20260115 Presentatie Staalslakken in half-verhardingen.

Staalslakken in half-verhardingen Beeldvormende avond - 15 januari 2026

Agenda  Inleiding  Effecten van staalslakken  Wet- en regelgeving  Advies GGD  Maatregelen  Open dialoog

Inleiding Tijdlijn tot nu: 19-06-2025:

Inspecties half-verharding en materialisatie, met extra aandacht voor staalslakken i.v.m. landelijke signalen toepassing staalslakken

22-07-2025:

Publicatie verbod op toepassing staalslakken

19-10-2025:

Vragen gesteld over toepassing van staalslak in Slotpark

04-11-2025:

Collegebesluit: Verwijderen losliggende delen, RIB en brief school en bewoners

06-11-2025:

RIB en brief school en bewoners en nieuwsbericht website

02-12-2025:

Collegebesluit opzuigen losliggende delen in Slotpark, RIB + Bewonersbrief

02-12-2025:

RIB, brief bewoners en school vervolg staalslakken Slotpark

04-12-2025:

Opzuigen losliggende delen in Slotpark

08-12-2025:

Start inventarisatie half-verhardingen met staalslakken

Inleiding Maatregelen tot nu:  12-12-2025: Slotpark losliggende materialen opgezogen (>95%)  18-12-2025: Visuele inventarisatie half-verhardingen met mogelijk staalslakken (lopend) Vervolg: Opdracht formuleren om losliggende staalslakken te verwijderen op locaties met een verhoogde kans op verspreiding of fysiek contact met kinderen

Effecten van LD-staalslak  LD-Staalslak is een restproduct afkomstig van staalproductie (Tata Steel IJmuiden)  Steenachtig materiaal dat veelvuldig is toegepast in funderingen van wegen, grootschalige bodemtoepassingen, waterkeringen, half-verhardingen etc.  BGS Pad is een gecertificeerde bouwstof bestaande uit 64-76 % LD-staalslak, 1218 % betongranulaat en 12-18 % gegranuleerde hoogovenslak  Gecertificeerd vrij toepasbaar cf. Besluit Bodemkwaliteit (tot 23 juli 2025)

Effecten van LD-staalslak Technisch:

Sterke hydraulische werking, waardoor een harde stabiele fundering/ half-verharding ontstaat, maar….

Milieu:

LD-staalslak bevat vrije kalk en (zware) metalen. Hierdoor kan verhoging van pH-waarde in de bodem ontstaan en uitloging van zware metalen. Dit veroorzaakt mogelijk verontreiniging van de bodem en verstoring van chemische, biologische en ecologische processen verstoord

Gezondheid:

LD-staalslak heeft o.a. door de hoge pH-waarde een irriterende werking op ogen, huid, slijmvliezen en ademhalingsorganen. Blootstelling kan leiden tot (kortdurende) gezondheidsklachten. Lange termijn effecten zijn nog niet voldoende onderzocht.

Wet- en regelgeving Tijdlijn stappen overheid: 10-04-2024: 19-04-2025: 23-07-2025:

Motie Tweede Kamerlid Kostic aanleiding voor onafhankelijk onderzoek naar toepassing van Duomix (mix van LD-staalslak en hoogovenslak) Negatief advies afgegeven door ILT voor grootschalige toepassing van LD-staalslak Tijdelijk toepassingsverbod LD-staalslak (>20%) in o.a. halfverhardingen

Vervolg stappen overheid:  Onderzoek RIVM → Advies verwacht uiterlijk december 2026  Taskforce Ministerie I&W, VNG, IPO, Omgevingsdienst Nederland, GGD-GHOR  Onderzoeken mogelijkheden voor compensatiefonds/ cofinanciering

Wet- en regelgeving Tot 23 juli 2025:  Geen meldplicht voor toepassing van LD-staalslak  Vrij toepasbaar binnen kaders Besluit Bodemkwaliteit (Bbk) Vanaf 23 juli 2025:  Tijdelijk verbod op toepassing van niet-vormgegeven bouwstoffen met daarin meer dan 20 massaprocent staalslak (LD-staalslak of ELO-staalslak) in of op de landbodem in een laagdikte van meer dan 0,5 meter of op locaties waar inname of inhalatie niet is uitgesloten.  Vergunningplicht voor overige situaties bij toepassing op of in landbodem Verwacht op korte termijn:  Invoering wettelijke meldplicht

Advies GGD Advies GGD:  GGD adviseert om af te zien van nieuwe toepassingen op basis van het voorzorgsbeginsel, omdat er onzekerheid bestaat over de gezondheidsrisico’s. Gezondheidseffecten:  Gezondheidsklachten meestal kortdurend zonder restschade  Lange termijn effecten onvoldoende onderzocht  GGD heeft tot op heden geen meldingen ontvangen van bewoners over risico’s of gezondheidsklachten met betrekking tot de toepassing van staalslakken in Nuenen Aanvullend advies gemeente aan bewoners:  Fysiek contact met staalslakken vermijden

Toekomstbestendige maatregelen

Gerwen

Nuenen

Toekomstbestendige maatregelen 1. Definitieve landelijke besluitvorming afwachten 2. Afdekken met asfalt 3. Afdekken met slijtlaag 4. Vervangen half-verhardingen door Grauwacke

Toekomstbestendige maatregelen 1. Definitieve landelijke besluitvorming afwachten (ambtelijke voorkeursvariant)

Voordelen:  Bevindingen RIVM en besluitvorming Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat afwachten (landelijke lijn volgen op basis van onderzoek RIVM)  Mogelijke aanspraak op financiële regeling compensatiefonds Taskforce  Weloverwogen beslissing op basis van volledige informatie en duidelijke financiële kaders Nadelen:  Mogelijk verwijt dat we een “onveilige” situatie in stand houden  Op dit moment geen signalen van onrust, eventueel periodiek losliggende delen wegzuigen als onrust ontstaat Kosten: € 0,-

Toekomstbestendige maatregelen 2. Afdekken met asfalt Voordelen:  Fysiek contact met BGS Pad niet mogelijk  Risico verspreiding verontreiniging zeer klein  Langdurige oplossing (>25 jaar) Nadelen:  BGS Pad/ LD-staalslak blijft aanwezig  Niet overal toepasbaar Indicatieve kosten volledig areaal: € 450.000,- (circa € 35,- per m²)

Toekomstbestendige maatregelen 3. Afdekken met slijtlaag Voordelen:

 Fysiek contact met BGS Pad niet mogelijk  Risico verspreiding verontreiniging zeer klein  Overal toepasbaar Nadelen:  BGS Pad / LD-staalslak blijft aanwezig  Beperkte levensduur oplossing (10 tot 15 jaar)

Indicatieve kosten volledig areaal: € 230.000,- (circa € 18,- per m²)

Toekomstbestendige maatregelen 4. Vervangen staalslakken door Grauwacke (half-verharding) Voordelen:  BGS-Pad / LD-staalslak volledig verwijderd  Overal toepasbaar

Nadelen:  Zeer hoge kosten

Indicatieve kosten volledig areaal: € 1.000.000,- (circa € 75,- per m²) (incl. afvoer staalslakken)

Vervolg Korte termijn acties:  Verwijderen slakken op locaties met verhoogde kans op verspreiding of fysiek contact met kinderen  Beschikbaar budget voor korte termijn maatregelen: € 54.000, Slotpark uitgevoerd in december 2025 (€ 10.250,-)  Beschikbaar budget voor aanvullende korte termijn maatregelen: € 43.750, Resultaten inventarisatie en bepalen locaties met verhoogde kans eind januari 2026 gereed  Uitvoering aanvullende korte termijn maatregelen in februari 2026

 Milieukundig onderzoek verdachte locaties, kosten circa € 60.000,- (dekking uit voorziening wegen)

Lange termijn: Besluitvorming toekomstbestendige maatregelen  Oordeelvormende avond:

20 of 21 mei 2026

 Besluitvormende avond:

4 juni 2026

Dialoog