2024-05 SV - Lokale Inclusie Agenda (LIA) - Antwoord

Jan van Schijnveltlaan 2 Postbus 10.000, 5670 GA Nuenen T (040) 2631 631 www.nuenen.nl

Behandeld door : Doorkiesnummer : E-mailadres : Onderwerp : Verzenddatum :

Hasan Baykır 06 – 19 49 25 29 h.baykir@nuenen.nl Antwoorden schriftelijke vragen LIA

Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n)

: 29 januari 2024 : : 2019606 :

Geachte heer Van der Linden, Op 29 januari 2024 heeft u schriftelijke vragen gesteld over de lokale inclusie agenda (LIA). Graag wil ik u informeren over de stand van zaken met betrekking tot de toepassing van de uitgangspunten van de Lokale Inclusie Agenda (LIA) binnen de beleidsvelden in de gemeente Nuenen. Algemeen Sinds 14 juli 2016 geldt het VN-verdrag Handicap in Nederland. Hierop is de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) aangepast. Het VN-verdrag hangt samen met de wetten binnen het sociaal domein en de inrichting van de openbare ruimte. Het VN-verdrag verplicht Nederland ervoor te zorgen dat mensen met een beperking gelijkwaardig aan de samenleving kunnen deelnemen. Doel van het verdrag is het creëren van een ‘inclusieve’ samenleving. In het verdrag is ook vastgelegd dat mensen met een beperking actief betrokken moeten worden bij de uitvoering van het verdrag. Het VN-verdrag is een vervolg op de eerder uitgebrachte Agenda 22. Deze bevat (22) suggesties en aanwijzingen voor gemeenten en belangenorganisatie van mensen met een beperking om ideeën te laten uitwerken tot beleids- en actieplannen. Het VN-Verdrag heeft als doel dat de wereld toegankelijk en inclusief wordt voor iedereen. Dit wil zeggen, dat mensen met een beperking: 1. vrijelijk kunnen kiezen waar, met wie en hoe zij willen wonen en leven; 2.

de beschikking hebben over zorg en diensten die hen waar nodig ondersteunen bij het participeren in de samenleving; 3. net als iedereen toegang hebben tot informatie, producten, openbare voorzieningen, maatschappelijke diensten, gebouwen en openbare ruimte. Het doel van het college is een Nuenen waarin iedereen optimaal mee kan doen op alle terreinen. Onafhankelijk van bijvoorbeeld leeftijd, gender, seksuele oriëntatie, herkomst of beperkingen. Inclusief beleid is geen doelgroepenbeleid. Alle afdelingen dienen inclusief te zijn georganiseerd, zonder dat dit in één specifiek beleid is opgenomen. pagina 1 van 7 2019606

Rond toegankelijkheid en inclusie stemmen alle afdelingen en alle beleidsterreinen op elkaar af om zowel het beleid als de uitvoering zo inclusief mogelijk aan te pakken. Lokale Inclusie Agenda is daarom niet als apart beleidsveld opgesteld, maar ingebed in verschillende beleidsuitgangspunten als hierboven omschreven. Ons aanpak in zijn geheel is inclusief. De daden waar u op doelt zijn binnen Nuenen tastbaar en zichtbaar volgens de richtlijn van het Rijksprogramma "onbeperkt meedoen". U refereert aan de ASD die, naar ik uit uw tekst opmaak, de concrete stappen mist in lijn met de LIA en de richtlijn van het Rijksprogramma “onbeperkt meedoen”. De ASD kan (on)gevraagd advies aan het college geven in lijn met de verordening Adviesraad Sociaal Domein Nuenen, artikel drie, eerste lid. Dat wordt zeer op prijs gesteld. Beantwoording van de schriftelijke vragen Inclusie is in toenemende mate bij beleid en uitvoering ingebed. Met de beantwoording van uw vragen trachten wij u daarvan op de hoogte te stellen. Inclusie vraagt continue aandacht waar wij aan blijven werken. Dat komt terug in verschillende visies (Woonzorgvisie, Omgevingsvisie, Visie op leefbaarheid, Visie Sociaal Domein, Visie op de dienstverlening, et cetera).

In de praktijk is dat onder andere terug te zien in bestemmingsplannen, zogenaamde vlekkenplan+ Centrum 2023, prestatieafspraken bij bouwprojecten en bij de corporaties (Volkshuisvesting). Binnen het Sociaal Domein werken wij aan bestaanszekerheid voor iedereen, schuldenrust, bieden wij algemene voorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn (basisvoorzieningen als onderwijspassend onderwijs, sport en spel, cultuur, waaronder ook de bibliotheek en het museum, zingeving met zinvolle dagbesteding, collectieve voorzieningen als vervoer en welzijn, ook individuele maatwerkvoorzieningen voor de kwetsbaarste inwoners om mobiel te zijn en sociaal recreatief mee te doen). Met al deze inclusie gerichte acties willen wij Nuenen een stad laten zijn waarin iedereen zich thuis kan voelen en mee kan doen in de samenleving. Dit alles betekent niet dat Nuenen niets meer te doen heeft op het gebied van inclusie en toegankelijkheid. In de uitvoeringsplannen zijn de aandachtsgebieden uitgewerkt over de benodigde acties om inclusie verder te bevorderen voor inwoners van Nuenen. Deze acties dragen bij aan onbeperkt meedoen voor iedereen. De gemeente is daarbij aanjager en facilitator, daarnaast is een groot deel van de acties gericht op de gemeentelijke organisatie of wordt uitgevoerd door de gemeente. Hieronder leest u per vraag het antwoord van het college: Vraag: 1.

Is het zomaar mogelijk dat de gemeente zich onttrekt aan de verplichting om een LIA richtlijn op te stellen? Antwoord: Nee, de gemeente Nuenen onttrekt zich niet aan de verplichting om een LIA richtlijn op te stellen. Het college van de gemeente Nuenen acht van belang dat al het beleid inclusief is. Vraag 2. Welke initiatieven zijn sinds 2022 door de gemeente ontwikkeld en welke zijn uitgevoerd? pagina 2 van 7 2019606

Antwoord: De hieronder genoemde initiatieven zijn niet limitatief. Er bestaan meer activiteiten, aangezien vanuit alle beleidsvelden er rekening gehouden wordt met de gratificatie van het VN-verdrag van de rechten voor mensen met een beperking. Ruimtelijk domein In het ruimtelijk domein zijn bij verschillende projecten expliciet de toegankelijkheid en minstens net zo belangrijk de ‘uitgankelijkheid’ voor iedereen opgenomen. Er zijn ook mensen met andere beperkingen dan mobiliteit, zoals visuele of auditieve beperkingen, verstandelijke beperkingen, obesitas of mensen die zeer lang of juist heel klein zijn. Daarvoor gelden andere toegankelijkheidsproblemen en met hen wordt nog amper rekening gehouden in bouwregelgeving. De belangen van mensen met een beperking in ontwerp, inrichting, handhaving én beheer hebben prioriteit. Wij zoeken naar manieren om beter op elkaar af te stemmen. Daar kunnen acties uitkomen voor bijvoorbeeld welk deel van de openbare ruimte urgent is om opnieuw in te richten, welke scholen, sportvoorzieningen, en openbaar vervoervoorzieningen aandacht vragen en toetsing op nakoming van de gemaakte afspraken alvorens over te gaan tot handhaving. Er is vanuit de NEN een actie om hieraan te werken zodat in de nieuwe bouwbesluiten ook voor bredere groep kwetsbare mensen normen in het Besluit bouwwerken leefomgeving zijn opgenomen.

Binnen de ruimtelijke kant proberen wij daar zoveel mogelijk rekening mee te houden. Aantal voorbeelden van activiteiten op ruimtelijk gebied: - Met corporaties werken wij aan toegankelijkheid, maar ook meer aan de sociale kant voor sociale cohesie en leefbaarheid, verbondenheid in de wijken en elkaar zien. Vinkenhofjes en Nuenen West zijn twee goede voorbeelden van de publieke private samenwerking waar inclusie volop aandacht heeft. - In het kader van verkeer en veiligheid heeft het centrum extra aandacht gekregen. - Openbare gebouwen zijn steeds toegankelijker, zo is dat terug te zien in de schoolgebouwen, de sportfaciliteiten, bibliotheek en andere culturele accommodaties. - Audio- visuele middelen voor de raad. - Herinrichting Park (Parkstraat en binnengebied). - Verbouwing Klooster (in relatie dienstverlening) en ontwerp Kloostertuin. - Realisatie Bundelroutes. - Beheer sportvelden. - Maatregelen betere verkeersdoorstroming. - Speel- en beweegtoestellen onderhoud, vernieuwing en vervanging. - Onderwijsgebouwen zijn toegankelijk en inclusief voor iedereen. - Op dit moment werken wij aan het strategisch huisvestingsplan waarbij zes scenario’s worden uitgewerkt over de huisvesting van onze dienstverlening vanuit het CMD, Dienst Dommelvallei en de gemeente. Ook hierin is het van belang dat wij voor alle inwoners bereikbaar, toegankelijk en inclusief zijn. - Et cetera.

De openbare ruimte kan altijd toegankelijker. De openbare wegen lopen af naar een goot. Daar is met een rolstoel, rollator of een zware kinderwagen moeilijker door te pagina 3 van 7 2019606

gaan. Informatie van de VNG over toegankelijke speeltuinen is gedeeld met het beheer van de speeltuinen. Een rolstoelgebruiker of iemand met een scootmobiel moet vanwege foutief geparkeerde fietsen of auto’s niet het trottoir moeten verlaten, de rijweg volgen en weer de stoep op. Bewustwording, onder andere door middel van een communicatiecampagne ken helpen bij inzien wat foutparkeren voor overlast oplevert voor bijvoorbeeld mensen in een scootmobiel of rolstoel. Onderwijs Binnen het onderwijs zijn er met de directeuren gesprekken over de toegankelijkheid in het kader van passend onderwijs binnen het reguliere onderwijs en wordt aandacht aan diversiteit in de lesprogramma's gegeven. Onderwijs-zorgarrangementen moeten ervoor zorgen dat jeugdigen zoveel mogelijk onderwijs volgen, al dan niet in combinatie met jeugdhulp. Met het leerlingenvervoer is de mobiliteit geborgd voor leerlingen met mobiliteitsproblemen. Alle kinderen worden toegeleid naar voor hen passend onderwijs, waar mogelijk regulier. Een instrument hiervoor is het Kans!-overleg. In het IHP is inclusie en integratie een belangrijk uitgangspunt. Op alle scholen voor Voortgezet Onderwijs worden maatwerkvoorzieningen ingericht om steeds meer kinderen vanuit het Praktijkonderwijs en het Voortgezet Speciaal Onderwijs te kunnen opvangen in de reguliere setting.

Mobiliteit Binnenkort starten wij met de provinciale aanbesteding van het openbaar vervoer. Ook daarbij is de toegankelijkheid zoveel mogelijk geregeld. Naast het openbaar vervoer investeert gemeente Nuenen in vraagafhankelijk vervoer, middels Taxbus en leerlingenvervoer. Naast lijnbussen met beroepschauffeurs wordt het openbaar vervoer (OV) in onze regio tussen kleine gemeenten verzorgd met buurtbussen gereden door vrijwilligers. Samen met de Provincie Noord-Brabant, Vervoersonderneming Hermes, de LEV-groep en -in algemene zin- met de beide ouderenverenigingen Senergiek en PVGE in Nuenen werken wij aan “Vrijwilligervervoer Nuenen - Slimme mobiliteit toegankelijk”. Een van de acties is de opzet van een PlusBus om kwetsbare inwoners mobiel te maken en deel te laten nemen aan sociaal en recreatieve activiteiten. Tevens willen wij dat doortrekken door een mobiele scootmobielpool en - aangepaste fietspool op te zetten. Deze pool is gericht op mensen die wel een scootmobiel of een aangepaste fiets nodig hebben, maar die behoefte niet dagelijks is. Zo voorkomen wij de verstrekking van individuele maatwerkvoorzieningen per inwoner terwijl de behoefte beperkt is. Vervolgens onderzoeken wij de beschikbaarheid van rolstoelen voor algemeen gebruik ten behoeve van winkelend publiek of mensen die in Nuenen willen wandelen, maar slecht ter been zijn.

Middels slimme koppelingen willen wij ook ANWB AutoMaatje gebruiken voor de planning en service. Zo hebben wij een breed palet aan mobiliteitsvoorzieningen die de gemeente Nuenen toe- en doorgankelijk maken. Bij mobiliteit is de inrichting van de gemeente ook van belang. Daar is de aanpak van het centrum een goed voorbeeld van.

pagina 4 van 7 2019606

Cultuur, Sport en spel Wij stimuleren inwoners van Nuenen, Gerwen en Nederwetten (jong & oud) om te sporten en bewegen. We organiseren bijvoorbeeld sport- en beweeglessen en ondersteunen verenigingen als dat nodig is. Sport en spel heeft aandacht waarin de toegang voor alle mensen om meer te bewegen geborgd is, of je nou jong of oud bent, met of zonder beperking. Er is tevens extra aandacht voor senioren die ouder dan 70 zijn of voor mensen met een verstandelijke beperking. Cultuur in zowel openbare ruimten, als ook de bibliotheek en museum geven iedereen de mogelijkheid ongehinderd te genieten en zich te ontwikkelen. Wij hebben Kwiekroutes, GR-fit routes en algemeen wandelroutes binnen Nuenen om actief te kunnen blijven. Dat doen wij met ‘Actief Nuenen’. Wij proberen iedereen kennis te laten maken met culturele activiteiten. Actief Nuenen is de schakel tussen het onderwijs en de cultuuraanbieders. Actief Nuenen wil dat iedereen mee kan doen. Wij verbinden, ondersteunen, organiseren en motiveren. Actief Nuenen heeft als doel om jong en oud te laten kennismaken met alle vormen van sport en cultuur in Nuenen. Samen met enthousiaste inwoners, sport of cultuuraanbieders, onderwijs en andere (zorg) organisaties bemoedigen we jong en oud om te bewegen en gezond te leven.

Samen gaan we voor een gezond en actief Nuenen! Wmo – Welzijn, Jeugd en P-wet Vanuit de Wmo wordt er samengewerkt met bewonersinitiatieven om alle inwoners te betrekken bij beleid, bij actieplannen en ook bij het signaleren van aandachtsgebieden als het gaat om de toegankelijkheid van Nuenen en inwoners die dreigen niet mee te kunnen doen. Verder houden wij jaarlijks cliëntervaringsonderzoeken onder de Wmo en Jeugdwet doelgroepen over de dienstverlening van de gemeente, wat ons helpt bij het verbeteren van de dienstverlening. Voor het bereiken van de groepen die bijzonder aandacht nodig hebben werken wij samen met verschillende organisaties als de GGZ, de GGD, de LEVgroep en bewoners van Nuenen. Tevens subsidiëren wij verschillende bewonersgroepen die op vele beleidsterreinen meedenken en actief participeren, dat zijn bijvoorbeeld: Synergiek, PVGE, Stichting Werkgroep Leefbaar Gerwen, Oud is In, Stichting Meedoen, Stichting Leergeld, Stichting Fietsmaatjes, Stichting Dorpswerkplaats, et cetera. Subsidie stichting Meedoen (jongeren van 6 tot +/- 25 jaar): deze organiseert activiteiten voor kinderen die lastiger aansluiting vinden bij regulier aanbod. Dat kan komen door een beperking, of omdat het kind op speciaal onderwijs zit, niet goed kan bewegen of in grote groepen geen aansluiting vinden. In het lokaal jeugdbeleid is een van de doelen dat iedereen kan meedoen.

Project Join Us (12 tot 25 jaar) voor eenzame jongeren en die moeilijk contact leggen. Levgroep werkt op verschillende terreinen aan inclusie, middels al hun activiteiten. Hekkensluiter daarbij is het Meldpunt Discriminatie. De Wmo en Jeugdwet binnen de gemeente Nuenen faciliteert verschillende algemene voorzieningen om preventie mogelijk te maken. Te denken valt aan de bezoeken aan 80+’ers en de pilot jeugdhulp op school. Mocht iemand een individuele maatwerkvoorziening nodig hebben dan kan dat ook via het CMD aangevraagd worden. De inrichting van de CMD is onderdeel van het strategisch huisvestingsplan.

pagina 5 van 7 2019606

De gemeente Nuenen ondersteund op grond van Participatiewet en de verordening Reintegratie, inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt met een breed aanbod aan voorzieningen. De gemeente Nuenen werkt hiervoor nauw samen met de WSD. Om een zo breed mogelijk aanbod aan ondersteuning te bieden zijn ook overeenkomsten gesloten met re-integratiepartijen. Hiermee sluiten we optimaal aan bij de diversiteit aan begeleidingsbehoefte naar werk of participatie van onze kwetsbare inwoner. Ook de samenwerking met Het Goed Nuenen is een voorbeeld van inclusiviteit in werken en meedoen. Ook ondersteunen wij ondernemers bij hun activiteiten om maatschappelijk verantwoord ondernemerschap. Dat doen wij bijvoorbeeld in de vorm van jobcarving/creation, inrichting leerwerkplekken of begeleiding van de doelgroep als ook in de vorm van detachering of afname van productie en diensten. Het is mooi om te zien dat dit in de praktijk tot succesvolle matches leidt alsook tot een voorzichtige toename van het aantal bedrijven dat op deze wijze een bijdrage wil leveren aan een inclusieve arbeidsmarkt. De samenwerking binnen de arbeidsmarktregio biedt met Huis naar Werk aanvullend ondersteuning naar werk, scholing en ontwikkeling voor de inwoners van de gemeente Nuenen met als centrale doelstelling inclusiviteit. Vraag 3.

Hoe toetst de gemeente elke initiatief aan deze richtlijn? Antwoord: Per initiatief is er een andere vorm van toetsing en handhaving. Binnen het sociaal domein werken wij onder andere met Een 10 voor de jeugd en Bizob samen om duidelijke programma’s van eisen bij inkoopprocessen op te stellen waarin inclusie een belangrijk aspect is. Of de ingekochte diensten daar in de praktijk aan voldoen monitoren wij middels actief contractbeheer. Er is toezicht op kwaliteit van voorzieningen, calamiteiten en ernstige incidenten. Er worden klanttevredenheidsonderzoeken door de (gecontracteerde) aanbieders uitgevoerd en door de gemeente zelf worden cliëntervaringsonderzoeken uitgevoerd die over de interne dienstverlening gaan. Tevens hebben wij bij de LEVgroep via het Meldpunt Discriminatie monitoring van mogelijke uitsluiting en nemen initiatieven om te controleren of er verbetering is rond inclusie. Binnen het ruimtelijk domein worden prestatieafspraken gemaakt en in de bestemmingsplannen wordt de toegankelijkheid meegenomen. Er zijn overleggen met belangenorganisaties bij nieuwe projecten, door handhaving en bij het onderhoud/beheer van de openbare ruimte. We toetsen vergunningen aan het bouwbesluit, hierin zijn ook regels voor de toegankelijkheid voor mensen met een beperking opgenomen.

Vanuit economische zaken stimuleren wij dat ondernemers elkaar en hun klanten aanspreken over inclusie. Denk hierbij aan reclameborden op de stoep, waardoor de bereikbaarheid en ingang van de winkel geblokkeerd wordt, bij parkeerproblematiek (auto’s deels op de stoep e.d.) of arbeidsdeelname van kwetsbare werkzoekenden. Maatschappelijk verantwoord ondernemerschap wordt lokaal en regionaal bevorderd. Toegankelijkheid en aantrekkelijk werkgeverschap door een inclusieve bedrijfscultuur helpt de ondernemer minder kwetsbaar te zijn in een enorme dynamische omgeving. Vanuit veiligheid werken wij samen en monitoren wij de veiligheid van Nuenen voor alle inwoners en bezoekers van de gemeente Nuenen. Bij opvallende groei van meldingen pagina 6 van 7 2019606

en aandachtsgebieden wordt tussen de diverse teams en disciplines in het gemeentehuis de problemen getoetst en een aanpak afgesproken. Vraag 4. Is de gemeente ook actief op zoek naar probleemsituaties? Zo ja, heeft u daar voorbeelden van? Antwoord: De gemeente Nuenen subsidieert vele initiatieven waaruit signalen, maar ook oplossingen worden opgehaald om problemen rond inclusie tegen te gaan. Zo bezoeken de Vrijwillige OuderenAdviseurs 80+'ers en wanneer zij signalen van eenzaamheid tegenkomen proberen zij daarin te bemiddelen of te verwijzen. Verschillende seniorenverenigingen, als de WLG, Oud is In, PVGE en SENERGIEK Nuenen bereiken niet alleen de ouderen, maar ook volwassenen en gezinnen met hun activiteiten. Ook mantelzorgers worden bereikt. Binnen de werkgroep Dementievriendelijk Nuenen hebben wij activiteiten om mensen te bereiken, te informeren, maar ook vooral om signalen op te halen waarmee wij voor hen Nuenen nog beter toegankelijk en veilig kunnen maken. Werkgroep Leefbaar Gerwen, Oud Is In, Stichting Vier het Leven, et cetera zijn allemaal groepen die meewerken aan verschillende leefbaarheidsinitiatieven waaruit signalen rond probleemsituaties worden gedeeld en acties worden bedacht. Zo is bijvoorbeeld recentelijk het Wijkgericht Werken in Gerwen en Wijk-GGD als pilot gestart.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris, de burgemeester (wnd),

drs. M. Arents

mr. dr. M. M. van Toorenburg

Deze brief is digitaal ondertekend en daarom niet voorzien van een fysieke handtekening.

pagina 7 van 7 2019606