Document · PDF

2025-50 RIB Bijlage Voortgang Beethovenregeling - Regiobijeenkomst Beethoven Wonen

Gemeenteraad 18 september 2025, gemeente NuenenBij agendapunt: Raadsinformatiebrieven3.095 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Regionale Sessie Beethoven Wonen 4 juni 2025

Agenda • 09:30 uur

Welkom en introductie

• 09:45 uur

Terugkoppeling proposities

• 10:15 uur

Toelichting regelingen: VEX

• 10:45 uur

Pauze

• 11:00 uur

Toelichting regelingen: GREX

• 11:30 uur

Afronding, met behandeling van vragen

• 12:00 uur

Netwerken (incl. lunch)

• 13:00 uur

Einde

Beethoven Wonen Introductie Laura Volleberg, MRE

Projectplan Beethoven Versnelling Woningbouw Stuurgroep Woondeal Ambtelijk opdrachtgevend overleg (AOO) Werkgroep Beethoven Project Beethoven Versnelling Woningbouw Deelproject 1: Subsidieregeling en -loket woningbouw

Deelproject 2: Regie/monitoring woningbouw (ook wel: Ondersteuningsteam)

Deelproject 1: Subsidieregeling en -loket woningbouw

Deelproject 2: Regie/monitoring woningbouw (Ondersteuningsteam)

Opdracht: Ca. € 245 mio aan subsidies zodanig toekennen aan partijen/projecten, dat maximaal effect op de doelstellingen (versnelde realisatie woningen) genereert.

Opdracht: MRE-gemeenten optimaal ondersteunen om versnelling in woningbouw te realiseren middels het opstellen van proposities, en het ondersteunen bij opstellen subsidieaanvragen

Bemensing: Lead bij MRE ism PNB, projectleider Gerben Zomer. Budget: tot 1 september 2025: ca. € 320k

Bemensing: Lead bij MRE; projectleider Peter Meeuwis. Budget: tot 1 september 2025: ca. € 370k

Milestones: • Beleid subsidie-instrumenten definitief (april ’25) • Uitvoeringsplan subsidie-loket definitief (juni ’25) • Loket open voor subsidieaanvragen (Streefdatum sept ’25) • Ca. € 40 mio gecommitteerd grex-instrument uiterlijk 31 dec ’25.

Milestones: • Kick-of bijeenkomst gemeenten, toelichting proposities (eind feb ’25) • Lokale bijeenkomsten met gemeenten, ondersteuning proposities (april ’25) • Uiterlijke datum indienen proposities door gemeenten (mei ’25) • Ondertekenen herijkte woondeal ZO Brabant (juni ‘25)

Korte toelichting: Er zullen twee subsidie-instrumenten worden uitgewerkt en getrancheerd opengesteld voor aanvragen, namelijk vex-instrument gericht op het dekken van onrendabele toppen vastgoedexploitatie van ontwikkelende partijen (woningcorporaties en commerciële partijen) en grex-instrument gericht op dekken onrendabele toppen grondexploitatie van gemeenten.

Korte toelichting: Het doel is dat gemeenten hun lokale mogelijkheden en uitdagingen op het gebied van woningbouw (planvorming en realisatie) inzichtelijk maken en deze (sub-) regionaal delen zodat voor de regio duidelijk wordt welke bijdrage aan de woningbouwopgave realistisch is. Daartoe op te stellen proposities sluiten 1-op-1 aan op herijking Woondeal ZO Brabant, en dienen ook input te leveren voor verkenning uitvoeringskracht MRE (zie kader hiernaast). Voorts handson ondersteuning gemeente bij opstellen subsidieaanvragen.

Resultaat: Effectief en efficiënt werkend subsidieloket, gericht op het uitvoeren van goed doordachte subsidie-instrumenten (vex en grex) die maximaal bijdragen aan versnelde realisatie van woningen in MRE.

Resultaat: Proposities voor elk van de 21 MRE gemeenten; ondersteuning bij opstellen subsidieaanvragen.

BUITEN SCOPE Verkenning uitvoeringskracht MRE

MRE voert, parallel aan Project Beethoven Versnelling Woningbouw, een verkenning uit naar hoe de uitvoeringskracht van de MRE voor de periode 2026-2032 verder kan worden versterkt. Dit houdt verband met het Realisatieteams MRE Wonen, Mobiliteit en Energieinfrastructuur zoals die thans door de MRE in pilot worden uitgewerkt.

Kernboodschap Beethoven Wonen Beethoven Wonen is een samenwerking tussen het Rijk, MRE (21 gemeenten), ASML en de Provincie Noord-Brabant om 17.000 extra woningen en 2.280 onzelfstandige studentenwoningen versneld te bouwen in de Metropoolregio Eindhoven. De bouw moet uiterlijk in 2030 starten. Het programma biedt subsidie voor projecten vanaf 40 woningen via de regelingen VEX en GREX, en ondersteunt gemeenten bij planvorming en uitvoering. In totaal is 245 miljoen euro beschikbaar, gefinancierd door Rijk, gemeenten en ASML. Beethoven Wonen is meer dan een subsidie: het is een gezamenlijke aanpak om sneller te bouwen, met oog voor betaalbaarheid.

Deelproject 1: Toelichting VEX en GREX • Algemene korte procesmatige toelichting aan de hand van de tijdslijn, inclusief update waar we staan. • Toelichting en vragenronde VEX instrument door Frieda Rikkers (ASML) • Toelichting en vragenronde GREX instrument door Vincent van Dam (VRO)

Deelproject 2: Fases vanuit perspectief gemeenten Gemeenten kunnen dit met of zonder inzet van het Ondersteuningsteam doen. Deze diagnostiekfase geeft inzicht in probleemstelling op projectniveau, wat nodig is om te kunnen achterhalen wat mogelijke oplossingsrichtingen en versnellen of doorbreken hickups zijn. NB. Er is geen sprake van volgordelijkheid. Vanuit de propositie kan de diagnostiek gestart worden.

Fase “Propositie” *

Fase “Diagnostiek” **

Fase “Oplossing” * ** ***

Project 1

VEX Beethoven ***

Project 2

Project 3

GREX Beethoven ***

Project 4

WBI

Project 5

…

Financiële instrumenten

Met mogelijke ondersteuning vanuit Ondersteuningsteam Met mogelijke ondersteuning vanuit Ondersteuningsteam – Verdiepingsslag n.a.v. proposities op projectniveau Ondersteuning vanuit Loket Beethoven Wonen – Frontoffice werkproces subsidieaanvraag Beethoven Wonen

Project 6

Project 7

Casemanagement

…

Expertise

Schaarse capaciteit

Functionele instrumenten = inzet Realisatieteam

Project ...

…

Overzicht en grip op projecten met harde en zachte plannen en inzicht in mogelijkheid versnelling → Regionaal overzicht projectenportefeuille, tevens basis Herijking Woondeal

Inzicht in welk probleem de versnelling nu tegenhoudt en welke instrumenten ingezet kunnen worden → Lokaal inzicht op projectniveau

Daadwerkelijke aanvraag en inzet van instrument(en) die versnelde woningbouwrealisatie tot gevolg hebben

Indicatieve Tijdslijn juni t/m december 2025 Wie

Wat MRE-gemeenten

Ondersteuningsteam MRE

Proposites ingediend - Informatiebijeenkomst

Adviesgesprekken RVO-experts Bepaling kansrijke projecten tranche 2025 Mogelijkheid verdieping met experts/ Webinars Realisatieteam Regeling VEX besluitvorming hoofdlijn ASML Regeling VEX besluitvorming MRE

ASML / VRO/ PNB / MRE

Regeling GREX consultatie en publicatie Staatscourant Eerste "1.0" versie regelingen Besluitvorming inrichting SPV Eindversie regelingen Aanvraagdocumentatie VEX (concept naar definitief)

ASML / VRO / RVO / PNB / MRE Aanvraagdocumentatie GREX

Q&A's rond regelingen (doorlopend na eerste versie) Openstelling Loket ondersteuning Aanvraag VEX/GREX MRE (met ondersteuning PNB)

Openstelling aanvraagportaal VEX 1e tranche woningcorporaties (MRE) Beoordelen en beschikken VEX 1e tranche (MRE)

RVO

Openstelling aanvraagportaal GREX

Beoordelen, beschikken en uitkeren GREX

mei

juni 4/6

juli

aug

sep

okt

nov

dec

Beethoven Wonen Terugkoppeling proposities Timco Béguin, MRE en Peter Meeuwis, MRE

Proposities •

Vraag van MRE aan de gemeenten:

De regio staat voor een gezamenlijke opgave om de woningbouwambities te realiseren. Om dit te bereiken, willen we inzicht krijgen in de specifieke bijdragen die gemeenten kunnen leveren, evenals de middelen en ondersteuning die zij nodig hebben. Dit inzicht helpt ons om regionale samenwerking te versterken, doelgericht actie te ondernemen, en de financiële bijdrage uit het convenant Beethoven effectief in te zetten.

•

Alle gemeenten hebben op 19 mei jl. Een propositie ingediend. Hierbij volgt een terugkoppeling: 1. Plancapaciteit voor Woondeal + Beethoven 2. Propositie Beethoven-projecten – aantallen 3. Belangrijkste kansen en risico's 4. Wensen voor ondersteuning 5. Innovaties en best-practices 10

1. Plancapaciteit voor Woondeal + Beethoven •

•

Bijna alle gemeenten geven aan dat ze voldoende plannen hebben of ambitie hebben die hoger is dan de regionale opgave. Sommige gemeenten uiten zorgen over het niet halen van de opgave of een tekort aan plancapaciteit 130% van de opgave: •

Afhankelijkheid succes bij grote uitbreidingslocaties

•

Onvoldoende locaties

Beethoven projecten - aantallen Beethoven propositie

Gemeente Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen, Gerwen en Nederwetten Oirschot Reusel-De Mierden Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre Eindtotaal

totaal Beethoven

2026 0 158 50 72 98 151 87 700 58 0 70 603 0 153 0 0 0 0 6 168 0 2.375

2027 0 170 50 94 88 576 398 2.138 218 95 0 1.140 192 148 80 11 161 0 54 703 0 6.316

2028 220 170 50 261 91 177 255 3.122 142 20 0 875 297 104 257 11 152 164 6 720 246 7.342

2029 150 170 0 163 19 287 133 2.619 32 103 0 1.798 137 163 100 11 238 0 72 412 254 6.861

2030 450 170 26 120 103 88 58 1.595 160 564 123 1.001 210 531 209 23 420 73 195 639 113 6.869

2031 0 170 369 94 19 25 58 1.733 60 0 0 738 0 48 100 23 83 23 6 147 113 3.808

2032 0 170 369 94 57 25 58 389 60 200 0 401 0 114 0 23 83 23 51 147 0 2.264

2033 0 158 369 72 57 25 44 111 60 0 0 370 0 48 0 23 83 23 109 147 0 1.698

t/m 2030 t/m 2033 820 820 838 1.336 176 1.284 710 970 399 532 1.279 1.355 930 1.089 10.174 12.408 610 788 782 982 193 193 5.417 6.926 837 837 1.099 1.308 646 746 55 124 972 1.222 237 305 333 499 2.643 3.084 613 725 29.762 37.532

Selectie toegepast op: • Projectgrootte (>40) • Uitvoering 2026-2033 • Prijssegment (<> duur) Verder filteren in overleg gemeenten: • 2025-2026, e.v. • GREX • VEX • Studenteneenheden 12

2. Woondeal - aantallen Woondeal + Beeth Gemeente Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen, Gerwen en Nederwetten Oirschot Reusel-De Mierden Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre Regio-niet gespecificeerd totaal

gerealiseerd 2022 2023 80 110 65 120 140 125 125 50 25 115 145 140 45 75 2275 1045 190 140 130 120 60 150 450 880 55 70 145 40 35 45 135 90 125 60 70 5 115 175 115 395 75 30 4.600

3.980

prognose 2024 2025 2026 2027 2028 100 57 2 209 293 90 0 166 402 201 190 219 282 378 312 60 91 226 381 402 15 73 169 241 109 45 173 633 907 383 150 106 177 473 310 1810 2.159 2.371 2.900 3.537 140 18 187 291 525 130 251 172 386 80 80 107 90 31 2 335 445 893 1.228 1.116 60 72 221 327 379 95 170 221 202 189 240 93 127 180 277 115 14 60 100 23 45 59 118 343 224 15 16 73 32 167 95 141 84 252 108 345 445 683 615 803 30 40 137 276 497 1.465 1.465 1.465 1.465 4.185 6.214 8.55811.61911.404

2029 2030 2026-2030 171 745 1.421 201 201 1.172 0 704 1.677 289 158 1.456 23 109 652 395 365 2.683 192 95 1.248 1.834 2.354 12.996 263 272 1.538 135 652 1.426 2 125 249 2.123 1.420 6.781 163 438 1.529 171 590 1.373 195 331 1.110 47 119 349 272 503 1.462 0 115 386 123 197 764 724 1.113 3.938 311 159 1.381 1.465 1.465 7.327 9.102 12.232 52.915 100%

totalen 2022-2030 Juno dec 2024 1.768 1.379 1.447 624 2.351 2.689 1.782 1.673 880 790 3.186 3.062 1.624 1.647 20.284 29.546 2.025 2.255 2.057 2.076 646 712 8.891 8.835 1.786 2.003 1.823 2.208 1.522 1.528 703 678 1.751 1.753 492 729 1.290 1.469 5.238 8.347 1.556 2.000 8.792 71.895 76.003

Beethoven 2026-2030 820 838 176 710 399 1.279 930 10.174 610 782 193 5.417 837 1.099 646 55 972 237 333 2.643 613 29.762 56%

Bron: Juno 6 mei 13

3. Belangrijkste kansen en risico's •

•

Vaak genoemde kansen: •

Voldoende plannen en ambitieuze doelen.

•

Goede organisatie en samenwerking binnen de gemeente.

•

Mogelijkheden tot samenwerking met andere gemeenten of instanties/woningcorporaties

Vaak genoemde risico’s: •

Capaciteitsproblemen (personeelstekort).

•

Financiële uitdagingen en onrendabele toppen.

•

Stroperige procedures en juridische belemmeringen.

•

Afhankelijkheid van grote projecten.

Verschillen tussen grote en kleine gemeenten: •

•

Grote gemeenten benadrukken meer de complexiteit van grote, binnenstedelijke projecten en de afhankelijkheid van externe factoren (zoals corporaties en ontwikkelaars).

De overige gemeenten noemen vaker capaciteitsproblemen binnen de gemeentelijke organisatie als een groot risico.

4. Wensen voor ondersteuning •

•

Vaak genoemde wensen: •

Financiële middelen (subsidies, cofinanciering).

•

Expertise en advies op verschillende gebieden (juridisch, stedenbouwkundig, planeconomie).

•

Ondersteuning bij complexe projecten en gebiedsontwikkeling.

Verschillen tussen grote en kleine gemeenten: •

•

Grote gemeenten: •

behoefte aan inzicht in projectplanningen van bouwers en de complexiteit van het stapelen van ambities.

•

gemengde projecten met maatschappelijke functies.

•

parkeren is breekpunt, ondersteuning bij de financiële haalbaarheid

Kleine gemeenten: •

capaciteitsproblemen en juridische kwesties.

5. Innovaties en best-practices •

Vaak genoemde zaken: •

Versnellingsaanpakken (100 dagen aanpak, parallel plannen).

•

Programmatisch werken en prioriteren van projecten.

•

Standaardisatie van documenten en processen.

•

Cyclisch bouwen.

Beethoven Wonen Toelichting Regelingen – VEX Frieda Rikkers, ASML

Disclaimer De VEX verordening is nog in uitwerking/afstemming tussen ASML/PNB/MRE. Deze presentatie bevat een samenvatting van een aantal belangrijke elementen. Ondanks dat deze samenvatting met de nodige zorg is opgesteld, is de VEX verordening onderhevig aan voornoemde uitwerking en afstemming en de daarmee gepaard gaande wijzigingen en aanvullingen. Deze presentatie beoogt een eerste inzage te geven in de VEX verordening. Aan hetgeen in deze presentatie is opgenomen kunnen geen rechten worden ontleend. De verordening is voor nu geschreven voor de MRE gemeenten en woningcorporaties.

Doelstellingen Beethoven - VEX • Bijdragen aan het realiseren en versnellen van de bouw van 17.000 betaalbare woningen en 2.280 onzelfstandige studenteneenheden in de Metropoolregio Eindhoven • Om de beschikbaarheid van betaalbare woningen voor starters en mensen met een laag – tot middeninkomen te vergroten • Door middel van het verlagen van de onrendabele top van projecten voor de ontwikkelende partij (woningcorporatie of commerciële ontwikkelaar)

Belangrijkste vereisten voor VEX subsidie 1.

De eerste subsidietranche (2025) is gericht op projecten van woningcorporaties.

Projecten moeten binnen twee jaar na de aanvraag starten, uiterlijk 31 dec. 2030; oplevering uiterlijk 31 dec. 2033.

Het project levert minimaal 40 (netto-toevoeging) woningen of minimaal 40 onzelfstandige studenteneenheden op.

Het project bevindt zich voor start bouw.

Projecten dienen voor minimaal 2/3e deel uit betaalbare woningen (sociale huur, middenhuur of betaalbare koop) te bestaan.

25% cofinanciering door de betreffende gemeente (aanvrager) is een vereiste.

De woningen moeten ook na de bouw betaalbaar blijven, volgens de vastgestelde termijnen.

Subsidieaanvraag Subsidie •

De VEX subsidie dient te worden aangevraagd door een MRE gemeente

•

De 2025 aanvraag kan worden ingediend tussen 1 okt. en 31 okt. 2025

•

De VEX subsidie voor een project bedraagt de som van de vaste bedragen per betaalbare woning / studenteneenheid

•

Voor de totale subsidie per gemeente (VEX+GREX) geldt een maximum op basis van de woningbouwopgave

Aanvraagformulier met o.a. de volgende vragen •

Een korte beschrijving van het project

•

Het beoogde eindresultaat in aantal en type woningen

•

De huidige status en tijdslijnen

•

Eventuele toegekende subsidies of lopende subsidieaanvragen

•

Het onderschrijven dat met de toekenning het project binnen 2 jaar start met de bouw

Praktische details • De VEX tranches zijn gepland van 2025 t/m 2029. • De keuze welke projecten in te dienen ligt bij gemeente, in afstemming met de ontwikkelaars.

• Bij een VEX aanvraag committeert de gemeente zich tot 25% co-financiering; via een raadstoezegging, of een andere vorm van goedkeuring binnen de kaders van de gemeente. • De Beethoven bijdrage zal alleen gaan naar betaalbare woningen of studenteneenheden. • Gemiddelde VEX bijdrage per betaalbare woning is ongeveer €11.000, met onderscheid tussen locatie, type betaalbare woning en welke partij ontwikkelt.

• Voor projecten van woningcorporaties zal een eenvoudige toetsing toegepast worden. • Bij projecten waar woningcorporaties en commerciële partij samen ontwikkelen kunnen beide partijen voor hun deel een aanvraag indienen voor VEX. • Projecten die functies stapelen zijn toegestaan. • Binnen een gemeente kan een corporatie meerdere projecten te bundelen tot één pakket. • VEX middelen worden uitgekeerd na oplevering. Er worden geen voorschotten verstrekt.

Contact Voor vragen kun je contact opnemen met Frieda Rikkers: frieda.rikkers@asml.com

Pauze “Een goede propositie is het halve werk — een subsidieaanvraag is geen projectpitch, maar een businesscase met dekking.”

Beethoven Wonen Toelichting Regelingen – GREX Vincent van Dam, min. BZK en Gerben Zomer, MRE

Grex-bijdrage •

Doel: Verkleinen van het publieke tekort op de publieke grondexploitatie

•

Aanvraag: (1) Open boeken bij gemeenten (2) inzicht in de planning

•

Beoordeling: onafhankelijke commissie Woningbouwimpuls op basis van beoordelingskader

•

Tranches verdeeld over 2025-2028. Beschikbare budget €122,5 mln. In 2025 €23.75 mln.

•

Eerste loket wordt opengesteld van medio september tot begin oktober. Toekenning begin december 2025.

•

Wijze van uitkeren: 100 % bevoorschotten.

•

Jaarlijks verantwoorden via SiSa

•

Streven naar eerlijke verdeling over de regio

Toelatingseisen •

Nog niet in de uitvoerende fase te zijn (nog niet gestart met bouwen)

•

Noodzakelijk zijn voor het behalen van de woningbouwambitities

•

Het betreft een afgebakend en aaneengesloten projectgebied.

•

Netto toevoeging minimaal 40 woningen, waarvan minimaal 50% betaalbaar

•

Start bouw eerste woningen binnen twee jaar na toekenning. De startbouw laatste woning uiterlijk in 2030. Uiterlijk in 2033 zijn de woningen gerealiseerd.

•

De opgevoerde publieke investeringen zijn noodzakelijk om de locatie geschikt en beschikbaar te maken (knelpunten)

•

De investeringen (kostensoortenlijst) worden proportioneel toegerekend.

•

Het project kent een financieel tekort op de publieke grondexploitatie.

•

Additionele bijdrage medeoverheden is ≥25% van het financiële tekort.

•

Ingediend door college van B&W, evt. onder voorbehoud van goedkeuring door de raad 27

Criteria in het beoordelingskader Criteria ter beoordeling door de Toetsingscommissie Weging deelscore %

Indicatoren

1. Noodzaak bijdrage

2. Effectiviteit project

3. Efficiëntie project

33%

Realiteitsgehalte tekort

Hardheid: zekerheid tijdig realiseren van woningen

Proportionaliteit van de gevraagde bijdrage

1. Onderbouwing kosten 1. Planologische status project. activiteiten en omvang 2. Stand van zaken rond financieel tekort. consultatie, selectie en/of 2. Aantonen dat alle overeenkomsten met mogelijkheden tot verhaal (markt)partijen. zijn uitgeput. 3. Moment van start bouw. 3. De mate waarin het project 4. De continuïteit van de kwalitatief en financieel is bouwstroom. geoptimaliseerd binnen de 5. Aantonen van voldoende randvoorwaarden. garanties voor het tijdig realiseren van het project waarvoor bijdrage gevraagd wordt. 6. Worden de principes van parallel plannen toegepast?

1. Gevraagde bijdrage per woning. 2. Gevraagde bijdrage per betaalbare woning. 3. Gevraagde bijdrage als % van het financiële tekort. 4. Het financieel tekort als % van de investeringskosten gerelateerd aan project die niet toerekenbaar zijn, zowel de kosten die wel toerekenbaar zijn, als de kosten die niet toerekenbaar zijn. 28

Beethoven Wonen Afronding en vragen Laura Volleberg, MRE