20250910 Visie document Nederwetten 2025-2036

2026 - 2036 Visie Wonen en Leven in Nederwetten: Nu en Straks

Nederwetten blijft een actief en leefbaar dorp met ruimte voor groei, goede voorzieningen en een sterke gemeenschap.

Hoofddoel 3 1 Samenwerking Dorps en Wijkraden Nederwetten en Gerwen met Gemeente Nuenen 4 2 Woningbouw en Demografische Ontwikkeling 5 3 Gemeenschap, identiteit, leefbaarheid en voorzieningen 6 4 Mobiliteit, bereikbaarheid en veiligheid. 7 5 Versterken van verenigingsstructuur. 9 6 Duurzaamheid, biodiversiteit en energietransitie 9 Ter afsluiting: 12

2

Hoofddoel Nederwetten is een uniek dorp met een hechte gemeenschap en een rijke geschiedenis. De beslissingen die we vandaag nemen, bepalen hoe leefbaar, duurzaam en vitaal onze dorpskern in de toekomst blijft. Daarom is het essentieel om niet alleen naar de korte termijn te kijken, maar ook vooruit te denken richting 2036 en verder. Nu: We staan voor belangrijke keuzes op het gebied van ruimtelijke ordening, woningbouw, infrastructuur en voorzieningen. Door zorgvuldig te zoeken naar duurzame en toekomstbestendige oplossingen, zorgen we ervoor dat Nederwetten aantrekkelijk blijft voor jong en oud. Dit betekent investeren in een gezonde balans tussen natuur, wonen en werken, terwijl we de dorpssfeer koesteren. Straks: De komende jaren zal Nederwetten verder veranderen. Nieuwe generaties willen hier wonen en werken, terwijl we ook de behoeften van huidige bewoners blijven ondersteunen. Dit vraagt om doordachte ontwikkelingen, zoals slimme mobiliteitsoplossingen, het versterken van sociale voorzieningen en het behoud van ons cultureel erfgoed. Speerpunten Door als gemeente samen te werken aan onderstaande thema’s dragen we samen bij aan een zelfstandig, vitaal en leefbaar dorp, nu en in de toekomst.

1 Samenwerking Dorps en Wijkraden Nederwetten, Gerwen en mogelijk in de toekomst Wijkraad Eeneind met Gemeente Nuenen 2 Woningbouw en Demografische Ontwikkeling 3 Gemeenschap, identiteit, leefbaarheid en voorzieningen 4 Mobiliteit, bereikbaarheid en veiligheid 5 Versterking van verenigingsstructuur 6 Duurzaamheid, biodiversiteit en energietransitie

3

1 Samenwerking Dorps en Wijkraden Nederwetten en Gerwen met Gemeente Nuenen De dorpsraden van Nederwetten, Gerwen en in de toekomst ook weer Wijkraad Eeneind, werken nauw samen met de gemeente Nuenen om de belangen van de dorpsbewoners zo goed mogelijk te behartigen. Twee keer per jaar vindt er een structureel overleg plaats tussen de dorpsraden en de gemeente. Tijdens deze bijeenkomsten fungeren de dorpsraden als klankbord voor de gemeente en spreken zij namens de inwoners van beide dorpen. Zij signaleren actuele ontwikkelingen, brengen zorgen en ideeën onder de aandacht en denken actief mee over beleid en lokale initiatieven. Deze samenwerking is gericht op het verbeteren van de leefbaarheid in de dorpen en het versterken van de betrokkenheid van de inwoners en zichtbaarheid van hun belangen bij het gemeentelijk beleid. Door deze regelmatige afstemming zorgen we ervoor dat de stemmen van de dorpen gehoord worden en dat er samen wordt gewerkt aan oplossingen die aansluiten bij de behoeften van de gemeenschap. Zo bouwen we sámen aan een prettig, toekomstbestendig en leefbaar klimaat in Nederwetten en Gerwen. Kortom: - Dorpsraden Nederwetten, Gerwen en Eeneind werken nauw samen met gemeente Nuenen. - Tweemaal per jaar structureel overleg met de gemeente. - Dorpsraden fungeren als klankbord en spreken namens bewoners.

- Signaleren zorgen en ideeën, denken mee over beleid en initiatieven. - Gericht op het verbeteren van leefbaarheid en versterken van betrokkenheid.

4

2 Woningbouw en Demografische Ontwikkeling Nederwetten wil zich ontwikkelen tot een dynamisch en inclusief dorp met ruimte voor groei, voorzieningen en behoud van haar karakteristieke dorpsgevoel. We streven naar een groei van circa 900 naar 1250 inwoners, met een evenwichtige bevolkingssamenstelling. Dit vraagt om een gerichte aanpak van woningbouw, demografie en infrastructuur. Strategie voor een gevarieerde woningmarkt Om de doorstroming te stimuleren en diversiteit in woningtypen te bieden, zetten we in op: - Levensloopbestendige woningen: seniorenwoningen en kleinere appartementen, zodat ouderen binnen het dorp kunnen blijven wonen en ruimte ontstaat in grotere woningen. - Starters- en eengezinswoningen: betaalbare koop- en huurwoningen, met slimme inbreiding en herbestemming van bestaande panden. - Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) of andere vormen van collectiviteit en participatie: groepen inwoners realiseren samen hun woonwensen, wat leidt tot betaalbare, op maat gemaakte woningen. De gemeente faciliteert dit proces. Versterking van voorzieningen en infrastructuur Naast woningen is een robuuste leefomgeving essentieel: - Behoud en versterking van school en kinderopvang, met ruimte voor multifunctioneel gebruik. - Verbetering van het openbaar vervoer naar Eindhoven en omliggende kernen, voor betere bereikbaarheid.

- Verdere realisatie van ontmoetingsplekken voor ouderen en eventueel een buurtwinkel, ter bevordering van sociale cohesie. Concrete doelen - Voor eind 2026: identificatie van minimaal 3 locaties voor circa 20-30 woningen, waarvan minimaal de helft starters- of seniorenwoningen, met inzet van CPO of andere projectmatige bouw. - Voor eind 2027: convenant met bewoners en grondeigenaren voor het bundelen en ontwikkelen van versnipperde bouwgrond, gericht op 15-25 woningen, inclusief jongerenhuisvesting. - Voor eind 2028: verbeterd openbaar vervoerplan en realisatie van een dorpsvoorziening, ondersteund door de gemeenschap. - Continu: structureel overleg met schoolbestuur, kinderopvang en zorgpartijen om voorzieningen aan te laten sluiten op de groei. Samenwerking tussen gemeente, bewoners, grondeigenaren en ontwikkelaars vormt de basis voor een levendig, toekomstbestendig Nederwetten waar jong en oud zich thuis voelen. Door continu te anticiperen en samen te werken, creëren we een bloeiende en diverse dorpsgemeenschap.

5

3 Gemeenschap, identiteit, leefbaarheid en voorzieningen Behouden en versterken van de sociale cohesie en voorzieningen in Nederwetten. Nederwetten heeft een eigen karakter en rijke geschiedenis. Het behoud van deze identiteit is essentieel voor een vitaal dorp. Onze uitdaging is om verenigingen en initiatieven te ondersteunen die bijdragen aan sociale samenhang en leefbaarheid. Dit bereiken we door: - Het initiëren en organiseren van activiteiten die de saamhorigheid vergroten. - Overleg met de gemeente over de beschikbaarheid van een dorpsbudget voor lokale initiatieven. - Onderzoek naar behoud, onderhoud en uitbreiding van voorzieningen die aansluiten bij de behoeften van inwoners. “Kijk op de Wijk” -variant organiseren, zoals al in een eerder initiatief eerder ook is georganiseerd. In overleg met de gemeente organiseren we, ten minste 1x jaarlijks, een ‘Kijk op de Wijk’ om basisvoorzieningen te inventariseren en verbeteringen te onderzoeken,al wandelend door het dorp verneemt de gemeente waar er in de basisvoorzieningen en openbare ruimte zich verbeterpunten bevinden. Een algemeen beeld van de status van het dorp. Behoud en versterking van voorzieningen Kleine dorpen verliezen vaak essentiële voorzieningen zoals scholen en ontmoetingsplekken, wat de leefbaarheid bedreigt.

Om dit te voorkomen en waar mogelijk uit te breiden: - De MFA (Multifunctionele Accommodatie) fungeert als dorpshart. We zorgen dat de gemeente ondersteunt bij renovatie, verduurzaming en nieuwe initiatieven zoals een dorpscafé, werkplekken en culturele activiteiten in samenwerking met stichting Newest. - De dorpseconomie stimuleren door het onderzoeken van een dorpscoöperatie, bijvoorbeeld voor een dorpswinkel. - Plannen ontwikkelen voor zorginitiatieven en klussendiensten. - Ondernemers faciliteren hun diensten aan te bieden via de dorpsraad website.

Samenwerking met het onderwijs Regelmatig overleg met het schoolbestuur als gemeente, dit helpt om te anticiperen op toekomstige ontwikkelingen. Betrek leerlingen actief bij dorpsinitiatieven zoals opschoondagen en boomplantacties, en luister naar hun wensen. Digitale ontwikkeling en innovatie - Verbeteren van digitale bereikbaarheid in het dorp. - Lobby bij gemeente en providers voor sneller internet en betere faciliteiten voor thuiswerken en digitaal onderwijs. - Creëren van coworking plekken in de MFA voor thuiswerkers en zzp’ers.

6

4 Mobiliteit, bereikbaarheid en veiligheid. Uitgangspunt voor het toekomstplan Mobiliteit Zonder goede mobiliteit kan Nederwetten geïsoleerd raken. Als klein dorp zijn we sterk afhankelijk van voorzieningen in Nuenen, Son en Eindhoven. Bereikbaarheid is daarom essentieel voor jong en oud, nu en in de toekomst. We verbeteren de bereikbaarheid door veilige infrastructuur, het behoud van de buurtbus, aantrekkelijke fiets- en wandelroutes en goed onderhoud van wegen zoals de Soeterbeekseweg. Daarnaast zetten we in op digitale bereikbaarheid en verkennen we samen met buurdorpen slimme mobiliteitsoplossingen. Wanneer er vernieuwing aan de orde is: - Wanneer er vernieuwing aan de orde is, komt er een regionaal mobiliteitsplan met actieve inbreng van Nederwetten. - Een veilige, goed verlichte fietsroute naar Eindhoven. - Uiterlijk eind 2026 ligt er een visie / plan wanneer de Soeterbeekseweg wél wordt opgeknapt en zijn er duidelijke onderhoudsafspraken gemaakt. - In 2026 draait minimaal één nieuwe vorm van deelmobiliteit, zoals een deelauto, e-bike of uitbreiding van de buurtbus, in samenwerking met de regio. - Digitale bereikbaarheid is in kaart gebracht en minimaal één verbetering gerealiseerd (bijv. extra zendmast of glasvezel uitbreiding). De doelen sluiten aan bij de zorgen en behoeften van bewoners.

De samenwerking met gemeente en buurdorpen zorgt voor breed draagvlak en maakt het plan haalbaar. We bouwen voort op bestaande initiatieven zoals de buurtbus en fiets bereidheid. Door klein te beginnen en strategisch samen te werken, maken we stappen die passen bij de schaal van Nederwetten, maar wel impact hebben. Tijdspad - Het mobiliteitsplan wordt, wanneer aan de orde, afgerond en zijn er verbeteringen aan fietsinfrastructuur gestart. - In 2026 volgt de aanpak van de Soeterbeekseweg. - Deelmobiliteit wordt gefaseerd ingevoerd tussen 2025 en 2027. - Digitale bereikbaarheid blijft een vast agendapunt met jaarlijkse evaluaties en concrete verbeteracties. Kortom: Nederwetten versterkt zijn bereikbaarheid richting 2035 via een regionale mobiliteitsaanpak. Stap voor stap verbeteren we onze leefomgeving met betere fietsverbindingen, aandacht voor openbaar vervoer en slimme, duurzame oplossingen samen met omliggende dorpen en gemeenten. Digitale bereikbaarheid is vanzelfsprekend een onderdeel van deze ontwikkeling. Om te voorkomen dat plannen blijven steken in goede bedoelingen, zetten we in op duidelijke afspraken, heldere fasering en intensieve samenwerking met gemeente, partners en bewoners. We houden de vaart erin, denken creatief binnen realistische kaders en bouwen zo aan een zelfstandig, vitaal en leefbaar dorp dat goed verbonden is met de regio en de wereld om ons heen.

7

Veiligheid Uitgangspunt voor het toekomstplan Veiligheid “Een veilig Nederwetten is een leefbaar Nederwetten. Of het nu gaat om verkeersveiligheid, sociale veiligheid of veiligheid bij overlast en extreme weersomstandigheden: het dorp moet zich beschermd en verbonden voelen.” Veiligheid is breder dan goede verlichting en veilige kruispunten. Het gaat om een omgeving waar kinderen veilig kunnen spelen, ouderen gerust de straat op kunnen en inwoners zich gehoord voelen. We zetten in op: - Verkeersveiligheid (zoals aanpak gevaarlijke kruispunten) - Sociale samenhang en betrokkenheid van jongeren - Goede communicatie bij incidenten - Preventie en voorbereiding op overlast door mens of natuur Tijdspad - In 2026 is samen met bewoners, politie en gemeente een actuele veiligheidsanalyse opgesteld. - Voor eind 2026 zijn plannen gepresenteerd om minimaal 2 verkeersknelpunten (bijvoorbeeld kruising Kerkhoef, spiegel) aan te pakken. - Het dorps breed meldpunt of communicatiekanaal behouden. Jaarlijks vindt een veiligheidsbijeenkomst plaats (dorpsavond, thematafel). - Samen met de gemeente formuleren we, uiterlijk in 2027, op basis van het actuele groenplan maatregelen waarmee we hittestress en wateroverlast in de toekomst proberen te voorkomen. De aanpak sluit aan bij de wensen van inwoners en creëert draagvlak door actieve betrokkenheid van bewoners, verenigingen en buurtgroepen.

Zo voelt het initiatief als iets van het dorp zelf, niet als een externe taak. Met steun van de gemeente en inzet van lokale verenigingen pakken we concrete knelpunten aan. Kleine, haalbare stappen zorgen voor snelle resultaten en bouwen aan vertrouwen voor bredere verbeteringen. Borging We borgen veiligheid door het structureel op de agenda te zetten, gekoppeld aan vaste momenten zoals dorpsbijeenkomsten. We brengen zorgen helder in kaart, betrekken bewoners actief en houden communicatie laagdrempelig via bestaande netwerken ( nieuwsbrief, website, buurtapps, verenigingen, scholen). Door duidelijke afspraken met de gemeente over verantwoordelijkheden voorkomen we vertraging en verwarring.

8

5 Versterken van verenigingsstructuur. We zetten ons actief in om het verenigingsleven in Nederwetten te versterken en zo de sociale cohesie en leefbaarheid te bevorderen. We ondersteunen verenigingen actief in hun contacten en overleg met de gemeente en onderzoeken de mogelijkheid om te komen tot een omni-verenigingsstructuur. Zo’n structuur kan verenigingen helpen efficiënter samen te werken en hun gezamenlijke belangen krachtiger te vertegenwoordigen. We proberen hiermee een verenigingsstructuur te stimuleren waarbij de dorpsraad op de achtergrond een ondersteunende rol blijft houden. We overleggen met de gemeente om te onderzoeken hoe subsidieaanvragen voor verenigingen vereenvoudigd en financieel aantrekkelijker kunnen worden, zodat verenigingen zich kunnen focussen op hun activiteiten in plaats van administratieve lasten. We moedigen het organiseren van dorpsactiviteiten aan, zoals buurtfeesten, samenwerkingsprojecten en culturele evenementen, die mensen samenbrengen en het gemeenschapsgevoel versterken. Om goed op de hoogte te blijven van wat er speelt binnen het verenigingsleven, plannen we tweemaal per jaar overlegmomenten met de verenigingen. Zo stemmen we activiteiten en plannen op elkaar af en kunnen we samen zorgen voor een levendig dorp.

We roepen ook de hulp in van organisaties zoals de LEV-groep en de Vereniging van Kleine Kernen, die met waardevolle ideeën kunnen bijdragen aan het betrekken van inwoners bij vrijwilligerswerk en het versterken van verenigingen. Verder krijgen verenigingen de mogelijkheid om hun informatie en nieuws te delen via de website en nieuwsbrief van de dorpsraad, zodat communicatie en zichtbaarheid verbeteren. Kortom: - Gemeente stimuleren om subsidieaanvragen laagdrempelig te maken. - Dorpsactiviteiten: Stimuleren van initiatieven zoals buurtfeesten, samenwerking en culturele evenementen. - De Dorpsraad overlegt structureel met de verenigingen. Wat speelt er? Afstemmen van activiteiten e.d. - De gemeente roept de hulp in van organisaties zoals o.a. de LEV groep en Vereniging van kleine kernen. Ook voor ideeën om inwoners te betrekken bij vrijwilligerswerk of activiteiten van de verenigingen. - Verenigingen hebben de mogelijkheid om informatie te delen via de website en de nieuwsbrief van de dorpsraad. - De dorpsraad ondersteunt de verenigingen in het overleg met de gemeente. - Onderzoek de mogelijkheid om tot een omni-verenigingsstructuur te komen. 6 Duurzaamheid, biodiversiteit en energietransitie De dorpsraad ondersteunt het biodiversiteitsplan van de gemeente Nuenen, met als doel het behoud en versterken van de rijke natuur in en rond Nederwetten. Hierbij ligt de focus op 9

biodiversiteit, klimaatadaptatie, cultuurhistorie en recreatie. We willen actief bijdragen door in overleg te treden met de gemeente over initiatieven en projecten en door het creëren van bewustwording onder inwoners, waarbij we ook het stimuleren van lokale activiteiten belangrijk vinden. Een concrete start maken we met de jeugd: we willen een jaarlijkse boomplantdag opzetten in samenwerking met de basisschool, IVN en de gemeente. Bij de planvorming rondom woningbouw in Nederwetten letten we er zorgvuldig op dat er een goede balans blijft tussen nieuwbouw en het behoud van groene gebieden. Het is essentieel dat deze natuurgebieden met elkaar verbonden blijven, zodat de biodiversiteit in stand wordt gehouden. De Dommel speelt hierin een cruciale rol, zowel voor de natuur als voor recreatie. We vinden het belangrijk dat de waterkwaliteit systematisch gemonitord wordt, dat de resultaten transparant worden gemaakt voor de inwoners, en dat er waar mogelijk verbeteringen worden doorgevoerd. Wat betreft de energietransitie wil de dorpsraad in de komende jaren duidelijkheid verkrijgen over de mogelijke wegen die we kunnen inslaan. Hierbij gaat het onder andere om de rol van zonne- en windenergie en de mogelijkheden voor (collectieve) energieopslag.

Indien collectieve oplossingen de beste optie blijken, willen wij deze processen stimuleren en begeleiden – zoals we eerder met het collectief aanleggen van glasvezel hebben gedaan. Mocht de toekomst meer liggen bij individuele initiatieven, dan zetten we ons in om dorpsgenoten goed te informeren over hun keuzes. Hiervoor zullen we de gemeente en lokale partners zoals EnergieHuis Slim Wonen actief betrekken. Daarnaast streven we ernaar dat Nederwetten aangesloten blijft bij relevante initiatieven en proefprojecten op het gebied van duurzame energie. Op het gebied van duurzaamheid ligt de verantwoordelijkheid voor infrastructurele programma’s, zoals het verduurzamen van de openbare verlichting, afvalinzameling en collectieve energieprojecten, bij de gemeente. De rol van de dorpsraad hierin is vooral het signaleren van wensen vanuit het dorp en het faciliteren van communicatie over deze plannen tijdens openbare dorpsraad vergaderingen. Voor individuele initiatieven, bijvoorbeeld verduurzaming of levensloopbestendig maken van woningen, wil de dorpsraad inwoners bij elkaar brengen en gezamenlijke activiteiten stimuleren en ondersteunen. Kortom: - Ondersteuning van biodiversiteitsplan: behoud en versterking van natuur, biodiversiteit, klimaatadaptatie, cultuurhistorie en recreatie in Nederwetten.

- Overleg met gemeente over initiatieven en projecten in en rond Nederwetten - Bewustwording en stimulering van inwonersactiviteiten, met speciale aandacht voor jeugd (jaarlijkse boomplantdag samen met school, IVN en gemeente). - Balans tussen woningbouw en groen: bij nieuwe woningbouw zorgen voor behoud en verbinding van groene gebieden voor biodiversiteit. - Dommel als natuur- en recreatiegebied: waterkwaliteit monitoren, inzichtelijk maken en verbeteren. - Energietransitie: helderheid over de rol van zonne- en windenergie, collectieve opslag en begeleiding van collectieve of individuele initiatieven.

10

-

-

Informatievoorziening en samenwerking met gemeente en lokale partners zoals EnergieHuis Slim Wonen. Aansluiting op duurzame initiatieven en proefprojecten binnen de regio. Duurzaamheidsprogramma’s van de gemeente: verduurzaming openbare verlichting, afvalinzameling, collectieve energieprojecten; dorpsraad faciliteert communicatie en signaleert wensen. Ondersteuning van individuele duurzaamheidsinitiatieven door inwoners samen te brengen en gezamenlijke activiteiten te stimuleren.

11

Ter afsluiting: Samen bouwen aan de toekomst van Nederwetten Nederwetten is een dorp met een eigen karakter, sterke gemeenschapszin en een rijke historie. In dit visiedocument schetsen we hoe we de komende jaren willen zorgen voor een leefbare, bereikbare, veilige en duurzame woonomgeving. Daarbij kijken we niet alleen naar vandaag, maar ook naar de generaties van morgen. We geloven dat de kracht van Nederwetten ligt in samenwerking: tussen inwoners, verenigingen, ondernemers, de dorpsraad én de gemeente. Door actief in gesprek te blijven, ruimte te geven aan ideeën uit het dorp en slim samen te werken met partners binnen én buiten onze gemeenschap, maken we van plannen werkelijkheid. We hebben een fantastisch dorp. Nederwetten ligt centraal in de regio, als een groene oase tussen Eindhoven, Son en Breugel, Geldrop-Mierlo, Helmond en Nuenen. Die ligging maakt ons bijzonder: we zijn klein, maar verbonden met alles wat de omgeving te bieden heeft. Tegelijkertijd zijn we trots op onze eigen identiteit. Nederwetten is een plek waar mensen elkaar kennen, waar we samen feest vieren én samen de schouders zetten onder het behoud van wat waardevol is: onze natuur, onze verenigingen, onze rust en onze gemeenschapszin. Dit visiedocument laat zien hoe we die kracht willen behouden en benutten. Met oog voor bereikbaarheid, veiligheid, duurzaamheid en leefbaarheid.

We kijken vooruit, maar met beide benen stevig in onze eigen klei. Want Nederwetten is niet zomaar een dorp, het is óns dorp, een gemeenschap die durft te dromen, te doen en door te pakken. Voor onszelf, voor elkaar en voor de toekomst van deze bijzondere plek die we ons thuis noemen. Deze visie is geen eindpunt, maar een uitnodiging. Aan iedereen die hier woont, werkt of zich verbonden voelt met Nederwetten: denk mee, doe mee, blijf betrokken. Want alleen samen kunnen we onze unieke identiteit behouden en vernieuwen en zo bouwen aan een dorp dat klaar is voor de toekomst, zonder zijn eigenheid te verliezen.

12