2024-01 RIB Implementatie Omgevingswet

Aan de leden van de gemeenteraad

Raadsinformatiebrief Afdeling: Ontwikkeling Doorkiesnr

: 06-43167896

Onderwerp

: Implementatie Omgevingswet

Verzenddatum

: 2 januari 2024

Zaaknummer

: 1620715

Beste raad, Na jaren van uitstel en voorbereiding op de Omgevingswet wordt deze majeure ontwikkeling per 1 januari 2024 een feit. In deze raadsinformatiebrief nemen wij u mee in de laatste stand van zaken binnen onze gemeente. We geven een korte terugblik op de besluiten die de afgelopen jaren zijn genomen en nemen u mee in waar we op dit moment aan werken. Ook geven we de verwachtingen voor 2024, zowel lokaal als regionaal.

Een korte terugblik De afgelopen jaren zijn er diverse onderwerpen aan u voorgelegd ter besluitvorming. Dit zijn: - Omgevingsvisie Nuenen (30 september 2021); - Verordening gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit (2 juni 2022); - Erfgoedverordening (2 juni 2022); - Verordening nadeelcompensatie (10 november 2022); - Adviesrecht, verplichte participatie en delegatie onderdelen omgevingsplan (16 november 2023); - Legesverordening (14 december 2023). Daarnaast is er veel tijd gestoken in de inrichting van de nieuwe VTH-applicatie en in de RO-applicatie voor de plan- en regelsoftware. Deze systemen zijn onder andere nodig voor de aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), voor het behandelen van vergunningen en meldingen, het registreren van toezicht én het behandelen van omgevingsplannen. Ook zijn er diverse handleidingen opgesteld, zoals: - Samenwerking in regio voor het vergunningenproces en de voorfase; - Samenwerking in de regio voor toezicht en handhaving; - De Regionale Omgevingstafel.

Zaaknummer: 1620715

pagina 1 van 5 Documentnummer: 1782352

Waar wordt op dit moment nog aan gewerkt? DSO DSO staat voor Digitaal Stelsel Omgevingswet. Het DSO biedt een nieuw omgevingsloket (https://omgevingswet.overheid.nl) waar vergunningenchecks en aanvragen gedaan worden. Ook vindt men hier ‘regels op de kaart’. Dit omgevingsloket vervangt het huidige Omgevingsloket online (OLO), ruimtelijke plannen én de activiteiteninternet module (AIM). Op dit moment worden de laatste acties ondernomen voor de inrichting van ons VTHsysteem. Aanvragen die een initiatiefnemer via het DSO indient, moeten op de juiste wijze in dit systeem binnen komen en behandeld worden. We kunnen u melden dat we veel stappen gezet hebben voor de inrichting van het systeem. Bij de invoering van een nieuw systeem zijn kinderziektes te verwachten én zijn er wensen vanuit de gebruikers om het systeem nog beter te laten functioneren. Dit zal gedurende 2024 nog geruime tijd zijn beslag krijgen. Omgevingsplan Vanaf 1 januari hebben we te maken met het tijdelijke omgevingsplan, ook wel het ’omgevingsplan van rechtswege’ genoemd. Dit omgevingsplan bestaat uit alle geldende bestemmingsplannen, een aantal verordeningen en de bruidsschat. Dit tijdelijke omgevingsplan moet worden omgezet naar een nieuw gebiedsdekkend omgevingsplan. Hiervoor hebben we als gemeente tot 2032 de tijd. Deze klus is een grote uitdaging voor alle gemeenten.

Het nieuwe gebiedsdekkend omgevingsplan zal in samenwerking met een stedenbouwkundig/planologisch adviesbureau worden opgesteld. Momenteel zijn we druk bezig met de voorbereidingen van het inkoopproces voor het realiseren van het eerste deel van het omgevingsplan. Zodra er meer duidelijkheid is over het verloop van het inkoopproces wordt u hierover nader geïnformeerd. Omgevingsvisie Op 30 september 2021 is de Omgevingsvisie Nuenen door uw raad vastgesteld. De omgevingsvisie is een integraal visiedocument gericht op de lange termijn. Voor de uitvoering op korte en middellange termijn worden programma’s opgesteld. De omgevingsvisie kan op ieder moment worden aangevuld en/of aangepast. Wanneer dit nodig blijkt wordt u hierover geïnformeerd. Voor nu zijn er geen wijzigingen voorzien. Omgevingsprogramma’s De omgevingsprogramma’s gaan over hoe (op welke manier, met wie en met welke middelen) we de ambities/doelen uit de omgevingsvisie gaan bereiken. Op 19 december 2023 heeft het college het plan van aanpak vastgesteld voor het opstellen van zeven gebiedsgerichte programma’s. In 2024 starten we met de gebieden ‘Centrum Nuenen’ en ‘Buitengebied: Landelijk Gebied’.

pagina 2 van 5 1620715

U heeft als raad een kader stellende en controlerende rol. Met de vaststelling van de Omgevingsvisie Nuenen heeft u kader stellend gehandeld. Bij de uitwerking van de omgevingsvisie in omgevingsprogramma’s heeft u een controlerende rol. De omgevingsprogramma’s worden vastgesteld door het college van b&w waarbij zij invulling geeft aan de opdracht die u gegeven heeft. Dit sluit aan bij wat de wetgever heeft bepaald over de bevoegdheidsverdeling. Wat de inhoud van de omgevingsprogramma’s zal zijn, is nog niet uitgekristalliseerd. Indien er kader stellende onderwerpen inzitten, zal de gemeenteraad om een besluit worden gevraagd. Om die reden vinden wij het van belang dat u als raad uitgebreid meegenomen wordt in de totstandkoming van de omgevingsprogramma’s. Toekomstige ontwikkelingen De wijzigingsbevoegdheden uit de huidige bestemmingsplannen komen niet terug in het omgevingsplan. De toetsingscriteria blijven voorlopig echter wel hetzelfde. Een groot deel van de ontwikkelingen zal vanaf januari met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) geregeld kunnen worden. Ook blijven er binnenplanse (OPA) mogelijkheden bestaan. Voor sommige ontwikkelingen zal het nodig zijn om het omgevingsplan te wijzigen.

Cultuurverandering De nieuwe werkwijzen, de nieuwe procedures én de samenwerkingsafspraken met de regio (lees: onze ketenpartners) moeten verwerkt worden in de systemen. Maar nog veel belangrijker is de cultuurverandering die de Omgevingswet van ons allen vraagt. Hiervoor heeft een aantal regionale sessies plaatsgevonden met medewerkers van gemeenten. Dit is een aspect wat geen concrete kop en staart kent, maar met regelmaat aan de orde zal moeten komen. Bijvoorbeeld omdat de Omgevingswet niet alleen het ruimtelijk domein maar juist ook de sociale wortels van de samenleving raakt. Het sociale domein heeft een belangrijke rol in de Omgevingswet in de afweging van (maatschappelijke) functies en belangen.

pagina 3 van 5 1620715

En de winkel is ondertussen gewoon open gebleven Naast al deze voorbereidingen op de nieuwe wetgeving was en is de winkel ook gewoon open. Dit betekent dat Vergunningverlening, Handhaving en Ruimtelijke Ontwikkeling doorgang moe(s)t vinden in de verschillende processen. Bij Ruimtelijke Ontwikkeling lag er de laatste maanden van het jaar een grote druk in het in ontwerp krijgen van bestemmingsplannen. Dit betekent dat u in 2024 nog bestemmingsplannen ter vaststelling krijgt voorgelegd.

De verwachtingen voor 2024 Ondanks jaren aan voorbereiding zal de invoering van de Omgevingswet in 2024 niet vlekkeloos verlopen. Er verandert veel: de instrumenten die we ons eigen moeten maken, de inrichting en het werken met nieuwe systemen, de brede integrale afweging van “een evenwichtige toedeling van functies aan locaties”. Daarnaast gaat per 1 januari 2024 ook de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) in én verschuift de bevoegdheid van bodemtaken van de provincie naar de gemeente. Het DSO kent nog de nodige obstakels en is voor de initiatiefnemer erg omslachtig om in te vullen. Hierdoor zullen er veel vragen op ons afkomen. We zullen proberen deze pagina 4 van 5 1620715

vragen zo goed mogelijk te beantwoorden. Op die wijze willen we de dienstverlening richting onze burgers op hetzelfde pijl houden als nu. Maar ook voor ons zal het vaak een uitdaging zijn om de juiste antwoorden te kunnen geven. We kunnen als gemeente en als regio terugkijken op een goede ambtelijke voorbereiding. Als regio zijn we uniek in de samenwerking met alle 21 gemeenten, de ODZOB, VRBZO, GGD, Provincie en de Waterschappen. Deze samenwerking in de voorbereiding gaat een boost geven aan de samenwerking in de uitvoering. Echter is de eerlijke waarheid dat niet alles vlekkeloos zal verlopen. Wij vragen van u als raadsleden daar dan ook begrip voor. Voor het gehele jaar 2024 zal het credo zijn ‘learning-by-doing’ ofwel Leren door te doen!

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Nuenen De secretaris De burgemeester, Drs. M. Arents

M.J. Houben MBA

Deze brief is digitaal verstuurd en daarom niet voorzien van een fysieke handtekening.

Ondertekend op: 08-01-2024 12:57 Ondertekend door: Marike Arents Locatie: Nuenen Reden: Digitaal Uitgaand

pagina 5 van 5 1620715