eenheden
zijn
opvanglocaties en dit jaar in het bijzonder de inzet van een VR Experience Mensenhandel
Het landelijke programma Samen tegen
(Beschikbaar gesteld door de Taskforce-RIEC
Mensenhandel is in 2023 herijkt door het
Brabant Zeeland), waarbij je in de huid van een
ministerie van J&V en kent vanaf 2024
slachtoffer kruipt. Vanuit het Actiecentrum
een aanvullend actieplan inclusief nieuwe
Oost Brabant werden tijdens de Actiemaand
actielijnen. Deze actielijnen zullen doorvertaald
Mensenhandel in mei integrale controles
worden naar onze regio. Hetzelfde geldt voor
uitgevoerd met de focus op huisvesting en
nieuwe wetsvoorstellen (De modernisering en
werkomstandigheden van arbeidsmigranten.
uitbreiding strafbaarstelling mensenhandel
Deze vonden plaats onder regie van de
en de wet regulering sekswerk) die van
bestuurlijke interventieteams. Nieuw dit jaar
invloed kunnen gaan zijn voor de werkwijze
waren de bijeenkomsten georganiseerd in
en processen van de ketenpartners en de
het kader van de campagne ‘No Place for
gemeenten. Tot slot is de (kwetsbare) positie
Sex Trafficking’, die zich richt zich op het
van arbeidsmigranten en vluchtelingen nog
tegengaan van seksuele uitbuiting.
steeds onderwerp van gesprek.
MENSENHANDEL
15
STERKTEPARAGRAAF: OPGAVEGERICHTE INZETBAARHEID De ontwikkelingen in de maatschappij zijn
en opgenomen in de reguliere processen.
direct of indirect van invloed op het dagelijkse
Enkele maatregelen zijn voortdurend verder
politiewerk binnen de eenheid Oost-Brabant.
in ontwikkeling, zoals het breder inzetten van
Het beroep dat op de politie wordt en ook in
het Regionaal Service Centrum (RSC) voor
2023 werd gedaan is al jaren onverminderd
werkzaamheden betreffende Intake & Service
groot. Daarbij speelt vergrijzing van de
(I&S) en het vergroten van de bijdrage die
eenheid, verharding in de maatschappij
vrijwilligers kunnen leveren.
en verandering van criminaliteit een rol. Daarboven
komt
dat
de
maatschappij
Stand van zaken politiecapaciteit
toenemende verwachtingen van de politie
Ook in 2023 werd melding gemaakt van
heeft. De vraag naar en inhoud van politiewerk
de aanhoudende druk op de beschikbare
veranderen en verschuiven, hetgeen veel
politiecapaciteit van de eenheid Oost-Brabant.
vergt van het aanpassingsvermogen van de
Er was nog altijd sprake van onderbezetting
eenheid. Daarmee blijft het onverminderd
binnen de GGP en daardoor toenemende druk
van belang om (gezamenlijk) scherpe keuzes
op de inzetbaarheid en inplanbaarheid van
te maken.
medewerkers. De inhaalslag die enkele jaren geleden in gang is gezet voor de instroom
Voortdurende aanpak capaciteits-
van nieuwe medewerkers laat aan het eind
problematiek
van 2023 een begin van herstel zien, waarvan
Eind 2020 is een schets gegeven van de
de verwachting is dat deze de komende jaren
belangrijkste ontwikkelingen met betrekking
aan zal houden. Het aantal aspiranten dat
tot de capaciteit van de eenheid. Daarbij is
in opleiding is bedroeg eind 2023 ruim 9,5%
gemeld dat er sprake was van onderbezetting
van de totale bezetting. Dit is goed nieuws
en werd op basis van prognoses geconstateerd
voor de aanwas van personeel, maar vraagt
dat daar langere tijd sprake van zou zijn.
veel van de zittende medewerkers. Vooral in
Op basis van deze constatering is eind
de basisteams, waar gemiddeld 25% van de
december 2020 in navolging van landelijke
medewerkers in de GGP aspirant is, hebben
afspraken in het LOVP een plan van aanpak
zittende medewerkers boven op de druk van
capaciteit
Politiezorg
de onderbezetting veel jonge medewerkers
(GGP) voor de korte termijn opgesteld, met
te begeleiden. Ook in de opsporingsfuncties
daarin ‘noodmaatregelen’, bedoeld om de
is
capaciteitsdruk binnen de GGP enigszins
ontstaan met betrekking tot onderbezetting
te verlichten. Daarnaast werd landelijk in
en bijbehorende druk. Hier is in 2023 nog
2021 een plan voor de (middel)lange termijn
geen herstel zichtbaar, omdat de aanwas in
opgesteld en in werking gebracht. Van
opsporingsfuncties grotendeels afhankelijk is
de 12 maatregelen die in dit plan werden
van het op peil komen van de GGP van waaruit
opgesomd zijn er inmiddels 7 afgerond
deze doorstroom moet komen en er regie
16
Gebiedsgebonden
S T E R KT E PA R A G R A A F
in
de
afgelopen
jaren
problematiek
Jaarverslag 2023
is gevoerd op vacatures om te voorkomen
De uitbreiding van de Basisteams met 51
dat er nog meer uitstroom uit de GGP zou
fte in het kader van de “Hermansgelden”
zijn. Tegelijkertijd zijn er ontwikkelingen in
ontbreekt in deze opsomming omdat deze
gang gezet om met andersoortige instroom
gelden pas vanaf 2024 beschikbaar komen.
de bezetting weer op orde te krijgen. Naast
De
de druk op de bezetting binnen de GGP en
overigens niet in alle gevallen tot uitbreiding
de opsporing staat ook de bezetting binnen
van de bezetting, omdat invulling van de
de Dienst Regionaal Operationeel Centrum
formatie in veel gevallen afkomstig is van
(DROC) onder druk. Hoewel voor een deel
interne kandidaten uit de krap bezette GGP-
van deze functies geen politie-achtergrond
en opsporingsfuncties.
uitbreiding
van
de
formatie
leidde
is vereist, worden bij het werven van nieuwe medewerkers de effecten van een krappe
Verdeling wijkagenten
arbeidsmarkt ervaren.
In 2023 bedroeg de formatie voor wijkagenten (operationeel expert GGP en senior GGP)
Ontwikkelingen formatie 2023
287,5 fte en bleef daarmee gelijk aan
De formatie van de eenheid Oost-Brabant
het voorgaande jaar. Jaarlijks wordt het
is in 2023 licht toegenomen ten opzichte
inwoneraantal gemonitord om te bezien of
van het voorgaande jaar. Deze uitbreiding
het aantal wijkagenten nog voldoet aan de
van de politiesterkte, die in totaal ruim
wettelijke norm van 1 wijkagent per 5.000
25 fte bedroeg, is een-op-een gekoppeld
inwoners gemiddeld over de eenheid. In 2024
aan opdrachtbrieven voor kwalitatieve en
zal dit leiden tot een geringe toename van
kwantitatieve
het aantal wijkagenten, bekostigd vanuit de
versterking
op
specifieke
thema’s. Deze investeringen hebben onder
“Hermansgelden”.
meer betrekking op de verbetering van de informatievoorziening aan slachtoffers en
De
verdeling
van
wijkagenten
over
de
uitbreiding in het kader van de uitvoering van
basisteams in Oost-Brabant per 31-12-2023 is
de wet Seksuele Misdrijven. In het kader van
hieronder weergegeven:
Preventie met Gezag is de formatie uitgebreid ten behoeve van de politiële jeugdtaak in de
Basisteam
gemeenten Eindhoven, ’s-Hertogenbosch en
Operationeel Expert GGP
Senior GGP
Totaal
Helmond. Ook het Internationaal Rechtshulp
's-Hertogenbosch
5
26,5
31,5
Centrum (IRC), de lifeline-functie van het
Meierij
8
35,5
44,5
Operationeel Centrum en Korpschef-taken
Maasland
4
20
24
zijn verder versterkt. Het inrichten van 6 fte
Maas & Leijgraaf
8
23
31
kwaliteitshulpofficier van Justitie (hOvJ) en
Eindhoven-Zuid
7
16,5
23,5
het intern overhevelen van capaciteit naar een
Eindhoven-Noord
4
21
25
vaste inrichting van het Team Grootschalige
De Kempen
8
29
36
Opsporing (TGO) dragen bij aan de kwalitatieve
Dommelstroom
6
23
29
versterking van het opsporingsproces.
Peelland
8
35
43
Totaal
58
229,5
287,5
S T E R KT E PA R A G R A A F
17
SLOTWOORD Zoals gezegd zetten we met het nieuwe
Naast
RVP 2023-2026 in op het verder verstevigen
proberen we waar nodig ook op andere
van de samenwerking op de regionale
veiligheidsproblematiek
veiligheidsopgaven.
werken,
Ten
behoeve
van
de
vastgestelde
(digitale)
RVP-prioriteiten slim
samen
te
bondgenootschappen
uniformiteit is in 2023 besloten om het
te vormen of in samenspraak te bekijken
Actieberaad Ondermijning en de Regionale
wie wanneer de beste kaarten heeft. Denk
Tafel Mensenhandel beide voortaan ook
daarbij aan het samen optrekken bij het
Programmaraden te noemen, zodat we
formuleren van good-practices ten behoeve
per
van het realiseren van asielopvang locaties
RVP
hebben.
thema In
lijn
één
Programmaraad
daarmee
zetten
we
of
het
tegelijkertijd
invoeren
van
een
blijvend in op de doorontwikkeling van
voetbalvergunning in de vier gemeenten
de
De
met betaald voetbal. Vanuit het regionale
opdracht is onverminderd om scherpte te
project ‘Skip die Trip’ werken we met een
brengen en houden in de hen toebedeelde
leidraad ‘drugs & evenementen’ om zoveel
veiligheidsopgaven.
de
mogelijk eenduidig te handelen ten aanzien
Programmaraden periodiek over in gesprek
van evenementenveiligheid in onze eenheid.
verschillende
Programmaraden.
Daar
blijven
met de Bestuurlijk Regiegroep, zodat we in de regio ook kunnen uitleggen wat we waarom
Veiligheidsvraagstukken
doen, en ook niet (kunnen) doen.
aan
verandering
zijn
onderhevig
continue en
laten
zich dan ook niet (altijd) vastleggen in samenhang
meerjarenbeleidsplannen. In 2024 blijven de
tussen (de inzet vanuit) de verschillende
uitdagingen onverminderd groot. Daarover
Programmaraden
gremia.
blijven we als driehoekpartners met elkaar in
In nauwe samenwerking zullen we de
gesprek. Daarbij willen we het niet alleen maar
onderlinge verbinding en samenwerking
over de schaarste en de cijfers hebben, maar
verder versterken en optimaliseren, ieder
de opgave vertalen naar realistische ambities
vanuit de eigen aanpak en focus. Dat wil
en afspraken. Dat blijft vragen om het maken
niet zeggen dat alles ook regionaal en
van scherpe en soms moeilijke keuzes, zodat
uniform moet, maar wel daar waar het de
we de beschikbare tijd en mensen inzetten
gezamenlijke opgave kan versterken. Door
daar waar zij het meest nodig zijn. En zodat
krachten te bundelen, van elkaar te leren,
wat we doen, we ook goed doen.
We
zagen
in
2023 en
veel
andere
door een ander waar mogelijk te ontlasten of soms ook simpelweg door de dingen daar te
Samen verder bouwen aan een veilig en
laten waar ze horen. Dat kan (sub)regionaal
rechtvaardig Oost-Brabant.
of lokaal, als gemeenten onderling of tussen verschillende partners en domeinen.
18
SLOTWOORD
19