2026-30 Raadsinformatiebrief Kaderbrief 2027
Tekst van het document
Aan de leden van de gemeenteraad
Raadsinformatiebrief Afdeling: Doorkiesnr
:
Onderwerp
: Kaderbrief 2027
Verzenddatum
:
Zaaknummer
: 3633772
Geachte leden van de raad, In de Financiële verordening 2023 ligt vast dat wij ieder voorjaar een Kadernota opstellen, als basis voor de programmabegroting van het volgende jaar. Dit voorjaar 2026 staat na de gemeenteraadsverkiezingen in het teken van het vormen van een nieuw bestuur en het opstellen van een nieuwe raadsagenda voor de komende 4 jaren. Daarom is deze Kadernota 2027 beleidsarm en vooral gericht op de financiële uitgangspunten en ontwikkelingen. We noemen hem daarom nu liever “Kaderbrief’ en brengen hem niet besluitvormend maar informerend naar uw raad in de vorm van een raadsinformatiebrief. De raadsfracties hebben de mogelijkheid om technische vragen in te dienen. Overigens staat in enkele raadsvoorstellen met betrekking tot de zienswijzen op de ontwerpbegroting van gemeenschappelijke regelingen nog ‘kadernota’. Daarmee wordt echter bedoeld de Kaderbrief. Deze raadsvoorstellen waren al door ons college vastgesteld voordat wij besloten hadden uw raad een Kaderbrief te sturen. Inleiding Uw raad stelt het beleid voor de komende 4 jaren op; de nieuwe beleidsdoelstellingen vertalen we de komende maanden naar de Programmabegroting 2027. Deze krijgt een vernieuwde indeling, zoals door de werkgroep programmabegroting is voorbereid en waarmee de raad op 12 maart 2026 heeft ingestemd.
Maar de wereld om ons heen staat niet stil, ontwikkelingen in onze gemeente en in onze regio gaan onverminderd door. We hebben immers grote opgaven. Dat betekent dat ook onze begroting mee verandert. Los van de keuzes die uw raad hierin wenst te maken. Deze ontwikkelingen hebben wij weergegeven in deze brief, zodat u beschikt over actuele financiële informatie. We geven allereerst weer wat de startpositie is: de programmabegroting en meerjarenraming inclusief vastgestelde wijzigingen. Vervolgens geven we weer wat de autonome (lokale en regionale) ontwikkelingen zijn. Verder zijn er nog enkele ontwikkelingen die wij nodig achten, maar die niet wettelijk verplicht of onvermijdelijk zijn.
Zaaknummer: 3633772
pagina 1 van 6 Documentnummer: 3638224
Budgettair beeld Voor het bepalen van het budgettair kader 2027-2030 gaan we uit van de stand bij de programmabegroting 2026-2029. Alles wat de raad eerder heeft vastgesteld is verwerkt in deze cijfers. Onderstaande tabel laat het verloop van het saldo zien, het financiële startpunt van de kadernota. Verloop begrotingssaldo
2027
2028
2029
2030
0
-1.622.884
-1.141.044
-771.866
-17.064
-37.702
-63.024
-138.727
-19.035
-15.396
-15.304
-15.211
Begrotingssaldo na begrotingswijzigingen -36.099 -1.675.982 In procedure: -16.356 -16.259 3e begrotingswijziging 2026: Staalslakken Prognose na begrotingswijzigingen in -52.455 -1.692.241 procedure N.B. De 2e begrotingswijziging 2026 heeft geen structurele gevolgen
-1.219.372
-925.804
-16.161
-16.064
-1.235.533
-941.868
Saldo meerjarenbegroting 2026-2029 1e begrotingswijziging 2026: Septembercirculaire 2025 en amendement Rekenkamer 4e begrotingswijziging 2026: Krediet verkeersveiligheidsmaatregelen
Het meerjarig beeld wijzigt door verschillende ontwikkelingen: • Wijzigingen van het gemeentefonds, die volgen uit de circulaires. De meicirculaire 2026 wordt gewoonlijk gepubliceerd rond 31 mei. Wij informeren uw raad hierover (raadsinformatiebrief) en verwerken deze rechtstreeks in de begroting 2027. • Autonome ontwikkelingen en raadsbesluiten. • Regionale ontwikkelingen en begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen. Bij de start van deze kadernota is de budgettaire ruimte voor het jaar 2027 licht negatief, als gevolg van de 1e en 4e begrotingswijziging 2026. Bij de begroting 2026 is beargumenteerd dat het jaar 2027 sluitend mag worden gemaakt door een onttrekking uit de algemene reserve, omdat 2027 het eerste begrotingsjaar van het nieuwe gemeentebestuur is. De inkomsten van het Rijk nemen structureel af door een andere bekostigingssystematiek en een extra korting door het Rijk. Dankzij tijdige maatregelen in het verleden heeft Nuenen de begroting tot en met 2027 nog sluitend. Het Rijk heeft extra middelen beschikbaar gesteld, maar vooralsnog alleen incidenteel. Dit betekent dat de problemen van gemeenten om de begroting meerjarig sluitend te maken onverminderd voortduren. Zodra de doorrekening van de meicirculaire heeft plaatsgevonden wordt u via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de gevolgen van het rijksbeleid voor Nuenen.
Ontwikkelingen Wij hebben de financiële gevolgen van autonome ontwikkelingen in beeld gebracht. Hierbij is het volgende relevant: - In dit stadium kunnen nog niet alle posten gekwantificeerd worden. Omdat het toch gaat om relevante ontwikkelingen nemen we deze PM op. pagina 2 van 6 3633772
-
Het merendeel gaat om indexatie, deze hebben we aangeduid met een asterisk en worden gedekt uit de stelpost loon- en prijsstijging (onderste regel). I/S betekent incidenteel/structureel. Incidenteel kan meerjarig zijn, maar is wel eindig.
We benoemen een ontwikkeling als autonoom als deze voldoet aan “de 3 o’s”: • Onvoorzien: was niet te voorzien bij het opstellen van de vorige begroting; • Onvermijdelijk/onontkoombaar: wettelijk verplicht of bijvoorbeeld volgend uit een gemeenschappelijke regeling; • Onuitstelbaar: er ontstaat veel schade indien we deze maatregel uitstellen. Autonome ontwikkelingen
I/S
2027
2028
2029
2030
GR MRE indexatie*
S
-10.288
-10.288
-10.288
-10.288
GR DDV begroting 2027
S
-54.740
-78.269
-94.776
-90.341
GR DDV huisvesting GR DDV (IV) Wet- en regelgeving, zoals de cyberbeveiligingswet, en toegenomen dienstverlening, zoals toegankelijkheid van informatie voor inwoners. GR VRBZO indexatie* GR VRBZO bijgesteld beleid/ wet- en regelgeving Maatschappelijke weerbaarheid (VRBZO) GR GGD, indexering 2027 (jaar 2027 en 2028 kan teruggestort worden in de stelpost indexering)* Regionale en subregionale overeenkomsten van zorgaanbieders en hulpmiddelen (Wmo en jeugd), indexering 2027* Pgb bedragen en maatwerkovereenkomsten, gerelateerd aan de ZIN Wmo en Jeugd. Subsidies waarbij sprake is van personele inzet worden geïndexeerd met een gemeentebreed percentage: Bibliotheek, Kunstkwartier, LEVgroep* Actualisatie rijksmiddelen Participatiewet Actualisatie rijksmiddelen Wet sociale werkvoorziening Indexering Veilig Thuis*
S
pm
pm
pm
pm
S
pm
pm
pm
pm
S
-43.876
-43.876
-43.876
-43.876
S
-280.968
-271.022
-272.667
-272.368
S
pm
pm
pm
pm
S
-10.604
-10.186
18.150
47.216
S
pm
pm
pm
pm
S
pm
pm
pm
pm
S
-138.000
-138.000
-138.000
-138.000
S
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000
S
pm
pm
pm
pm
S
-11.000
-11.000
-11.000
-11.000
Aanbesteding leerlingenvervoer* Geen noodlokalen Dassenburcht, mogelijk in de toekomst andere tijdelijke maatregelen nodig Basisscholen inkomsten derden Doorbelasting vervangingsinvesteringen sportparken (HCN)/overige inkomsten aframen Huur kunstgrasveld sportpark Oude Landen inkomst aframen Extra onderhoudskosten woonwagens door uitloop project Regionale mobiliteitsplannen
S
pm
pm
pm
pm
I
134.000
134.000
134.000
134.000
S
25.000
25.000
25.000
25.000
S
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
S
0
-22.102
-22.102
-22.102
I
-35.000
-35.000
0
0
I
-210.000
-210.000
-210.000
-210.000
pagina 3 van 6 3633772
Aframen budget door gunstige aanbesteding snoeibestek Indexering onderhoud openbaar groen 2027*
S
130.000
130.000
130.000
130.000
S
-65.716
-65.716
-65.716
-65.716
Areaaluitbreiding onderhoud openbaar groen*
S
0
0
0
-40.000
Areaaluitbreiding boomverzorging*
S
0
0
0
-10.000
Diverse posten indexering < € 10.000 *
S
-59.568
-59.568
-59.568
-59.568
Stelpost indexering (*)
S
339.052
338.634
310.298
331.232
Meicirculaire 2026 gemeentefonds
S
pm
pm
pm
pm
-331.708
-367.393
-350.545
-345.811
Effect op begrotingssaldo +/+ is voordeel, -/- is nadeel
Indexering / stelpost loon- en prijsontwikkeling De begroting bevat een stelpost voor loon- en prijsontwikkelingen (LPO), die aansluit bij de LPO-ontwikkeling in de algemene uitkering. Deze stelpost loopt meerjarig op, cumulatief. In onderstaande tabel staan de indexpercentages zoals ze volgens de nieuwe, nog vast te stellen financiële verordening gelden. Deze sluiten beter aan bij de algemene uitkering gemeentefonds. Het indexpercentage voor de begroting 2027 en de meerjarenbegroting is dan het percentage dat in het Centraal Economisch Plan (uitgebracht in het jaar 2026) is opgenomen voor het jaar 2027. Het gaat om de “Loonvoet sector overheid” voor de index van de lonen en de “Prijs netto materiële overheidsconsumptie (imoc)” voor de index van de prijzen. Indexcijfers meerjarenraming 2027-2030 Loonkosten
2027 4,2
2028 4,0
2029 3,6
2030 3,5
Materiële kosten (IMOC)
2,1
2,6
2,3
2,5
Gewogen kostenontwikkeling
3,2
3,3
3,0
3,0
De stelpost verloopt, rekening houdend met bovengenoemde ontwikkelingen, als volgt. Kanttekening daarbij is dat nog diverse posten PM zijn weergegeven die nog ten laste van de stelpost moeten komen. Ook de salarisstijgingen 2027 moeten nog in beeld worden gebracht. Maar ook dan nog biedt de stelpost vooralsnog voldoende ruimte. Verloop stelpost LPO Saldo meerjarenbegroting 2026-2029 1e begrotingswijziging 2026: Septembercirculaire 2025 en amendement Rekenkamer Totaal na raadsbesluiten Benodigd volgens kaderbrief 2027 (zie tabel autonome ontwikkelingen) Actuele prognose
2027
2028
2029
2030
1.358.329
2.907.113
4.260.925
5.692.672
59.751 1.418.080
124.555 3.031.668
189.097 4.450.022
124.000 5.816.672
-339.052 1.079.028
-338.634 2.693.034
-310.298 4.139.724
-331.232 5.485.440
pagina 4 van 6 3633772
Verloop begrotingssaldo Inclusief bovengenoemde autonome ontwikkelingen verloopt het begrotingssaldo als volgt: Verloop begrotingssaldo
2027
2028
2029
2030
Begrotingssaldo na begrotingswijzigingen
-52.455
-1.692.241
-1.235.533
-941.868
Autonome ontwikkelingen
-331.708
-367.393
-350.545
-345.811
Actuele prognose
-384.163
-2.059.634
-1.586.078
-1.287.679
Daarbij moeten we de kanttekening plaatsen dat dit geen uitputtend overzicht is. We zien meer ontwikkelingen op ons af komen, die (nog) niet aan de 3 o’s voldoen maar waarvoor wij toch maatregelen nodig achten. Daarnaast staat de wereld om ons heen niet stil en kunnen de komende maanden nieuwe ontwikkelingen op ons af komen. Ombuigingen/besparingen Bovenstaande maakt duidelijk dat het een opgave wordt om voor alle ontwikkelingen dekking te vinden. In het informatiedocument voor de nieuwe raad, dat u direct na de verkiezingen hebt ontvangen, zijn enkele richtingen gegeven waar besparingen of ombuigingen mogelijk zijn. Wij zien 4 knoppen waar we aan kunnen draaien: • Beperken van de uitgaven • Zaken slimmer en efficiënter doen • Verhogen van inkomsten • Inzetten van (algemene) reserves We hebben in het informatiedocument een inventarisatie gemaakt van onderwerpen/ thema’s, die bezuinigingen of kostenbesparing op zouden kunnen leveren en waar we businesscases op uit zouden kunnen werken. Dat gaat om politieke keuzes en is daarom aan de nieuwe raad. Wel zijn er enkele incidentele posten waarvoor we bestaande bestemmingsreserves zouden kunnen inzetten. Te denken valt aan: Mogelijke dekkingen: Regionale mobiliteitsplannen ten laste van de algemene reserve bouwgrondexploitatie Extra onderhoudskosten woonwagens i.v.m. uitloop project ten laste van de algemene reserve Totaal
I/S
2027
2028
2029
2030
I
210.000 210.000 210.000 210.000
I
35.000
35.000
245.000 245.000 210.000 210.000
Onder voorwaarden mogen gemeenten kosten/tekorten ook ten laste van de algemene reserve brengen. Voor incidentele tekorten voldoen we aan die voorwaarden en ook investeringen kunnen (deels) ten laste van reserves worden gebracht. Maar de toezichthouders geven aan dat deze bepaling niet de ‘reddingsboei’ is om de (meerjaren)begroting structureel in evenwicht te brengen.1 1 Gemeenschappelijk financieel toezichtskader (GTK) gemeenten 2020, paragraaf 7.4
pagina 5 van 6 3633772
Aansluitend bij het eerder gevormde uitgangspunt dat 2027 vanuit de algemene reserve mag worden gedekt, zou het beeld als volgt worden: Verloop begrotingssaldo
2027
2028
2029
2030
Actuele prognose
-384.163
-2.059.634
-1.586.078
-1.287.679
Incidentele dekking vanuit reserves
245.000
245.000
210.000
210.000
Incidentele dekking tekort 2027 algemene reserve
139.163
0
0
0
Actuele prognose met incidentele dekking uit reserves
0
-1.814.634
-1.376.078
-1.077.679
Investeringen Tot slot nog enkele opmerkingen over de investeringsprojecten. Alle projecten waartoe de raad al besloten heeft en investeringskredieten beschikbaar voor heeft gesteld, zijn verwerkt in de huidige begroting en meerjarenraming. Daarom komen deze niet apart terug in de kaderbrief of in de programmabegroting 2027. De jaarlijks terugkerende (vervangings)investeringen duiden we aan als autonome ontwikkeling, deze nemen we op in de programmabegroting 2027. Dat betreft investeringen die we jaarlijks opnemen voor instandhouding van onze kapitaalgoederen, vanuit meerjarige beheerplannen. Anderzijds gaan we de komende tijd opnieuw bekijken, via herprioritering en op basis van voortgang van projecten, of er middelen kunnen vrijvallen in ieder geval op korte termijn (2027 en mogelijk 2028). Wij komen met al deze ontwikkelingen bij u terug via de programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 inclusief raadsvoorstel.
Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Nuenen De secretaris De burgemeester, mr. drs. H.P.C. Verbruggen
F.G.F. van Genugten
Deze brief is digitaal verstuurd en daarom niet voorzien van een fysieke handtekening.
ValidSigned door J. Verbruggen op 23-04-2026
ValidSigned door F. van Genugten op 23-04-2026
pagina 6 van 6 3633772