2022-56 Bijlage Memo addendum meicirculaire gemeentefonds 2022

memo Onderwerp

: Addendum bij Tussentijdse rapportage: Meicirculaire gemeentefonds 2022

Van

: College

Aan

: Leden van de gemeenteraad

Cc

:

Datum

: 21 juni 2022

Bijlagen

: -

Zaaknummer

: 1223959

Documentnummer

: 1250157

Op 10 juni heeft uw raad de Tussentijdse rapportage voorjaar 2022 met bijbehorend raadsvoorstel ontvangen. Daarin is vermeld dat de meicirculaire 2022 niet op tijd bekend was om in de rapportage te kunnen verwerken. Toegezegd is zo snel mogelijk, vóór de oordeelsvormende behandeling in de raad op 30 juni, informatie over de meicirculaire te verstrekken. Op 1 juni heeft het Rijk de meicirculaire gemeentefonds 2022 gepubliceerd. Wij hebben vervolgens berekend wat de gevolgen van deze circulaire voor de gemeente Nuenen zijn. In de meicirculaire is ook de herijking gemeentefonds verwerkt, die ingaat op 1-1-2023. Mede daardoor is het een complexe circulaire, daar ga ik dadelijk nog iets dieper op in. Het samenvattend overzicht van de meicirculaire is voor het begrotingsjaar 2022 als volgt: Gemeentefonds Verschil december - septembercirculaire 2021 (+ is meer, - is minder)

2022 2.018.772

Oormerken: Taakmutatie: energietoeslag Taakmutatie: uitvoering Klimaatakkoord Taakmutatie: extra capaciteit BOA's Taakmutatie: inburgering

547.842 198.489 32.751 8.340

Totaal te oormerken

787.422

Administratieve correcties (stelposten): Stelpost WOZ-waarden Actualisatie stelpost leerlingen VO

175.000 19.000

Resultaat mei 2022 t.o.v. december 2021: (+ is voordeel, - is nadeel)

1.037.350

Oormerken - Energietoeslag Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de wetswijziging van de Participatiewet is de gemeente Nuenen begonnen om de energietoeslag uit te gaan keren. Dit is in lijn met de Ondertekend op: 28-06-2022 15:51 Ondertekend door: Sacha Borg Locatie: Nuenen Reden: Digitaal Uitgaand

wens van het kabinet om huishoudens met een laag inkomen te ondersteunen bij de stijgende energiekosten. Om dat te financieren is bovenstaand bedrag in de algemene uitkering voor Nuenen beschikbaar gesteld. - Uitvoering Klimaatakkoord Wij hebben eerder middelen ontvangen via de algemene uitkering voor uitvoering van het Klimaatakkoord. Omdat onze uitgaven hiervoor zich uitstrekken over meerdere jaren heeft uw raad bij de tussentijdse rapportage najaar 2021 besloten een bestemmingsreserve te vormen. Het is consequent om deze middelen ook te oormerken door ze in de reserve Klimaatmiddelen te storten. - Extra capaciteit BOA's Het Rijk heeft structurele middelen beschikbaar gesteld voor handhaving en veiligheid om o.m. (wijk)agenten en BOA’s in de openbare ruimte te vergroten. Vooruitlopend op nog op te stellen beleid en te nemen maatregelen oormerken wij voorlopig deze middelen. - Inburgering De bedragen voor de nieuwe wet Inburgering zijn voorheen steeds geoormerkt omdat dit een taakmutatie is. In 2022 is nog een structureel bedrag toegevoegd voor de leerbaarheidstoets. Deze oormerken wij weer. Administratieve correcties - Stelpost loon- en prijsstijgingen Onderdeel van de gestegen accressen is compensatie voor gestegen lonen en prijzen.

Voor 2022 achten wij het niet noodzakelijk deze te oormerken, omdat we verwachten nog ruim voldoende in de bestaande stelpost beschikbaar hebben. - Stelpost WOZ-waarden We nemen, zoals we de afgelopen jaren ook hebben gedaan, een stelpost op voor de waardeontwikkeling WOZ. De inkomstenmaatstaven uit de meicirculaire gaan nog uit van peildatum 1-1-2020. In augustus 2022 wordt de WOZ-waarde geactualiseerd. We gaan uit van deze actuele cijfers, omdat we nu al weten dat dit resulteert in een neerwaartse bijstelling in de septembercirculaire 2022. - Stelpost leerlingen VO We hebben in de tussentijdse rapportage voorjaar 2022, die nu aan u voorligt, een stelpost opgenomen voor een hoger aantal leerlingen voortgezet onderwijs. In deze meicirculaire is deze stelpost gedeeltelijk gerealiseerd, waardoor wij deze gedeeltelijk tegenboeken. Hoe te verwerken in de begroting 2022 Graag zouden wij bovenstaande bedragen nog aanpassen in de 10e begrotingswijziging en daartoe een beslispunt toevoegen in het raadsvoorstel ten behoeve van de besluitvormende raadsvergadering. Dit kunt u tijdens de oordeelsvormende raadsvergadering aan ons meegeven. Het begrotingssaldo 2022 wordt daarmee dan weer positief: Begrotingssaldo

2022

Prognose saldo begroting 2022 inclusief concept tussentijdse rapportage

-454.757

Resultaat meicirculaire 2022

1.037.350

Saldo na tussentijdse rapportage voorjaar 2022 inclusief meicirculaire

582.593

(- is nadeel, + is voordeel)

Alternatief is om de begroting pas te wijzigen bij de 2e tussentijdse rapportage, die in de bestuurlijke planning voor december 2022 op de agenda staat.

pagina 2 van 4 REFNUMBER

Gevolgen van de meicirculaire 2022 voor 2023 tot en met 2026 De tussentijdse rapportage betreft alleen de lopende begroting 2022, dus de financiële gevolgen verwerken we altijd incidenteel. De meicirculaire verstrekt informatie tot en met 2027. Dit is natuurlijk wel relevant voor het proces van de begroting 2023-2026 waarmee we al bezig zijn. Het accres laat een forse verhoging zien, maar alleen voor de jaren 2022 tot en met 2025. Vanaf 2026 is erg onzeker wat structureel beschikbaar is. Dat geldt niet alleen voor Nuenen, maar voor alle Nederlandse gemeenten. De volgende factoren spelen daarbij een rol. Herijking In de meicirculaire is vanaf het jaar 2023 de herijking van het gemeentefonds verwerkt. Hiervoor geldt een ingroeipad van 3 jaar. Het maximale positieve of negatieve effect is in 2023 € 7,50 per inwoner en in 2024 en 2025 tweemaal € 15,- per inwoner, cumulatief € 37,50. Voor Nuenen geldt het maximale negatieve effect in 2025 van € 37,50 per inwoner, net als voor de andere Dommelvalleigemeenten. Het is nog niet bekend wat na 2025 met deze herijking gaat gebeuren. Voorlopig zijn de bedragen 2025 in deze meicirculaire structureel doorgetrokken. Accresmethodiek Vanaf 2026 wordt de normeringmethodiek aangepast. In 2026 wordt nog wel een compensatie voor loon- en prijsontwikkeling gegeven maar het “samen trap op en trap af” systeem wordt niet meer toegepast.

Hoe de nieuwe systematiek er vanaf 2026 uit gaat zien is nu nog niet bekend. Opschalingskorting De oploop van de opschalingskorting is geschrapt voor de duur van de kabinetsperiode. Dit betekent dat de opschalingskorting zoals die al in onze berekeningen was opgenomen in de jaren 2022 t/m 2025 een voordeel geeft. Vanaf 2026 vervalt dit voordeel en blijft de opschalingskorting van cumulatief € 975 miljoen staan. Het samenvattend overzicht van de meicirculaire is voor 2023 tot en met 2026 als volgt: Gemeentefonds

2023

2024

2025

2026

4.018.409

4.324.833

5.049.800

2.149.864

Oormerken: Taakmutatie: extra capaciteit BOA's Taakmutatie: inburgering

32.751 8.340

32.751 8.340

32.751 8.340

32.751 8.340

Totaal te oormerken

41.091

41.091

41.091

41.091

1.444.735 577.894 175.000 -52.000 912.000

2.139.056 855.622 175.000 -52.000

2.506.642 1.002.657 175.000 -52.000

1.985.773

919.689

1.166.065

1.376.410

0

Verschil december - septembercirculaire 2021 (+ is meer, - is minder)

Administratieve correcties (stelposten): Stelpost loon- en prijsstijgingen Stelpost onderuitputting Rijk Stelpost WOZ-waarden Actualisatie stelpost BCF-plafond Realisatie stelpost jeugd Resultaat mei 2022 t.o.v. december 2021: (+ is voordeel, - is nadeel)

175.000 -52.000

Oormerken Zie hierboven bij 2022. Structureel betreft het alleen de BOA’s en de Wet inburgering.

pagina 3 van 4 REFNUMBER

Voor de onderdelen Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen worden in deze circulaire al indicatieve bedragen genoemd, maar deze worden pas beschikbaar gesteld bij de septembercirculaire. Administratieve correcties - Stelpost loon- en prijsstijgingen Onderdeel van de gestegen accressen is compensatie voor gestegen lonen en prijzen. Onze begroting is nu gebaseerd op te lage indexcijfers1. Daarom nemen wij een aanvullende stelpost voor loon- en prijsontwikkelingen op. We gaan daarbij uit van een voorzichtig scenario. - Stelpost onderuitputting Rijk Het coalitieakkoord Rutte IV is verwerkt in deze circulaire, evenals de effecten van de Voorjaarsnota. Daar zitten hogere rijksuitgaven in als gevolg van defensie, opvang vluchtelingen, inflatie, koppeling AOW. Dat geeft ook flink hogere accressen. De accressen zijn nu zo hoog dat we daar met scepsis naar kijken. We volgen hierbij het advies van externe deskundigen om nu vanuit voorzichtigheidsprincipe met 20% onderuitputting rekening te houden. Deze onderuitputting ramen we voor de jaren 2023 t/m 2025. - Stelpost WOZ-waarden We nemen, zoals we de afgelopen jaren ook hebben gedaan, een stelpost op voor de waardeontwikkeling WOZ. De inkomstenmaatstaven uit de meicirculaire gaan nog uit van peildatum 1-1-2020. In augustus 2022 wordt de WOZ-waarde geactualiseerd.

We gaan uit van deze actuele cijfers, omdat we nu al weten dat dit resulteert in een neerwaartse bijstelling in de septembercirculaire 2022. - Stelpost BCF-plafond De ruimte onder het plafond BTW-Compensatiefonds (BCF) was groter geworden in 2021, doordat gemeenten in 2021 minder gedeclareerd hebben bij het BCF. Voor de begroting 2023-2026 mogen de gemeenten maximaal uitgaan van de afrekening van 2021. Omdat de provinciaal toezichthouders hebben geadviseerd om voorzichtig te zijn met het opnemen van dit bedrag als algemeen dekkingsmiddel ramen we hiervan niet 100% maar 75%. - Stelpost jeugd Voor de jaren 2023 tot en met 2028 was afgesproken (tussen Rijk, VNG en provincies) dat de gemeenten een stelpost van 75% mochten opnemen in de begroting van nog te ontvangen compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. De compensatie 2023 is nu echter volledig gegeven, dus 100%. Dit bedrag is nu verwerkt in de meicirculaire en de geraamde stelpost laten we daarmee vervallen. Voor de jaren 2024 en volgende ramen we nog op dezelfde manier een stelpost van 75% (ongewijzigd). De bedragen in bovenstaande tabel nemen wij rechtstreeks op in de primaire begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026. Hierover neemt u in november een besluit. Tot slot benadrukken wij nogmaals dat we adviseren voorzichtig om te gaan met de positieve bedragen.

Aangezien onduidelijk is hoe de nieuwe systematiek van het gemeentefonds uitpakt vanaf 2026 is er mogelijk geen ruimte voor nieuwe investeringen of structureel nieuw beleid. Bij de begroting gaan we, in samenwerking met de audit commissie, met een trendanalyse meer duiding geven aan scenario’s, risico’s en consequenties voor investeringen.

1 De huidige stelposten voor loon – en prijsontwikkeling in onze begroting zijn gebaseerd op

inflatiecijfers uit de Macro Economische Verkenningen van najaar 2021 (conform de financiële verordening); de meicirculaire is nu gebaseerd op inflatiecijfers van het Centraal Economisch Plan van voorjaar 2022 en daarmee iets actueler. pagina 4 van 4 REFNUMBER