3. VVD Algemene Beschouwingen

Algemene Beschouwingen VVD De begroting 2023-2026 Voor ons een belangrijke jaarlijks terugkerende mijlpaal om het te voeren beleid onder de loep te nemen. Dan kijken we vooral op 5 hoofdlijnen: 1. Ontwikkelingen inkomsten vanuit het rijk 2. Loon- en prijsstijgingen 3. Het sociale domein 4. Grondexploitatie en 5. Speciale projecten Het is dan ook goed dat er een kritische kanttekening bij alle plannen wordt gemaakt in de korte inleiding door de wethouder financiën: een reality check is hard nodig in aanloop naar het ravijnjaar. Of dat nou in 2026 of 2027 komt. Er zijn dan immers 1. Minder inkomsten vanuit het rijk te verwachten. 2. Er is een aanzienlijke inflatie, de prijzen en lonen stijgen. 3. Dit geldt ook voor het sociale domein. 4. De post grondexploitatie betekent voor ons een schuldenlast van tegen de 80 miljoen in kortlopende en langlopende leningen met oplopende rente. 5. En dan hebben nog zo’n 40 miljoen geplande investeringen in speciale projecten waar we geen dekking tegenover hebben staan. Conclusie: hoogste tijd om grip te hebben en te houden op onze eigen inkomsten en uitgaven. Laten we ons niet rijk rekenen.

Een positief resultaat zoals dat nu is weergegeven in de begroting voor de jaren 2023-2025 en wellicht 2026 betekent voor drie kwart een gelabelde reservering voor tegenslag in de algemene reserve, niet een vrijbrief voor een extra investering zonder dekking er tegenover. Investeringen moeten we weloverwogen doen. Onder programma 4 staan 4 grote investeringen samen ter waarde van 3,5 miljoen euro gepland, die nog niet zijn voorgelegd zaan de raad. Zonder raadsvoorstel past dit volgens de VVD niet in een zorgvuldig afgewogen beleid. De VVD wil dan ook eerst de plannen bespreken en op basis daarvan het beschikbare budget bepalen. Zijn er veranderingen in onze grootste risico’s: exploitatie grond en het sociale domein? Zijn onze plannen voor slepende dossiers met grote investeringen vlot getrokken: Nuenen-West, EeneindWest, De Hongerman, Het Klooster, woonlocaties voor de Sinti? Bereiken we onze doelstellingen?

Onze schuldenlast van tegen de 80 miljoen in kortlopende en langlopende leningen wordt met een stijgende rente immers alleen maar zwaarder. De VVD wil dan ook een amendement indienen om beleid te ontwikkelen waardoor de schuldenlast beperkt wordt, passend bij de draagkracht van onze gemeente. Inkomsten uit bouwen Realisatie van bouwprojecten op gemeentegrond moet de schuldpositie van Nuenen omlaag brengen. Het tempo van de bouwprojecten waarvoor we deze schulden zijn aangegaan, ligt echter tergend laag, gaat gepaard met talloze bezwaren en processen. Met vermoedelijk weinig perspectief op meer snelheid gezien de ontwikkelingen in de bouw en het tekort aan arbeidskrachten. Meer inkomsten door gestegen prijzen van woningen levert de bouw door de gemaakte afspraken met projectontwikkelaars onze gemeente helaas niet op. Besparing op bouwplannen Er zijn al jarenlang de nodige investeringen gedaan in plannenmakerij voor De Hongerman en Het Klooster. Er zijn afspraken gemaakt, en ja, we willen allemaal eindelijk deze dossiers van ons bordje. Maar gevoel voor realiteit zegt: is renovatie nog steeds de beste oplossing? Kijk naar de recente ontwikkelingen bij De Hongerman. Een oud gebouw, een dusdanig onveilige situatie dat acuut tot tijdelijke sluiting moest worden overgegaan.

Is renovatie wijs, oude gebouwen voldoen immers niet aan de eisen van deze tijd ten aanzien van klimaatbeheersing en energieverbruik. En wat als onze buurgemeente Eindhoven in staat is voor de helft van de door ons geplande kosten een gebouw neer te zetten dat wel aan de huidige eisen voldoet? Bent u het met de VVD eens Wethouder, dat tegen dit licht gezien, we zowel de plannen voor de Hongerman als voor het Klooster opnieuw moeten bekijken? Misschien blijkt dan dat het naar voren halen van de bouw van een tweede sporthal nog niet zo’n gek idee was en is. Op dit onderwerp komen we later deze avond op terug begrijp ik. Besparing op werk, zorg en jeugd De kosten voor de zorg hebben een open eind, lees de lasten op onze gemeenschap nemen steeds toe. De inschakeling van een praktijkondersteuner bij het CMD voor ondersteuning van de jeugd werkt. Heeft dit ook geleid tot aanzienlijke kostenbesparing zoals we lezen bij andere gemeentes? Graag uw reactie. Hebt u inmiddels structurele plannen voor kostenbesparing op de zorg? We hebben een sterk vergrijsde gemeenschap, steeds vaker wordt er een beroep gedaan op mantelzorgers. Er is behoefte aan een zorgvisie, met een eigentijds beleid, grip op de kosten, en begrip voor de mensen die het aangaat. Zorgbehoevenden en zorgverleners.

Een woonzorgvisie zou er begin 2022 komen, wanneer kunnen wij deze verwachten? Wederzijds begrip De raad heeft zich afgelopen jaar sterk gemaakt om beter te gaan samenwerken. We zijn trots op een raadsbrede agenda en willen deze graag als uitgangspunt nemen voor de komende 4 jaar voor het te voeren beleid. Samen met én raad én college én ambtenaren. Het BOB model werkt nog niet zoals we dat voor ogen hadden en gezien hebben bij andere gemeentes, daar is nog werk aan de

winkel. (Waar hebben we dat toch meer gezien dat modellen niet werken zoals we verwachtten?). Wat ons verbaast is dat het College ons keer op keer weet te verrassen: verkenning naar een tijdelijke huisvesting van zo'n 500 statushouders voor een periode van max 10 jaar, de komst van een flexcampus voor 400 man, arme bewoners van Eeneind - het voornemen tot afschaffing van na jaren pleiten eindelijk toegezegde bouw van een geluidswal langs de A270 en Smits van Oyenlaan, het opbreken van de zogenaamde package deal met Helpt Elkander ten behoeve van huisvesting van de Sinti. Intussen worden schrijnende problemen niet opgelost met als gevolg klagende inwoners, bezwaarschriften en processen, extra inzet van toch al schaars personeel en oplopende kosten. Personeel Nu we het toch over personeel hebben. Het is zeggen en schrijven de DERDE keer dat de VVD het punt aansnijdt van het personeelsbeleid. Wat houdt een toezegging eigenlijk nog in? Al twee keer eerder werd de raad een beleidsplan toegezegd. Het is landelijk bekend hoe moeilijk het is om aan gekwalificeerd personeel te komen. Dat geldt voor vrijwel elke gemeente en zeker voor kleinere gemeentes zoals de onze. We huren dan ook structureel en incidenteel externe expertise in. Dit is een aanzienlijke kostenpost. Bestaande expertise verdwijnt als mensen voor een andere baan kiezen.

Welke expertises hebben we niet in huis die wel belangrijk voor Nuenen is? Het aantrekken én vasthouden van kennis en kunde is essentieel voor onze gemeente en moet derhalve gewaarborgd worden in een goed onderbouwd beleidsplan. We vragen bij deze voor de 3e keer om een personeelsbeleidsplan en willen dit uiterlijk in Q1 van 2023 met de raad kunnen bespreken. Kunt u dit (wederom) toezeggen en waarmaken? Teneinde efficiënter te werken willen we als raad immers gezamenlijk optrekken met ambtenaren én college. Daartoe hebben we een nieuwe werkwijze in gang gezet. Breed gedragen beleid, omwille van transparantie en kwaliteit. Trendanalyse Een trendanalyse is een uitermate nuttig instrument om inzicht te geven aan welke knoppen de gemeenteraad kan draaien en wat de gevolgen van dat draaien zal zijn. Met meer inzicht in de gevolgen van de beslissingen van de raad kunnen kwalitatief betere beslissingen genomen worden. We zien de gepresenteerde trendanalyse als een begin daartoe. Motie trend analyse Motie vreemd aan de orde ‘Domeinoverstijgende zorg’ De VVD wil graag samen met De Combinatie, CDA en Lijst Pijs een motie indienen om de kosten op onze zorg te verlagen, niet alleen voor de gemeente zelf, maar voor alle betrokken partijen. Daartoe dienen we een motie in voor een plan domeinoverstijgende zorg.

Uitgaande van gezamenlijke inspanning op korte termijn van alle in Nuenen actieve betrokken partijen. Vergroting van efficiency wederzijds begrip.