2022-39 RV Bijlage 1 - Gewijzigd Chw-bestemmingsplan Herijking Nuenen-West - Toelichting

Herijking Nuenen West

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

Inhoudsopgave

Toelichting

3

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 De aanleiding voor dit Chw-bestemmingsplan 1.2 Nuenen West en de Crisis- en herstelwet 1.3 Ligging en begrenzing van het plangebied 1.4 Vigerende ruimtelijke plannen 1.5 Leeswijzer 1.6 Herstelbesluit

4 4 4 5 6 6 6

Hoofdstuk 2 Huidige situatie plangebied en omgeving 2.1 Landschap en cultuurhistorie 2.2 Uitwerkingsplannen binnen het plangebied

8 8 9

Hoofdstuk 3 Planbeschrijving 3.1 Ruimtelijke structuur en fasering 3.2 Stedenbouwkundige opzet 3.3 Functionele structuren 3.4 Duurzaamheid

13 13 14 21 22

Hoofdstuk 4 Beleidskader 4.1 Rijksbeleid 4.2 Provinciaal en regionaal beleid 4.3 Gemeentelijk beleid

23 23 29 37

Hoofdstuk 5 Omgevingsaspecten 5.1 Akoestiek 5.2 Archeologie en cultuurhistorie 5.3 Bodem 5.4 Luchtkwaliteit 5.5 Ecologie 5.6 Externe veiligheid 5.7 Waterparagraaf 5.8 Bedrijven en milieuzonering 5.9 Leefomgevingskwaliteit 5.10 Vormvrije m.e.r-beoordeling

42 42 46 49 51 54 57 64 68 77 81

Hoofdstuk 6 Juridische planbeschrijving 6.1 Beschrijving in hoofdlijnen 6.2 De bestemmingen 6.3 Algmene regels

82 82 82 84

Hoofdstuk 7

86

Economische uitvoerbaarheid

Hoofdstuk 8 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 8.1 Algemeen 8.2 Inspraak en overleg 8.3 Vaststelling Chw-bestemmingsplan

2

87 87 87 87

Inhoudsopgave (vastgesteld)

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

Toelichting

Toelichting (vastgesteld)

3

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

De aanleiding voor dit Chw-bestemmingsplan

Op 24 april 2008 heeft de gemeenteraad van Nuenen het bestemmingsplan Uitbreidingsplan Nuenen-West vastgesteld, door middel van een uitwerkingsplicht. Dit uitbreidingsplan voorziet in de bouw van 1.5751 woningen aan de westzijde van Nuenen. In het bestemmingsplan zijn geen directe bouwtitels opgenomen. Er dient eerst een uitwerkingsplan opgesteld te worden, voordat er gebouwd kan worden. In de afgelopen jaren zijn er drie uitwerkingsplannen vastgesteld: twee woningbouwplannen tegen de zuidzijde van de Europalaan en een uitwerkingsplan voor de vestiging van een basisschool. In paragraaf 2.2 wordt verder ingegaan op de vastgestelde uitwerkingsplannen en de wijze waarop deze in het onderhavig bestemmingsplan worden opgenomen. Voor de resterende delen is geen uitwerkingsplan vastgesteld of in procedure gebracht. Wel zijn verschillende omgevingsvergunningen in het plangebied verleend. Met een beheersverordening (vastgesteld op 22 februari 2018) is het planologisch regime waaronder woningen gebouwd zijn of kunnen worden verankerd. Er is de behoefte om de uitgangspunten en regels van het Uitbreidingsplan aan te passen aan de wensen en mogelijkheden van nu. De crisisjaren na de vaststelling van het vigerende plan hebben duidelijk gemaakt dat de mogelijkheden van ontwikkelaars en de vraag van de markt binnen een planperiode sterk kunnen veranderen.

Het Uitbreidingsplan biedt niet voldoende flexibiliteit om met deze veranderende omstandigheden om te gaan. Hierdoor is slechts een klein gedeelte van het plangebied middels een uitwerkingsplan (vervangen door de bovengenoemde beheersverordening) tot stand gekomen. Met het nieuwe bestemmingsplan wil de gemeente wel die ruimte (flexibiliteit) bieden en een plan vaststellen dat ook aansluit bij de toekomstige markt. Dit is de reden dat het plan ook aangemeld is voor de Crisis- en herstelwet (Chw).

1.2

Nuenen West en de Crisis- en herstelwet

Het Chw-bestemmingsplan Nuenen West betreft een omvangrijk woningbouwprogramma, waarvan een groot gedeelte nog uitgewerkt moet worden. De verwachte looptijd van het project is langer dan de gebruikelijke planperiode voor een bestemmingsplan van tien jaar. Vanwege deze lange doorlooptijd heeft de gemeente Nuenen het plan als experiment aangemeld onder de Crisis- en herstelwet. De Crisis- en herstelwet (in samenhang met artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet) biedt een aantal experimenteermogelijkheden. Voor dit bestemmingsplan maakt de gemeente gebruik van onderstaande mogelijkheden: De status van experiment biedt de gemeente de mogelijkheid om te experimenteren met het stellen van regels waarvan de uitleg afhankelijk gesteld kan worden van beleidsregels (die al dan niet speciaal voor het bestemmingsplan opgesteld zijn). Door middel van open normen (de normen geven hoofdlijnen en worden per specifieke omstandigheid bepaald) wordt een relatie met de beleidsregels gelegd. Invulling van de open normen vindt plaats door middel van beleidsregels, gekoppeld aan het omgevingsplan. Beleidsregels kunnen het handelen van de overheid consistenter maken en maken duidelijk hoe het bevoegd gezag een bevoegdheid concreet moet toepassen.

Verder biedt de aanmelding als experiment onder de Crisis- en herstelwet de mogelijkheid om de gemeenteraad te optie te geven om criteria vast te stellen die worden toegepast bij de beoordeling van de verschijningsvorm van bouwwerken waarvoor een omgevingsvergunning wordt aangevraagd en die criteria op te nemen in het bestemmingsplan. Op die manier kan getoetst worden of de beeldkwaliteit van nieuwe bebouwing past bij de beeldkwaliteit die in het plangebied beoogd wordt. Tevens wordt de mogelijkheid geboden om (onderdelen van) het bestemmingsplan te wijzigen door de raad aan het college van burgemeester en wethouders te delegeren. Op die manier wordt meer vrijheid geboden dan in relatief stringente uitwerkings- en wijzigingsplannen zoals bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening, waarbij het college van burgemeester en wethouders het bestemmingsplan ook op onderdelen kan wijzigen. Daarbij wordt het aan de gemeenteraad overgelaten om te bepalen wat en in welke mate gedelegeerd wordt. Het gebruik van deze experimenteermogelijkheden zorgt ervoor dat de gemeente vooruit kan lopen op de

4

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Herijking Nuenen West komst van de Omgevingswet. Het plan voor Nuenen West is opgenomen in de zestiende tranche van de Crisis- en herstelwet. Naast de mogelijkheid om te experimenteren met nieuwe regelgeving in voorbereiding op de Omgevingswet, biedt de Crisis- en herstelwet ook procedurele voordelen met een versnelde doorlooptijd bij de Raad van State. In paragraaf 4.1.4 wordt toegelicht wat de aanmelding bij de Crisis- en herstelwet betekent voor dit project.

1.3

Ligging en begrenzing van het plangebied

In figuur 1.1 is de begrenzing van het plangebied opgenomen. Het gebied bestaat uit twee delen: ten noorden van de Europalaan, tot aan Boord en de grens met het tuincentrum en ten zuiden van de Europalaan, omsloten door de Vorsterdijk, Wettenseind, het Poelakkerpad en de grenzen van het bedrijventerrein Berkenbos en Pinckart.

Figuur 1.1 Ligging en begrenzing van het plangebied (blauw gekleurd)

Het plangebied ligt tussen Nuenen en Eindhoven in en wordt doorkruist door de Europalaan, die Nuenen met Eindhoven verbindt. Tussen het stedelijk gebied van de twee gemeenten ligt het beekdal van de beek de Dommel, het natuurgebied rond de Dommel. Het gebied wordt op dit moment voornamelijk voor agrarische doeleinden gebruikt, met verspreid over het gebied verschillende woningen. Direct ten zuiden van de Europalaan is een deel van de nieuwe woonwijk reeds gebouwd en bewoond. In het oorspronkelijke bestemmingsplan uit 2008 zijn de locatie van het tuincentrum aan de Kapperdoesweg en de Europalaan ook opgenomen binnen het plangebied. Op de locatie van het tuincentrum was op dat moment woningbouw voorzien. Op 18 december 2014 is het bestemmingsplan 'Kapperdoes' vastgesteld. Met dit bestemmingsplan werd het tuincentrum ingepast in het gebied en was woningbouw direct ten noorden van het tuincentrum voorzien. Tegen dit bestemmingsplan werd beroep ingesteld. Naar aanleiding van de procedure bij de Raad van State is op 18 februari 2016 een gewijzigd bestemmingsplan 'Kapperdoes' in werking getreden. Op 29 juni 2016 is dit gewijzigde bestemmingsplan na uitspraak van de Raad van State onherroepelijk geworden waarna de woonbestemming in werking

Toelichting (vastgesteld)

5

bestemmingsplan Herijking Nuenen West trad. Voor het tuincentrum is op 9 februari 2017 een nieuw bestemmingsplan vastgesteld waar geen beroep tegen ingesteld is. Met de vaststelling van deze twee separate bestemmingsplan zijn het tuincentrum en de woonbestemming ingepast in Nuenen West. Ook het tussengelegen gedeelte van de Europalaan maakt deel uit van het vigerend bestemmingsplan. Mede vanwege de realisatie van een Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) tussen het centrum van Eindhoven en de omliggende gemeente is er in maart 2015 een nieuw bestemmingsplan voor de Europalaan vastgesteld. De weg is opnieuw ingericht, waarbij ook rekening gehouden is met de toename van de verkeersintensiteiten door de ontwikkeling van Nuenen West en de ontsluiting van de wijk via de Europalaan. Ook deze weg wordt buiten het plangebied van het nieuwe bestemmingsplan gelaten.

1.4

Vigerende ruimtelijke plannen

Momenteel vigeren de volgende bestemmingsplannen binnen het plangebied van dit Chw-bestemmingsplan Herijking Nuenen West: Uitbreidingsplan Nuenen West, vastgesteld d.d. 24 april 2008; Uitbreidingsplan Nuenen West, Uitwerkingsplan 1, vastgesteld d.d. 1 november 2011; Uitbreidingsplan Nuenen West, Uitwerkingsplan 2, vastgesteld d.d. 7 november 2017; Beheersverordening deelgebied 1 en 2 Nuenen-West, vastgesteld d.d. 22 februari 2018; Uitbreidingsplan Nuenen West, Uitwerkingsplan 3, vastgesteld 12 juni 2018.

1.5

Leeswijzer

De toelichting van dit Chw-bestemmingsplan omschrijft in hoofdstuk 2 eerst de huidige situatie van het plangebied en omgeving. Hierbij komt het huidige landschap aan bod in het plangebied en de uitwerkingsplannen, die reeds zijn opgesteld, vastgesteld of deels uitgevoerd. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 het plan voor Nuenen-West behandeld. Dit plan wordt in hoofdstuk 4 getoetst aan de verschillende beleidsdocumenten, die op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau gelden voor Nuenen-West. In hoofdstuk 5 komen de verschillende omgevingsaspecten, zoals bodem, water, lucht en geluid aan bod. Voor ieder aspect wordt aangegeven of er een belemmering is voor de ontwikkeling van Nuenen-West en hoe hier mee om kan worden gegaan. De juridische planbeschrijving is het onderwerp van hoofdstuk 6, waarna de toelichting wordt afgesloten met de economische (hoofdstuk 7) en maatschappelijke (hoofdstuk 8) uitvoerbaarheid.

1.6

Herstelbesluit

Op 29 april 2021 heeft de gemeenteraad van Nuenen het Chw-bestemmingsplan 'Herijking Nuenen West' gewijzigd vastgesteld. Bij besluit van 29 april 2021 heeft de gemeenteraad ook het exploitatieplan 'Herijking Nuenen West' en de beleidsregels 'Chw-bestemmingsplan Herijking Nuenen West' gewijzigd vastgesteld.

Tegen het vaststellingsbesluit is door een aantal partijen beroep ingesteld. Drie beroepsgronden die in één of meerdere van deze beroepen worden aangedragen leiden tot de noodzaak een zogenoemd herstelbesluit voor te bereiden teneinde de planologisch-juridische regeling voor Nuenen West in lijn te brengen met deze drie beroepsgronden. Dit herstelbesluit wijzigt het bestemmingsplan 'Herijking Nuenen West' zoals dat op 29 april 2021 vastgesteld is. In bijlage 33 wordt toegelicht hoe deze wijzigingen vorm zijn gegeven.

Het herstelbesluit vindt een grondslag in artikel 6:19 van de Algemene wet bestuursrecht. Dat artikel voorziet namelijk in een regeling die onnodige vertraging in een procedure voorkomt door een besluit te nemen waarmee geconstateerde omissies in een eerder besluit hersteld worden. Dit eerdere besluit is in dit geval het Chw-bestemmingsplan 'Herijking Nuenen West'. Het herstelbesluit heeft betrekking op vier onderwerpen:

6

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Herijking Nuenen West 1. Beleidsregels: In een aantal beroepschriften wordt aangevoerd dat het Chw-bestemmingsplan 'Herijking Nuenen West' door verwijzingen naar beleidsregels in de planregels in strijd is met de rechtszekerheid. Hoewel het opnemen van verwijzingen naar beleidsregels in een bestemmingsplan toegestaan is, zijn naar aanleiding van de beroepen die betrekking hebben op de beleidsregels zowel in het Chw-bestemmingsplan als in de beleidsregels wijzigingen doorgevoerd die de rechtszekerheid vergroten. Deze wijzigingen bestaan uit het verplaatsen van bepalingen uit de beleidsregels 'stedenbouwkundige kwaliteit' en 'kwalitatief woningprogramma' naar de regels van het Chw-bestemmingsplan alsmede uit het verduidelijken van de voorwaarden in de beleidsregels 'kleinschalige andere functies', en 'water'. Tevens is in de regels van het Chw-bestemmingsplan duidelijker gemaakt wanneer voldaan wordt aan het bepaalde in de beleidsregels 'parkeren' en 'landschap, ecologie en biodiversiteit'. 2. De bestemmingsgrens van het perceel Boord 29: Voor het perceel Boord 29 (gelegen in het noorden van het plangebied) is een beroep ingesteld. Het beroep betreft de bestemmingsgrens die ten westen is gelegen van de woning Boord 29.

Voor deze grens is in het ontwerpbestemmingsplan een zienswijze ingediend waarin door de indiener aangegeven is dat de bestemmingsgrenzen te dichtbij de woning was geplaatst. In reactie op deze zienswijze is door het bevoegd gezag aangegeven dat een verruiming van de westelijke bestemmingsgrens tot de gevel van de bestaande woning mogelijk is tot maximaal 5 meter. Echter blijkt dat in het vastgestelde bestemmingsplan en exploitatieplan dat deze afstand maximaal 4 meter is gebleven. In het beroep wordt verzocht de maximale afstand van 5 meter te handhaven conform de eerdere toezegging. Met dit herstelbesluit wordt deze toezegging nageleefd. 3. De borging van de ontsluiting van Nuenen West (de zogenoemde Variant X): In een aantal beroepsgronden wordt aangevoerd dat de ontsluiting van 'Variant X', zoals die in 2021 als voorkeursvariant voor de ontsluiting van het plangebied gekozen is, onvoldoende is geborgd in het Chw-bestemmingsplan en daarmee het plan in strijd is met de rechtszekerheid. Naar aanleiding daarvan is lid 3.3.2, 7.5.2 en 8.5.2 van de regels van dit Chw-bestemmingsplan bepaald dat uitsluitend Variant X gerealiseerd mag worden als hoofdontsluiting voor gemotoriseerd verkeer. 4.

Aanvullende wijzigingen: In aanvulling op de voorgaande wijzigingen is ook op de locatie Boord 18/19 de grens tussen de bestemmingen 'Wonen' en 'Woongebied - Uit te werken' gewijzigd, dit na het sluiten van een overeenkomst tussen de eigenaar van het perceel en de ontwikkelaar van Nuenen West. Tevens zijn redactionele wijzigingen doorgevoerd in de regels over woningbouwaantallen en zijn uit het oogpunt van rechtszekerheid regels toegevoegd over de afstand tussen gebouwen en de (zijdelingse) perceelsgrenzen alsmede over de bouw van erkers.

Toelichting (vastgesteld)

7

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

Hoofdstuk 2

Huidige situatie plangebied en omgeving

De plannen en visies voor Nuenen West kennen een lange voorgeschiedenis en beschreven verschillende ontwikkelingsrichtingen voor het plangebied. In dit hoofdstuk wordt een beknopte beschrijving van deze voorgeschiedenis gegeven en een beeld geschetst van de huidige situatie van het plangebied. Dit wordt gedaan aan de hand van de landschappelijke en cultuurhistorische context van het gebied. De gebieden die conserverend in dit Chw-bestemmingsplan meegenomen worden, zijn eveneens opgenomen in dit hoofdstuk.

2.1

Landschap en cultuurhistorie

Het gebied ten westen van de kern Nuenen is vanuit landschap en cultuurhistorie een bijzonder waardevol gebied (zie rode begrenzing in figuur 2.1). Het is een voorbeeld van het kleinschalig agrarisch landschap van Zuidoost-Brabant. Het vertelt het verhaal van het boerenleven vanaf de late middeleeuwen tot medio twintigste eeuw aan de hand van diverse landschappelijke en cultuurhistorische waarden: een beek met begeleidende dekzandrug, een historische wegenstructuur, verspreid in het gebied liggende kernen, historische boerderijen, de (bolle) akkers en weilanden en bij het agrarisch gebruik horende groenstructuren. Hoewel het gehele gebied landschappelijke en cultuurhistorische waarden kent, is er onderscheid te maken in deelgebieden met hoge en minder hoge waarde. Het gebied ten noorden van Boord (deelgebied II) en ten westen van Vorsterdijk (deelgebied I) is het meest waardevol. Het gebied tussen Nuenen, Boord en Opwetten (deelgebied III) is waardevol, maar minder gaaf bewaard gebleven dan de eerder genoemde gebieden. In het plangebied zijn monumenten en cultuurhistorisch waardevolle gebouwen aanwezig, paragraaf 5.2.3 beschrijft deze objecten. Het plangebied van dit Chw-bestemmingsplan is onderdeel van deelgebied III en kent vanuit het landschappelijk en cultuurhistorisch beleid de minste bescherming en randvoorwaarden.

Dit is in het verleden mede de reden geweest op de woningbouwopgave op deze locatie in te passen. De inspiratiebronnen zijn indertijd geformuleerd voor de ontwikkeling van Nuenen West:

Landschappelijk: Lokale hoogteverschillen als gevolg van bolle akkers (hoog in het midden, aflopend naar randen) handhaven waar mogelijk of als inspiratiebron gebruiken voor ontwerp. Handhaven van de belangrijkste groenstructuren in het gebied: bospercelen, bomenrijen. Bestaande historische erfafscheiding rond historische boerderijen handhaven waar mogelijk, daarnaast als inspiratie in ontwerp gebruiken. Huidige contrasten tussen open en gesloten gebruiken als inspiratiebron voor ontwerp: ook in ontwerp contrasten aanbrengen tussen meer open gebieden en meer gesloten gebieden. Streven naar kleinschaligheid in ontwerp, vergelijkbaar met schaalniveau huidig landschap. Zo mogelijk verplaatsen van landschapsvreemde elementen als kassen, volkstuintjes e.d. en afschermen bedrijventerreinen Berkenbosch. Cultuurhistorisch Handhaven historische kernen: Boord (met name de plaatse Boord-Dubbestraat), Opwetten (het geheel rondom het kruispunt Wolvendijk-Opwettenseweg / Vorsterdijk-Wettenseind) , Wettenseind (m.n. rondom de plaatse), de plaatse Bakertse landweg –Dubbestraat. Handhaven historische wegen Boord, Vorsterdijk, Opwettenseweg, Wettenseind, Bakertse Landweg, Dubbestraat.

Handhaven rijksmonumenten: Opwettense en Collse watermolen en begeleidende molenaarswoning en herenhuis: beschermd in het kader van de Erfgoedwet, maar ook zonder wettelijke bescherming zeer waardevol en in te passen. Handhaven gemeentemonumenten en waar mogelijk overige waardevolle boerderijen langs Boord, Vorsterdijk, Wettenseind, en Dubbestraat: niet strikt beschermd, maar zeer waardevol en in te passen. Aandachtspunt bij inpassing is de relatie tussen boerderij en omgeving en wel of niet verder verdichten van de woondichtheid langs de wegen en plaatsen. 8

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Herijking Nuenen West De bouwstijl van de boerderijen als inspiratiebron gebruiken.

Figuur 2.1 Deelgebieden vanuit landschap en cultuurhistorie (het plangebied is onderdeel van deelgebied III)

In deze paragraaf is een overzicht van de uitgangspunten gegeven vanuit landschap en cultuurhistorie voor ontwikkeling van het gebied in en rondom het plangebied van dit Chw-bestemmingsplan. Uit nader onderzoek naar aanwezige landschappelijke waarden (bijlage 3) blijkt dat slechts een beperkt aantal landschapselementen in het gehele plangebied behoudenswaardig is. De wegen en het groen geven al een duidelijke basisstructuur voor de inrichting van het gebied, de boerderijen mogelijk een inspiratie voor bouwstijlen. De bestaande bebouwing blijft in ieder geval behouden.

2.2

Uitwerkingsplannen binnen het plangebied

Van de verschillende deelgebieden uit het vigerende bestemmingsplan zijn er enkelen uitgewerkt door middel van een uitwerkingsplan. Deze locaties worden conserverend meegenomen in dit Chw-bestemmingsplan. In deze paragraaf worden deze gebieden kort besproken. 2.2.1

Uitwerkingsplannen 1 en 2 – Bouwvelden A t/m D

Plangebied Op 1 november 2011 is door het college van de gemeente Nuenen het Uitwerkingsplan 1 voor de bouwvelden A, B en C vastgesteld. In dit uitwerkingsplan is de bouw van 181 woningen mogelijk gemaakt en zijn drie bestaande woningen ingepast. Alleen voor de bouwvelden A en C zijn ook woningen vergund en gerealiseerd. Dit betreft de bouw van in totaal 87 woningen in bouwveld A en 57 woningen in bouwveld C. Voor enkele woningen uit Bouwveld A (maar ook voor 23 woningen ten westen

Toelichting (vastgesteld)

9

bestemmingsplan Herijking Nuenen West van dit bouwveld) is de omgevingsvergunning verleend met een uitgebreide procedure voor het afwijken van het bestemmingsplan (ook deze 23 woningen zijn reeds gerealiseerd). Op 7 november 2017 is vervolgens Uitwerkingsplan 2 vastgesteld. Dit plan maakt de bouw van maximaal 158 woningen mogelijk in Bouwveld D. In figuur 2.2 zijn de verschillende plannen weergegeven en in figuur 2.3 zijn de eerste woningen te zien die worden of zijn gebouwd.

Figuur 2.2 Ligging Uitwerkingsplannen in plangebied: uitwerkingsplan 1 (bouwveld A, B en C), omgevingsvergunningen voor afwijking van het bestemmingsplan (de westzijde van bouwveld A), uitwerkingsplan 2 (bouwveld D) en uitwerkingsplan 3 (de school)

Figuur 2.3 Foto van de (bouw van de) woningen in bouwveld A en de voorbereidingen in bouwveld B en C (bron: www.nieuwbouw-nuenenwest.nl)

Het woningaanbod binnen de drie bouwvelden is zeer divers. Het varieert van starterswoningen en

10

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Herijking Nuenen West seniorenwoningen tot vrijstaande villa's uit het duurdere segment.

Regels en verbeelding Voor de woningen in bouwveld A wordt een conserverende woonbestemming opgenomen, net als de andere bestaande woningen langs de bestaande wegen in het plangebied. Voor deze woonbestemming is aangesloten bij de systematiek van de gemeente Nuenen en zijn de planologische mogelijkheden uit het uitwerkingsplan overgenomen. Uitgangspunt hierbij is dat het bestaande of vergunde aantal woningen gelijk dient te blijven. Bij uitbreiding of verbouwing worden dezelfde regels en beleidsregels toegepast als bij de overige woongebieden in Nuenen West. Aangezien de woningen in bouwveld C en D nog niet allemaal gebouwd zijn, wordt voor deze nog te bouwen woningen de bestemming 'Woongebied - 1' opgenomen. Hierdoor wordt de flexibiliteit in de regels geborgd en sluiten de regels voor deze gebieden ook aan bij de meest actuele beleidsstukken (zoals stedenbouwkundig plan, parkeernormen en woningbouwafspraken) uit de regels van en beleidsregels bij het Chw-bestemmingsplan.

Toelichting (vastgesteld)

11

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

Figuur 2.4 Verkavelingsplan voor bouwveld C met in het noorden de Europalaan 2.2.2

Uitwerkingsplan 3 – Basisschool Het Mooiste Blauw

In juni 2018 is het uitwerkingsplan voor de vestiging van basisschool De Mijlpaal vastgesteld. De school heet tegenwoordig Het Mooiste Blauw. In dit uitwerkingsplan is de maatschappelijke bestemming, die in het moederplan opgenomen was, uitgewerkt in een uitwerkingsplan met een directe bouwtitel. De basisschool is gebouwd in bouwveld E van het moederplan en grenst direct aan de ontsluitingsweg van de wijk Nuenen West. De basisschool betreft een aaneengesloten bebouwing met een oppervlakte van bijna 1.000 m2. De bouwstijl van de basisschool is geïnspireerd op de stijl van de Opwettense watermolen ten zuiden van Nuenen West.

Figuur 2.5 Stedenbouwkundige opzet en vooraanzicht basisschool (vanaf de zuidzijde) hoofdgebouw van de basisschool (bron: Architecten En En)

Regels en verbeelding In het onderhavig Chw-bestemmingsplan wordt de juridische regeling van dit uitwerkingsplan conserverend meegenomen. Het plangebied van dit uitwerkingsplan komt te liggen in de bestemming 'Gemengd' met de aanduiding 'maatschappelijk', waar binnen dezelfde planologische mogelijkheden van kracht zijn, zoals die ook in het vigerende uitwerkingsplan opgenomen zijn. 2.2.3

Beheersverordening deelgebied 1 en 2

Op 22 februari 2018 is een beheersverordening vastgesteld voor het eerder vastgestelde Uitbreidingsplan en de eerder vastgestelde uitwerkingsplannen. Door het vaststellen van de beheersverordening is de bestaande planologische situatie (en daarmee de mogelijkheid om woningbouw in het plangebied te realiseren) verankerd. Een beheersverordening is het juridisch bindende kader voor het toelaatbare ruimtelijke gebruik dat van de gronden binnen de daartoe behorende gebieden mag worden gemaakt. Met de beheersverordening zijn de bestaande juridisch-planologische rechten en het ruimtelijk beleid zoals neergelegd in het Uitbreidingsplan en deels uitgewerkt is in de uitwerkingsplannen 1 en 2 vastgelegd. Ten opzichte van het Uitbreidingsplan en de vastgestelde beheersverordeningen biedt het uitwerkingsplan geen nieuwe planologische mogelijkheden.

12

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

Hoofdstuk 3

Planbeschrijving

Zoals in de inleiding al geschreven is, bestaat dit Chw-bestemmingsplan in feite uit drie delen. De reeds bestaande en vergunde woningen worden conserverend meegenomen. Ten noorden van de Europalaan is een nog nader uit te werken bestemming (Woongebied) voorzien, terwijl het resterende plangebied ten zuiden van de Europalaan voorzien wordt van een directe bouwmogelijkheid. In dit hoofdstuk wordt de ruimtelijke en functionele structuur van Nuenen West besproken.

3.1

Ruimtelijke structuur en fasering

Voor heel Nuenen West is een Stedenbouwkundige opzet uitgewerkt in het Masterplan “Nuenen West = Dorps Geluk” (bijlage 1). De ruimtelijke structuur is opgehangen aan de aanwezige wegen in het gebied (zie figuur 3.1). Het gaat om de Dubbestraat, Opwettenseweg, Europalaan en Boord. De nieuw aan te leggen Dorpslaan verbindt de bestaande wegen in een noord-zuidrichting.

Figuur 3.1 Ruimtelijke structuur (Bron: Masterplan Nuenen West = Dorps Geluk, 2018)

Het plangebied is opgedeeld in drie fasen. Fase 1 bestaat uit het gedeelte tussen de Europalaan en de Opwettenseweg. Hier worden op dit moment de nieuwe woningen gebouwd. Fase 2 ligt ten zuiden van Toelichting (vastgesteld)

13

bestemmingsplan Herijking Nuenen West de Opwettenseweg en fase 3 ten noorden van de Europalaan.

3.2

Stedenbouwkundige opzet

Om de stedenbouwkundige opzet verder uit te werken is door Nuenen West b.v. een nieuw masterplan voor het gebied opgesteld. In dit masterplan is de invulling van het plan nader uitgewerkt, waarbij nadrukkelijk aandacht is besteed aan de stedenbouwkundige kwaliteiten, waarmee de beeldkwaliteit van het gebied vastgelegd wordt. Met het masterplan worden aan de ene kant bepaalde afspraken en regels vastgelegd, aan de andere kant wordt hiermee flexibiliteit geboden bij de exacte uitwerking van de bouwvelden. Het masterplan is als bijlage bij het Chw-bestemmingsplan gevoegd. De ruimtelijke kaders voor kapvormen en de oriëntatie van woningen uit het masterplan zijn opgenomen in de beleidsregel 'stedenbouwkundige kwaliteit' en zijn, voor zover zij betrekking hebben op dichtheden, bouwhoogten, de diepte van een hoofdgebouw, (de afstand van bebouwing tot) rooilijnen, bijbehorende bouwwerken en erfafscheidingen, vertaald naar de regels van dit bestemmingsplan. De beleidsregel is onderdeel van het toetsingskader bij een aanvraag omgevingsvergunning. Hiermee is geborgd dat de ruimtelijke uitgangspunten van het masterplan ook als zodanig worden gerealiseerd.

Figuur 3.2 Woongebieden met verschillende dichtheden (links) en de groenstructuur (rechts) Nuenen West (bron: Masterplan Nuenen West, 2018)

In het stedenbouwkundig plan wordt Nuenen West in verschillende buurten verdeeld met een ander karakter. De dichtheden van de woningen neemt richting het buitengebied (beekdal van de Dommel) steeds verder af van dorpse buurten naar landelijke linten en landelijke buitens (zie figuur 3.2 links). Het groene karakter van het beekdal van de Dommel wordt op een aantal plaatsen in Nuenen West in de wijk gehaald door het aanleggen van groene longen/parken (zie figuur 3.2 rechts). Opgemerkt moet worden dat in het masterplan voor de ontwikkeling van Nuenen West uitgegaan is van de realisatie van 1.575 nieuwe woningen. Gelet op de ambities voor de kwalitatieve invulling van de Nuenense woningbouwopgave, mede in relatie tot de behoefte van de regio is in de periode dat het Chw-bestemmingsplan opgesteld werd dit aantal woningen met 40 verhoogd. Dat houdt in dat het Chw-bestemmingsplan in totaal ruimte gaat bieden voor de bouw van maximaal 1.615 woningen. In de regels van en de beleidsregels bij dit Chw-bestemmingsplan is deze wijziging in woningaantallen reeds doorgevoerd.

14

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

3.2.1

Verkeersstructuur

Huidige situatie Voor een woningbouwontwikkeling met de omvang van Nuenen West is een goede verkeersstructuur en wijkontsluiting van groot belang. De hoofdstructuur van Nuenen blijft, ook na realisatie van Nuenen West, de Europalaan, Geldropsedijk en Smits van Oyenlaan. In het bestemmingsplan uit 2008 zijn de effecten van 1.575 woningen, één bredeschoollocatie met twee basisscholen en een middelbare school met binnensportlocatie onderzocht. Met de bouw van 1.615 woningen en een basisschool in dit Chw-bestemmingsplan is geen sprake van substantiële wijziging van het functionele programma. Vanwege gewijzigde inzichten in de ontsluiting en het beschikbaar komen van een actueel verkeersmodel heeft een herijking plaatsgevonden op de verkeerseffecten van het plan. De Europalaan vormt in de huidige situatie de belangrijkste route voor gemotoriseerd verkeer tussen Nuenen West en Eindhoven. De Europalaan heeft de functie van gebiedsontsluitingsweg en is ook zo ingericht. Doordat de Opwettenseweg aansluit op de Eisenhowerlaan (A270/N270) is deze route op dit moment ook een veelgebruikte verbinding met het centrum van Eindhoven en verder naar het zuiden. Dit leidt tot (gevoelens van) onveiligheid en het conflicteert met het huidige gebruik en de potentie voor fietsverkeer.

Nuenen West - Herijking verkeer In het bestemmingsplan Nuenen West uit 2008 is de stedenbouwkundige en verkeerskundige hoofdstructuur van Nuenen West vastgelegd. Deze hoofdstructuur kent twee aansluitingen voor gemotoriseerd verkeer op de Europalaan. Deze aansluitingen zijn inmiddels gerealiseerd met voorrangspleinen. Aan de zuidoostkant sluit de nieuwe hoofdstructuur aan op het bestaande Wettenseind. Buiten het plan sluit deze weg aan op de Geldropsedijk. De vorm van de aansluiting was nog niet bepaald. Het plan liet de mogelijkheid open om eventueel een nieuwe aansluiting te maken via de voetbalvelden op de rotonde Klamperlaan. In het bestemmingsplan uit 2008 is bepaald dat de Opwettenseweg autoluw gemaakt wordt “en alleen toegankelijk voor langzaam verkeer”, dus ten gunste van de belangrijke fietsverbinding. Ten behoeve van het ontwerpbestemmingsplan is een verkeersrapportage gemaakt. In deze rapportage is onderzocht of de genoemde drie aansluitingen volstaan voor de ontsluiting van Nuenen West en of er op de aansluitende wegen nog maatregelen gewenst zijn. Dit vanwege de keuze in het bestemmingsplan Nuenen West om de drukte op de Europalaan niet te laten groeien boven de vastgestelde intensiteit van 25.000 motorvoertuigen per etmaal en het voornemen om Soeterbeek aan de noordzijde af te sluiten.

In het kader van het opstellen van het vast te stellen bestemmingsplan heeft aanvullend verkeersonderzoek plaatsgevonden. Met het actuele verkeersmodel Brabantbrede modelaanpak (versie S107, BBMA) zijn de intensiteiten in de autonome situatie bepaald en is een toetsende vergelijking gemaakt met het Verkeersonderzoek 2018, dat bij het ontwerp van het Chw-bestemmingsplan Herijking Nuenen West (bijlage 4). Het onderzoek dat in het kader van het opstellen van het vast te stellen bestemmingsplan uitgevoerd is, is opgenomen als bijlage 4 bij deze toelichting.

Effecten van de ontwikkeling Nuenen West Wijkontsluiting In 2020 is een participatieproces doorlopen (zie bijlage 5)waarin samen met bewoners, bedrijven en andere organisaties in de omgeving van Nuenen West onderzoek is gedaan naar de beste ontsluiting van Nuenen West. Daarbij is onder meer aandacht besteed aan de verkeersafwikkeling van Nuenen (West) in regionaal verband. Op basis van dit onderzoek zijn meerdere varianten voor de ontsluiting van Nuenen West onderzocht. De gemeenteraad is op 22 februari 2021 geïnformeerd over de resultaten van dit onderzoek. Op 23 februari 2021 is door het college van burgemeester en wethouders besloten om de navolgend omschreven ontsluitingsstructuur op te nemen in dit Chw-bestemmingsplan.

Toelichting (vastgesteld)

15

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

Om het verkeer gelijkmatig te verdelen en een logische oriëntatie te bevorderen, wordt de wijk in drie onderscheiden delen op de hoofdwegenstructuur van Nuenen aangesloten. In dit principe ontsluit het gebied ten noorden van de Europalaan in beginsel op de Europalaan. Dit geldt ook voor het gebied tussen de Europalaan en de Opwettenseweg. Het gebied ten zuiden van de Opwettenseweg wordt in beginsel op de Geldropsedijk aangesloten. De wijkontsluitingswegen hebben het karakter van erftoegangswegen, met een 30-km/uurregime. Hiervan is de Laan door de Panakkers de hoofdroute die dwars door de wijk de verschillende plandelen en buurten aaneenrijgt. Bij de verkaveling wordt dit principe zoveel mogelijk aangehouden. De Vorsterdijk en het Wettenseind zijn in de huidige situatie al verkeersluw en worden als zodanig behouden. Daarnaast worden deze wegen ingericht op primair gebruik door fietsers. De Dorpslaan (Laan door de Panakkers) kent in deze ontsluitingsstructuur een lage verkeersintensiteit ter plaatse van de basisschool. Deze lage intensiteit maakt het veiliger om de basisschool per fiets te bereiken. De Laan door de Panakkers wordt ingericht als een 30-km/u-weg. In de buurt van de kruising met de Opwettenseweg wordt de Laan door de Panakkers 'onderbroken' zodat er geen doorgaand autoverkeer mogelijk is. Voetgangers en (brom)fietsers kunnen dit deel van de weg wel gebruiken.

Dergelijke voorzieningen om doorgaand gemotoriseerd verkeer te onderbreken worden ook getroffen op de Vorsterdijk en het westelijk deel van het Wettenseind. Tot slot wordt de kruising Geldropsedijk-Wettenseind niet uitgevoerd als een rotonde, maar als een voorrangskruising (naar alle richtingen open). Bij de uitwerking van de bouwvelden A, C en D zijn delen van de infrastructuur al aangelegd en is ook rekening gehouden met de verdere ontsluiting van de woongebieden. Het zuidelijke deel van het plangebied is via twee wegen (Bakertdreef en Laan door de Panakkers) aangesloten op de Europalaan. Beide wegen hebben het karakter van erftoegangsweg type 1, met een 30-km/uur-regime. In de gekozen ontsluitingsstructuur heeft het verkeer de mogelijkheid om via de aansluitingen op de Europalaan of via de aansluitingen op de Geldropsedijk-Wettenseind het plangebied in of uit te rijden. In deze ontsluitingsstructuur vindt de ontsluiting van het plangebied gescheiden van de ontsluiting van het aangrenzende bedrijventerrein plaats. De Europalaan en de Geldropsedijk-Wettenseind geven toegang tot een aantal 'inprikkers' die drie delen van Nuenen West ontsluiten. Deze inprikkers liggen ten noorden van de Europalaan, tussen de Europalaan en de Opwettenseweg en ten zuiden van de Opwettenseweg. Figuur 3.4 toont dit ontsluitingsprincipe.

Het ontsluitingsprincipe uit figuur 3.4 toont dat er ter plaatse van de aansluiting van het zuidelijk deel van de Laan door de Panakkers op het Wettenseind uitgegaan wordt van de aansluiting zoals die ook in het in 2008 vastgestelde bestemmingsplan zat. Wel wordt door de 'knip' in de Laan door de Panakkers ter hoogte van de Opwettenseweg voorkomen dat doorgaand verkeer door Nuenen West via het Wettenseind ontsluit. Vanaf dat punt wordt via de bestaande infrastructuur aangesloten op de Geldropsedijk. Bepaling in lid lid 5.4.1, 6.3.2, 7.5.2 en 8.5.2 van de regels van dit bestemmingsplan bepalen dat uitsluitend Variant X gerealiseerd mag worden als hoofdontsluiting voor gemotoriseerd verkeer. Deze bepalingen verklaren het gebruik van andere wegen als hoofdontsluitingsweg van het gedeelte van Nuenen West ten zuiden van de Europalaan tot strijdig gebruik. Hiermee wordt afgedwongen dat de in Variant X voorziene ontsluitingsstructuur met de 'knip' in de Laan door de Panakkers gerealiseerd wordt. In figuur 3.4 is onderscheid gemaakt tussen straten waar vooral de fietser dominant is en straten waar de voetganger dominant is. Hiermee wordt een verdere hiërarchie aangegeven. Beide hebben lage intensiteiten, maar in de straten waarbij de voetganger dominant is, wordt gestreefd naar de laagste intensiteit.

Hierdoor kunnen de verschillende verkeersdeelnemers gebruik maken van één en dezelfde ruimte. Langs de Laan door de Panakkers zijn separate voetpaden voorzien. Voor de fiets zijn langs de Europalaan aan weerszijden reeds vrijliggende fietspaden aanwezig. Daarnaast wordt de Opwettenseweg ingericht als fietsstraat die als een snelfietsverbinding richting Eindhoven kan fungeren. Met de beoogde structuur krijgen alle vervoerswijzen een eigen plek binnen het systeem, daarmee wordt een aangename balans tussen 'rust & reuring' gecreëerd. Bij de verdere uitwerking van het plan wordt met de aanleg van de nieuwe wegen zoveel mogelijk aangesloten bij de principes van een Duurzaam Veilige inrichting.

16

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

Figuur 3.4 Ontsluitingsstructuur Nuenen West

De keuze voor de 'knip' in de Laan door de Panakkers voor doorgaand autoverkeer betekent dat er geen doorgaand verkeer meer over de volledige lengte van de Laan door de Panakkers kan rijden in de nieuwe situatie. De woonvelden ten noorden van de Opwettenseweg worden ontsloten in noordelijke richting op de Europalaan. Alleen de zuidelijke woonvelden worden via het Wettenseind op de Geldropsedijk ontsloten; in de gewijzigde structuur zijn dat minder woningen, om de verkeersintensiteit op het Wettenseind door de ontwikkeling Nuenen West laag te houden. Als laatste is het autoluw maken van de Opwettenseweg, wat reeds in het plan van 2008 is benoemd, concreet gemaakt en is een knip gesitueerd ter hoogte van de Opwettense watermolen.

Effecten ontsluitingsstructuur

Toelichting (vastgesteld)

17

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

Voor een dorpse woonwijk heeft Nuenen West goede potentie voor een afgewogen mobiliteitsprofiel. De ligging op fietsafstand van het stedelijk gebied van Eindhoven en de HOV-voorzieningen bieden toekomstige bewoners alternatieven voor de auto. Desondanks zal de auto een belangrijk aandeel houden in de verplaatsingen van en naar de wijk. De interne planstructuur leidt tot een gelijkmatige verdeling van het autoverkeer van de wijk over de interne wegen en daardoor ook een zo gelijkmatig mogelijke verdeling naar de externe wegen. De verkeersintensiteit van de wegen binnen het plan is laag en passend bij een woongebied (30 km/uur). Door de lage verkeersintensiteit op de interne wegen en de extra maatregelen zoals de 'knip' in de Laan door de Panakkers en de Opwettenseweg worden goede randvoorwaarden geschapen voor fietsverkeer en voetgangers. Door de lage verkeersintensiteit in de woonwijk zijn alle voorzieningen (bijvoorbeeld de school en de HOV-halte) en het Dommeldal als recreatief uitloopgebied voor voetgangers en fietsers goed bereikbaar. Met de hoogfrequente HOV-verbinding die op de Europalaan via vrijliggende infrastructuur rijdt, wordt de wijk goed met het openbaar vervoer ontsloten.

De lage verkeersintensiteit op de Opwettenseweg maakt het mogelijk om een hoogwaardige fietsverbinding te realiseren zoals in het Bereikbaarheidsakkoord en de gemeentelijke Beleidsmodule Fiets is benoemd.

Regionale routes en Mobiliteitsvisie De verkeersproblematiek op de belangrijke wegen in Nuenen (met name Europalaan, A270 en de Smits van Oyenlaan) wordt in regionaal verband onderkend en is dan ook onderwerp in de verschillende regionale studies en programma's ter bevordering van de mobiliteit. In eerste instantie was de Noordoostcorridor in beeld om de gehele regio te ontlasten. In het kader van de Bereikbaarheidsagenda Zuidoost-Brabant wordt nu gekeken naar de metropoolregio Eindhoven-Helmond, welke ontwikkelingen in ruimte, economie en mobiliteit er in de toekomst plaatsvinden en welke maatregelen onder andere op het gebied van mobiliteit nodig zijn. Dit gaat dan over infrastructuur voor gemotoriseerd verkeer, het verbeteren van doorstroming en leefbaarheid, maar ook over bijvoorbeeld een betere inzet van fiets en openbaar vervoer en de inzet van 'slimme mobiliteit '. Ten aanzien van de regionale ontsluitingsstructuur wordt in de regionale Bereikbaarheidsagenda ingezet op een robuuste 'rand' bestaande uit de A2, de A50, de A67 en de N279. Net als het alleen realiseren van de Noordoostcorridor biedt het alleen realiseren van de robuuste rand niet de complete oplossing voor alle bereikbaarheidsproblemen in de regio: een brede aanpak is nodig. Met name voor de relatie Eindhoven – Helmond blijft de A270 een directe route.

De ligging van de 'rand' maakt het ook niet logisch voor verkeer tussen het noordoosten van de regio en Eindhoven en de A2 de 'rand' te gebruiken als snelle verbindingsroute. Daarom is binnen de robuuste rand een aparte categorie aangegeven, de zogenaamde bundelroutes. Deze wegen, zoals de N615, Smits van Oyenlaan, A270, Eisenhowerlaan en Kennedylaan moeten wel sluipverkeer bundelen, maar geen gemotoriseerd verkeer aantrekken van de robuuste rand. Dit is onder meer uitgewerkt in de verkennende studie 'Bundelroutes Zuidoost-Brabant' van Royal HaskoningDHV uit 2018. In deze studie uit 2018 is nader ingegaan op onder andere het bundelen van verkeersstromen over een aantal wegen. Voor Nuenen (en in het bijzonder voor Nuenen West) is de verbinding N270/A270 tussen Helmond en Eindhoven relevant, evenals de regionale functie van de Smits van Oyenlaan als verbinding tussen Gemert en Eindhoven. In de studie 'Bundelroutes Zuidoost-Brabant' wordt daarbij niet alleen gekeken naar de verkeerskundige aspecten zoals bereikbaarheid en doorstroming, maar is leefomgevingskwaliteit en leefbaarheid nabij de grotere wegen eveneens een belangrijk onderwerp.

18

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

Figuur 3.3 Studie Bundelroutes (bron: RoyalHaskoningDHV, 2018)

Ook in de Mobiliteitsvisie (2017) van Nuenen wordt nader ingegaan op de regionale verkeersstructuur en de gevolgen daarvan voor Nuenen: naast inzet op de robuuste rand worden ook de bundelroutes op de A270 en de Smits van Oyenlaan, inclusief goede verkeersafwikkeling op deze wegen mét aandacht voor de leefbaarheid langs deze wegen, benoemd als oplossingsrichting. Daarnaast is ook de optie van een oostelijke randweg van Nuenen benoemd als uiterste optie. Een oostelijke randweg kan een structureel goede oplossing voor verkeer geven, maar heeft wel een forse (negatieve) landschappelijke en ruimtelijke impact. Daarom wordt deze oplossing alleen overwogen, als andere maatregelen onvoldoende effecten hebben.

Regionale ontsluiting In de huidige situatie kennen de wegen rondom Nuenen West (Eisenhowerlaan/A270, Smits van Oyenlaan en Europalaan) al een hoge verkeersdrukte tijdens de spitsen. De realisatie van Nuenen West zorgt voor een beperkte toename van deze drukte. In de regio is ook al jaren sprake van een hoge verkeersdruk. Zowel op gemeentelijk niveau (mobiliteitsvisie) als op regionaal niveau (Bereikbaarheidsagenda, studie Bundelingsroutes) wordt gewerkt aan de verbetering van de verkeersstructuur. Die verbetering is regionaal nodig, maar betekent voor Nuenen West ook een lagere belasting van de ontsluitende wegen en daarmee verbetering van de bereikbaarheid van de wijk. Zoals in de voorgaande alinea beschreven zijn de wegen in de directe omgeving van Nuenen zijn momenteel al zwaar belast. De verkeersdruk zal in de toekomst nog toenemen door onder andere autonome groei, maar ook door de ruimtelijke ontwikkelingen in Nuenen-West. Nuenen-West heeft daar een (beperkt) aandeel in, maar kan de regionale problematiek niet oplossen. Uit de studie in bijlage 4 blijkt dat de hoofdwegen redelijk (Europalaan, Smits van Oyenlaan) tot goed (Geldropsedijk) kunnen functioneren. De groei op de externe wegen is met name geconcentreerd op de Europalaan en de Smits van Oyenlaan. Het mobiliteitsprobleem wordt erkend in de regionale Bereikbaarheidsagenda.

Door de gemeente Nuenen en de Provincie Noord-Brabant wordt hieraan momenteel uitwerking gegeven in de zogenaamde studie 'Bundelroutes'. De effecten van Nuenen-West worden in de in bijlage 4 opgenomen

Toelichting (vastgesteld)

19

bestemmingsplan Herijking Nuenen West studie meegenomen en er wordt binnen dat kader gewerkt naar een afgewogen (regionaal) voorkeursalternatief gericht op realisatie. Al met al heeft Nuenen West er belang bij dat de regionale verkeersstructuren worden verbeterd, zoals wordt voorgesteld in onder meer de Bereikbaarheidsagenda, de studie Bundelingsroutes en de Mobiliteitsvisie. Het is een gegeven dat de ontsluitende wegen van Nuenen West verzadigd raken als er geen maatregelen worden genomen. De ontwikkeling van Nuenen West draagt beperkt bij aan dit effect. Omgekeerd zorgt het regionaal verkeer voor een suboptimale bereikbaarheid van Nuenen West. Met de realisatie van de voorgenomen maatregelen op lokaal en regionaal niveau blijft Nuenen, en ook Nuenen West, goed bereikbaar. Met dit Chw-bestemmingsplan wordt de in 2008 voorgestelde ontsluiting aan nabij het Wettenseind (opgenomen in het in 2008 vastgestelde bestemmingsplan) overgenomen. Deze zuidelijke ontsluiting maakt de ontsluiting van de wijk robuuster en zorgt voor minder drukte op de Europalaan. Tot slot is ook de inzet van openbaar vervoer, via de HOV2 over de Europalaan, een belangrijk punt voor Nuenen West en werkt de wijk mee aan de slimme mobiliteit, bijvoorbeeld door te onderzoeken of 'Mobility as a Service (MaaS)' mogelijkheden biedt. 3.2.2

Fasering van de ontwikkeling

Om versnippering en verrommeling van het landschap te voorkomen en de ontwikkeling van Nuenen West gestructureerd plaats te laten vinden (logische ruimtelijke afronding van de verschillende bouwfasen), is er een fasering aangebracht in de ontwikkeling. Zoals ook in het vigerend bestemmingsplan al opgenomen is, heeft de ontwikkeling van het zuidelijk deel prioriteit. De fasering sluit daarom aan bij de reeds uitgewerkte bouwvelden, direct ten zuiden van de Europalaan. Woongebied – 1 wordt als eerste (verder) ontwikkeld, waarna de wijk verder richting het zuiden wordt uitgebouwd. De ontwikkeling van woongebied – 2 kan pas plaats vinden op het moment dat woongebied – 1 vergund is. Onderstaand figuur toont de fasering (stapsgewijs).

Figuur 3.5 Fasering Nuenen West

20

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

3.3

Functionele structuren

De functionele structuur van het plangebied betreft het gebruik van het gebied en de mogelijke functies die binnen het gebied toegestaan zijn. De wijk Nuenen West heeft wonen als voornaamste functie, maar binnen het gebied is ook ruimte voor kleine (wijk)voorzieningen. 3.3.1

Wonen

Omvang en verdeling Nuenen West heeft wonen als hoofdfunctie. In het gehele plangebied wordt ruimte geboden aan maximaal 1.615 nieuwe woningen. Dit zijn 40 woningen meer dan oorspronkelijk werden voorzien. De reden hiervoor betreft de juiste kwalitatieve invulling van het programma, mede in relatie tot de behoefte in de regio. In paragraaf 4.1.3 wordt hier nader op ingegaan. Van dit programma van 1.615 woningen zijn er 331 reeds gerealiseerd of vergund buiten de herijking van het bestemmingsplan om. Voor de verdeling van de woningtypen zijn eveneens afspraken gemaakt (zie ook paragraaf 4.1.3). In Nuenen West ligt het accent van de woningbouw op starterswoningen en eengezinswoningen, maar wordt ook gebouwd voor de sociale sector en er is ruimte voor particulier opdrachtgeverschap.

Beleidsregel woningbouwprogramma De actuele vraag naar woningen is qua omvang en verdeling sterk afhankelijk van verschillende autonome invloeden en ontwikkelingen. Elk jaar kan de behoefte aan woningen hierdoor anders zijn en bestaat er de kans dat het aanbod niet meer goed aansluit op de behoefte. In regionaal verband heeft de gemeente Nuenen afspraken gemaakt over de verdeling van het aantal en het type woningen (zie ook paragraaf 4.1.3), om te voorkomen dat er woningen gebouwd worden waar geen vraag naar is. Vanuit het oogpunt van rechtszekerheid en de afspraken met de regio is het maximale aantal woningen wel in het Chw-bestemmingsplan vastgelegd (samen met de gerealiseerde dan wel vergunde woningen komt het totaal dan op 1.615 woningen). Eveneens is in de regels van dit bestemmingsplan vastgelegd hoeveel woningen in specifieke categorieën (sociale koop- of huurwoningen, vrijsectorwoningen, etc.) gerealiseerd moeten worden. Zowel de kwanitatieve als de kwalitatieve invulling van het woningbouwprogramma zijn daarmee in het bestemmingsplan vastgelegd. 3.3.2

Kleinschalige voorzieningen

De wijk Nuenen West wordt ontwikkeld als een woonwijk: er komen voornamelijk woningen. Bij een goed functionerende woonwijk horen echter ook voorzieningen, zoals onderwijs, sport en recreatie en zorg. Centraal in de wijk is een school gerealiseerd, waar voorzien wordt in basisonderwijs (met buitenschoolse opvang). Naast deze voorziening, zijn er geen concrete initiatieven voor maatschappelijke voorzieningen, sport en recreatie, kleinschalige winkels of kleinschalige horeca. Dit betekent niet, dat er in de toekomst nooit vraag zal zijn naar deze typen functies; het kan best zijn dat er over bijvoorbeeld tien jaar een wens en initiatief is om een kleine buurtsuper, groenteboer of lunchroom te realiseren. Dergelijke functies kunnen echter niet zonder meer in een woonwijk. Zo moet er rekening gehouden worden met de omliggende woonfuncties en de hinder, die een initiatief kan veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan geluidsoverlast, of parkeerproblemen. Uitgangspunt is dat Nuenen West een woonwijk is, dus de functie 'wonen' heeft het primaat in de wijk. Andere functies mogen daarom alleen gerealiseerd worden, als dit ruimtelijk, programmatisch en milieutechnisch inpasbaar is in de woonwijk. Nu is niet bekend, wat voor een functies exact - naast wonen - een plek zouden kunnen krijgen in Nuenen West.

Het is daarom ook niet mogelijk, om op voorhand al rekening te houden met deze functies en de wijze waarop deze functies goed ingepast zouden kunnen worden in de wijk. Om toch de mogelijkheid te bieden voor kleinschalige andere functies in de toekomst, is een beleidsregel opgesteld. Deze beleidsregel stelt voorwaarden aan dergelijke typen functies, waardoor het met een omgevingsvergunning (binnen dit Chw-bestemmingsplan) mogelijk wordt gemaakt om ook andere functies toe te staan binnen Nuenen West. Wel is gekeken, op welke plekken binnen de wijk deze

Toelichting (vastgesteld)

21

bestemmingsplan Herijking Nuenen West kleinschalige functies zouden kunnen komen. Voor functies als mantelzorg of beroep aan huis is er in principe overal een mogelijkheid. Deze zijn met een binnenplanse afwijkingsmogelijkheid overal indirect toegestaan. Functies die mogelijk kunnen leiden tot beperkte hinder voor de omgeving, worden alleen toegestaan op plekken waar de leefomgevingskwaliteit reeds minder optimaal is of zal zijn: in de buurt van bestaande bedrijven en nabij bestaande en nieuwe wegen. Op deze plekken zal sprake zijn van iets meer milieubelasting, waardoor andere functies gemakkelijker ingepast kunnen worden. Dit laat overigens onverlet, dat te allen tijde voldaan moet worden aan de wet- en regelgeving ten aanzien van een goede omgevingskwaliteit voor wonen. Wel is voorzien dat er een focus van andere functies komt op een centrale plek in de wijk. Deze plek ligt rondom de 'kop' van het middelste park, in het gebied waar ook de basisschool is gerealiseerd. Om specifiek voor deze locatie aan te geven dat ook andere functies hier voorzien worden, is rondom dit deel van het park de bestemming 'Gemengd' opgenomen. In deze bestemming is het mogelijk om (onder voorwaarden) kleinschalige andere functies, zoals detailhandel, horeca en dienstverlening te realiseren op de begane grond. Hierdoor is deze locatie al direct bestemd voor kleinschalige andere functies.

3.4

Duurzaamheid

De gemeente Nuenen wil met de realisatie van Nuenen West ook bijdragen aan de duurzaamheidsambities van de gemeente. Deels wordt dit geregeld via de landelijke wet- en regelgeving. Zo zullen nieuwe woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is aangevraagd, gasloos worden gerealiseerd. Het bestemmingsplan stelt geen harde verplichtingen ten aanzien van extra duurzaamheidseisen; dit is wettelijk gezien niet mogelijk. Wel zijn er duidelijke ambities uitgesproken. Zo is in de beleidsregel 'landschap, ecologie en biodiversiteit' opgenomen dat natuurinclusief bouwen gestimuleerd moet worden. Tevens onderzoeken de gemeente en de gebiedsontwikkelaar welke duurzame maatregelen in de wijk genomen kunnen worden, bijvoorbeeld in het kader van het 'smart city'-concept. In aanvulling op het voorgaande worden nieuwbouwwoningen uitgevoerd als een zogenoemde Bijna Energieneutraal Gebouw (BENG). Dit is een uitvloeisel van het Energieakkoord dat ervoor zorgt dat woningen in Nuenen West per definitie duurzaam worden.

22

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

Hoofdstuk 4

Beleidskader

In dit hoofdstuk wordt het relevante overheidsbeleid beschreven en toegelicht hoe het beleid doorwerkt in het Chw-bestemmingsplan. Het beleid wordt onder verdeeld in rijksbeleid, provinciaal en regionaal beleid en gemeentelijk beleid. Overheidsbeleid dat opgesteld is ten behoeve van een specifiek omgevingsaspect wordt bij dit betreffende aspect in hoofdstuk 5 besproken.

4.1

Rijksbeleid

De nationale overheid heeft de visie op het ruimtelijk beleid vastgelegd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en dit vertaald in algemene regels die opgenomen zijn in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Regels ten aanzien van de omgevingsvergunning zijn opgenomen in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Daarnaast is er de eerder aangehaalde Crisis- en herstelwet (Chw) met bijbehorende uitvoeringsbesluiten, als voorloper van de Omgevingswet. 4.1.1

Nationale omgevingsvisie

De Nationale Omgevingsvisie (Novi) is een van de kerninstrumenten van de nieuwe Omgevingswet die het Rijk na inwerkingtreding van die wet (naar verwachting in 2022) gaat gebruiken. De Novi bevat het strategisch rijksbeleid voor de fysieke leefomgeving en is onder andere de opvolger van de SVIR. In de zomer van 2019 is het ontwerp van de Novi gepubliceerd. Dat ontwerp wordt van 20 augustus 2019 tot en met 30 september 2019 ter inzage gelegd. Op 11 september 2020 is de Novi vastgesteld door de ministers die verantwoordelijk zijn voor de Novi. Na vaststelling van de Novi is deze in het najaar van 2020 in werking getreden.

De ambities van het Rijk met betrekking tot de fysieke leefomgeving zijn in de Novi uitgewerkt in de volgende prioriteiten: 1. 2. 3. 4.

Ruimte voor klimaatadaptie en energietransitie. Duurzaam economisch groeipotentieel. Sterke en gezonde steden en regio's. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Op basis van deze prioritieten worden door het Rijk en de decentrale overheden beleidskeuzes gemaakt. Een van de afwegingsprincipes bij het maken van die keuzes is dat bij de afweging de kenmerken en identiteit van een gebied centraal staan. Werken met de Omgevingswet (en dus met de Novi) vraagt ook om een overheid die samenwerkt met de samenleving, de opgaven centraal stelt, gebiedsgericht werkt en permanent en adaptief bezig is met opgaven in de fysieke leefomgeving.

Woningbouwontwikkelingen zoals die mogelijk gemaakt worden door dit Chw-bestemmingsplan, worden niet expliciet genoemd in de Novi of in de bijbehorende uitvoeringsagenda. Voor wat betreft de ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie geldt dat deze twee onderwerpen als ordenend principe in de planvorming voor Nuenen West doorwerken. Woningen worden gasloos en zo duurzaam mogelijk gebouwd. In paragraaf 5.7 is toegelicht hoe omgegaan wordt met waterberging en -afvoer. Uit die paragraaf blijkt dat er zowel in als buiten het plangebied voldoende ruimte is voor waterberging, wat ook bijdraagt aan de ontwikkeling van een klimaatadaptieve woonwijk. Dit Chw-bestemmingsplan maakt bevolkingsaanwas mogelijk en levert een bijdrage aan de werkgelegenheid. Daarmee past de ontwikkeling in de ambities op het gebied van het economisch groeipotentieel en de (door)ontwikkelingen van sterke en gezonde regio's. Het plangebied ligt niet in het landelijk gebied, dus dit thema uit de Novi is niet relevant voor dit Chw-bestemmingsplan.

Conclusie Het beleid uit de Nationale omgevingsvisie werkt niet direct door in de ontwikkeling van Nuenen West. De afwegingen voor de ontwikkeling van de woonwijk vinden op decentraal niveau plaats.

Toelichting (vastgesteld)

23

bestemmingsplan Herijking Nuenen West

4.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

In het Barro stelt het Rijk een aantal regels vast met betrekking tot de inhoud van bestemmingsplannen. Dit besluit is op 30 december 2011 in werking getreden en in oktober 2012 op enkele onderdelen gewijzigd. Het Barro bevat regels ter bescherming van rijksbelangen, zoals rijksvaarwegen, buisleidingen, hoogspanningsleidingen en defensieterreinen. Voor de regio Eindhoven is de van de 380-Kv-hoogspanningsleiding van toepassing, gelegen in het noordoosten van Eindhoven. De invloedszone van de hoogspanningsleiding raakt echter niet tot aan het plangebied van Nuenen West. 4.1.3

Besluit ruimtelijke ordening (Bro)

In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Per 1 oktober 2012 is een motiveringsplicht opgenomen voor stedelijke ontwikkelingen, de ladder voor duurzame verstedelijking. Per 1 juli 2017 is de toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking gewijzigd omdat er in de praktijk enkele knelpunten in de toepassing van de ladder ervaren worden. De meeste knelpunten hebben betrekking op de begrippen die in de huidige ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd worden, de toepassing van de ladder bij flexibele bestemmingsplannen, onderzoekslasten en regionale afstemming. De doelen van de ladder worden echter onderschreven. Dus ook in de gewijzigde ladder staan een zorgvuldige afweging bij ruimtelijke besluiten, duurzaam ruimtegebruik en het tegengaan van overprogrammering centraal. Betekenis wijziging ladder voor duurzame verstedelijking Uit de wijziging van het tweede lid van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening kan afgeleid worden dat het in de gewijzigde ladder voor duurzame verstedelijking gaat om het aantonen van de behoefte aan een nieuwe stedelijke ontwikkeling, in plaats van om het aantonen van de actuele regionale behoefte.

In de gewijzigde versie van de ladder ontstaat een onderscheid tussen de toetsing van de behoefte en de reikwijdte waarin die behoefte afgestemd moet worden (een voorgenomen ontwikkeling die uitsluitend gevolgen heeft voor een gemeente hoeft niet in regionaal verband afgestemd te worden). De aard en omvang van een stedelijke ontwikkeling vragen immers niet altijd om afstemming in regionaal verband. De begrippen “nieuwe stedelijke ontwikkeling” en “bestaand stedelijk gebied” worden door de wijziging van de ladder niet gewijzigd omdat zij inmiddels uitgekristalliseerd zijn in jurisprudentie. Met deze wijzigingen wordt de ladder voor duurzame verstedelijking teruggebracht naar de essentie. Het doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is bepalen of de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling een behoefte vervult en indien nodig motiveren waarom de voorgenomen ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd. De wijziging van de ladder voor duurzame verstedelijking houdt in dat een uitgebreide toepassing van de ladder alleen nog maar plaats hoeft te vinden bij ontwikkelingen buiten het bestaand stedelijk gebied en dat nieuwe stedelijke ontwikkelingen in het bestaand stedelijk gebied gerealiseerd moeten worden.

In de nieuwe vorm richt de ladder voor duurzame verstedelijking zich op het aantonen van het nut en de noodzaak van de voorgenomen ontwikkeling, in plaats van op het aantonen van de actuele regionale behoefte. Dit omdat dat laatste begrip leidde tot allerlei interpretatieverschillen. Een andere reden is dat een stedelijke ontwikkeling niet altijd om regionale afstemming vraagt. Bij het vaststellen van bestemmingsplannen wordt als het ware ruimte gereserveerd voor een bepaalde ontwikkeling. De toets aan de ladder is opgesteld om te waarborgen dat er geen ruimte gereserveerd wordt voor ongewenste ontwikkelingen of dat deze nieuwe ontwikkeling negatieve effecten heeft op andere gebieden (leegstand, verloedering). Bij vastgestelde plannen mag er vanuit gegaan worden dat dit voldoende afgewogen is, ongeacht of de toets aan de ladder wel of niet (plannen van voor 2013) doorlopen is. In onder andere de uitspraak van 24 februari 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:489) wordt dit bevestigd. Bij de vaststelling van het bestemmingsplan Nuenen West in 2008 is dus ruimte gereserveerd voor de voorgenomen ontwikkeling. Er is een planologische mogelijkheid ontstaan voor de bouw van 1.575 woningen en de vestiging van een middelbare school en een basisschool.