2025-35 RIB Resultaten verkeerstellingen en ongevallenanalyse - Bijlage 2 Toelichtende memo Verkeersveiligheid 2024

Toelichtend memo Ongevallenanalyse Datum: 17 maart 2025

Inhoud Inleiding .......................................................................................................................1 Achtergrond ongevallenregistratie ...............................................................................1 Analyse verkeersongevallen ........................................................................................2 Conclusies ...................................................................................................................8

Inleiding Voor u ligt het resultaat van een beknopte ongevallenanalyse op basis van data van VIAstat. In de beleidsmodule Verkeersveiligheid is aangegeven dat Nuenen werk maakt van verkeersveiligheid en het verminderen van de objectieve onveiligheid (terugdringen van het aantal verkeersongevallen en -slachtoffers). In het beleid is geen ambitie vastgelegd in relatie tot een afname van het aantal verkeersongevallen met een bepaald percentage. In het Brabantse VerkeersVeiligheidsPlan 2020-2024 is de ambitie opgenomen om tot nul dodelijke verkeersslachtoffers te komen.

Achtergrond ongevallenregistratie In 2019 heeft de gemeente 16 locaties aangewezen die aandacht nodig hebben qua verkeersveiligheid. Deze Top-16 is samengesteld op basis van ongevallendata, verkeersintensiteiten en klachtenregistratie (subjectieve onveiligheid). Verkeersongevallen worden bijgehouden door VIAstat. VIAstat is een databank waarbij per gemeente ongevallendata wordt geregistreerd en locatiespecifiek teruggehaald kan worden. De ongevallendata is gebaseerd op politierapporten en schademeldingen via verzekeraars. Een kanttekening bij de ongevallendata is dus dat de data alleen volledig is voor ongevallen waarbij de politie aanwezig is geweest. In beginsel komt de politie ter plaatse bij een ongeval indien er sprake is van ernstig letsel of een dodelijke afloop. Verder is de politie aanwezig wanneer de verkeersveiligheid van de ongevalslocatie gewaarborgd moet worden. Verkeersdoden VIAstat heeft een goed beeld op de registratie van verkeersongevallen met dodelijke afloop, omdat de politie vrijwel altijd ter plaatse komt bij dodelijke verkeersongevallen. De marge hiervan bedraagt 85-90%. De overige marge zit deels in de privacywetgeving. (Ernstig) letsel Ook geeft VIAstat een goed beeld op de registratie van verkeersongevallen met ernstig letsel, doordat de politie hier ook vrijwel altijd aanwezig is.

VIAstat kan hierbij geen exacte marge geven, maar ligt naar verwachting wel lager dan bij verkeersdoden. De grotere foutmarge ligt vooral bij ongevallen met fietsers. Met name eenzijdige ongevallen met langzaam verkeer zijn lastig te registreren. Ook hier speelt de privacywetgeving een rol.

Blikschade VIAstat heeft geen direct beeld op het aandeel ongevallen met uitsluitend blikschade. Door samenwerking met verzekeringsmaatschappijen wordt het beeld wel steeds beter. De marge van geregistreerde ongevallen met uitsluitend blikschade als afloop ligt naar verwachting een stuk lager dan bij dodelijke ongevallen en ongevallen met letsel. Dit komt doordat het begrip van een ongeval met blikschade erg breed is. Het kan hierbij gaan om een parkeerongeval met slechts krassen als schade. Niet alle schades worden geregistreerd bij verzekeraars en de politie komt nauwelijks kijken bij ongevallen zonder letsel. Ook hier speelt de privacywetgeving weer een rol.

Analyse verkeersongevallen Met de data van VIAstat zijn verschillende analyses uit te voeren. Allereerst is gekeken naar de geregistreerde ongevallen in een ruime periode. Daarbij is te zien op welke locaties ongevallenconcentraties plaatsvinden en kunnen eventuele trends worden gespot. Een andere waardevolle analyse is de zogenaamde BLIQ-verkeersveiligheidsrapportage: door de ongevallendata direct te combineren met de gereden snelheden ontstaat een top 10 locaties waar verkeersveiligheidsproblemen aanwezig zijn. Hieronder volgt eerst een analyse van de ongevallenlocaties om mogelijke trends te zoeken. Vervolgens wordt ingegaan op de top 10 ongevallenlocaties uit de BLIQ-rapportage. Trends periode 2014-2024 In onderstaande grafiek zijn de door VIAstat geregistreerde ongevallen weergegeven. Hierbij wordt uitgegaan van drie categorieën in afloop: blikschade, met letsel en dodelijke afloop. In de grafiek is te zien dat de ongevallen met letsel in Nuenen de laatste jaren licht gestegen zijn.

Ongevallenlocaties VIAstat geeft de locatie van de ongevallen relatief nauwkeurig weer op kruispunt- en wegvakniveau. Op sommige locaties zoals rotondes of verkeerspleinen onderscheidt VIAstat zelfs op welke tak het ongeval plaatsvond. In onderstaande kaart zijn de door VIAstat geregistreerde ongevallen van de afgelopen 5 jaar te vinden door middel van cirkels. Hoe groter de cirkel staat afgebeeld, des te meer ongevallen er hebben plaatsgevonden op deze locatie. De cirkels hebben verschillende kleuren. Ongevallen met uitsluitend blikschade zijn in blauw weergegeven. Een rode kleur geeft ongevallen met letsel weer en dodelijke ongevallen zijn in zwart weergegeven. Wanneer een cirkel meerdere kleuren heeft, hebben de ongevallen op deze locatie een verschillende afloop gehad. Op de kaart is te zien dat de ongevallen sterk verspreid door de gemeente plaatsvinden.

Doelgroepen VIAstat maakt ook onderscheid in verschillende doelgroepen. Per ongeval zijn de voertuigcategorieën en leeftijden van de betrokkenen en slachtoffers te zien. In onderstaande grafieken is een overzicht te zien van vervoerswijze en de leeftijdscategorie van de verkeersslachtoffers in de afgelopen 5 jaar. Dit betreft alleen de verkeersslachtoffers en niet de ongevallen met blikschade als afloop. De grafieken zijn sterk vergelijkbaar met de grafieken van vorig jaar.

Ongevallen bij de top 16 In het mobiliteitsbeleid van de gemeente Nuenen is een Top-16 gemaakt om prioriteit te geven aan verkeersonveilige locaties. Deze Top-16 is opgesteld op basis van ongevallendata en subjectieve verkeersveiligheidsdata zoals klachten en meldingen. In onderstaande tabel is een overzicht gemaakt van het aantal ongevallen op de Top-16 locaties in 2022, 2023 en 2024. Dit overzicht is op basis van ongevallendata van VIAstat. Subjectieve verkeersveiligheidsdata is niet opgenomen. Het overzicht is gebaseerd op de locaties zoals deze in het mobiliteitsbeleid zijn opgenomen. De Europalaan en Smits van Oyenlaan laten de meeste ongevallen zien, dat zijn echter ook de drukste wegen. Opvallend is wel de piek in ongevallen op de Europalaan in 2023, verder is het beeld redelijk constant. Dodelijke ongevallen top 16 # Wegvak 1 Opwettenseweg 2 Boord 3 Nuenen Centrum 4 Hoge Brake 5 Vincent van Goghstraat 6 Smits van Oyenlaan 7 Europalaan 8 Beekstraat 9 Collseweg 10 Broekdijk – Eikelkampen 11 Vallestap 12 Laan van Nuenhem – Nuenderbeekselaan – Laan ter Catten 13 Gerwenseweg 14 Lieshoutseweg – Moorvensedijk 15 Geldropsedijk 16 Refeling

2022 2023 2024

1

Totaal 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Ongevallen met letsel top 16 Wegvak 1 Opwettenseweg 2 Boord 3 Nuenen Centrum 4 Hoge Brake 5 Vincent van Goghstraat 6 Smits van Oyenlaan 7 Europalaan 8 Beekstraat 9 Collseweg 10 Broekdijk – Eikelkampen 11 Vallestap 12 Laan van Nuenhem – Nuenderbeekselaan – Laan ter Catten 13 Gerwenseweg 14 Lieshoutseweg – Moorvensedijk 15 Geldropsedijk 16 Refeling

2022 2023 2024 1 1 2 1 1 1 4 2 3 4 2 1 1 1 3 1 1 1 1

1 1 2 1

2 1

Ongevallen met uitsluitend blikschade top 16 Wegvak 2022 1 Opwettenseweg 2 2 Boord 3 Nuenen Centrum 7 4 Hoge Brake 2 5 Vincent van Goghstraat 2 6 Smits van Oyenlaan 10 7 Europalaan 7 8 Beekstraat 9 Collseweg 1 10 Broekdijk – Eikelkampen 4 11 Vallestap 2 12 Laan van Nuenhem – 1 Nuenderbeekselaan – Laan ter Catten 13 Gerwenseweg 1 14 Lieshoutseweg – Moorvensedijk 15 Geldropsedijk 4 16 Refeling

2023 3

2024 3

4

1 1 3 9 9

2 11 20 1 3 4 3 1 3

Totaal 1 1 2 1 1 7 9 2 1 3 1 1

4 1 1 2 4

Totaal 8 0 12 3 7 30 36 1 4 12 3 5 1 3 11 0

Subjectieve verkeersveiligheid Naast objectieve verkeersveiligheidsdata zoals ongevallen bestaat verkeersveiligheid ook uit subjectieve verkeersveiligheid. De subjectieve verkeersveiligheid is opgebouwd uit de beleving van verkeersveiligheid door weggebruikers, en klachten die de gemeente ontvangt over te hard rijden of het aantal (bijna-)ongevallen. Hoewel het aantal klachten niet specifiek per locatie bijgehouden wordt, is er sprake van een viertal wegvakken waarover de meeste klachten binnenkomen, met erachter de genoemde redenen: 1. 2. 3. 4.

Opwettenseweg (hoge snelheid) Europalaan (aantal ongevallen of bijna-ongevallen) Berg (hoge snelheid) Geldropsedijk (hoge snelheid en geluidsoverlast)

BLIQ-verkeersveiligheidsrapportage Voor de gemeente Nuenen is een BLIQ-rapportage uitgedraaid voor de periode 2019-2023 (data van 2024 is voor de rapportages nog niet definitief). Daaruit komen de trajecten met aandachtspunten op verkeersveiligheid. De BLIQ-rapportage maakt onderscheid in de volgende categorieën: -

Groen: Geel: Oranje: Rood:

Lage ongevallenscore met lage snelheidsscore Lange ongevallenscore met hoge snelheidsscore Hoge ongevallenscore met lage snelheidsscore Hoge ongevallenscore met hoge snelheidsscore

Voor de gemeente Nuenen ziet het kaartje er als volgt uit:

De BLIQ-rapportage geeft daarnaast een top 10 meest onveilige trajecten en een top 10 meest onveilige kruispunten. Onderstaand zijn beide lijsten weergegeven (trajecten links en kruispunten rechts).

De lijst en het kaartje kloppen goed met de huidige top 16 knelpunten.

Conclusies •

•

•

•

•

Er is een foutmarge in acht te nemen voor wat betreft ongevallen met alleen blikschade. Voor letselongevallen en dodelijke ongevallen geeft de data van VIAstat, zoals behandeld in deze memo, wel een representatief beeld. Het ongevallenbeeld wisselt jaar op jaar en per locatie. Het is goed te zien dat enkele Top-16 locaties in 2022, 2023 en 2024 een of meerdere jaren vrij van ongevallen waren. Wel vallen de Europalaan en Smits van Oyenlaan op in de ongevallenstatistiek met hoge aantallen. Dit betreft wel lange en drukke wegen, waarbij de ongevallen verspreid over de lengte van het wegvak gebeuren. De Europalaan laat in 2023 een forse piek aan ongevallen zien. Het aantal ongevallen ligt meer dan 100% hoger dan in 2022 en 2024. Dit is een van de voorbeelden waarom het ongevallenbeeld erg veranderlijk is en er moeilijk patronen in herkend kunnen worden om conclusies uit te trekken. Verder is het beeld van de ongevallen redelijk constant De trend in de klachtenmeldingen laat een met de ongevallenanalyse vergelijkbaar beeld zien. De meeste klachten komen van vier wegen die genoemd zijn in de Top16. Hierbij speelt met name snelheid een grote rol in de ervaren verkeersonveiligheid. De aandachtspunten uit de BLIQ-verkeersveiligheidsrapportage komen goed overeen met de top 16 knelpunten.