2024-62 Raadsinformatiebrief Samenwerkings-en UitvoeringsProgramma (SUP) lokale projecten

Aan de leden van de gemeenteraad

Raadsinformatiebrief Afdeling: Ontwikkeling Doorkiesnr

:

040 – 2631 642

Onderwerp

: Samenwerking & en uitvoeringsprogramma RES MRE

Verzenddatum

: 15 november 2024

Zaaknummer

: 2327596

Geachte leden van de gemeenteraad, In 2021 is de Regionale Energie Strategie MRE vastgesteld en onlangs hebben alle besturen binnen de Metropool Regio Eindhoven (MRE) het samenwerkings-en uitvoeringsprogramma RES (S&UP) 2025-2027 vastgesteld. De MRE heeft u hierover middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd. In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de projecten en activiteiten die in de gemeente Nuenen lopen om ons aandeel in het regionale bod voor besparing van energie en grootschalige opwek van duurzame energie in Nuenen te kunnen realiseren. Algemeen In de RES 1.0 hebben we als regio de ambitie uitgesproken om 2TWh aan grootschalige opwek van duurzame energie te realiseren. Voor Nuenen betekent dit een opwek van 13,57 GWh, waarvan inmiddels 7,7 GWh is gerealiseerd. De uitwerking van deze ambitie is onder te verdelen in 4 programmalijnen: 1. Gebouwde omgeving 2. Duurzame Warmte 3. Grootschalige opwek 4. Energiesysteem van de Toekomst Aan de thema’s Gebouwde omgeving, Duurzame Warmte en Grootschalige opwek geven we regionaal en lokaal invulling. Aan het thema Energiesysteem van de Toekomst wordt op regionaal niveau uitvoering gegeven. Programma Gebouwde Omgeving Binnen het programma Gebouwde Omgeving werken we aan de verduurzaming van woningen, bedrijven en gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed.

Dit doen we volgens de Trias Energetica-strategie: een drie-stappen strategie om energiebesparende maatregelen te nemen: • Besparen: het minimaliseren van energieverbruik • Verduurzamen / vergroenen door het gebruik van duurzame energie • Het zo efficiënt mogelijk gebruiken van fossiele brandstoffen

Zaaknummer: 2327596

pagina 1 van 5 Documentnummer: 2352011

Gemeente Nuenen werkt samen met de 21 gemeenten van de Metropool Regio Eindhoven aan campagnes, projecten en het delen van kennis en ervaringen (Coalitions-of-the-Willings) op diverse onderwerpen: Landelijk programma verduurzaming bedrijventerreinen Wethouder Sandor Löwik is bestuurlijk trekker van het project Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen. Dit programma heeft als doel het verduurzamen van bedrijventerreinen en deze klaar voor de toekomst te maken. In gemeente Nuenen is onlangs een ‘Aanjager’ gestart met als doel het verbeteren van de samenwerking op bedrijventerreinen op het gebied van onderhouden, beheren en verduurzamen. Energiehub Regisseur Gemeente Nuenen heeft een Energiehub Regisseur ingezet om op een bedrijventerrein de kansen te onderzoeken en het proces te begeleiden om te komen tot een energiehub. Hiervoor delen we kennis binnen de Coalition-of-the-Willing van de MRE. Het doel is om een lokale samenwerking te organiseren waarbij energieopwek, -opslag, -opbrengst en -verbruik op elkaar afgestemd wordt. Deze samenwerking vindt plaats op juridisch, financieel en technisch vlak. Gemeente heeft hierbij een faciliterende rol, met name in de eerste fases: het bij elkaar brengen van stakeholders en het identificeren van kansen.

Hiermee draagt gemeente Nuenen bij aan het faciliteren en stimuleren van bedrijven in de energietransitie met als doel het vergroten van de elektrificatie, het inzetten van duurzame energiebronnen en het verminderen van CO2 uitstoot. De Groene Zone Isoleren In oktober is het project De Groene Zone Isoleren (DGZ-I) van start gegaan. Het doel is om particuliere woningeigenaren te ontzorgen bij het isoleren van hun woning. Eigenaren van woningen die passen binnen de doelgroep kunnen een energie-en bespaaradvies aanvragen, en desgewenst de te nemen maatregelen uitbesteden. Ook bij mogelijke financierings- en subsidiemogelijkheden worden de bewoners geholpen door Winst uit je Woning, de serviceprovider van DGZ-I. Vanuit de MRE regio worden we in het project De Groene Zone Isoleren ontzorgt, hier nemen 19 gemeenten aan deel. Ons doel is om in 2027 minimaal 378 woningen te hebben geïsoleerd. De Groene Zone Zonnepanelen Het project De Groene Zone Zonnepalen (DGZ-Z) heeft als doel om met name particuliere woningeigenaren (met een smalle beurs) en VvE's bij het plaatsen van zonnepanelen op hun woning te ontzorgen, van aanschaf tot en met aansluiting. Daarnaast wordt met de woningeigenaren en VvE's gekeken naar financieringsmogelijkheden. De gemeente ontzorgt de bewoner door op te treden als contractpartner.

De start is nog in afwachting van meer duidelijkheid over de wet- en regelgeving voor het terug leveren van elektriciteit en financiële consequenties alvorens de aanbesteding zal starten om een serviceprovider te werven. Het is een vervolgproject georganiseerd vanuit de MRE regio, waar 14 gemeenten aan deelnemen. Natuurvriendelijk isoleren: Soortenmanagementplan en Natuurvriendelijk Isoleren Bij het isoleren van woningen moet rekening gehouden worden met de aanwezigheid van beschermde diersoorten zoals vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen. Deze dieren leven vaak in spouwmuren en onder daken van woningen. Deze dieren (en hun verblijfplaatsen) mogen niet gedood of verstoord worden. Hiervoor is ecologisch onderzoek nodig en dient een vergunning bij de Provincie aangevraagd te worden, dit is tijdrovend en duur voor de particuliere woningbezitters. Om particuliere woningeigenaren de mogelijkheid te geven om toch te kunnen isoleren en tegelijkertijd de natuur te beschermen zijn wij gestart met het pagina 2 van 5 2327596

opstellen van een Soortenmanagementplan (SMP) voor de gebouwde omgeving van de hele gemeente. Op basis hiervan zal een gebiedsgerichte omgevingsvergunning worden aangevraagd bij de Provincie, waarop vervolgens compenserende maatregelen getroffen kunnen worden. Voordat de benodigde onderzoeken, die complex en tijdrovend zijn, afgerond zijn en deze vergunning verleend is, worden er mitigatiemaatregelen getroffen conform de landelijke werkwijze Natuurvriendelijk Isoleren (NVI). Hiermee kan een percentage van de grondgebonden woningen reeds natuurvriendelijk geïsoleerd worden zonder omgevingsvergunning. Verduurzaming maatschappelijk en gemeentelijk vastgoed Conform de op 15 juni 2023 door uw raad vastgestelde Routekaart voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed wordt uitvoering gegeven aan de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen. Hiermee behaalt de gemeente Nuenen het gestelde doel om 49% CO2-uitstoot te verminderen vóór 2030. Van de 15 gebouwen die op deze routekaart staan, zijn 5 gebouwen (Cluster 1) al in uitvoering genomen voor renovatie en verduurzaming. Dit zijn sporthal de Hongerman, het Klooster, Hockeyclub Nuenen, v.v. EMK en MFA d’n Heuvel. Hiermee wordt een CO2 reductie van 39% van behaald. Over de voortgang van de renovatie en verduurzaming van De Hongerman en Het Klooster wordt u regelmatig via RIB’s geïnformeerd.

Een ander project dat is opgestart, betreft de verbouwing van het gemeentehuis (Cluster 2 gebouw). Hiervoor zijn diverse scenario’s uitgewerkt, zowel voor renovatie en verduurzaming als voor nieuwbouw, en aan u voorgelegd tijdens een beeldvormende avond. De verduurzaming van het gemeentehuis draagt bij aan de CO2 reductie van 9%. De overige Cluster 2 en 3 gebouwen1 worden in 2025 opnieuw beoordeeld op het EnergiePrestatieAdvies (EPA) en de mogelijk te nemen verduurzamingsmaatregelen. Een Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan (DMJOP) van deze gebouwen wordt momenteel opgesteld. Deze verduurzamingsmaatregelen dragen bij aan een CO2 reductie van 9%. Energiearmoede We werken nauw samen met maatschappelijke organisaties om inclusief te zijn naar al onze burgers toe. Dit wordt maatschappelijk breed gedragen, door o.a. de kerken, de lev-groep, voedselbank en woningbouwvereniging. De mogelijkheid voor de inzet van de 6 bespaarcoaches wordt hiermee onder de aandacht gebracht. Zij ondersteunen inwoners van een gratis advies bij kleine energiebesparende maatregelen. Ook worden er acties georganiseerd samen met Helpt Elkander om bewoners te informeren, activeren en te helpen om energie te besparen.

Energiehuis Slim Wonen In de samenwerking met het Energiehuis Slim Wonen organiseren de 16 energiecoaches diverse lezingen, huisbezoeken, warmtescans, blowerdoortesten en diverse publicaties in lokale kranten. Communicatie Vanuit de gemeente informeren we bewoners via folders, lezingen, persberichten en sociale media. Jaarlijks geven we het duurzaamheidsmagazine ‘Nuenen in stroomversnelling’ uit.

1 Deze zijn: RKGSV Gerwen, Gymzaal Jacobushoek, Brandweerkazerne, Gemeentewerf, Begraafplaats Ouden

Landen, RKSV Nuenen, RKVV Nederwetten, Weefhuis en het Koetshuis. pagina 3 van 5 2327596

RES on tour Om de doelen uit de regionale energietransitie onder de aandacht te brengen bij onze burgers werken we samen in een Coalition-of-the-Willing ‘RES on tour’. Deze heeft als doel om door middel van inspirerende initiatieven en laagdrempelige bijeenkomsten de duurzame samenleving onder de aandacht te brengen van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Deze samenwerking is zeer recentelijk opgestart. Programmalijn Warmte We werken toe naar de beschikbaarheid van betaalbare en duurzame warmte voor inwoners en bedrijven. Hiervoor werken we aan de gebiedsgerichte aanpak en de infrastructuur van het elektriciteitsnet. Buurtaanpak Bewonersreis Samen met buurgemeenten werken wij momenteel aan de implementatie van het instrument van Bewonersreis in het Energieloket Slim Wonen en de betrokken gemeentelijke organisaties. De bewonersreis zorgt voor een eenduidig verhaal voor bewoners met de acties die genomen dienen te worden richting aardgasready en aardgasvrij.

Vanuit verschillende hoeken merken we namelijk dat er onder woningeigenaren behoefte is aan een stappenplan dat handelingsperspectief biedt, een overzicht waarin duidelijk is wat er komt kijken bij het verduurzamen van de woning, waar je allemaal op moet letten (denk aan natuurinclusief isoleren en vergunningen) en hulpmiddelen die de gemeente en het Rijk (zoals subsidie of de Groene Zone Isoleren) kunnen bieden. Deze ‘bewonersreis’ gaat mensen aan de hand nemen vanaf het aanbrengen van tochtstrips tot het ontkoppelen van de gasaansluiting. Infrastructuur elektriciteitsnet Samen met Enexis zorgen we voor tijdige afstemming van benodigde uitbreiding van het elektriciteitsnet bij de ontwikkeling van nieuwbouw en openbare ruimte. Ook denken we na over toekomstig ruimtegebruik en de verwachte benodigde netcapaciteit. Om te voorzien in de benodigde netcapaciteit wordt enerzijds gekeken naar het slimmer benutten van het huidige netwerk door het opwekken en verbruik van energie beter op elkaar af te stemmen om piekbelasting te voorkomen. Anderzijds wordt het netwerk verzwaard en uitgebreid. De verwachting is dat er zo’n 110 midden- en laagspanningsstations bijgeplaatst zullen gaan worden, wat meer dan een verdubbeling is van het huidige aantal, en er verzwaring van kabels over een totale lengte van 75 km nodig zal zijn.

De uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk wordt regionaal ondersteund door Provincie, MRE, Brainport Development en Enexis in de samenwerking Uitbreiding Toekomstbestendig Elektriciteitsnetwerk Brabant (UTEB), waarbij procesafspraken worden gemaakt tussen partijen om te komen tot goede en tijdige afstemming en versnelling van uitbreiding van het netwerk. Kleine warmtenetten We zijn regionaal aangesloten bij de Coalition-of Practice waar kennis wordt gedeeld over kleine warmtenetten in de regio. Nuenen kent geen (warmwater)warmtebron, maar via ultra lage warmtenetten is het mogelijk warmte te oogsten uit de in de aarde aangelegde bron. Op individueel niveau is dit principe al toegepast in Gerwen ZO. Bij nieuwbouw is dit een veel gebruikte bron om warmte te oogsten. Het is een ‘all elektric’ scenario met een constante bron voor warmen en koelen. Energie delen Bouw onderneming Heijmans realiseert momenteel 17 woningen ‘Smart home Nuenen’ in Nuenen West. Dit project wordt 5 jaar gemonitord om energie en opwek zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen.

pagina 4 van 5 2327596

Programmalijn Grootschalige opwek In de RES 1.0 is voor Nuenen geen zoekgebied voor grootschalige duurzame opwek vastgelegd, maar dat ontslaat de gemeente Nuenen niet van haar verantwoordelijkheid om daar waar mogelijk een bijdrage te leveren aan zoveel mogelijk eigen opwek. Hieraan komt zij tegemoet door het opwekken van grootschalige duurzame elektriciteit door zon-op-daken en andere no-regret maatregelen. Grootschalige zon-op-dak In de regionale opgave hebben we nog ongeveer 6 GWh te realiseren voor 2030. Dit is een grote opgave, waarbij we deels afhankelijk zijn van bedrijven om zonne-energie op te wekken. Door middel van de routekaart verduurzaming bedrijventerreinen wordt dit gestimuleerd. Tevens zal met de stichting ‘Schooldakrevolutie’ via een regionale benadering onderzocht worden welke schoolbesturen bereid zijn om zonnepanelen op de daken van scholen te leggen. Voor ons eigen vastgoed wordt door middel van de routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed hier invulling aan gegeven. No-regret maatregelen Andere maatregelen zijn bijvoorbeeld het onderzoeken van kansen voor het benutten van bermen en taluds van wegen, waar bij de start van het eerste cluster Bundelroutes over nagedacht wordt.

Een nadere inventarisatie zal inzicht geven in de potentie voor zonnepalen op dak en op agrarische bebouwing/-bouwvlakken, zonnepanelen aan gevels, als overdekking van parkeerterreinen, langs overige infrastructuur etc.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Nuenen De secretaris De burgemeester, T.N. Kramer

mr. dr. M.M. van Toorenburg

Deze brief is digitaal verstuurd en daarom niet voorzien van een fysieke handtekening.

Ondertekend op: 13-11-2024 16:55 Ondertekend door: Nanne Kramer Locatie: Nuenen Reden: Digitaal Uitgaand

pagina 5 van 5 2327596