20250612 Presentatie Nota Duurzaamheid en Klimaat

Beeldvormende raadsavond Nota Duurzaamheid en Klimaat 2025 - 2030

Doel van vanavond • U informeren over het proces van de Nota Duurzaamheid en Klimaat 2025-2030 en het uitvoeringsprogramma Energietransitie • Uitgangspunten bespreken voor de Nota Duurzaamheid en Klimaat 2025-2030 en het uitvoeringsprogramma Energietransitie

Wat gaan we vanavond bespreken? • De opgave • Terugblik evaluatie • Urgentie van duurzaamheid en klimaat • Leidende principes en kaders • Proces tot nu toe • Richting ophalen (via Mentimeter) • Vervolgproces en afronding

De opgave Een nieuwe nota Duurzaamheid en Klimaat 2025-2030 Aanleiding • Looptijd van het bestaande beleid is verstreken (wél vigerend) • Landelijke en lokale klimaatdoelstellingen dreigen niet behaald te worden • Inspelen op ontwikkelingen, veranderingen en innovaties • Duurzaamheidsbeleid een plaats geven onder de Omgevingswet • Basis voor meerjarig uitvoeringsprogramma met concrete acties

Evaluatie • Focus beleid op:

• Vergroten bewustwording inwoners • Verduurzaming bedrijventerreinen • Transitievisie Warmte en Klimaatadaptatieplan

• Geleerde lessen:

• Het beleid is niet concreet genoeg • Impact beleid is niet te traceren naar resultaten • Bewustzijn duurzaamheid blijven vergroten • Uitstraling en gedrag van de gemeente moet duurzamer worden

Evaluatie (waar staan we nu?) • Landelijk CO2-uitstoot: zit gemeente Nuenen op de helft van de doelstelling voor 2030 (t.o.v. 2016) • Regionaal opwekken energie: zit gemeente Nuenen op de helft van de doelstelling voor 2030 Op de helft, maar uitdaging is groot om doelstelling te halen: • Laaghangend fruit is geplukt. • Focus Zon-op-dak en isoleren blijft noodzakelijk. • Energietransitie als belangrijkste thema. • Nuenen is een spil in het geheel, op alle niveaus is maximale inzet nodig.

CO2-uitstoot per sector (kton) 140 120

Verkeer en vervoer incl. auto(snel)wegen

100

Landbouw

80

Industrie en aanverwante sectoren

60

Publieke dienstverlening

40

Commerciële dienstverlening

20 0

10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20

Woningen Totaal Ambitie

Urgentie van duurzame ontwikkeling We leven op te grote voet: Klimaatverandering is dichtbij aan de hand:

Natuurbrand Deurnsche Peel (2020)

Fietstunnel Europalaan (2023)

Urgentie van duurzame ontwikkeling De gevolgen wereldwijd:

• Klimaatverandering • Verlies van natuur en biodiversiteit • Grondstoffenschaarste • Milieuvervuiling • …….

De gevolgen lokaal:

• Extremer weer: water op straat, periodes van droogte, hittestress • Stijgende prijzen voor o.a. energie en voedsel • Een minder betrouwbare energievoorziening • Grondstoffentekorten bij bedrijven • Verslechtering van de kwaliteit van de leefomgeving • …..

Een duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die tegemoetkomt aan de behoefte van huidige generaties, zonder de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien in het gedrang te brengen.

6 Sustainable Development Goals (SDG’s) als inspiratiebron In Nota Duurzaamheid en Klimaat leggen we de focus : • Beperken van klimaatverandering • Aanpassen aan klimaatverandering

Scope van de nota Hoofddoel

Thema

Bestaand beleid & in ontwikkeling Energietransitie

Beperken van klimaatverandering Voorkomen en beperken van CO2-uitstoot en grondstoffen gebruik

Aanpassen aan klimaatverandering Beperken van de gevolgen van en aanpassen aan klimaatverandering

Beleid grootschalige opwek Warmteprogramma

Circulaire economie

Grondstoffenbeleidsplan

Duurzame mobiliteit

Regionale Mobiliteitsvisie MRE Gemeentelijke mobiliteitsvisie Beleidsregels laadpalen

Klimaatadaptatie

Uitvoeringsplan ruimtelijke adaptatie 2022-2030 Plan stedelijk systeem water

Biodiversiteit

Biodiversiteitsplan 2025-2035

Overkoepelende doelstellingen Beperken van klimaatverandering (landelijk beleid) • In 2030 55% minder CO₂-uitstoot t.o.v. 1990 en in 2050 klimaatneutraal • Minimaal 50% minder grondstoffen gebruiken in 2030 t.o.v. 1990 en een volledig circulaire economie in 2050 Aanpassen aan klimaatverandering • Waterrobuuste en klimaatbestendige inrichting • Biodiversiteit: herstellen, beschermen, behouden en versterken

Kaders 1. We zoomen in de nota Duurzaamheid en Klimaat in op vijf prioritaire thema’s, waarbij de SDG’s inspiratiekader zijn. 2. We sluiten in elk geval aan bij nationale en provinciale ambities en doelstellingen en regionale afspraken. 3. We gaan uit van de opgaven en beleidsdoelen uit de Omgevingsvisie. De Nota Duurzaamheid en Klimaat 2025-2030 en het bijbehorende uitvoeringsprogramma vormen input voor gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s. 4. We bouwen voort op bestaand gemeentelijk beleid.

Leidende principes 1. Het nieuwe beleid is haalbaar en meetbaar met een duidelijke visie. 2. We werken samen met partners binnen de gemeente aan het formuleren en realiseren van onze ambities (gedeelde verantwoordelijkheid). 3. Als gemeente geven we zelf het goede voorbeeld (duurzaamheid als integraal onderdeel van de gemeentelijke bedrijfsvoering). 4. We werken aan klimaatrechtvaardigheid voor huidige en toekomstige generaties.

Waar hebben we het over? Energietransitie: Toewerken naar een duurzame, betrouwbare en betaalbare energievoorziening die niet langer afhankelijk is van fossiele brandstoffen. Onderdelen van energietransitie zijn: • Energiebesparing • Duurzame elektriciteitsopwekking • De warmtetransitie in de gebouwde omgeving • Het energiesysteem • Klimaatrechtvaardigheid

In de nota Duurzaamheid en Klimaat zal de focus liggen op dit thema, omdat er op dit vlak nog een leemte in het beleid bestaat om de doelstellingen te behalen. Binnen dit thema is het beleid grootschalige opwek reeds vastgesteld en wordt gewerkt aan het Warmteprogramma (een uitwerking van de vastgestelde Warmtevisie).

Waar hebben we het over? Circulaire economie: Verminderen van grondstoffengebruik door efficiënter (her)gebruiken van grondstoffen

Dit onderdeel wordt deels uitgewerkt in het grondstoffenbeleidsplan.

Onderdelen van circulaire economie zijn: • Afvalreductie & recycling • VANG-doelstelling als uitgangspunt (Stoffen schoon genoeg om te kunnen hergebruiken

• (Her)gebruik van materialen • Bevorderen circulaire processen binnen productie en consumptie • Circulair bouwen

In de nota Duurzaamheid en klimaat komt aan bod: 1. Circulair bouwen 2. Bevorderen circulaire processen

Waar hebben we het over? Duurzame mobiliteit: Geen emissies (schone lucht, reductie CO2 en stikstof), uitstekende bereikbaarheid en toegankelijk voor iedereen Onderdelen van duurzame mobiliteit zijn: • Bevorderen elektrisch vervoer (o.a. via laadinfrastructuur) • Gedeelde mobiliteit • Stimuleren fietsen en wandelen • Verduurzaming logistiek & transport

Dit onderdeel is uitgewerkt in: Regionale Mobiliteitsvisie MRE, Gemeentelijke mobiliteitsvisie en de beleidsregels voor laadpalen In de nota Duurzaamheid en klimaat komt aan bod: 1. Laadinfrastructuur voor bedrijven 2. Laadinfra als oplossing slimme netten

Proces tot nu toe Gesprekken en werksessie met betrokken ambtenaren

• Aansluiting bij bestaand beleid, beleid in ontwikkeling en lopende trajecten • Kansen en risico’s in beeld brengen

Werksessie met stakeholders

• Heldere regie en realistische communicatie over de energietransitie • Actieve inzet op isolatie en ontzorging van inwoners • Betere participatie en communicatie, met creatieve en doelgroepgerichte vormen • Stimuleren van duurzame mobiliteit en slimme regionale samenwerking • Ruimte voor lokale energieopwek en versterking van het energiesysteem

Andere inbreng: 10-puntenplan

Vervolgstappen • Zomer: Uitwerking nota • Sept: Reactie op conceptnota stakeholders • Okt: Oordeelsvormende raadsavond • Nov: Besluitvormende raadsavond Eind 2025: • Zowel interne als externe participatie (o.a. jongeren betrekken) over uitvoeringsprogramma Begin 2026: • Vaststellen uitvoeringsprogramma (college)

Bedankt voor uw aandacht!