20251106 CDA Algemene Beschouwingen - Begroting 2026

Voorzitter, voor ons ligt de programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029. Bestand naar griffie mailen en fto mailen naar weth Kok op 6 november

Als gemeente Nuenen staan we voor een enorm scala aan uitdagingen. De komende jaren wordt de woningbouw in Nuenen West verder gerealiseerd en komt er een nieuwe school bij, dienen we duidelijkheid te krijgen over het dossier Eenheid West, komt de herontwikkeling van Sinti locatie Bosweg van de grond, start de eerste fase Bundelroutes in Nuenen Zuid en gaan er in het centrum nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden. Ook zal begin 2026 de opvanglocatie voor vluchtelingen haar deuren openen. De renovaties van het Klooster en de Hongerman zullen medio 2026 gerealiseerd zijn. Verder dienen er in 2026 twee strategische keuzes gemaakt te worden: Waar komt een tweede sporthal? Gaan we het gemeentehuis renoveren of kiezen we voor een nieuw centraal pand? Het credo van het college is doen! De belangrijkste vraag, die we als CDA hierbij stellen is: Kunnen we voornoemde projecten uitvoeren binnen de gestelde financiële kaders en tijdsbestek of moeten we omzien naar andere scenario’s? Dienen we extra budget ter beschikking te stellen omdat er tegenvallers zijn? Met name Eenheid West is in deze cruciaal; dit met stip ons grootste risicoproject is. Terecht spreekt u uit dat er reden is voor zorg en waakzaamheid. De financiële toekomst ziet er voor o.a. gemeente Nuenen volgens uw voorwoord allerminst rooskleurig uit. Vanaf 2028 komen we in de rode cijfers.

Tekort voor 2028 1,7 miljoen en in 2029 1,2 miljoen. De facto betekent dit dat we structureel moeten bezuinigen en dat de meerjarenbegroting onder druk staat als het Rijk niet extra bijpast. Als CDA vinden we het dan ook een verstandige keus van het college om een overdrachtsdocument op te stellen met daarin concrete mogelijkheden voor bezuinigingsopties. Risicobeheersing Onlangs heeft de raad een besluit genomen over derde herziening Nuenen West. Als CDA vragen we ons af wanneer dit bestemmingsplan onherroepelijk wordt? (herijking NW is in april 2022 een besluit genomen; Is de crisis en herstelwet nog wel van toepassing?)

Inzake Eeneind West is besloten om de overeenkomsten met de Ontwikkelcombinatie te beëindigen. Het blijft uitermate diffuus of dit bedrijventerrein überhaupt nog wel gerealiseerd wordt. Het CDA blijft Eeneind West kritisch volgen; het is financieel gezien de achilleshiel van onze gemeente. Lopen we niet het risico dat de ontwikkelcombinatie dan wel GLP afhaakt? Als Nuenen komen we dan in een precaire situatie terecht, bent u dat met ons eens? Zie ED 26 oktober 2024

De netto schuldquote wordt voornamelijk beïnvloed door het exploitatieresultaat van Nuenen West en Eeneind West. In de betogen die het CDA de afgelopen drie jaren heeft gehouden, heb ik telkenmale onze zorgen hierover uitgesproken. Voor de komende jaren zijn er verkoopbaten geraamd van de grondexploitaties. Dit is van wezenlijk belang om de aangegane leningen af te lossen om zodoende de financiële schuldenlast en daardoor de rentelast te verminderen.

We constateren dat de actieve investeringen de komende vier jaar oplopen tot 117 miljoen euro (blz. 85) en dat er hierdoor een financieringsbehoefte is van max. 45 miljoen. Dit bedrag dient geleend te worden, wat uiteraard rentelasten met zich meebrengt. Kan het college inzicht geven wat dit voor impact heeft op de langere termijn? Woningbouwambitie Door het college wordt vol ingezet op het realiseren van het woningbouwprogramma. Evenals vorig jaar vraagt het CDA aandacht voor het tekort aan voldoende betaalbare huuren koopwoningen. Naar onze mening dient de raad meer grip te krijgen op welk type woningen er gebouwd gaan worden en in welke prijsklasse. Hoe krijgen we het voor elkaar om betaalbare woningen voor starters te bouwen, maar ook aantrekkelijke woonvormen te creëren voor senioren om de nodige doorstroming op gang te krijgen? Prefab woningen zouden in deze een oplossing kunnen zijn, maar ook de bouw van begijnhof woningen en patiobungalows. De realisatie van een bejaardenhuis nieuwe stijl staat al jaren op het verlanglijstje van het CDA. De omliggende plaatsen hebben wel een dergelijke voorziening; helaas Nuenen als sterk vergrijzende gemeente niet. College, ga hiermee voortvarend aan de slag! We zijn overigens blij met de toezegging van wethouder Kok in de afgelopen commissie dat hij zich hiervoor gaat inzetten.

Ik raad het college aan om het artikel van Ingrid Janssen, lector Duurzaam Gebouwde Omgeving, van 25 okt. jl. in het ED te lezen. Dit artikel ondersteunt mijn betoog om in de kern van een dorp woningen voor ouderen te bouwen, zodat er elders woningen vrijkomen. Jeugdbeleid De uitgaven voor jeugdzorg stijgen jaarlijks structureel met 8 ton. De kosten voor jeugdzorg dreigen compleet uit de hand te lopen. Door tijdelijk extra middelen van het Rijk, Is het zogenaamde ravijnjaar opgeschoven naar 2028. Welke mogelijkheden ziet wethouder Wouters om de uitgaven op jeugdzorg in control te krijgen? Biedt het initiatief van de gemeente Veenendaal perspectief? Tot zover onze reactie op de begroting in eerste termijn eventueel tweede termijn. Reactie college op antwoorden op vragen: 1 Komt er een tweede nieuwe sporthal en gaan we het gemeentehuis renoveren of kiezen we voor een nieuw centraal pand? Raad neemt besluit in 2026 2 Wat is de verwachting wanneer het bestemmingsplan NW onherroepelijk wordt? 3 Vraag van het CDA: is er voldoende rekening gehouden is om onverwachte tegenslagen het hoofd te bieden? Eeneind West opbrengst grondverkoop 20m. en rentederving 4,8m.

4 Hoe krijgen we het voor elkaar om wel betaalbare woningen te bouwen in onze gemeente voor met name starters en ook aantrekkelijke woonvormen voor senioren? 5 Welke mogelijkheden ziet de wethouder om de uitgaven voor jeugdzorg in control te krijgen?

Stemverklaring Als CDA kunnen we instemmen met de begroting, daarbij rekening houdend met de nodige kanttekeningen van mijn betoog. CMS 6 november 2025