20230314 VVD - Omgevingswet - Antwoord Bijlage Memo implementatie Omgevingswet februari 2023

memo Onderwerp

: Implementatie Omgevingswet

Van

: Roel Klaver

Aan

: gemeenteraad

Cc

: Ralf Stultiëns, wethouder Wonen en Ruimtelijke Ontwikkeling

Datum

: 23 februari 2023

Bijlagen

: -

Doel memo Inzicht geven in de stand van zaken van de implementatie van de Omgevingswet. Deze memo is op hoofdlijnen. Inleiding Naar verwachting treed op 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking. Deze wet bundelt de wetten voor de fysieke leefomgeving. Om de wet in de praktijk uit te voeren, kunnen gemeenten verschillende wettelijke instrumenten inzetten om de fysieke leefomgeving te beheren en te benutten. De zogenoemde kerninstrumenten: Omgevingsvisie, Omgevingsplan en Programma’s. Deze instrumenten hoeven niet allemaal op 1 januari 2024 gereed te zijn. Van 2024 tot 2029 geldt een overgangsfase. Naast het ontwikkelen van de nieuwe instrumenten, moeten we onder andere zorgen voor een goede aansluiting aan het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), moeten er nieuwe werkafspraken worden gemaakt voor de behandeling van inkomende verzoeken en moet de raad besluiten over participatiebeleid, de adviescommissie kwaliteit leefomgeving, toepassing van het adviesrecht, verplichte participatie, delegatie van bevoegdheden en de legesverordening. Wat is al afgerond? • De benodigde software is aangeschaft, gekoppeld aan het DSO en werkend beschikbaar. • De bruidsschat is in MRE verband geïnventariseerd en geanalyseerd. • Regionale werkafspraken zijn gemaakt (afspraken tussen de bevoegde gezagen en de ketenpartners over de procedures voor de vergunning en melding onder de Omgevingswet).

Momenteel wordt er geoefend met de gemaakte afspraken. • De Omgevingswet schrijft voor dat gemeenten participatiebeleid op moeten stellen waarin wordt vastgelegd hoe participatie wordt vormgegeven en welke eisen daarbij gelden. De gemeente heeft op 5 november 2020 de nota Participatie in Nuenen vastgesteld. In deze nota is omschreven wat het participatiebeleid is bij gemeentelijke initiatieven (bewonersparticipatie). • Op 30 september 2021 is de Omgevingsvisie Nuenen vastgesteld. De omgevingsvisie is een integraal beleidsdocument gericht op de lange termijn. Voor de uitvoering op korte en middellange termijn worden programma’s opgesteld. • De Verordening op de gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit Nuenen c.a. 2023 is vastgesteld.

• • • •

De Erfgoedverordening 2023 gemeente Nuenen c.a. is vastgesteld. De Verordening nadeelcompensatie gemeente Nuenen c.a. is vastgesteld. De behandeldienstinstellingen voor de activiteiten die de ODZOB uitvoert voor de gemeenten zijn ingeregeld in het DSO. Training omgevingsplan. Doel van de training was om kennis op te doen over de manieren waarop je een omgevingsplan kunt maken en de keuzes die daarbij horen.

Wat doen we dit jaar nog? Verordeningen/raadsbesluiten • Adviesrecht raad, verplichte participatie en delegatie. Besproken in beeldvormende raad van 13 juli en oordeelsvormende raad van 22 september. Besluitvorming in de raad uiterlijk eind 2023. • Legesverordening. Tarieventabel is gereed en doorgestuurd worden naar Dienst Dommelvallei. De Dienst Dommelvallei verzorgt het besluitvormingstraject. Besluitvorming in raad eind 2023. • Verordening uitvoering en handhaving. Is een technische aanpassing van de huidige Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht. Besluitvorming in raad eind 2023. • APV. De APV moet worden aangepast aan de Omgevingswet. Is een technische aanpassing (wijzigen begrippen en verwijzingen naar wetgeving). Besluitvorming in raad eind 2023. Collegebesluiten • Mandaatregeling. De mandaatregeling moet worden aangepast. Is een technische aanpassing (wijzigen verwijzingen naar wetgeving). Besluitvorming uiterlijk eind 2023. • Opstellen plan van aanpak hoe te komen tot een gebiedsdekkend omgevingsplan. De gemeente heeft tot 31 december 2029 de tijd om het tijdelijke omgevingsplan om te vormen tot een omgevingsplan dat voldoet aan de bedoeling van de Omgevingswet. Dit zal een proces van jaren zijn.

Relevant hierbij is dat wanneer het langer duurt om te komen tot het nieuwe omgevingsplan, dit tot gevolg heeft dat een langere periode het oude regime (tijdelijk omgevingsplan) en nieuwe regime (nieuw omgevingsplan) naast elkaar bestaan, hetgeen de organisatie belast. Daarom is het belangrijk te sturen op een zo kort mogelijke periode voor het opstellen van het nieuwe omgevingsplan. • Opstellen plan van aanpak uitwerken omgevingsvisie in programma’s. September 2021 is de omgevingsvisie vastgesteld. Om de ambities/keuzes en opgaven uit de omgevingsvisie te verwezenlijken, dient het te voeren beleid nader te worden geconcretiseerd en dienen uitvoeringsgerichte maatregelen te worden geformuleerd. Daar waar mogelijk gekwantificeerd ten behoeve van monitoring. Hiervoor worden omgevingsprogramma’s opgesteld. In de omgevingsvisie zijn al een aantal mogelijke omgevingsprogramma’s benoemd.

Ambtelijk • Aanpassen werkprocessen vergunningverlening. Nieuw werkproces is in concept gereed en besproken met cluster VHV. De laatste opmerkingen moeten nog worden verwerkt. • Maken standaardbrieven. De standaardbrieven voor vergunningverlening, vooroverleg en toezicht en handhaving moeten worden aangepast. • Oefenen vergunningverlening / werking DSO. Belangrijk is dat geoefend wordt met de werking van Powerbrowser en het DSO. Alleen zo kom je er achter of alles werkt en of er pagina 2 van 3 REFNUMBER

• •

nog zaken aangepakt / ingeregeld moeten worden. De ODZOB ondersteunt bij het oefenen. Aanpassen informatie gemeentelijke website. In samenspraak met communicatie moet de informatie op de website worden geactualiseerd. Memo hoe om te gaan met initiatieven in overgangsfase. Voor beleid en projecten wordt een korte handleiding gemaakt waarin wordt ingegaan op de vraag hoe om te gaan met initiatieven. Wanneer kiezen voor een vergunningprocedure en wanneer voor het wijzigen van het omgevingsplan? De memo is in concept gereed.

Wat moet er na 1 januari 2023 nog gebeuren? • Ervaring opdoen met de nieuwe instrumenten/software/DSO. Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet moeten we werken met nieuwe software, nieuwe planologische instrumenten en een compleet nieuw digitaal stelsel. Zowel de gemeenten, softwareleveranciers als stedenbouwkundige adviesbureaus hebben nog geen ervaring met hoe deze zaken in de praktijk werken. Deze ervaring zal werkenderwijs opgedaan worden. Hierbij kan het zijn dat het dienstverleningsniveau een tijd minder wordt vanwege aanloopproblemen. Door de VNG wordt dit ook onderkent. • Opstellen gebiedsdekkend omgevingsplan. De gemeente heeft tot 31 december 2029 de tijd om het tijdelijke omgevingsplan om te vormen tot een omgevingsplan dat voldoet aan de bedoeling van de Omgevingswet. Dit zal een proces van jaren zijn. • Opstellen programma’s. Het uitwerken van de omgevingsvisie in programma’s zal verschillende jaren in beslag nemen.

Aandachtspunt De tijdige implementatie van de Omgevingswet vergt veel ambtelijke inzet. Deze werkzaamheden moeten gedaan worden naast het al bestaande reguliere werk. Dit zorgt voor veel werkdruk. Vanwege de arbeidskrapte is het niet makkelijk deze werkdruk te verlichten door bijvoorbeeld tijdelijke inhuur van extra personeel of uitbesteding van bepaalde werkzaamheden.

pagina 3 van 3 REFNUMBER