2024-33 Bijlage RIB Jaarverslag bezwaarschriften- en klachtencommissie 2023

Jaarverslag bezwaarschriften- en klachtencommissie 2023 Inleiding Bezwaar In de gemeente Nuenen worden jaarlijks veel besluiten genomen. Als een belanghebbende het niet eens is met een genomen besluit, kan hiertegen beroep worden ingediend. Voordat beroep kan worden ingediend, moet eerst bezwaar worden gemaakt bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. Het gaat om de volgende bestuursorganen: de raad, de burgemeester en het college van burgemeester en wethouders. Klacht Een ieder heeft het recht om bij een bestuursorgaan te klagen over de wijze waarop dat orgaan of een onder de verantwoordelijkheid van dat orgaan werkzame persoon zich in een concrete situatie jegens de klager of iemand anders heeft gedragen. De bezwaar- en klachtprocedure is geregeld in de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb). De gemeente Nuenen maakt bij de behandeling van bezwaar- en klaagschriften gebruik van een bezwaarschriften- en klachtencommissie (hierna: commissie). De commissie is onafhankelijk en bestaat uit externe leden. De werkwijze van de commissie is beschreven in de Awb, de Regeling advisering bezwaarschriften 2018 en Verordening klachtbehandeling 2006. Per 1 april 2024 zijn de regelingen over bezwaarschriften en klachten op onderdelen aangepast. In 2023 hebben de procedures nog plaatsgevonden aan de hand van de regelingen uit 2006 en 2018.

In dit jaarverslag brengen de commissies verslag uit over haar werkzaamheden in het jaar 2023. Het verslag bevat cijfers over onder andere het aantal ontvangen bezwaarschriften en klachten, de verstrekte adviezen en de tijdigheid van de afhandeling. Tot slot worden conclusies en verbeterpunten aangegeven. Samenstelling van de commissie De commissie bestond in 2023 uit twee kamers: de Algemene kamer en de Bijzondere kamer.

De Bijzondere kamer adviseert over bezwaarschriften tegen besluiten in het sociale domein, zoals besluiten op grond van de Participatiewet, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. De Bijzondere kamer wordt ook ingezet als klachtencommissie. De Algemene kamer adviseert over bezwaarschriften tegen alle overige besluiten, zoals besluiten op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, de APV en de Wet open overheid. De commissie adviseert niet over bezwaarschriften met betrekking tot gemeentelijke belastingen en de Wet onroerende zaken (Wet WOZ). Algemene kamer de heer mr. P.A.J.S. Lathouwers (voorzitter) de heer mr. G.C.M. Bos (lid) de heer mr. J.F.H.M. van der Velden (lid) de heer mr. W.A.M. Waarma (lid) Bijzondere kamer mevrouw mr. B.H.F van Beers (voorzitter) de heer mr. J. Bijveld (lid) mevrouw mr. I.K. Hahn (lid) Ondersteuning commissie mevrouw mr. A.M.P. van Alphen (secretaris tot 1 mei 2023) mevrouw mr. J.J. van Vlerken (secretaris vanaf 1 april 2023) mevrouw mr. M.J.P.A. Lommen (plaatsvervangend secretaris) In 2023 is de Algemene kamer 11 keer en de Bijzondere kamer 5 keer bijeengekomen.

Jaarverslag bezwaarschriften- en klachtencommissie 2023 Aantal ontvangen bezwaarschriften Er zijn in 2023 in totaal 64 bezwaarschriften ontvangen:

Het aantal bezwaren dat behoort tot het werkterrein van de Algemene kamer is hetzelfde gebleven. Bij de Bijzondere kamer is een daling te zien (34 > 15). Dit kan (deels) worden verklaard door het groot aantal bezwaarschriften dat in 2022 is ingediend tegen de terugvordering van energietoeslag. In 2023 zijn er geen bezwaarschriften hierover ingediend.

64

De werkvoorraad op 1 januari 2023 bedroeg 28 bezwaarschriften. Dit waren bezwaarschriften uit 2022 die nog niet waren afgerond. In 2023 zijn er 64 nieuwe bezwaarschriften ingediend. Aldus was de werkvoorraad over 2023, 92 (64 + 28) bezwaren. De werkvoorraad op 31 december 2023 bestond uit 18 bezwaarschriften.

49

15

Algemene kamer

Onderwerpen van bezwaar

Bijzondere kamer

Algemene kamer De bezwaarschriften die tot het werkterrein van de Algemene kamer behoren, hebben vooral betrekking op omgevingsvergunningen: bouw (20), gebruik (6), kap (2) en uitvoeren van werkzaamheden (2).

Totaal

Een vergelijking met de afgelopen vijf jaren levert het volgende beeld op: Overig; 7

APV; 3 Handhaving; 3

92 83 61 51

49 37

26 25

64

58 34

49

Woo; 2

Verkeersbeslu it; 4

34

24 15

2019

2020 Algemene kamer

2021

2022

Bijzondere kamer

2023 Totaal

Omgevingsver gunning; 20 Overig = Onderwerpen geen besluit zijnde; privaatrechtelijke rechtshandelingen / gemeentelijke plannen of beleid / overige mededelingen.

Jaarverslag bezwaarschriften- en klachtencommissie 2023 Bijzondere kamer Bij de Bijzondere kamer hebben de meeste bezwaarschriften betrekking op besluiten die zijn genomen op grond van de Participatiewet: algemene bijstand (3), bijzondere bijstand (3) en energietoeslag (2).

Bij 2 bezwaren is ingestemd met direct beroep. Dit betekent dat de bezwaarschriftprocedure wordt overgeslagen. 44

42 Compensatie eigen risico Zvw; 2

15

13

Wmo; 2

16

14 15 10 6

2

1

PW; 8 Urgentie; 2

Ingetrokken zonder nieuw besluit

Ingetrokken na nieuw besluit Algemene kamer

Informele behandeling/direct beroep Bij binnenkomst van een bezwaarschrift wordt eerst gekeken of het bezwaar op informele wijze kan worden opgelost. Soms leidt een gesprek tussen een ambtenaar en de bezwaarmaker ertoe dat een oplossing kan worden gevonden voor het probleem waarmee de bezwaarmaker zit. Van de 92 bezwaren zijn er 30 bezwaren ingetrokken, hetzij na het geven van een toelichting/zonder het nemen van een nieuw primair besluit (15), hetzij na het nemen van een nieuw primair besluit waarmee (gedeeltelijk) tegemoet is gekomen aan het bezwaar (15). Het verschil met intrekkingen (na een nieuw besluit) tussen zaken die behoren tot de Algemene en de Bijzondere kamer heeft vooral te maken met de ruimte voor individuele afwegingen die er binnen de wet- en regelgeving is. Binnen het sociaal domein is die ruimte over het algemeen groter.

2

0

2

Direct beroep

2 Advisering commissie

Bijzondere kamer

Behandeling in 2024

Totaal

Advisering commissie Als de formele bezwaarprocedure wordt gestart, wordt de bezwaarmaker uitgenodigd voor een hoorzitting bij de commissie. Van het horen kan worden afgezien als het bezwaar kennelijk (er is redelijkerwijs geen twijfel over mogelijk) niet-ontvankelijk of ongegrond. Als een bezwaar nietontvankelijk is, wordt het niet inhoudelijk behandeld. Er vindt ook geen hoorzitting plaats als de belanghebbende heeft verklaard geen gebruik te willen maken van het recht gehoord te worden. Bij de Algemene kamer is in 6 zaken afgezien van horen. Algemene kamer De Algemene kamer heeft 21 adviezen uitgebracht over in totaal 40 bezwaren. Het aantal adviezen bedraagt minder dan het aantal bezwaren. Als tegen een verleende omgevingsvergunning meerdere bezwaarschriften worden ingediend, worden deze apart geregistreerd. De commissie brengt over de bezwaarschriften echter maar één advies uit.

Jaarverslag bezwaarschriften- en klachtencommissie 2023 De commissie heeft geadviseerd om: - 7 bezwaren niet-ontvankelijk (17,5%) te verklaren; - 1 bezwaar gegrond (2,5%) te verklaren; - 9 bezwaren ongegrond (22,5%) te verklaren; - 23 bezwaren gedeeltelijk gegrond/gedeeltelijk ongegrond (57,5%) te verklaren. In de 4 adviezen (23 bezwaren) waarin de commissie heeft geadviseerd om het bezwaar gedeeltelijk gegrond te verklaren, zat(en) er één of meerdere gebreken aan het besluit die in de beslissing op bezwaar hersteld zijn. Bijvoorbeeld een nadere motivering of het verbinden van voorschriften aan een omgevingsvergunning. Door de commissie is niet geadviseerd om het bestreden besluit te herroepen. Bijzondere kamer De Bijzondere kamer heeft 2 adviezen uitgebracht over in totaal 2 bezwaren. In beide gevallen heeft de commissie geadviseerd om het bezwaar ongegrond te verklaren. 23

23

2 bezwaren, die zien op een urgentiebeschikking, zijn doorgestuurd naar de bezwaarschriftencommissie van de gemeente Eindhoven. Zij brengen op grond van de Huisvestingsverordening advies uit over dergelijke bezwaren voor de gemeenten binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven. Deze adviezen zijn niet opgenomen in bovenstaand overzicht. Beslissingen op bezwaar De commissie brengt een advies aan het bestuursorgaan uit, het bestuursorgaan neemt de beslissing op bezwaar. Door de commissie zijn in 2023, 2 adviezen uitgebracht, waar op 1 januari 2024 nog geen beslissing op bezwaar is genomen. Uit 2022 stonden nog 10 bezwaarzaken open, waarin de commissie een advies had uitgebracht, maar nog geen beslissing op bezwaar was genomen. In totaal zijn er dus in 2023, 52 beslissingen op bezwaar genomen. In alle gevallen heeft het bestuursorgaan het advies van de commissie gevolgd. In 1 bezwaar is in afwijking van het advies van de commissie het bestreden besluit herroepen, en is een nieuw besluit genomen, omdat het beleid inmiddels was veranderd. 23

23

16 11 9 7

8 7

7 2 1 1

1

0

1

Gegrond

4

1

2 Ongegrond Algemene kamer

0

0

Gedeeltelijk gegrond/ongegrond

Niet-ontvankelijk

Bijzondere kamer

8

7 0 0

1 0

0 1 0 1

Totaal Algemene kamer

Bijzondere kamer

EHV

Totaal

Jaarverslag bezwaarschriften- en klachtencommissie 2023 Doorlooptijden De Awb geeft een termijn van 6 weken voor het afhandelen van bezwaarschriften. Als er een bezwaarschriftencommissie is ingesteld, geldt een termijn van 12 weken. Deze termijn kan worden verlengd met 6 weken. Verder uitstel is mogelijk als de belanghebbende daarmee instemt.

Algemene Kamer

12

Bijzondere Kamer

5 7

28

Tijdig

Niet tijdig

Tijdig

Niet tijdig

Algemene Kamer In 2023 zijn 40 beslissingen op bezwaar genomen ten aanzien van bezwaarschriften die behoren tot het werkterrein van de Algemene kamer. In 12 zaken is de beslissing op bezwaar buiten de termijn genomen. Redenen hiervoor zijn: - Het gezamenlijk inplannen van een hoorzitting waarbij meerdere bezwaarmakers tegen één besluit bezwaar hebben ingediend; - Meerdere bezwaarschriften van één bezwaarmaker worden gezamenlijk behandeld op een hoorzitting; - Aanvullend(e) stukken / onderzoek na de hoorzitting; - Een tweede hoorzitting op verzoek van bezwaarmaker; - De beslistermijn is niet verdaagd (verdagen betekent dat de beslistermijn wordt verlengd).

Er is 1 ingebrekestelling ontvangen. Hierna is binnen twee weken een beslissing op bezwaar genomen en is geen dwangsom verschuldigd. Bijzondere Kamer Ten aanzien van de bezwaarschriften die tot het werkterrein van de Bijzondere kamer en de bezwaarschriftencommissie van de gemeente Eindhoven (urgentie) behoren, zijn in 2023, 12 beslissingen op bezwaar genomen. In 5 zaken is de beslissing op bezwaar buiten de termijn genomen. 4 van deze zaken betreffen bezwaarschriften uit 2022, waarin de beslissing op bezwaar in 2023 is genomen, en staan ook in het jaarverslag van 2022 genoemd. In 1 zaak is het advies van de bezwaarschriftencommissie van de gemeente Eindhoven, over een urgentiebeschikking, na afloop van de beslistermijn ontvangen, waardoor de beslissing op bezwaar ook buiten de termijn is genomen. Klachtbehandeling In 2023 zijn door de gemeente Nuenen 72 klachten ontvangen. 23 ingediende ‘klachten’ betroffen echter geen klacht, maar meldingen. Meldingen gaan over zaken als stoeptegels en kapotte afvalcontainers. 12 ingediende klachten zijn doorgestuurd naar een andere instantie, omdat de klacht ziet op een gedraging van een ander bestuursorgaan. In de meeste gevallen betreft dit een doorzending naar de Dienst Dommelvallei. 37 klachten zijn door de gemeente Nuenen behandeld. In vergelijking met 2022 (17 klachten) betreft dit een forse stijging.

Er is geen duidelijke oorzaak voor deze stijging aan te wijzen, anders dan de maatschappelijke ontwikkeling dat burgers steeds mondiger worden en het indienen van klachten laagdrempelig via digitale weg kan. Onderwerpen De klachten hebben betrekking op de volgende onderwerpen: - Behandeltermijn, zoals het niet (tijdig) reageren op e-mails, brieven, terugbelverzoeken en aanvragen; - Informatieverstrekking, zoals het krijgen van te weinig of onjuiste informatie; - Bejegening (persoonlijke behandeling door medewerkers of bestuurders);

Jaarverslag bezwaarschriften- en klachtencommissie 2023 - Overig, zoals bijvoorbeeld het weigeren van een verzoek om een gesprek met een bestuurder en het tegenwerken van een aanvraag.

4

Behandeltermijn

In 3 zaken heeft het bestuursorgaan besloten om de klacht niet in behandeling te nemen vanwege het onvoldoende duidelijk toelichten van de aard en inhoud van de klacht en het herhaaldelijk indienen van een klacht. Daarnaast is een klacht niet in behandeling genomen omdat deze gericht was tegen een individueel gemeenteraadslid. Verder heeft het bestuursorgaan in 3 zaken besloten om de klacht (kennelijk) ongegrond te verklaren.

12

14

Dit levert het volgende beeld op:

7

Informatieverstrekking

- 2 klachten ongegrond; te verklaren. Het bestuursorgaan heeft in alle gevallen het advies van de klachtencommissie overgenomen.

Bejegening

Overig 12 18

Afhandeling Bij klachten verdient de informele afhandeling de voorkeur. Als de klacht niet informeel kan worden opgelost, wordt een formele beslissing op de klacht genomen. In de meeste gevallen adviseert de klachtencommissie dan het bestuursorgaan dat een besluit neemt op de klacht. Als de klacht naar mening van de klager daarmee niet naar tevredenheid is opgelost, bestaat de mogelijkheid de klacht voor te leggen aan de Nationale ombudsman.

11

Informeel

Formeel

Behandeling in 2024

18 klachten zijn informeel afgehandeld. Hieronder wordt begrepen dat de klacht na contact met de klager naar tevredenheid van de klager is opgelost of de klacht (formeel) is ingetrokken.

* In dit overzicht zijn ook de 4 klachten, die uit 2022 nog open stonden, opgenomen.

11 klachten zijn formeel behandeld. De commissie heeft 5 adviezen uitgebracht. De commissie heeft geadviseerd om: - 1 klacht gegrond; - 2 klachten gedeeltelijk gegrond, gedeeltelijk ongegrond;

Algemene kamer Het aantal ontvangen bezwaarschriften in 2023 is gelijk aan 2022. De bezwaren hebben met name betrekking op omgevingsvergunningen. In

Conclusies en aanbevelingen

Jaarverslag bezwaarschriften- en klachtencommissie 2023 alle gevallen heeft het bestuursorgaan het advies van de commissie overgenomen. In vergelijking met vorig jaar zijn meer bezwaren informeel opgelost, conform de aanbeveling van de commissie. De Algemene kamer heeft geen aanbevelingen. Bijzondere kamer In 2023 is sprake van een daling van het aantal ontvangen bezwaarschriften. Dit kan (deels) worden verklaard door het groot aantal bezwaarschriften dat in 2022 is ingediend tegen de terugvordering van energietoeslag. Het merendeel van de bezwaren is informeel opgelost. De commissie heeft 2 adviezen uitgebracht en het bestuursorgaan heeft in beide gevallen het advies (ongegrond) overgenomen. De Bijzondere kamer heeft geen aanbevelingen. De bezwaarschriftencommissie geeft haar complimenten en is dankbaar voor de ambtelijke ondersteuning die zij gehad heeft in het afgelopen jaar. Klachtencommissie Het aantal ingediende klachten in 2023 is fors toegenomen. Er is geen duidelijke oorzaak voor deze stijging aan te wijzen. De klachtencommissie heeft de volgende aanbeveling: Bij de ontvangst van een klacht dient de eerste insteek van de gemeente te zijn om buiten de formele klachtprocedure om tot een vergelijk te komen. Een gesprek met klager is daarin de eerste stap. De klachtencommissie ziet dit helaas in onvoldoende mate.

De houding van de gemeente ten opzichte van de reikwijdte van een ingediende klacht is vaak rigide. Er zit vaak meer achter een klacht en het bestuursorgaan dient daarop door te vragen. Dit is een aspect dat naar mening van de klachtencommissie verbetering verdient. Een meer open houding ten aanzien van klachten kan escalatie voorkomen.

Aldus vastgesteld op 3 juni 2024 Voorzitter van de Algemene kamer,

Voorzitter van de Bijzondere kamer,

mr. P.A.J.S. Lathouwers mr. B.H.F. van Beers

Plv. secretaris

mr. M.J.P.A. Lommen