2022-50 Bijlage Stappenplan integriteitstoets kandidaat-wethouders 2022
Tekst van het document
1
Stappenplan benoeming wethouders (inclusief integriteitstoets) - gemeente Nuenen 2022 1.
De burgemeester en de griffier informeren afdelingsvoorzitters/fractievoorzitters van de politieke partijen die deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen voorafgaand aan de verkiezingen over dit stappenplan. De politieke partijen zijn zelf verantwoordelijk voor de verkiezingslijst en de kandidaat-wethouders die zij voordragen. Aandachtspunten voor informatiebijeenkomst: • De rol van de burgemeester in het kader van de integriteitbevordering is uitsluitend procesmatig van aard. • Wat betreft de kandidaat-wethouders worden besproken (zie bijlage 2): o de benoembaarheidsvereisten; o de nevenfuncties; o de onverenigbare of verboden handelingen; o de onverenigbare functies. • Het verzoek is om de namen van de kandidaat-wethouders tijdig door te geven aan de burgemeester. • De raad stelt een commissie ‘Benoeming wethouders’ in. • De burgemeester (evt. met ambtelijke ondersteuning) heeft met de kandidaatwethouders een gesprek over bestuurlijke integriteit. • Na dit gesprek heeft de kandidaat-wethouder een gesprek met een onderzoeker van het extern bureau dat het screeningsonderzoek integriteit uitvoert. • Na dit gesprek met de kandidaat-wethouder wordt een screeningsonderzoek integriteit uitgevoerd door een extern bureau.
• In verband met dit screeningsonderzoek wordt de kandidaat-wethouder gevraagd om naar het gesprek met de burgemeester en het gesprek met het extern bureau het volgende mee te nemen: o Verklaring omtrent gedrag (VOG), profiel Politieke Ambtsdrager ▪ Aan te vragen bij de gemeente waarin kandidaat woonachtig is. In de gemeente Nuenen kan dit via de gemeentelijke website (Verklaring omtrent het gedrag (VOG) | Gemeente Nuenen) of aan de balie. Er moet leges betaald worden en de VOG krijgt de kandidaat thuis gestuurd. De aanvraag wordt behandeld door het Centraal Orgaan Verklaring Omtrent het Gedrag (COVOG). Dit is onderdeel van de Dienst Justis van het Ministerie van Justitie. Zie www.justis.nl Let op de termijn: er is een spoedprocedure met een doorlooptijd van 5 dagen. Het is wenselijk de spoedprocedure te volgen. o Optioneel een Kredietoverzicht van Stichting BKR ▪ Kandidaat-wethouder kan zijn/haar registratie online gratis inzien. Een andere optie is via een aanvraagformulier (te downloaden vanaf website). Aan het toesturen van een gewaarmerkte kredietoverzicht zijn kosten verbonden. Houd hierbij rekening met een termijn van enkele dagen. Zie www.bkr.nl
Stappenplan benoeming wethouders na integriteitstoets Nuenen 2021
2
----2.
GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN
-----
De gemeenteraad stelt een commissie ‘Benoeming wethouders’ in. Deze commissie verricht onderzoek naar de benoembaarheid van kandidaat-wethouders en adviseert de gemeenteraad hierover schriftelijk. In het kader van het onderzoek wordt gekeken of de kandidaat-wethouder voldoet aan de volgende vereisten: • Benoembaarheidsvereisten (artikel 36a Gemeentewet); • Onverenigbare functies (artikel 36b Gemeentewet) • Nevenfuncties (artikel 41b, 3e en 4e lid Gemeentewet) • Verboden handelingen (artikel 41c, 1e lid, Gemeentewet) • Beschikbaarheid Verklaring omtrent het gedrag Deze commissie bestaat uit drie raadsleden. De vergaderingen van de commissie zijn niet openbaar.
3.
De kandidaat-wethouder verstrekt documenten en informatie die nodig zijn voor de door de commissie te verrichten toetsing (zie punt 2) aan de burgemeester, het extern bureau en de commissie ‘Benoeming wethouders’. Het gaat daarbij om de volgende documenten waaruit moet blijken dat de voorgedragen kandidaat-wethouder voldoet aan de vereisten van het wethouderschap. In het kader van de geloofsbrieven gaat het om: • Formulier betreffende mededeling openbare betrekkingen (getekend) • Formulier betreffende mededeling nevenfuncties (getekend) • VOG De kandidaat-wethouder maakt bovendien alle overige door hem/haar in dat verband relevant geachte informatie aan de burgemeester, het externe bureau en de commissie kenbaar. De kandidaat-wethouder heeft de mogelijkheid om in de gesprekken met de burgemeester, de commissie en/of het externe bureau de documenten en de aangedragen informatie mondeling toe te lichten.
4.
De burgemeester schakelt een extern bureau in dat een screeningsonderzoek integriteit (i.c. risicoanalyse) uitvoert op de kandidaat-wethouders. De commissie ‘Benoeming wethouders’ betrekt de eindconclusies het onderzoek in haar advies. De burgemeester brengt over het eindresultaat van het onderzoek verslag uit aan de gemeenteraad. De risicoanalyse en de eindconclusies zijn niet openbaar.
5.
De burgemeester heeft, eventueel in bijzijn van ambtelijke ondersteuning, een gesprek met de kandidaat-wethouders en bespreekt daarin de onderwerpen opgenomen in bijlage 2. Aan de kandidaat-wethouder wordt gevraagd of hij instemt met het screeningsonderzoek integriteit door een extern bureau. Tijdens het gesprek overhandigt de kandidaat-wethouder de VOG aan de burgemeester.
6.
Na het gesprek met de burgemeester heeft de kandidaat-wethouder een gesprek met het extern bureau dat het screeningsonderzoek integriteit doet. De kandidaat-wethouder overhandigt de VOG en eventueel het kredietoverzicht van BKR aan de onderzoeker van het extern bureau. Stappenplan benoeming wethouders na integriteitstoets Nuenen 2021
3
7.
Het screeningsonderzoek integriteit wordt in opdracht van de burgemeester uitgevoerd door een extern bureau. Het bureau vraagt de kandidaat-wethouder vragenlijsten in te vullen betreffende financiële belangen, functies, nevenfuncties en persoonlijke omstandigheden e.d. De onderzoeker maakt op basis van de aan hem verstrekte informatie en andere informatie die hij zelf vergaart, zoals de informatie uit open bronnenonderzoek, een risicoanalyse. De onderzoeker bespreekt deze analyse met de mogelijke maatregelen om eventuele risico’s te beheersen, met de kandidaatwethouder. De risicoanalyse wordt uitsluitend aan de kandidaat-wethouder en aan de burgemeester (in zijn rol als opdrachtgever) verstrekt. De kandidaat-wethouder kan zich op basis daarvan terugtrekken als kandidaat of zich bereid tonen over te gaan tot het nemen van risicobeheersende maatregelen (afstoten van financieel belang o.i.d.), indien van toepassing. De onderzoeker informeert de burgemeester en de commissie ‘Benoeming wethouders’ over de eindconclusies van het onderzoek, met uitsluitend voor de benoembaarheid relevante bevindingen, en, indien relevant, over de aanbevelingen voor de te nemen maatregelen en stappen om eventuele risico’s te beheersen.
8.
De burgemeester heeft, eventueel in bijzijn van ambtelijke ondersteuning, een gesprek met de kandidaat-wethouder indien óf de burgemeester óf de kandidaat-wethouder daartoe aanleiding ziet gezien de eindconclusies en eventuele aanbevelingen uit het screeningsonderzoek integriteit.
9.
Optioneel: De burgemeester komt terug bij de afdelingsvoorzitters/fractievoorzitters, indien de uitkomsten van het screeningsonderzoek integriteit daartoe aanleiding geven of een VOG niet kan worden overlegt.
10.
De burgemeester brengt over het eindresultaat van het onderzoek verslag uit aan de gemeenteraad.
11.
De commissie ‘Benoeming wethouders’ verricht onderzoek naar de benoembaarheid van kandidaat-wethouders op basis van de door de kandidaat-wethouder aangeleverde informatie. Bij dit onderzoek worden de eindconclusies van het screeningsonderzoek integriteit betrokken. Indien uit het screeningsonderzoek integriteit naar voren komt dat het wenselijk is dat de kandidaat-wethouder risicobeheersende maatregelen treft, maken de kandidaatwethouder en de commissie ‘Benoeming wethouders’ daarover afspraken. Deze afspraken worden in verband met de gewenste transparantie zo mogelijk vermeld in het advies van de commissie aan de gemeenteraad.
12.
Op basis van de beoordeelde informatie formuleert de commissie ‘Benoeming wethouders’ een schriftelijk, beargumenteerd advies aan de gemeenteraad ten aanzien van de benoembaarheidvan de voorgedragen wethouder(s). Indien de commissie niet unaniem is in zijn oordeel, wordt hiervan melding gemaakt in het advies.
13.
Het advies van de commissie ‘Benoeming wethouders’ wordt samen met een raadsvoorstel Benoemen en beëdigen wethouders ter besluitvorming geagendeerd voor een raadsvergadering.
Stappenplan benoeming wethouders na integriteitstoets Nuenen 2021
4
Bijlage 1 Stappenplan benoeming wethouders in hoofdlijnen - Coalitiepartijen dragen kandidaat-wethouders voor - Instelling commissie ‘Benoeming wethouders’ door de gemeenteraad - Kandidaat-wethouders hebben gesprek met eerst burgemeester en daarna extern bureau - Screeningsonderzoek integriteit extern bureau - Advies extern bureau - Besluit kandidaat-wethouders om kandidaat-wethouder te blijven - Optioneel: Gesprek kandidaat-wethouder met zowel burgemeester als fractievoorzitters - Burgemeester en commissie ‘Benoeming wethouders’ hebben gesprek met kandidaat-wethouders en het externe bureau over advies extern bureau en de ontvangen stukken van de kandidaat-wethouder - Terugkoppeling resultaten integriteitsonderzoek naar de gemeenteraad (en voordracht nieuwe kandidaten) - Onderzoek commissie ‘Benoeming wethouders’ - Advies commissie ‘Benoeming wethouders’ aan gemeenteraad - Benoeming door gemeenteraad
Stappenplan benoeming wethouders na integriteitstoets Nuenen 2021
5
Bijlage 2 gespreksonderwerpen gesprek burgemeester met kandidaat-wethouders (stap 5) A. Inleiding -
uitleggen van de procedure / stappenplan reden gesprek belang VOG, kredietoverzicht BKR en screeningsonderzoek integriteit en risicoanalyse
B. Benoembaarheidsvereisten (art. 36a juncto 10 Gemeentewet) -
-
EU onderdaan of over een geldige verblijfstitel beschikken ingezetene van de gemeente o mogelijkheid van ontheffing door de gemeenteraad gedurende één jaar met in bijzondere gevallen mogelijkheid van verlenging met telkens één jaar minimaal 18 jaar niet uitgesloten van kiesrecht geen wethouder in een andere gemeente
C. Nevenfuncties (art. 41b Gemeentewet) -
Een wethouder vervult geen nevenfuncties waarvan de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van zijn ambt als wethouder Een wethouder meldt zijn voornemen tot aanvaarding van een nevenfunctie aan de gemeenteraad Een wethouder maakt zijn nevenfuncties openbaar door ter inzagelegging op het gemeentehuis Een wethouder die zijn ambt niet in deeltijd vervult, maakt tevens de inkomsten uit nevenfuncties openbaar (jaarlijks achteraf uiterlijk per 1 april)
D. Onverenigbare of verboden handelingen (art. 41c juncto 15 Gemeentewet) -
Een wethouder mag niet a.
als advocaat of adviseur in geschillen werkzaam zijn ten behoeve van de gemeente of het gemeentebestuur dan wel ten behoeve van de wederpartijvan de gemeente of het gemeentebestuur;
b.
als gemachtigde in geschillen werkzaam zijn ten behoeve van de wederpartij van de gemeente of het gemeentebestuur;
c.
als vertegenwoordiger of adviseur werkzaam zijn ten behoeve van derden tot het met de gemeente aangaan van: 1e. overeenkomsten als bedoeld in onderdeel d; 2e. overeenkomsten tot het leveren van onroerende zaken aan de gemeente; Stappenplan benoeming wethouders na integriteitstoets Nuenen 2021
6
d.
rechtstreeks of middellijk een overeenkomst aangaan betreffende: 1e. het aannemen van werk ten behoeve van de gemeente; 2e. het buiten dienstbetrekking tegen beloning verrichten van werkzaamheden ten behoeve van de gemeente; 3e. het leveren van roerende zaken anders dan om niet aan de gemeente; 4e. het verhuren van roerende zaken aan de gemeente; 5e. het verwerven van betwiste vorderingen ten laste van de gemeente; 6e. het van de gemeente onderhands verwerven van onroerende zaken of beperkte rechten waaraan deze zijn onderworpen; 7e. het onderhands huren of pachten van de gemeente. Gedeputeerde Staten kunnen ontheffing verlenen van het bepaalde onder d.
E. Onverenigbare functies (art. 36b Gemeentewet) -
Een wethouder is niet tevens: a. minister; b. staatssecretaris; c. lid van de Raad van State; d. lid van de Algemene Rekenkamer; e. Nationale ombudsman; f. substituut-ombudsman als bedoeld in artikel 9, eerste lid, van de Wet Nationale ombudsman; g. commissaris van de Koning; h. gedeputeerde; i. secretaris van de provincie; j. griffier van de provincie; k. lid van de rekenkamer van de provincie waarin de gemeente waar hij wethouder is, is gelegen; l. lid van de raad van een gemeente; m. burgemeester; n. lid van de rekenkamer; o. ombudsman of lid van de ombudscommissie als bedoeld in artikel 81p, eerste lid; p.
ambtenaar, in dienst van die gemeente of uit andere hoofde aan het gemeentebestuur ondergeschikt;
q.
ambtenaar, in dienst van de Staat of de provincie, tot wiens taak behoort het verrichten van werkzaamheden in het kader van het toezicht op de gemeente; functionaris die krachtens de wet of een algemene maatregel van bestuur het gemeentebestuur van advies dient.
r.
- Voor combinatie raadslid – wethouder (zie l.) geldt een overgangsperiode - Voor combinatie ambtenaar – wethouder (zie p.) geldt uitzondering voor: Stappenplan benoeming wethouders na integriteitstoets Nuenen 2021
7
F.
a.
ambtenaar van de burgerlijke stand
b.
vrijwilliger of ander persoon die uit hoofde van een wettelijke verplichting niet bij wijze van beroep hulpdiensten verricht
Eed of verklaring en belofte afleggen (artikel 41a Gemeentewet) - Aangeven of de eed of de verklaring en belofte zal worden afgelegd - Belang van de eed of de verklaring en belofte: ▪ rechtstreeks of middellijk geen gift of gunst gegeven of beloofd te hebben; ▪ om iets in het ambt van wethouder te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, geen geschenk of belofte aangenomen of te zullen aannemen; ▪ wetten nakomen; ▪ plichten als wethouder naar eer en geweten vervullen.”
G.
Screeningsonderzoek integriteit -
H.
Zie stap 7 van het stappenplan Vraag of kandidaat-wethouder aan dit onderzoek wil meewerken
Andere zaken van belang - Vraag of er kwesties / gebeurtenissen zijn uit het verleden die voor derden aanleiding kunnen geven om daarmee naar buiten te komen (chantabel) - Eventueel zaken die spelen in de financiële sfeer, relatiesfeer (privé / vriendenkring) - De volledige rapportage van het extern bureau dat het screeningsonderzoek integriteit uitvoert wordt eerst aan kandidaatwethouder beschikbaar gesteld en daarna aan de burgemeester in zijn rol als opdrachtgever voor het onderzoek. - De eindconclusies van het onderzoek, met uitsluitend voor de benoembaarheid relevante bevindingen, en, indien relevant, over de aanbevelingen voor de te nemen maatregelen en stappen om eventuele risico’s te beheersen (verkorte versie) wordt gedeeld met de griffier en de commissie “Benoeming wethouders’. - De burgemeester doet van het onderzoek verslag aan de gemeenteraad. - De commissie ‘Benoeming wethouders’ brengt advies uit aan de gemeenteraad (i.c. bijlage bij een raadsvoorstel) en de gemeenteraad benoemt de wethouders in een raadsvergadering.
Stappenplan benoeming wethouders na integriteitstoets Nuenen 2021