8d. ODZOB - Meerjarenvisie 2023-2027
Tekst van het document
Meerjarenvisie ODZOB 2023-2027
Samen voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving MENU
Definitief vastgesteld door het AB, d.d. 30 maart 2023
Inhoudsopgave Meerjarenvisie 2023-2027
Voorwoord
3
Infographic
4
1. Waarom een meerjarenvisie?
5
2
3
1.1
Wat is de rol, positie en toegevoegde waarde van de ODZOB?
6
1.2
Wat is de filosofie hierbij?
8
Wat wil de ODZOB als collectief bereiken de komende vier jaar?
14
2.1
Veilig
15
2.2
Gezond
16
2.3
Duurzaam
17
2.4
Omgeving
19
Bijlage: Expertises en werkwijze
MENU
20
Meerjarenvisie 2023-2027 | 2
Voorwoord
Samenwerken en samen leven Het is verleidelijk in een voorwoord
Onze regio floreert als nooit tevoren.
de essentie van het achterliggende
In economische zin zijn we, na Groot
document samen te vatten. Dat ga ik
Amsterdam, de tweede regio van
niet doen. Ik wil het over iets anders
het land en het is volgens analisten
hebben. Over dat wat ons in Zuidoost-
een kwestie van tijd voor we op plek
Brabant bindt.
één staan. Dat is prachtig, maar hoe staat het hier met de brede welvaart,
Iedere Nederlandse gemeente is
de leefbaarheid, de veiligheid en het
wettelijk gehouden aan een aantal
milieu? Staan we dan ook op de
taken. Die hebben we bij diverse
tweede plek, en straks op de eerste?
organisaties ondergebracht, waaronder de Omgevingsdienst Zuidoost-
Dat bepalen wij, de 22 deelnemers,
Brabant, kortweg ODZOB. Dit is onze
in hoofdzaak samen. Onze omgeving
omgevingsdienst, vormgegeven
wordt steeds voller en complexer.
door een gemeenschappelijke
In Brabant zoeken we, als belangen
regeling. De deelnemers aan onze
botsen, de overlap. Het gedeelde
gemeenschappelijke regeling zijn de
belang. En het respect voor elkaar.
provincie Noord-Brabant en de 21
Mijn persoonlijke ambitie? Een
gemeenten in Zuidoost-Brabant.
onbetwiste positie voor de ODZOB. Hoe? Door er met z’n allen achter te staan. De ODZOB is van ons en wij zijn de ODZOB.
Voorwoord
Koers bepalen voor de leefbaarheid van morgen Ons eerste decennium zit erop. Tien jaar
Als het gaat om de fysieke leefomgeving is dat
werken we nu aan de bescherming en
vanzelfsprekend niet anders. Samen kunnen
verbetering van onze mooie leefomgeving in
we meer bereiken, sterker: we kúnnen niet
Zuidoost-Brabant. Dit doen we samen met onze
anders dan samen want het milieu stopt niet
22 deelnemers en vele partners. Een mooi
bij de gemeentegrens.
moment om opnieuw koers te bepalen. Alles wat wij doen is gericht op een gezonde, Voor u ligt onze meerjarenvisie 2023-2027.
veilige en duurzame leefomgeving. Van
Dit document is het resultaat van een proces
de mooie en kostbare regio die ons allen
dat we zijn gestart met een consultatie van
zo na aan het hart ligt. En dat is een grote
al onze deelnemers op een mooie zonnige
verantwoordelijkheid. Het gaat immers om
middag in de inspirerende en toepasselijke
de lucht die we inademen, het water dat we
setting van de Philips Fruittuin. De definitieve
drinken, de bodem waarop en waarvan we
koers is bepaald door ons algemeen bestuur.
leven. Wat wij doen (of laten), bepaalt de
Want in hoeverre de ODZOB zich ontwikkelt én
leefbaarheid van de wereld van ons en onze
in welke richting, dat bepalen we namelijk niet
kinderen.
zelf; dat is aan onze 22 deelnemers, verenigd Jos van Bree, voorzitter algemeen en dagelijks bestuur Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant
MENU
in het algemeen bestuur, als eigenaren van de
Daarom is wat wij doen, belangrijk.
ODZOB.
Daarom is onze koers belangrijk. Voor ons allemaal, voor onze regio.
Samenwerken zit in het DNA van de regio Zuidoost-Brabant en vormt de basis voor onder
Martine van Dort,
meer de succesvolle Brainport Regio Eindhoven.
directeur Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant
Meerjarenvisie 2023-2027 | 3
Meerjarenvisie 2023-2027: Samen voor een veilige, gezonde een duurzame leefomgeving De Meerjarenvisie Waarom?
Wat bereiken we collectief de komende 4 jaar? FOCUS KEUZES RICHTING
Strategisch beleidskader
Rapportage & evaluatie
daar waar urgentie of bestaande afspraken er specifiek om vragen. Dit speelt vooral bij de pijlers gezondheid en duurzaamheid.
250 MEDEWERKERS
REGIONAAL PLATFORM Operationeel beleidskader
Strategische cyclus
Operationele cyclus
MISSIE
VEILIG
Wij werken samen met gemeenten, provincie en samenwerkingspartners aan het beschermen en verbeteren van de fysieke leefomgeving.
GEZOND
EXPERTISE
IN SAMENHANG
Planning & Control
Voorbereiden
Gezamenlijke inzet richt zich op het FUNDAMENT OP ORDE. Alleen aanvullende inzet op IN SAMENHANG en REGIONAAL PLATFORM,
DUURZAAM
Vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering in het fysieke domein (milieu, ruimtelijke ordening en bouw).
OMGEVING
INZET OP FUNDAMENT OP ORDE
Monitoren
GERICHT OP LEEFOMGEVING Denk aan stikstofproblematiek, energietransitie, invoering van de Omgevingswet en verbetering van het VTH-stelsel.
Uitvoeren
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Missie & Visie
Meerjarenvisie Programma’s en projecten MENU
Meerjarenvisie 2023-2027 | 4
1. Waarom een meerjarenvisie? In deze tijden van grote transities en opgaven
van de ODZOB is voor de lange termijn. De
opgesteld met de meerjarenvisie als
zijn richting, focus en keuzes nodig bij de
meerjarenvisie is voor de middellange termijn.
referentiekader voor de invulling. Eventuele
inzet van de Omgevingsdienst Zuidoost-
Jaarlijks wordt een kadernota opgesteld.
financiële effecten vanuit de meerjarenvisie
Brabant (ODZOB) voor de komende vier jaar.
De meerjarenvisie vervangt als het ware de
worden komende tijd in beeld gebracht en
Denk daarbij aan de stikstofproblematiek,
beleidsmatige c.q. inhoudelijke ontwikkelingen
ter goedkeuring aan het algemeen bestuur
energietransitie, invoering van de Omgevingswet
die in andere jaren onderdeel uitmaakten van
voorgelegd.
en de verbetering van het VTH-stelsel. Deze
de kadernota. Om continuïteit in keuzes te
meerjarenvisie geeft richting hoe de ODZOB
hebben wordt voor vier jaar richting gegeven aan
Leeswijzer:
op operationeel niveau als collectief moet
deze inhoud door éénmalig een kaderbrief en
• Paragraaf 1.1 beschrijft de rol, positie en
bijdragen aan de realisering van de inhoudelijke
een meerjarenvisie vast te stellen. Het dient als
toegevoegde waarde van de samenwerking
(strategische) beleidsopgaven van de deelnemers
kader voor de kortere termijn trajecten, zoals:
binnen de ODZOB.
en wat we daarin willen bereiken.
Het is gekoppeld aan de pijlers van de
• Paragraaf 1.2 beschrijft de filosofie waarlangs • het jaarlijkse programma Collectieve Taken;
de ambitie voor de komende vier jaar
• de vier regionale uitvoeringkaders voor
ontwikkeld wordt. Het is een kapstok en een
missie en visie: veiligheid, gezondheid,
vergunningverlening en toezicht en hun
duurzaamheid en fysieke leefomgeving.
jaarprogramma’s; • en overige (jaarlijkse) programma’s en
De meerjarenvisie heeft een plek in de Planning-en-controlcyclus. De missie en visie
MENU
projecten van de ODZOB.
denkwijze vanuit drie te kiezen niveaus. • Hoofdstuk 2 beschrijft de gekozen richting en focus met een uitwerking langs de lijnen veilig, gezond, duurzaam en omgeving.
In de komende vier jaar worden de kadernota’s
Meerjarenvisie 2023-2027 | 5
1.1 Wat is de rol, positie en toegevoegde waarde van de ODZOB? De ODZOB is een omgevingsdienst op het
Het doel van de ODZOB is samen zorgen
gemeentelijke opgaven (beleid/regelgeving) en
gebied van vergunningverlening, toezicht
voor een veilige, gezonde en duurzame
verwachtingen van het VTH-instrumentarium
en handhaving en advisering in het fysieke
leefomgeving. Er zijn verschillende
gericht op beperken van emissies en risico’s in de
domein (milieu, ruimtelijke ordening en
wetten en regels die het milieu en onze
fysieke leefomgeving.
bouw). Het is een gemeenschappelijke regeling
leefomgeving beschermen. We zijn daarbij
van 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant en
complementair aan de andere twee Brabantse
We staan niet alleen in dit speelveld en
provincie Noord-Brabant. De ODZOB wordt
omgevingsdiensten, Veiligheidsregio Brabant-
werken samen met anderen in de regio.
bestuurd door een dagelijks bestuur en een
Zuidoost, GGD Brabant-Zuidoost, Metropoolregio
Daarbij wordt ook de urgentie bepaald
algemeen bestuur. In de bijlage (pag. 20) worden
Eindhoven, Inspectie Leefomgeving & Transport,
door de milieutoestand in de regio. Onder
de expertises en werkwijze verder toegelicht.
Functioneel Parket, waterschappen en werken
andere de Atlas van de fysieke leefomgeving
samen.
of onderzoeken van het Planbureau voor de Leefomgeving geven daar indicatoren voor.
Figuur: deelnemende gemeenten en provincie
MENU
Deze meerjarenvisie gaat uit van deze brede
Ook hebben we rekening te houden met
aanpak gericht op de leefomgeving. We zien
verschillende ambities in de regio, zoals
de fysieke leefomgeving niet als een gekaderd
deze verwoord zijn in de coalitieakkoorden
speelveld, maar als een leefomgeving om in te
of omgevingsplannen. Gerichtheid en focus
wonen, te werken, te leven en te verblijven. De
is daarbij belangrijk, zodat verwachtingen en
ODZOB voert immers VTH- en adviestaken uit die
waarmaken in balans zijn. Zie de afbeelding
gekoppeld zijn aan de landelijke, provinciale en
op de volgende pagina.
Meerjarenvisie 2023-2027 | 6
coalitiakkoord
coalitiakkoord
coalitiakkoord
VERWACHTINGEN REALITEIT
inhoudelijk beleid VTH-beleid
Nederland
Commissie van Aartsen
inhoudelijk beleid VTH-beleid
Provincie Noord-Brabant
MEERJARENVISIE MEERJARENVISIE MEERJARENVISIE
Toestand
IOV
inhoudelijk beleid VTH-beleid
Lokaal
Omgevingsplan
MENU
Meerjarenvisie 2023-2027 | 7
1.2 Wat is de filosofie hierbij?
Strategisch beleidskader
Rapportage & evaluatie
Strategische cyclus
Operationeel beleidskader
De ODZOB wil werken vanuit de big-8 gedachte,
Of is zelfs vorming van c.q. bijdrage aan
waarbij uitvoering en beleidsvorming in
een regionaal platform wenselijk om de
samenhang plaatsvindt.
gezamenlijkheid te versterken bij een urgente opgave?
De onderste cirkel is de operationele cyclus bij
Planning & Control
de omgevingsdienst en de bovenste cirkel is
Kortom: Welk niveau van inzet is nodig in de
de strategische cirkel ingevuld door landelijk,
big-8 bij bepaalde urgente inhoudelijke opgaven
provinciaal en gemeentelijk beleid.
binnen de thema’s veilig, gezond, duurzaam en omgeving?
De werelden ontmoeten elkaar in regionale
Voorbereiden
Operationele cyclus
Uitvoeren
Monitoren
uitvoeringskaders, programma Collectieve Taken
Vanuit deze vraagstellingen is de gerichte
en andersoortige programma’s en projecten.
gezamenlijke inzet concreet uitgewerkt en
Gezien de grote opgaven en transities (de
beschreven in hoofdstuk 2. Het is een mix van
strategische cyclus) is er focus nodig in de
niveaus fundament op orde, in samenhang
operationele cyclus: Is het voldoende om bij
en regionaal platform. Deze drie niveaus
VTH-taken en advisering de basis op orde
vormen de kapstok voor de uitwerking van
te hebben bij bepaalde thema’s, of is ook
ambities op verschillende thema’s in hoofdstuk 2.
versterking van de samenhang tussen beleid en Figuur: Beleidscyclus big-8
MENU
uitvoering nodig?
Meerjarenvisie 2023-2027 | 8
Fundament op orde: inzet op het op orde
• Het opvolgen van de adviezen van de
hebben, onderhouden en verstevigen van
Commissie Van Aartsen ten aanzien
het fundament (operationele cyclus).
van kwaliteit en robuustheid van omgevingsdiensten (zie bijlage pagina 21).
We bedoelen daarmee onder andere:
En deelnemen aan het Interbestuurlijk
• Efficiënt en effectief werken vanuit een
Programma voor de versterking van
meerjarig perspectief. Daarbij is level playing field (alle bedrijven gelijk behandelen),
het VTH-stelsel. • Binnen de gemeenschappelijke regeling
risicogericht-, informatiegestuurd (inzet
goede randvoorwaarden collectief creëren.
plegen daar waar het toe doet op basis
Dit is nodig voor verdere ontwikkeling van
van gegevens) en projectmatig werken
professionele en robuuste dienstverlening.
(helder gepland) van belang. De door het AB
• De governance aanpassen ten gevolge van
vastgestelde regionale uitvoeringskaders voor
nieuwe wetgeving, waaronder het aanpassen
milieuvergunningverlening, milieutoezicht
van de gemeenschappelijke regeling van de
industrieel/agrarisch, bodem/Besluit
ODZOB ingevolge de Wet gemeenschappelijke
Bodemkwaliteit en asbest zijn daarbij
regelingen. Governance betekent de wijze van
essentieel.
besturen van de omgevingsdienst.
• Goede kwaliteit leveren, met daarbij inbegrepen de aanpassing aan wetgeving
• Samenwerken in de keten, sterk gestuurd
Bekijk het voorbeeld op de volgende pagina >
vanuit concrete casussen.
waaronder o.a. de Omgevingswet en implementatie en beheer van het VTH-
Deze inzet kent al verschillende
systeem.
ontwikkelopgaves.
MENU
Meerjarenvisie 2023-2027 | 9
VOORBEELD
FUNDAMENT OP ORDE IN DE PRAKTIJK Dashboard asbest: zicht op heel Brabant
met gezamenlijke kernvragen, en met ‘expert
de situatie te herstellen. Sommige overtredingen
judgement’. ‘Dankzij dit dashboard hebben we
worden strafrechtelijk vervolgd.’
inzicht in de hele provincie. Als een saneerder of een inventariseerder - een onafhankelijk
Lang leek asbest een wondermiddel: stevig,
bedrijf dat beoordeelt of er asbest in het spel
goedkoop, slijtvast en uitstekend bestand tegen
is - in het werkgebied van een andere Brabantse
hoge temperaturen. Toch kwam er in 1993 een
omgevingsdienst structureel in de fout gaat,
verbod op de verkoop en de toepassing van
zien wij dat ook. Dan zijn we extra alert.’
asbest, vanwege de gezondheidsrisico’s. Toezichthouder asbest Jeroen Evers en zijn
Direct in actie
collega’s bij de ODZOB controleren aangemelde
Krijgen Evers en zijn collega’s een melding
asbestverwijderingen risicogericht. Dat wil
van illegale asbestverwijdering (incident),
zeggen dat ze met name saneringen controleren
dan komen ze direct in actie. ‘Soms wordt
die een relatief groot risico vormen voor de
asbest illegaal verwijderd uit onwetendheid,
omgeving, of saneringen door saneringsbedrijven
maar het gebeurt ook gecalculeerd, omdat een
die het niet zo nauw nemen met de regels.
gecertificeerd verwijderingsbedrijf inschakelen
“Dan zijn we extra alert”
veel geld kost. Of en welke sanctie we dan opleggen hangt af van de aangetroffen situatie.’
Sinds een paar jaar beschikken Evers en zijn
Het doel is overtredingen zo snel mogelijk te
collega’s over een digitaal Dashboard asbest,
beëindigen. ‘Daarom kiezen we in eerste instantie
ontwikkeld met de twee andere Brabantse
vaak voor een bestuursrechtelijke opvolging:
omgevingsdiensten. Dit dashboard wordt gevoed
het stilleggen van de activiteiten en het
Jeroen Evers, toezichthouder asbest (ODZOB),
met de outcome van een Brabant-brede checklist
aanschrijven van de verantwoordelijke partij om
bij een asbestsanering
MENU
Meerjarenvisie 2023-2027 | 10
In samenhang (verbinding tussen operationele en strategische cyclus) is het verbinden van uitvoering met beleid en het verbinden tussen verschillende beleidsopgaven in de praktijk.
VOORBEELD Deze inzet gaat een stap verder en betekent: • Ontwikkeling van outputgericht naar meer outcomegericht werken: van louter aantallen (als resultaat van de uitvoering van VTH- en
IN SAMENHANG IN DE PRAKTIJK
adviestaken) naar ook het effect van de uitvoering van VTH- en adviestaken op milieukwaliteit en doelbereik. Dit kan alleen toegespitst zijn op concrete en urgente bestuurlijke thema’s en waarbij concreet naleefgedrag verbonden kan worden aan concrete milieuwinst. Dit betekent ook dat de ontwikkeling van outcomegericht werken alleen
Dashboard Energie zorgt voor gerichte inzet ODZOB-capaciteit
succesvol vormgegeven kan worden in nauwe samenspraak met de
Mede door de Oekraïne-oorlog zijn de energieprijzen fors
deelnemers.
gestegen. Daardoor zijn investeringen in energiebesparende
• Bij outcomegericht werken gaat het om het samenspel tussen de wettelijke basis, het benutten van de reikwijdte van wet- en regelgeving en de bovenwettelijke inzet van VTH-expertise om een bepaald beleidsdoel te kunnen halen. Deze manier van werken heeft een goed
maatregelen vaak al snel terugverdiend. Dat is goed nieuws voor ondernemers én voor het milieu. Bedrijven zijn verplicht alle energiebesparende maatregelen te nemen die een terugverdientijd van vijf jaar of korter
fundament nodig, met daarbij een sterke informatiepositie en andere
hebben. De ODZOB helpt ze daarbij. Johan van den Biggelaar,
inrichting van werkprogramma’s.
beleidsmedewerker duurzaamheid en energie: ‘Sinds een paar
• Samenwerken bevorderen vanuit strategische samenwerkingsallianties
jaar beschikken we over een dashboard energie.
(o.a. met kennisinstellingen) gericht op prioritaire onderwerpen zoals landelijk overleg Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS).
MENU
Meerjarenvisie 2023-2027 | 11
We hebben het ontwikkeld samen met de beide andere Brabantse omgevingsdiensten. Het dashboard wordt gevuld met de rapportages van bedrijven en veel soorten andere relevante data. Met behulp van branche-informatie en data-analyse kunnen we zien of bedrijven zich houden aan de energiebesparingsverplichtingen.’
‘Het dashboard helpt ons bedrijven te kiezen waar waarschijnlijk het nodige kan worden verbeterd.’ Het dashboard selecteert als het ware het laaghangend fruit. ‘Het is ondoenlijk voor ons
Ook het bedrijfsleven profiteert ervan De energiebesparingen zijn volgens Van den Biggelaar niet alleen goed voor het milieu. ‘Ook het bedrijfsleven profiteert ervan. Sectoren zoals de landbouw en de horeca hebben moeilijke tijden achter de rug. Als hun vaste kosten dalen verbetert hun rendement. Ondernemers zijn vaak druk met hun bedrijf en hebben weinig tijd zich te verdiepen in hun energieverbruik. Als wij inzichtelijk maken wat ze kunnen besparen, komen ze maar al te graag in actie.’
om alle bedrijven te inspecteren. Het dashboard helpt ons bedrijven te kiezen waar waarschijnlijk het nodige kan worden verbeterd. Naarmate er meer gegevens in het dashboard zitten neemt de betrouwbaarheid toe omdat we steeds meer vergelijkingsmateriaal krijgen.’
Johan van den Biggelaar, beleidsmedewerker energie en duurzaamheid (ODZOB)
MENU
Meerjarenvisie 2023-2027 | 12
In een regionaal platform (strategische cyclus): het voeden van het provinciale en gemeentelijke beleidskader door de ODZOB, met kennis en ervaring vanuit de uitvoering.
VOORBEELD
REGIONAAL PLATFORM IN DE PRAKTIJK Marco Peeters, secretaris Werkprogramma Agrofood en Leefomgeving (ODZOB)
Deze inzet is een nog verdere ontwikkeling. In dit model
‘We leren van elkaar.’
werkprogramma en we wisselen
Binnen het Werkprogramma
gemeente van de andere gemeente
Zowel de regiogemeenten als de
Agrofood en Leefomgeving (WAL)
wat werkt en wat niet.’
ODZOB hebben positieve ervaringen
pakken gemeenten en provincie in gezamenlijkheid in de regio beleidsopgaven op. Hierbij kan de ODZOB vanuit kennis en expertise ondersteunen en adviseren.
De samenwerking is dan sterk proactief. Dit ambitieniveau is het krachtigst met een goed fundament op orde en
werkt de ODZOB samen met de
met de intensieve samenwerking
21 regiogemeenten. Adviseur Marco
Dankzij het WAL hoort de ODZOB waar
Peeters: ‘Dit werkprogramma verbindt
gemeenten bij de uitvoering van beleid
het beleid met betrekking tot de
tegenaan lopen. ‘Andersom werkt het
‘Het verkleint de afstand tussen de
veehouderij en het landelijk gebied
ook. Wij weten bijvoorbeeld wat er aan
gemeenten en de ODZOB, met de
met de taken van de ODZOB en
nieuwe wetgeving en beleid aan zit te
provincie en het Rijk, maar ook tussen
daarmee de uitvoering VTH.
komen vanuit het Rijk en de provincie.
de gemeenten onderling. We leren
Vijf keer per jaar komen bestuurders
Daar bereiden wij de regiogemeenten
van elkaar. Daarom overwegen we
én ambtenaren bij elkaar.
op voor. Verder benutten wij de kennis
een vergelijkbaar platform te gaan
en de ervaring die we binnen het WAL
opzetten bij de ODZOB voor
We bespreken dan de voortgang
opdoen om invloed uit te oefenen op
het werkveld ‘industrie’.’
en actualiteit van de thema’s uit het
het landelijke en provinciale beleid en
als outcomegericht werken adequaat is ingevoerd.
ervaringen uit. Zo leert de ene
Positieve ervaringen
binnen het WAL.
binnen de VNG.’
MENU
Meerjarenvisie 2023-2027 | 13
2. Wat wil de ODZOB als collectief bereiken de komende vier jaar? De transities en opgaven in de fysieke
In een ambtelijke en bestuurlijke bijeenkomst is de
leefomgeving zijn groot en complex en we kunnen
gerichte gezamenlijke inzet bepaald op basis van
niet alles tegelijkertijd aanpakken en ontwikkelen.
voorgaande filosofie (zie hoofdstuk 1.2).
Er is een gerichte gezamenlijke inzet (als collectief
Gekozen is voor:
van de deelnemers) nodig voor de komende vier jaar. Dit gekoppeld aan de pijlers veilig, gezond,
1. FUNDAMENT OP ORDE.
duurzaam en omgeving van de missie en visie
2. Alleen aanvullende inzet op de niveaus
van de ODZOB. Deze gerichte gezamenlijke inzet
IN SAMENHANG en REGIONAAL PLATFORM
is bepaald op basis van:
daar waar urgentie of bestaande afspraken er specifiek om vragen.
• Opgaven: analyse verzameling van nationaal, provinciaal en lokaal inhoudelijk en VTH-beleid
Dit speelt vooral bij de pijlers gezond en duurzaam.
met uitspraken over inzet en wijze inzet van het VTH-instrumentarium.
Reden is dat ontwikkelingen in wet- en regelgeving
• Ambities: analyse coalitieakkoorden;
de komende vier jaar al de nodige inspanningen
• Urgentie: expertjudgement over de
vereisen bij het fundament op orde. Hiervoor zijn al
milieutoestand in de regio en de belangrijkheid
ontwikkelopgaven ontwikkeld. Dit vormt het kader
van bepaalde thema’s in de regio.
voor de vier regionale uitvoeringskaders, programma
• Instrumenten: mogelijke bijdrage vanuit VTH en advisering door de ODZOB.
MENU
Collectieve Taken en overige programma’s en projecten voor de komende vier jaar.
Meerjarenvisie 2023-2027 | 14
VEILIG
GEZOND
DUURZAAM
OMGEVING
2.1 Veilig Wat bedoelen we met veilig bij de ODZOB?
toezicht erop. De bijdrage aan de (keten)aanpak
Wat wil de ODZOB collectief daarin
Veilig betekent zonder of buiten gevaar zijn
van milieucriminaliteit door de ODZOB is op
betekenen en bereiken?
en het kent verschillende facetten. Voor de
basis van het Dreigingsbeeld uit 2021 op thema’s
Bij de pijler veilig ligt het accent vooral op
ODZOB zijn de volgende facetten relevant:
afval, bodem, mest, broeikasgassen, ZZS en
de inzet op fundament op orde, omdat
omgevingsveiligheid, milieucriminaliteit
gewasbeschermingsmiddelen.
voor een aantal taken met betrekking tot
(oog- en oorfunctie), ondermijning, veilige
milieucriminaliteit en ondermijning de
asbestverwijdering en veilig zwemwater.
Wat is daarbij belangrijk?
bevoegdheden bij andere organisaties liggen dan
De ODZOB voert met betrekking tot
De regio vindt de aanpak van milieucriminaliteit
bij gemeenten of bij de provincie. Met daarbij de
omgevingsveiligheid risicoanalyses uit en vertaalt
en ondermijning belangrijk, samen met de
specifieke aandacht voor het professionaliseren
het naar vergunningvoorschriften en (op verzoek)
andere handhavingspartners in de fysieke
van bestuursrechtelijke en strafrechtelijke
bestemmingsplannen en adviseert richting
leefomgeving. Het in maart 2021 verschenen
handhaving en afstemming en uitwisseling
toezicht en beleidsvorming. Daarnaast houdt
rapport ‘Om de leefomgeving’ van de Commissie
hiertussen. Het versterken van de ketenaanpak
de ODZOB een landelijk risicoregister
Van Aartsen geeft aan dat er een betere
en -toezicht met andere partijen hoort hier
actueel. Verder houdt de ODZOB toezicht op
handhaving van milieuwetgeving nodig is om de
eveneens bij. Aanvullende inzet vanuit urgentie/
asbestverwijdering en zwemwatergelegenheden.
aanpak van ondermijnende milieucriminaliteit te
bestaande afspraken is het verstevigen van het
Ook toetst de ODZOB bouwplannen en houdt
kunnen verbeteren.
regionaal kernteam externe veiligheid.
MENU
Meerjarenvisie 2023-2027 | 15
VEILIG
GEZOND
DUURZAAM
OMGEVING
2.2 Gezond Wat bedoelen we met gezond bij de ODZOB?
gericht is op luchtkwaliteit, geluid en geur.
Gezondheid kent verschillende facetten. Een slechte
veehouderij) of fijnstof (zoals uitstoot en gegevens uit het Regionaal Meetnet). Aan deze projecten kunnen mogelijk
milieukwaliteit beïnvloedt de gezondheid negatief. De
Wat wil de ODZOB collectief daarin betekenen en
ook onderwerpen zoals bijvoorbeeld resultaatgerichte
milieukwaliteit bepaalt waar we kunnen leven en hoe we
bereiken?
emissiewaarden, effectiviteit geurbeleid, effectiviteit BBT
kunnen leven. Daarbij is er qua problematiek verschil
Daarom dat in deze pijler meer dan alleen de inzet op
(Beste beschikbare technieken) worden gekoppeld dan wel
tussen landelijk en stedelijk gebied. Voor de ODZOB zijn
fundament op orde nodig en gewenst is. Bij deze inzet is
maatregelen emissiereductie naar de lucht (mede in relatie
de volgende facetten relevant: luchtkwaliteit, grondwater-
specifieke aandacht voor:
tot het Schone Lucht Akkoord).
en bodemkwaliteit, geur, geluid, trillingen, lichthinder,
• ZZS in vergunningen en scherp vergunnen bij zowel
• Een ZZS-inventarisatie in de regio uit te voeren en zorgen
cumulatie van immissies en eigenschappen van stoffen (Zeer
industriële als agrarische bedrijven, het tijdig inspelen op
voor vertegenwoordiging in overleggen met het Ministerie
Zorgwekkende Stoffen (ZZS)). Daarbij is bescherming van
innovatieve ontwikkelingen en op ontwikkelingen in wet-
van Infrastructuur en Waterstaat, het RIVM en andere
het grondwater voor de drinkwatervoorziening in specifieke
en regelgeving.
omgevingsdiensten.
gebieden belangrijk voor de gezondheid.
• Doorontwikkeling van de MilieuKlachtenCentrale
• Het regionaal schakelpunt bodem ontwikkelen.
(MKC), informatie gestuurd werken (IGW),
Het is een provinciebreed schakelpunt waar de drie
Provincie en gemeenten bepalen – binnen de landelijke
Brabants OmgevingsDatalab (BOD) en geografisch
Brabantse omgevingsdiensten aan meedoen.
kaders – het beleid; de ODZOB is belangrijk voor de
informatiesysteem (GIS) ten behoeve van input
Daarbij in de praktijk een betere verbinding zoeken tussen
uitvoering ervan via vergunningverlening voor, toezicht
voor de beleidscyclus.
thema’s bodem, grondwater en energie.
op, handhaving op en advisering over veelsoortige
• De samenwerking op bestuurlijk en ambtelijk niveau in
milieubelastende activiteiten. De Omgevingswet vereist nog
Bij aanvullende inzet vanuit urgentie en bestaande afspraken
het Regionaal Meetnet Lucht & Geluid is minimaal twee
meer integraal werken, waarbij gezondheid een volwaardige
gaat het om:
jaar verlengd tot 2025 conform de huidige gemaakte
plaats krijgt.
• Het outcomegericht werken samen met de gemeenten
afspraken. Daarna wordt bezien of opnieuw verlenging
ontwikkelen, door bij enkele urgente onderwerpen drie
wenselijk is.
Wat is daarbij belangrijk?
pilotprojecten/experimenten te starten. Bijvoorbeeld: zeer
De pijler gezondheid leeft in de regio sterk op lokaal en
zorgwekkende stoffen (zoals uitstoot door industrie naar
en Leefomgeving (WAL, veehouderij) conform de huidige
regionaal niveau, waarbij de urgentie in de regio vooral
de lucht), geur en stikstof (zoals uitstoot door industrie en
gemaakte afspraken.
MENU
• Voortzetting inbreng in het Werkprogramma Agrofood
Meerjarenvisie 2023-2027 | 16
VEILIG
GEZOND
DUURZAAM
OMGEVING
2.3 Duurzaam Wat bedoelen we met duurzaam bij de
bodemenergiesystemen. Maar de ODZOB
Wat wil de ODZOB collectief daarin
ODZOB?
houdt ook toezicht op afvalinzameling en
betekenen en bereiken?
Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling
-verwerking en het stimuleren van afvalpreventie,
Deze pijler kent daarom een inzet op fundament
die tegemoetkomt aan de levensbehoeften
hergebruik van grondstoffen en materialen.
op orde met een aanvullende inzet vanuit
van de huidige generatie, zonder die van
Verder verleent de ODZOB vanuit provinciaal
urgentie en bestaande afspraken. Bij inzet op
de toekomstige generaties tekort te doen.
strategisch grondstoffenbeheer vergunningen
fundament op orde is met name aandacht voor
Het gaat hierbij om economische, sociale en
en houdt toezicht op ontgrondingen en
de aanpak van de stikstofproblematiek, die nog
leefomgevingsbehoeften. Voor de ODZOB hebben
grondwateronttrekkingen voor de provincie.
volop in ontwikkeling is. De onzekerheden,
vooral de energietransitie, circulaire economie,
Daarnaast kan de ODZOB zijn expertise inzetten
aanpassingen van beleid en regelgeving en
bodem en waterbeheer, erfgoed & welstand
bij de aanpak van de stikstofproblematiek.
rechterlijke uitspraken op dit gebied zullen ook
en stikstofproblematiek betekenis. Zijdelings
de komende jaren nog een grote aandacht en
speelt ook klimaatadaptatie en biodiversiteit.
Wat is daarbij belangrijk?
zorgvuldigheid vereisen bij de uitvoering van
In toenemende mate voert de ODZOB taken
De pijler duurzaam heeft de laatste jaren
de VTH-taken. In de aanvullende inzet vanuit
uit op de betreffende thema’s, gericht op
sterk aan urgentie gewonnen in de regio.
urgentie en bestaande afspraken gaat het om:
bedrijven. Een groot onderdeel daarin is
Beleidsvorming ligt bij de landelijke overheid,
vergunningverlening en toezicht met betrekking
beleidsmatige uitwerkingen bij de lagere
tot de energiebesparings- en informatieplicht.
overheden.
En verleent de ODZOB vergunningen voor
MENU
• Energietransitie/Regionale energiestrategie (RES): Het versterken van outcomegericht werken met een ontwikkelde tool.
Meerjarenvisie 2023-2027 | 17
VEILIG
Ook worden gemeenten collectief
• Kringlooplandbouw en verduurzaming
GEZOND
DUURZAAM
stoppende veehouders.
geadviseerd ten aanzien van effecten van
landbouw: Het faciliteren en adviseren van
duurzame energieprojecten, waaronder
gemeenten en ondernemers over duurzame
platform voor veehouderij (WAL) - de komende
bodemenergiesystemen, op de omgeving en
innovatieve ontwikkelingen in het kader
jaren verkennen of we een nieuw regionaal
de inpassing ervan in omgevingsplannen.
van vergunningverlening. Het gaat hierbij
platform kunnen ontwikkelen voor industrie,
Verder worden de deelnemers geadviseerd
met name om innovaties met betrekking
gericht op kennisdeling en beleidsmatige
met betrekking tot verduurzaming van
tot stalsystemen in de veehouderij en de
afstemming op de vier thema’s (veilig, gezond,
bedrijventerreinen. Daarbij komt het
omgang met mest waaronder mestbewerking.
duurzaam en omgeving).
versterken van de rol van de ODZOB binnen
Daar waar nodig en mogelijk wordt
het RES voor wat betreft de afstemming tussen
meegewerkt aan het voorbereiden van
toezicht en stimulerende activiteiten, en het
innovatievergunningen voor duurzame
leveren van een bijdrage aan databeheer en
stalsystemen (doelvoorschriften, meten).
monitoring.
OMGEVING
• Vergelijkbaar met het regionale agrarische
• Aanpak stikstofproblematiek: het aanleveren
• Circulaire economie: Het mee helpen realiseren
van kennis, informatie en data - vooral
van de provinciale strategie met betrekking tot
op basis van vergunningen en toezicht
circulariteit, o.a. door het Rijk en de provincie
veehouderij - aan gemeenten en provincie ter
te adviseren over aanpassing van regelgeving
ondersteuning van hun rol in het kader van
ten aanzien van innovaties. Tegelijkertijd
de gebiedsgerichte aanpak (NPLG = Nationaal
wordt ook het onderwerp ZZS geagendeerd als
Programma Landelijk Gebied). Gemeenten
risicofactor bij circulaire economie in relatie tot
worden ook ondersteund bij de uitvoering
illegaliteit.
van landelijke beëindigingsregelingen voor
MENU
Meerjarenvisie 2023-2027 | 18
VEILIG
GEZOND
DUURZAAM
OMGEVING
2.4 Omgeving Wat bedoelen we met omgeving bij de
Grote opgaven in zowel het stedelijke als het
belangrijke transities goed door te laten werken
ODZOB?
landelijke gebied worden daarin beleidsmatig
in vergunningverlening en toezicht. Denk daarbij
De fysieke leefomgeving is het domein voor
uitgewerkt en zijn direct richtinggevend voor de
aan de transitie van het landelijk gebied c.q.
de ODZOB. De fysieke leefomgeving staat voor
uitvoering.
de veehouderij en de transitie naar duurzame
datgene wat je ziet, voelt en ruikt. Het gaat om
en innovatieve bedrijventerreinen. Vanuit de
verschillende lagen en waarden zoals bodem
Gezien de adviezen van de Commissie
gewenste samenhang in de regio adviseert de
en ondergrond, water, lucht, archeologische
van Aartsen is het van groot belang dat
ODZOB collectief op RO- en omgevingsbeleid
waarden, natuurwaarden en welstand.
uitvoeringstoetsen plaatsvinden, waarbij
(met speciaal aandacht voor cumulatie van
Omgeving is een integrerend thema. Onder
voorgenomen beleid in omgevingsplannen (o.a.
milieueffecten) door bijvoorbeeld handreikingen/
dit thema vallen onderwerpen als ruimtelijke
omgevingswaarden en normen) wordt getoetst
blauwdrukken, daarbij denkend aan geluid,
ordening (RO), bouwen, omgevingskwaliteit,
op de uitvoerbaarheid en effectiviteit ervan.
milieuaspecten van energie-infrastructurele
omgevingsbeleid en erfgoed & welstand.
projecten, haalbaarheid en verduurzaming van Wat wil de ODZOB collectief daarin
industrieterreinen (vanuit milieu), en het in kaart
Wat is hier belangrijk?
betekenen en bereiken?
brengen van de situatie van het buitengebied
Onze regio verwacht van de ODZOB een
De inzet op fundament op orde bij de pijler
en de veehouderij (in relatie tot het inspelen op
stevig ondersteunende en adviserende rol bij
omgeving is terug te zien bij de deelname aan
nieuwe beleidsontwikkelingen).
omgevingsverordeningen, omgevingsvisies en
omgevingstafels en bij het op peil houden
omgevingsplannen onder de Omgevingswet.
van kennis en kunde bij medewerkers om
MENU
Meerjarenvisie 2023-2027 | 19
3 Bijlage: Expertises en werkwijze Ongeveer 250 medewerkers werken aan dit doel
De basis voor de oprichting van de omgevingsdiensten
door vergunningverlening, toezicht en handhaving
zijn de adviezen van Commissie Mans geweest.
Wet VTH uit conform de vastgestelde Regionale
en advisering. Deels verplicht voortvloeiend uit
De commissie was destijds opgericht vanwege een
uitvoeringskaders en daarnaast voeren wij taken, met
het landelijk basistakenpakket (basistaak), deels
aantal ernstige incidenten. Deze adviezen gingen
vaak een wettelijk karakter, uit op verzoek van de
facultatief (verzoektaak), soms wel en soms niet met
in op onafhankelijkheid en professionaliteit van
gemeenten/provincie. Verzoeken voor nieuwe taken
een wettelijke grondslag. De ODZOB draagt bij aan de
milieutoezicht. De adviezen zijn ook doorvertaald in
of voor voortzetting van taken worden afgewogen op
realisering van beleidsopgaven (landelijk, provinciaal,
wetgeving. De latere Commissie Van Aartsen blikt
basis van het in 2022 vastgestelde afwegingskader.
regiogemeenten) d.m.v. de instrumenten en middelen
terug op het functioneren van het VTH-stelsel en
• We werken vanuit Dienstverleningsovereenkomsten
die de ODZOB ter beschikking heeft. Het werk van de
de omgevingsdiensten. En deze commissie heeft
ODZOB is niet altijd zichtbaar. Als alles goed gaat merk
aangegeven welke verbeteringen er nodig zijn.
je weinig van het werk dat we leveren. Maar achter
De adviezen gaan o.a. in op de robuustheid en de
de schermen werken we dagelijks aan het verlenen
kwaliteit van alle omgevingsdiensten.
van vergunningen, houden we toezicht op risicovolle
• We voeren de verplichte basistaken vanuit de
(DVO’s). • We werken op basis van de Verordeningen Kwaliteitscriteria en landelijke verordeningen VTH. • De gemeente bepaalt in hoeverre de werkzaamheden in mandaat worden uitgevoerd.
situaties bij bedrijven en handhaven we waar nodig.
De ODZOB is een dienst opgericht als een
• We werken vanuit een producten- en
Het lijkt heel gewoon dat de veiligheid, gezondheid
gemeenschappelijke regeling op basis van de Wet
en duurzaamheid gewaarborgd worden. Maar denk
gemeenschappelijke regelingen. De ODZOB plant en
• We werken vanuit een jaarlijkse kadernota en
even terug aan de vuurwerkramp in Enschede of de
voert de werkzaamheden uit, vanuit de volgende
begroting (incl. een collectief programma).
brand in Moerdijk. Deze incidenten vormden de directe
basisprincipes:
dienstencatalogus (PDC).
aanleiding voor de oprichting van omgevingsdiensten.
MENU
Meerjarenvisie 2023-2027 | 20
Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant Wal 28 Postbus 8035 5601 KA Eindhoven
Verslag ODZOB-bijeenkomst 10 mei 2022 Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant
www.odzob.nl Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant Wal 28 Postbus 8035 5601 KA Eindhoven
Op www.odzob.nl vindt u meer informatie over ons dagelijkse werk aan een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving in Zuidoost-Brabant. Deze Meerjarenvisie 2023-2027 en andere documenten zijn op de website te downloaden.
Op de pagina www.odzob.nl/waarom vindt u korte filmpjes en een animatie over de ODZOB.
MENU