2022-33 RV Bijlage 1 - GGD programmabegroting 2023
Tekst van het document
Concept Programmabegroting 2023
1
Programmabegroting 2023 GGD Brabant-Zuidoost
Vastgesteld door het Algemeen Bestuur in zijn openbare vergadering van 6 juli 2022
Voorzitter: ………………………………………………….
Secretaris: …………………………………………….
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ......................................................................................................................3 1
Leeswijzer/inleiding .....................................................................................................4
2
Bestuur, werkgebied en organogram ............................................................................5 Overzichtskaart werkgebied .............................................................................................. 5 Organogram GGD ......................................................Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.6
3
Kerngegevens ...............................................................................................................7
4
Context en samenvatting ..............................................................................................8
5
Programmabegroting ..................................................................................................15
6
Paragrafen ..................................................................................................................55
7
Financiële begroting ...................................................................................................62
8
7.1
Overzicht van baten en lasten................................................................................. 62
7.2
Toelichting op baten en lasten ................................................................................ 63
7.3
Specificatie directe kosten en overhead ................................................................... 64
7.4
Staat van financieringen ........................................................................................ 65
7.5
Staat van investeringen ......................................................................................... 66
7.6
Staat van reserves ................................................................................................ 67
7.7
Staat van voorzieningen ........................................................................................ 68
7.8
Meerjarenraming baten en lasten ............................................................................ 69
Bijlagen ......................................................................................................................71 8.1
Berekening inwonerbijdrage ................................................................................... 71
8.2
Overzicht inwonerbijdrage en overige bijdragen per gemeente ................................... 72
8.3
Overzicht indicatieve ontwikkeling gemeentelijke bijdragen t/m 2025 .......................... 73
8.4
Overzicht contracttaken GGD.................................................................................. 75
8.5
Lijst van Afkortingen ............................................................................................. 77
3
1
Leeswijzer/inleiding
Deze programmabegroting is opgesteld met inachtneming van de relevante voorschriften zoals opgenomen in het "Besluit begroting en verantwoording Provincies en gemeenten (BBV). Dit besluit schrijft voor dat bij de financiële verantwoording de kosten van de overhead in een apart programma getoond worden. De kosten van de primaire uitvoerende taken dienen dan exclusief overheadkosten getoond te worden. Daarnaast dienen de eventuele heffing VPB, rente, algemene dekkingsmiddelen en de post onvoorzien apart verantwoord worden. De uitwerking hiervan wordt weergegeven op bladzijde 14 van deze begroting en middels afzonderlijke bijlagen. De 2 laatstgenoemde items komen bij de GGD overigens niet voor. Verder schrijft het BBV (gemeentelijke) taakvelden en beleidsindicatoren voor; in de GGD-begroting wordt onderscheid gemaakt in 2 programma’s Publieke Gezondheid en Ambulancezorg. Gemeentelijke beleidsindicatoren zijn niet van toepassing omdat die niet integraal door de GGD worden uitgevoerd. Met betrekking tot de uitwerking van de bestuursopdracht zijn ten behoeve van de transparantie nog enkele stelposten afzonderlijk weergegeven; kosten en baten m.b.t. JGZ 0-4 zijn in deze begroting inmiddels wel geïntegreerd. Een eventueel effect van de doorwerking van de Coronacrisis is nog niet meegenomen in deze begroting. De omvang daarvan is op dit moment niet in te schatten.
De verwachte afname van de omzet voor Reizigersvaccinatie is wel meegenomen. Het ministerie van VWS heeft toegezegd om de meerkosten en inkomstenderving bij de GGD als gevolg van de coronacrisis tm 2021 rechtstreeks te vergoeden, maar met ingang van 2022 alleen nog de meerkosten en niet meer de inkomstenderving. We gaan er vanuit dat dat ook voor eventuele kosten in 2023 nog zal gebeuren. Deze begroting bestaat uit: 1. Een algemeen deel met algemene ontwikkelingen, kerndata en een inleiding met samenvatting. 2. Een beleidsdeel met daarin de beschrijving van de taakvelden per pijler en de verplichte paragrafen. 3. Een financiële begroting met daarin een overzicht van baten en lasten, een meerjarenraming en de staten van vaste activa, reserves, voorzieningen en financieringen. De Programmabegroting wordt onderverdeeld in 2 programma's, nl.: a.
Publieke Gezondheid
b.
Ambulancezorg
De taken zijn onderverdeeld naar de 7 pijlers, zoals vastgelegd in de notitie ‘de basis van de GGD BrabantZuidoost’ van maart 2015. Per taakveld wordt aangegeven: a.
de productomschrijving, de doelstelling en de financieringsbron (inwonersbijdrage gemeenten, contractbijdrage gemeenten, of bijdrage derden).
b.
de activiteiten
c.
kerngegevens, kengetallen en resultaten. 4
2
Bestuur, werkgebied en organogram
Gemeenschappelijke Regeling Eind 2005 hebben alle gemeenten besloten tot de instelling van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Brabant-Zuidoost.
Algemeen Bestuur
21 leden Vertegenwoordigende wethouders van alle gemeenten
Dagelijks Bestuur
Portefeuille
………………………………………………….
Voorzitter
………………………………………………….
Vicevoorzitter / Personeelszaken
………………………………………………….
Secretaris
………………………………………………….
Financiën
………………………………………………….
lid
………………………………………………….
lid
………………………………………………….
lid
………………………………………………….
Toegevoegd lid vanuit de Veiligheidsregio
Overzichtskaart werkgebied
5
6
3
Kerngegevens
Inwoners (per 1 januari 2022) Aantal deelnemende gemeenten
21
Totaal aantal inwoners in het werkgebied
793.021
Aantal kinderen in zorg 4 – 18
112.613
Aantal kinderen in zorg 0 – 4
29.924
Ramingen 2023 Personeel Formatie in fte's
600
Formatie in personen
775
Financiën Programma Publieke Gezondheid Totaal exploitatie
€ 38.350.000
Programma Ambulancezorg Totaal exploitatie
€ 29.650.000
7
4
Context en samenvatting
De programmabegroting 2023 kan niet los gezien worden van de context waarbinnen de GGD opereert. Het gaat dan met name om de bestuursopdracht die aan de GGD gegeven is , een aantal ontwikkelingen die effect hebben op de begroting en het feit dat we binnen een Coronacrisis zitten die de komende jaren naar verwachting nog effecten zal hebben (gezondheidskundig, maatschappelijk en economisch). Missie De GGD Brabant-Zuidoost streeft – onder regie van de gemeenten – door middel van preventie naar gezondheidswinst van alle inwoners, om zo een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van hun leven en zelfredzaamheid te vergroten. Wij zijn een proactieve, innovatieve en resultaatgerichte organisatie. Onze dienstverlening betreft gezondheid, preventie en snelle interventie, is professioneel en betrouwbaar en komt tot stand vanuit de wens van de klant en in dialoog met onze opdrachtgevers en samenwerkingspartners. Vanuit de Wet Publieke Gezondheid geven wij vorm en inhoud aan onze collectieve preventie en gezondheidswinst. Visie De GGD Brabant-Zuidoost wil een wendbare organisatie worden, die werkt vanuit klantwaarden en het maatschappelijke belang. We zijn er altijd voor iedereen, beschermen en bewaken de gezondheid en willen de verbinder van preventie zijn. We zijn paraat bij grote en kleine crises en verzorgen 24/7 de ambulancezorg in onze regio.
Hierbij gaan we uit van een brede definitie van gezondheid: gezondheid wordt niet meer gezien als de afwezigheid van ziekte, maar als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. In deze visie is gezondheid niet langer meer strikt het domein van de zorgprofessionals, maar van ons allemaal. Het gaat immers om het vermogen om met veranderende omstandigheden om te kunnen gaan. Bestuursopdracht: naar een wendbare en financieel gezonde GGD Het algemeen bestuur van de GGD heeft in 2018 aan de directeur van de GGD een bestuursopdracht gegeven om te komen tot een stabiele en wendbare organisatie. Aanleiding waren de zorgen bij de GGD en haar regiogemeenten over de financiën en de bedrijfsvoering van de GGD Brabant-Zuidoost na hierop jarenlang bezuinigd te hebben. Belangrijkste onderdelen van de bestuursopdracht zijn de integratie van JGZ 0-4 binnen de GGD, van een drielagen naar een tweelagen structuur, implementatie van Lean principes en zelforganisatie en het verbeteren van de bedrijfsvoering van de GGD. Verder gaat de GGD aan de slag met het uitbreiden van het aantal taken die ze als contracttaak kan aanbieden. Dit veranderingsproces is een meerjarig proces wat we eind 2023 hopen te beëindigen.
Door de Coronacrisis is er vertraging opgetreden in onderdelen van het veranderingsproces, met name in de verbetering van de bedrijfsvoering, implementatie van Lean en de transformatie naar een tweelagenstructuur en zelforganisatie. 8
In het integratieproces JGZ is wel voortgang geboekt en de ambitie om per 1.1.2021 de taken, mensen en middelen JGZ 0–4 van ZuidZorg en Zorgboog over te nemen is gehaald. De verbeteracties m.b.t. bedrijfsvoering en de veranderingen in de structuur en werkwijzen zijn in 2021 voortvarend opgepakt. De GGD hoopt met de bestuursopdracht ruimte vrij te maken voor ontwikkeling en de weerstandpositie te versterken. De exacte invulling en aanwending hiervan wordt jaarlijks in het GGD bestuur vastgesteld. Verbetering van de bedrijfsvoering van de GGD De afgelopen jaren was onder druk van bezuinigingen bij gemeenten de begroting van de GGD op een minimum niveau uitgekomen. Dit betekende dat alleen bestaande operationele zorgactiviteiten konden blijven uitgevoerd. De financiële situatie van de GGD is inmiddels verbeterd, maar nog steeds kwetsbaar voor wat betreft het weerstandsvermogen bij het programma Publieke Gezondheid. Om verbetering te brengen in de financiële positie van de GGD heeft de directeur samen het Dagelijks Bestuur een aantal maatregelen opgesteld. Zie verderop.
Met de eenmalige financiële impuls die onze gemeenten aan de GGD in 2020 hebben gegeven, gaat de GGD het HRM instrumentarium en begeleiding naar zelforganisatie financieren en de informatie huishouding optimaliseren, LEAN prestatiedoorbraken faciliteren en operationele en bestuurlijke management rapportages opleveren.
Gevolgen van de Covid-19 crisis In 2020 is de wereld opgeschrikt door de Corona pandemie. Deze pandemie heeft een grote impact op onze samenleving zowel sociaal, economisch als voor de volksgezondheid en de gezondheidszorg. Ook voor de GGD heeft Corona een grote impact. Inmiddels is een groot deel van de bevolking in onze regio gevaccineerd tegen Covid 19, maar dat neemt niet weg dat nog steeds veel mensen besmet kunnen raken met Covid-19 en in het ziekenhuis belanden of eraan sterven. Ca. 6% van de mensen die met Corona besmet zijn geraakt heeft long-Covid opgelopen. We zullen eraan moeten wennen dat Covid-19 een ziekte is die onder ons blijft. Ook nu er een werkend vaccin en medicijnen voor behandeling beschikbaar zijn. Naar verwachting zal de Coronacrisis nog een stuk in 2022 doorlopen en zal het traceren, testen en vaccineren van de bevolking nog veel inzet van de GGD blijven vragen. Hoe de situatie in 2023 wat betreft Covid 19 er in epidemiologische zin uit zal zien, is nauwelijks te voorspellen. Veel hangt af van de komst van eventuele nieuwe varianten, de werking van het vaccin, de vaccinatiegraad en het gedrag in de wereldbevolking. Hoewel de crisis dus nog niet is bezworen kunnen we al wel enkele lessen van de Coronacrisis aangeven: -
De crisis heeft laten zien hoe kwetsbaar onze gezondheidszorg in het algemeen en de publieke gezondheidszorg in het bijzonder is. We zullen in Nederland moeten gaan vaststellen hoe we met elkaar de hele medische zorgketen (GGD, huisartsen, VVT-sector, ziekenhuizen, ambulances) duurzaam kunnen inrichten en faciliteren, zodat we in de toekomst beter voorbereid zijn op een gezondheidscrisis van deze omvang. De crisis heeft overigens ook laten zien hoe goed er tussen de schakels in de gezondheidsketen kan worden samengewerkt en dat er enorme prestaties geleverd kunnen worden als urgentie en noodzaak blijken. 9
We zullen kritisch moeten gaan kijken naar de basisbezetting van de afdeling infectieziektebestrijding van de GGD die voor de Coronacrisis formatief onder de maat was. Extra middelen vanuit het Rijk zijn nodig om de basis van infectieziektebestrijding bij de GGD’en op orde te brengen. Voorkomen moet worden dat we na de crisis weer op het oude niveau terecht komen. Dat kan door meer te investeren in een gezonde leefstijl voor iedereen, en kwetsbaren in het bijzonder. -
De sociaal- economische gezondheidsverschillen in Nederland (en wereldwijd) zijn als gevolg van de Corona pandemie groter geworden. De meest kwetsbare groepen zijn het hardst geraakt, fysiek, mentaal en/of financieel. Deze mensen ondervinden nog steeds effecten, waarvan de vooruitzichten onzeker zijn.
-
De Coronacrisis heeft ons geleerd dat een (nieuwe) infectieziekte zich snel en omvangrijk kan verspreiden. Dat de oorzaak, verspreiding en impact van een infectieziekte te maken heeft met onze globalisering, verstedelijking, reisgedrag, industrialisatie (denk in dit verband ook aan de intensieve veehouderij) en de manier waarop we met onze natuurlijke omgeving omgaan is duidelijk geworden. Corona heeft ons nog bewuster gemaakt van de noodzaak om gezondheid inclusiever te benaderen, waarbij we niet alleen kijken naar de ziekte zelf en ons gedrag, maar ook naar de omgevingsfactoren die van invloed zijn.
-
Er zijn duidelijke aanwijzingen dat een (on)gezonde leefstijl en een (on)gezonde leefomgeving invloed hebben op de impact van het virus op onze gezondheid. De aandacht moet gaan verschuiven van bestrijding naar preventie.
Deze lessen uit de crisis hebben ons dus min of meer de strategische uitdagingen voor de toekomst aangereikt: verkleinen van gezondheidsverschillen, bevorderen van een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving, bevorderen van een mentaal gezonde samenleving en versterken van de acute zorgketen. Deze uitdagingen speelden overigens ook al voor de Coronacrisis maar de crisis heeft de urgentie en het belang van deze uitdagingen nog maar eens extra onderstreept. Het Meerjarig Beleidsplan 2022 - 2026 De GGD is momenteel bezig met het ontwikkelen van een nieuw Meerjarig Beleidsplan voor de periode 2022–2026. Het huidige GGD bestuur zal dat plan meegeven aan het nieuwe GGD bestuur, gelet op de gemeenteraadsverkiezingen die in maart 2022 plaatsvinden. Het wordt een koers op hoofdlijnen dat samen met het nieuwe bestuur kan worden vertaald in een uitvoeringsprogramma met financiering. De GGD ziet voor de komende jaren de volgende maatschappelijke uitdagingen: -
Bestrijden en preventie van Covid-19
-
Verkleinen van gezondheidsverschillen
-
Bevorderen van een gezonde leefstijl
-
Bevorderen van een mentaal gezonde samenleving
-
Een sluitende aanpak voor mensen met verward of onbegrepen gedrag
-
Bevorderen van een gezonde leefomgeving
-
Versterken van de acute zorgketen.
10
Het nieuwe MJB plan komt tot stand in dialoog met gemeenten en ketenpartners van de GGD. Het is onze ambitie om via regionale samenwerking tussen GGD, gemeenten en ketenpartners meer maatschappelijke impact te genereren op bovenstaande maatschappelijke uitdagingen en deze waar mogelijk meetbaar te maken. Het Meerjarig Beleidsplan plan wordt in maart 2022 in het huidige GGD bestuur besproken. Samen met het nieuwe GGD bestuur zullen we het MJB plan vertalen in een meerjarig uitvoeringsprogramma. De gevolgen van het MJB plan zijn in deze fase nog niet vertaald in een financieel meerjarig perspectief.
De Programmabegroting 2023 op hoofdlijnen In deze Programmabegroting wordt weergegeven welke doelstellingen de GGD in 2023 met de uitvoering van welke activiteiten en tegen welke kosten en baten verwacht te realiseren. Daartoe worden o.a. kerngegevens en kengetallen opgenomen, aan de hand waarvan bij de tussentijdse rapportages en de jaarrapportage (jaarrekening) bezien kan worden of gestelde doelen zijn gerealiseerd. Het programmadeel (hoofdstuk 5) is voorlopig gebaseerd op de productenraming 2022, die uiteraard in de loop van 2022 nog geactualiseerd wordt en ook in 2023 nog aangepast kan worden; reeds bekende ontwikkelingen zijn uiteraard wel verwerkt. De indeling van het programmadeel is volgens bovengenoemde pijlers. Financieel gezien is de begroting 2023 een actualisering van de begroting 2022 met een verwerking van (onderstaande) majeure ontwikkelingen en het vastgestelde percentage voor algemene kostenstijgingen voor 2023. Mocht later het takenpakket nog substantieel anderszins wijzigen, dan zal, voor zover van toepassing, een begrotingswijziging worden aangeboden. Voor de GGD zijn de afspraken die gemaakt zijn tussen de vier grote gemeenschappelijke regelingen (4 GR’en) en onze gemeenten wat betreft planning en control kader stellend. Het Algemeen Bestuur heeft deze uitgangspunten bekrachtigd. Die uitgangspunten zijn in deze begroting verwerkt.
Conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen stelt de GGD BZO voorafgaand aan deze begroting ook een kadernota ten behoeve van de aangesloten gemeenten op. In deze nota worden de verwachte belangwekkende ontwikkelingen voor het komende en eventueel volgende jaren beschreven. In deze begroting zijn die ontwikkelingen uiteraard, voor zover van toepassing, verwerkt. In dit kader is het volgende hierbij van belang te benoemen: -
De bovengenoemde afspraak tussen de 4 GR’en en gemeenten over standaardisering van de wijze van indexering. Hierbij moet aangetekend worden dat deze indexering mogelijk onvoldoende is om de (nog niet bekende) CAO-ontwikkeling vanaf 2023 op te vangen. Voor 2021 en 2022 was de indexering onvoldoende om de stijging van de loonkosten in die jaren op te vangen, of dat in 2023 per saldo gecompenseerd gaat worden is nog ongewis.
-
Voor de uitvoering van de bestuursopdracht hebben onze gemeenten in 2020 aan de GGD een eenmalige kapitaalinjectie van € 1,- per inwoner (ca. € 750.000) gegeven. M.i.v. 2021 staat daar een structurele verlaging van de inwonerbijdrage van € 0,20 per inwoner tegenover. Met deze incidentele impuls kan de GGD het HRM instrumentarium en begeleiding naar zelforganisatie financieren en de informatie huishouding optimaliseren, LEAN prestatiedoorbraken faciliteren en operationele en bestuurlijke management rapportages opleveren. Als gevolg van de Coronacrisis is die uitvoering hiervan echter opgeschoven. 11
De eenmalige middelen van gemeenten zijn in een bestemmingsreserve gestort, waaruit in 2021 tm 2023 de uitgestelde verbeteracties zullen worden bekostigd. In de begroting 2022 is dit financieeltechnisch nog niet verwerkt, die aanpassing volgt in de loop van het jaar. Middels de bestuursrapportages wordt de aanwending hiervan verantwoord. Onderdeel hiervan was ook het realiseren van meer-omzet op contracttaken, met name bij Reizigersvaccinatie. Bij die activiteit zal de doelstelling naar verwachting niet gehaald kunnen worden, aangezien die activiteit nu nagenoeg stil is komen te liggen. Er is inmiddels bij andere activiteiten echter wel sprake van aanzienlijke omzettoename. -
Door de integratie van de JGZ 0-18 zijn we beter in staat vroegtijdig te interveniëren en preventief te werken, wat op langere termijn ook tot meer grip op uitgaven van de jeugdzorg moet leiden. Tevens kan de zorg effectiever worden ingezet dan voorheen. De efficiency die met de integratie beoogd wordt, zal conform besluitvorming worden ingezet voor aanvulling van de Algemene Reserve en dekking van de kosten van ontwikkeling van tijdelijke activiteiten ten behoeve van gemeenten; i.c. de wendbare GGD. In deze begroting zijn we er vanuit gegaan dat ultimo 2022 het beoogde minimum van de Algemene Reserve zal worden bereikt en dat in 2023 dan reeds het maximale wendbaarheidsbudget van € 750.000 beschikbaar is; maar het bestuur kan daar in de loop van het jaar anders over besluiten, als omstandigheden daar aanleiding toe geven. De (financiële) harmonisatie JGZ 0-4 is vooralsnog niet opgenomen in deze programmabegroting 2023. Besloten is om de integrale inhoudelijke en financiële harmonisatie in 2022 verder voor te bereiden met als resultaat een begrotingswijziging 2023, die dan later ter besluitvorming zal worden voorgelegd.
-
In de loop van 2022 zullen er op uitvoeringsniveau naar verwachting nog enkele veranderingen gaan plaats vinden, die effect kunnen/zullen hebben op de gemeentelijke bijdrage. Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) zal worden uitgebreid en verder gedecentraliseerd en er komt een uitbreiding van het takenpakket vanwege prenatale screening. Voor beide activiteiten zullen budgetten worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor de aanpassing van het RVP is reeds een begrotingswijziging per januari 2022 aangeboden. Voor prenatale screening gebeurt dat zodra exacte bedragen en datum ingang (waarschijnlijk 1 juli 2022) inzichtelijk zijn. Beide begrotingswijzigingen, met aanpassing van de inwonerbijdrage, zijn/worden voor zienswijze aan gemeenten voorgelegd. Verder is de verwachting dat er met ingang van 2023 een vergelijkbare uitbreiding en decentralisatie plaats zal vinden met betrekking tot Maternale Kinkhoest. Ook dan zal daarvoor een begrotingswijziging worden aangeboden.
-
De GGD wil haar omzet in contracttaken verder vergroten om meer financiële armslag te hebben. We verwachten dat onze gemeenten extra inzet bij de GGD inbesteden bijv. bij de voorbereiding en invoering van de omgevingswet, de WVGGZ, de Wijk GGD’er en de lokale preventie akkoorden. Het effect hiervan op de omzet in contracttaken laat zich momenteel moeilijk inschatten. In de begroting is een voorzichtige raming hiervan opgenomen.
-
Door de Coronacrisis is de markt voor buitenlandse reizen fors ingezakt. Dit heeft effect op de omzet bij Reizigerszorg. In hoeverre dat effect zich doorzet in 2023 valt moeilijk te voorspellen en is sterk afhankelijk van de vraag of de markt voor verre reizen zich gaat herstellen.
12
De omvang van de algemene reserve/weerstandsvermogen van de GGD BZO neemt de laatste jaren weer langzaam toe, maar is gezien de omvang van de risico’s en exploitatie-omvang met name bij PG nog beperkt. De risico-inventarisatie van begin 2022 resulteerde in een benodigde weerstandscapaciteit van ca. € 2.250.000,- voor het Programma Publieke Gezondheid en ca. € 2.200.000,- voor het Programma Ambulancezorg. Eerder is besloten dat, gegeven de financieringsstructuur, voor de beide programma’s afzonderlijke algemene reserves worden aangehouden. Het bestuur heeft eerder vastgesteld dat het weerstandsvermogen niet direct tot dat bedrag hoeft te worden aangevuld, maar dat de kaders en staffels zoals vastgesteld in de beleidsnotitie Kaders P&Cdocumenten 4GR-deel 2 hiervoor leidend zijn. Gegeven de verwachte omzet 2023 is dan voor PG een kader stellende bandbreedte van toepassing van minimaal € 1.500.000 en maximaal € 2.000.000 en voor AZ van minimaal € 1.200.000,- en maximaal € 1.500.000,-. Het wordt hierbij echter aan het Algemeen Bestuur van de Verbonden Partij overgelaten of die bandbreedte volledig wordt ingevuld, aangezien dit organisatie-specifiek is en wordt bepaald door de aard van de baten en lasten. Een laag weerstandsvermogen betekent wel dat financiële tegenvallers van enige omvang niet uit de algemene reserve kunnen worden opgevangen.
Na bestemming van het verwachte resultaat 2021 bedraagt de Algemene Reserve PG ca. € 1.100.000 en de Algemene Reserve AZ ca. € 1.400.000,-. De verwachting is dat met de uitvoering van de bestuursopdracht de Algemene Reserve PG ultimo 2022 op het gewenste minimum niveau zal worden gebracht. Voor de bepaling van de gemeentelijke bijdragen voor het gezamenlijke takenpakket wordt in principe voor een meerjarige periode een afspraak over de omvang van het takenpakket gemaakt, naast bovengenoemde afspraak over de wijze van indexering. Hiervoor is gekozen opdat hiervoor niet jaarlijks voorstellen, berekeningen en afrekeningen hoeven te worden gemaakt. Dit alles vanuit de gedachte dat de omvang van het gezamenlijke takenpakket gelijk blijft (behoudens specifieke besluiten) en dat de methodiek van indexering er voor zorgt dat gemiddeld genomen de GGD de bijdrage ontvangt die daarvoor noodzakelijk is. Aangenomen wordt dat het langjarig gemiddelde van deze systematiek, gebaseerd op een objectieve, door een externe autoriteit vastgestelde norm, een aanvaardbaar financieringsniveau oplevert. Dat levert de GGD een budget op dat gemiddeld genomen moet voldoen om de gestegen kosten op te vangen. Voor de indexering wordt de Macro Economisch Verkenning van het Centraal Plan Bureau van september gehanteerd.
Voor 2023 betekent dit voor de GGD dat gerekend wordt met de volgende indexering: Loon 75% * 2,3% = 1,725% Prijs 25% * 1,6% = 0,40 % Totaal index 2023:
2,125%
13
Kosten en Financiering per pijler: Kosten en Financiering per pijler Inwoner bijdragen gemeenten
Pijlers
Pubercontactmoment
Gezamenlijk takenpakket
JGZ 0-4
Overige bijdragen gemeenten
1 Monitoren, signaleren en adviseren
1,64
1.300.000
10.000
2 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming
2,15
1.700.000
20.000
3 PG bij incidenten, rampen en crises
0,45
360.000
4 Toezicht houden
0,08
65.000
5 Jeugdgezondheidszorg 0-18
7,76
6.160.000
Contract bijdragen gemeenten
Contract bijdragen Contract bijdragen rijk zorgverzekeraars
35.000 725.000
95.000
975.000
1.480.000
440.000
2.955.000
15.000
375.000
15.000
1.045.000
200.000
16.600.000 480.000
145.000
23.800.000
700.000
2.720.000
30.000 4.665.000
345.000 25.000
11.720.000 5.850.000
pm
25.000
25.000
200.000 750.000
200.000 750.000
2.995.000
68.000.000
70.000
550.000
480.000
PuberContactMoment JGZ
6 Ambulancezorg
0,00
0
20.000
7 Aanvullende taken PG
0,38
300.000
1.720.000
Overhead PG
5,93
4.700.000
235.000
4.310.000
50.000
Overhead AZ
1.425.000 10.000
23.635.000
625.000 1.150.000
Vennootschapsbelasting
Eenm. Kosten verbetering bedrijfsv. Wenbaarheidsbudget
totaal
18,39
14.585.000
715.000
12.930.000
175.000
5.150.000
3.050.000
TOTAAL
135.000
965.000 8.620.000
Contract bijdragen derden
28.400.000
Voor nadere toelichting en specificatie zie paragraaf 6.1 t/m 6.4
14
5
Programmabegroting
Monitoren, signaleren en adviseren Gemeenten hebben binnen de Wet Publieke Gezondheid de plicht om een plan ter bevordering van de lokale gezondheidssituatie vast te leggen in het lokaal gezondheidsbeleid. Het beleid op gebied van gezondheid wordt steeds meer gezien als een middel om doelstellingen te realiseren op het Sociaal Domein. De gemeente is in dit proces de regisseur. De GGD ondersteunt de gemeente bij het voorbereiden, opstellen, implementeren en evalueren van dit beleid. Het lokaal team van de gemeente ondersteunt dit proces en helpt het beleid daadwerkelijk te realiseren. De gezondheidsmakelaars van de GGD verbinden partijen en initiatieven op lokaal, (sub)regionaal en regionaal niveau om samen met andere spelers (organisaties, gemeenten, zorginstellingen, burgers, scholen, bedrijven etc.) het maximale effect op de gezondheid van de burgers van de regio Zuidoost Brabant te bewerkstelligen. Gezondheid als voorwaarde om mee te kunnen doen en meedoen als bevordering van gezondheid! De GGD ziet gezondheid is het vermogen van mensen om zich aan te passen en een eigen regie te voeren in het licht van de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven” (Machteld Huber, 2013).
Dit concept, waarbij gezondheid meer als werkwoord wordt gezien, en het bevorderen van gezondheid gaat over ondersteunen en versterken van veerkracht van mensen, slaat een stevige brug tussen de activiteiten van gezondheidsbevordering en de veranderingen die we willen bewerkstelligen in het Sociale Domein. Dit is voor vele gemeenten inmiddels ook het uitgangspunt in het lokaal beleid op gebied van gezondheid. Het lokaal team maakt in overleg met de gemeente een jaarlijks activiteitenplan, waarin vastgelegd wordt welke zaken opgepakt gaan worden. Hierbij kunnen gezondheid gerelateerde onderwerpen uit allerlei beleidsterreinen aan de orde komen (denk aan onderwerpen uit het beleid rondom WMO, jeugd, sport of Ruimtelijke Ordening). Een en ander is stevig ingebed en afgestemd met andere activiteiten in het Sociaal Domein. Sinds jaar en dag leveren we ook gegevens, cijfers en informatie over de gezondheidssituatie van de burgers in onze regio aan. Hierop baseren (o.a.) onze gemeenten en andere organisaties hun beleid en speerpunten in de uitvoering. De laatste jaren hebben steeds meer gemeenten met succes gebruik gemaakt van het Maatwerkonderzoek dat we kunnen leveren. Met de uitvraag die we jaarlijks voor de monitors doen, en alle andere bronnen die tot onze beschikking staan, zijn we in staat vele (kennis) vragen op het gebied van het Sociale Domein te beantwoorden.
15
Product:
Procesbegeleiding bij en uitvoering van Lokaal Gezondheidsbeleid
Onderbouwing:
Het opstellen en uitvoeren van een lokaal gezondheidsbeleid (LGB) is voor gemeenten als taak vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid. De GGD ondersteuning draagt bij aan een optimalisering van het gemeentelijk gezondheidsbeleid aangehaakt bij en ingebed in het Sociaal Domein.
Doel:
Een bijdrage leveren aan voorbereiden, opstellen, implementeren, uitvoeren en evalueren van een lokaal gezondheidsbeleid van gemeenten.
Financiering:
Inwonersbijdrage gemeenten
Wat houdt het in?
▪
Ondersteunen en adviseren bij het formuleren
gezondheidsmakelaars (beleidsadviseur en
bij en ingebed in het Sociaal Domein en de te
preventiefunctionaris), consulent
maken keuzes. Dit gebeurt onder andere door
gezondheidsbevordering, onderzoeker.
▪
▪ •
• Intern wordt samengewerkt met JGZ,
Het gemeentelijk gezondheidsbeleid kan
seksuele gezondheid, medisch milieukundige
geconcretiseerd worden/zijn in een Lokaal
zorg, IZB etc.
Preventie Akkoord. ▪
▪ Werken in multidisciplinaire teams:
van gemeentelijk gezondheidsbeleid aangehaakt
een bijdrage te leveren aan de rVTV. ▪
Werkwijze
• Extern wordt samengewerkt met:
Samenwerking binnen het Regionaal Akkoord
gemeenten, organisaties, zorginstellingen,
Gezondheidsbevordering en Preventie.
burgers, scholen, bedrijven etc.
Adviseren t.b.v. structuur voor continue inbedding
• Doelgroepen van het gezondheidsbeleid zijn
van het LGB-beleidsproces; participeren in deze
o.a. jeugd, volwassenen, ouderen,
structuur (bijv. stuurgroep wonen, zorg en
kwetsbare groepen mensen met een lagere
welzijn/ lokaal gezondheidsbeleid).
sociaal economische status, wijken
Creëren van draagvlak bij de te betrekken
• Er wordt gewerkt op lokaal, (sub)regionaal
partijen. Makelen en schakelen tussen partijen.
en regionaal niveau (regio Zuidoost-
Samen met deze partijen bouwen aan een goed
Brabant).
functionerende preventie structuur. •
Inventariseren van bestaande (lokale) activiteiten m.b.t. het (binnen het gemeentelijke gezondheidsbeleid) gekozen thema en zoeken van samenwerkingspartners.
16
•
Opstellen (in overleg met gemeente, burgers en lokaal betrokken instellingen) van een uitvoeringsplan dat past binnen de lokale situatie.
•
Begeleiding bij en uitvoeren van (delen) van het uitvoeringsplan en daarbij aansluitende projecten/activiteiten.
•
Waar mogelijk partners ondersteunen bij het verwerven van extra fondsen/subsidies.
•
Beantwoorden van ad-hoc vragen.
•
Evalueren LGB-traject.
•
Signaalfunctie van gemeentelijk (LGB)-wensen richting GGD-organisatie.
Verwacht resultaat 2023 Er is duidelijk gemeentelijk beleid hoe gezondheid te bevorderen via de verschillende beleidsterreinen (jeugd/sociaal domein/onderwijs RO/sport e.d.) en op welke wijze burgers, die een bijdrage willen leveren aan een gezonde en veilige leef- en leeromgeving, daarbij worden gefaciliteerd en ondersteund. Extra aandacht voor kansenkoppeling doelstellingen sociaal domein en ruimtelijk domein. Er is uitvoering gegeven aan lokale plannen, conform afspraken.
Product:
Monitoren
Onderbouwing:
Inzicht krijgen in de gezondheidssituatie van de bevolking is als taak vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid.
Doel:
Kennis en informatie verstrekken die bijdraagt aan de ontwikkeling, evaluatie en sturing van gemeentelijk beleid op het gebied van gezondheid, jeugd, welzijn, wonen en zorg.
Financiering:
Inwonersbijdrage gemeenten
Wat houdt het in? ▪
Werkwijze
Het verzamelen van gegevens over de gezondheid en
De vragenlijsten van de monitorcyclus
de gezondheid beïnvloedende factoren via de
kent een vast basisdeel en een variabel
monitorcyclus, waarbij subgroep van de bevolking
deel dat wordt samengesteld in
eens in de vier jaar worden gemonitord.
samenspraak met gemeenten. Daarnaast
-
Jeugdmonitor 0-11 jaar (2021/2022)
vindt afstemming en samenwerking plaats
-
Jeugdmonitor 12-18 jaar (2023/2024)
met GGD’en in Brabant en Zeeland en met
-
Volwassenenmonitor 19-64 jaar
het CBS en RIVM.
Ouderenmonitor 65-plus (2024/2025) -
rVTV (2023/2023)
17
•
Deze dataverzameling gebeurt via een enquête
Gegevens worden op gemeenteniveau
(schriftelijk en/of via internet). Vanwege het
verzameld en als volgt gerapporteerd:
landelijke harmonisatietraject wordt de monitor 12-18
Lokaal tabellenboek
klassikaal uitgevoerd bij de klassen 2 en 4 van het
Lokale kernpunten
Voortgezet onderwijs.
GGD-gezondheidsatlas
Steeds meer wordt bij het monitoren gebruik gemaakt
Presentatie (in overleg)
van relevante registraties en andere bronnen. Dit geldt zowel voor interne als externe bronnen. Ook andere vormen van dataverzameling, bijvoorbeeld via het onderzoekspanel of via kwalitatief onderzoek dragen bij aan de monitoringsfunctie van de GGD. •
Gegevens worden beschikbaar gesteld aan wethouders en ambtenaren van gemeenten (welzijn/volksgezondheid, jeugd, ouderen, WMO, milieu, sport, wonen, zorg). Daarnaast aan organisaties en instellingen op het gebied van welzijn en zorg en andere geïnteresseerden.
•
COVID-19 heeft direct en indirect grote invloed op onze gezondheid. Om goed te kunnen volgen wat de gevolgen zijn, wordt de komende jaren extra onderzoek uitgevoerd door het Netwerk GOR, waar de GGD onderdeel van uitmaakt. De integrale Gezondheidsmonitor wordt mogelijk gemaakt door het ministerie van VWS, is gestart in september 2021 en de looptijd is vijf jaar.
•
Extra monitors: -
2021 Voortgezet onderwijs
-
2022 Jong Volwassenen
-
2022 Volwassenen/ouderen
-
2024 Jong Volwassenen
-
Monitor Openbare Geestelijke Gezondheid nog onbekend wanneer deze zal plaatsvinden
Verwacht resultaat 2023 Monitoring
Monitors
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Verwachting 2022
Verwachting 2023
Jeugdmonitor 12-
Volwassenen- en
Jeugdmonitor 0-
RVTV
18
ouderenmonitor
11
RVTV
Extra monitor
Extra monitor
Monitoring Covid-
Monitoring Covid-
voortgezet
jong volwassenen
19
19
onderwijs
Monitoring Covid-
Monitoring Covid-
19
19
18
Product:
Kenniscentrum onderzoek
Onderbouwing:
Voorzien in de behoeften van onze gemeenten om hen op maat te ondersteunen met onderzoek, kennis en informatie.
Doel:
Verder professionaliseren en evidence based ondersteunen van gezondheidsbeleid op lokaal en regionaal niveau. Het op maat beantwoorden van ad-hoc vragen, waardoor beleid en interventies worden ondersteund.
Financiering:
Inwonersbijdrage gemeenten.
Wat houdt het in?
Werkwijze
•
•
Opzetten en in stand houden kennis-
Uitvoeren van onderzoek voor het verzamelen
infrastructuur, waarin onderzoeksgegevens en
van kennis over gezondheid en factoren die
registraties beschikbaar worden gemaakt voor
daarop van invloed zijn
het op maat beantwoorden van onderzoeksvragen van gemeenten en GGD-
•
Op verzoek beantwoorden van
medewerkers. Hierbij wordt samengewerkt
onderzoeksvragen in de breedste zin van het
met relevante organisaties en instellingen en
woord.
bestaat samenwerking met de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant. •
•
Proactief delen van kennis die van toepassing
Aansluiten op relevante maatschappelijke
is voor gemeentelijk gezondheidsbeleid.
ontwikkelingen in het sociaal domein, zodat
Onder andere via de nieuwsbrief onderzoek.
gemeentes worden ondersteund in hun beleid op het gebied van de drie transities. •
•
Beantwoorden van ad-hoc vragen met behulp
Onderzoeksgegevens via digitale kanalen beschikbaar stellen voor gemeenten.
van beschikbare gegevens of kort aanvullend onderzoek. •
Gericht advies geven over te nemen
•
Er is gemiddeld 30 uur per gemeente beschikbaar voor onderzoek op maat.
beleidsmaatregelen en beschikbare relevantie interventies (in samenspraak met wetenschappers, beleidsfunctionaris, preventiefunctionaris). •
Zorgen dat wetenschappelijke inzichten bekend worden in onze regio en gebruikt wordt bij beleidsvorming en uitvoering.
19
•
Ondersteunen en adviseren bij de interpretatie en implementatie van wetenschappelijke kennis.
Verwacht resultaat 2023 Kenniscentrum
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Verwachting 2022
Verwachting 2023
70
70
onderzoek Maatwerkonder
65
70
zoeken
Product:
Gezondheidsexpertise in het Sociaal Domein
Onderbouwing
Monitoring, signalering en advisering is door Het Rijk als een van de pijlers bij de GGD als taak belegd. Ook wordt deze genoemd in de Wet Publieke Gezondheid. De GGD ontwikkelt zich van een meer uitvoerende organisatie naar het regionale expertise en kenniscentrum op het gebied van de preventieve volksgezondheid. Dit betreft zowel de beleids-, onderzoeks-, als gezondheidsbevorderings componenten. Om op deze gebieden als kenniscentrum te kunnen fungeren, bouwen we deskundigheid en vaardigheden op. Deze hebben we op regionaal niveau beschikbaar voor inzet op lokaal niveau ten behoeve van al onze gemeenten, hun lokale partners en hun burgers.
Doel
Gezondheidskennis en -kunde toevoegen in de lokale situatie om te bevorderen dat burgers gezond en veilig kunnen opgroeien en zich ontwikkelen tot mensen met betekenis voor zichzelf, elkaar en de samenleving.
Financiering
Inwonersbijdrage gemeenten
Wat houdt het in?
Werkwijze
▪ Volgen van landelijke en regionale
In 2022 gaan we onze expertise verder
ontwikkelingen, kansen en nieuwe interventies.
opbouwen en inzetten t.a.v.:
Gebruik maken van aanwezige cijfers én de
- Sociaal Economische Gezondheidsverschillen
deskundigheid en ervaring van Ketenpartners,
- Omgevingswet
burgers, onderwijs, welzijnsinstellingen,
- Leefstijl thema’s/Lokale Preventie Akkoorden
zorgpartijen, signalen uit de sociale teams e.a.
- Mentale gezondheid jeugd - Regionaal samenwerken
20
▪ Onderhouden en verder opbouwen van onze expertise op diverse thema’s (alle thema’s
Deze thema’s zijn de speerpunten in het Meerjarenbeleidsplan 2022-2026.
gerelateerd aan gezondheid en preventie in brede zin): van roken tot cyberpesten; van dementie tot
De (landelijke) programma’s die we regionaal
de invloed van natuur op gezondheid; van stress
uitzetten zijn o.a.:
tot invloed van ruimtelijke inrichting op gezond-
- Gezonde School
heid; van beweegstimulering tot gezondheids-
- Rookvrije generatie
vaardigheden; van positieve gezondheid tot
- Lentekriebels
verbinding preventie en zorg; van gezonde relaties
- Landelijke campagnes zoals Ik pas.
tot fijnmazig vaccineren Corona etc.
- Voorlichting voor en door 55+
▪ Onderhouden en verder opbouwen van onze expertise als adviseur, regisseur, projectleider,
We participeren in diverse regionale
procesleider, leider van voorlichtingssessies,
samenwerkingen zoals:
ontwikkelaar etc.
Regionaal Akkoord Gezondheidsbevordering en
▪ Onderhouden en verder opbouwen van onze expertise op het gebied van gezondheids-
Preventie Regionaal Drugsproject
bevordering, gedragsbeïnvloeding, sociale psychologie, werkzame elementen van interventies. ▪ Beschikbaar maken van deze expertise in de regionale en lokale setting. ▪ Agenderen op basis van deze expertise. ▪ Vraagbaak zijn voor ketenpartners, professionals, gemeenten en burgers. ▪ Regionaal uitzetten van (landelijke) programma’s. ▪ Participeren in regionale samenwerkingen.
Verwacht resultaat 2023 De gemeenten en ketenpartners weten ons te vinden en zetten onze expertise in bij het vormgeven van het lokaal gezondheidsbeleid, het opzetten van lokale en regionale samenwerking en bij het opzetten van gezondheid bevorderende activiteiten.
21
Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Het belang van de gezondheid beschermende taken neemt toe omdat de gezondheidsrisico’s groter worden. De Corona pandemie heeft aangetoond welke grote effecten een pandemie kan hebben op onze gezondheid, economie en sociaal leven. Bewoners worden zich bewuster van de gezondheidsrisico’s in hun fysieke leefomgeving en staan kritischer tegenover overheden en organisaties. Het maakt daarbij niet uit of het om een infectieziekte gaat of om gezondheidsrisico’s door blootstelling aan asbest, bodemverontreiniging, straling, geluidshinder of luchtvervuiling. Burgers maken zich zorgen en spreken overheden en “vervuilers” steeds meer op hun verantwoordelijkheden aan en schuwen daarbij niet om naar de rechter te stappen. De GGD wordt door alle partijen om advies en hulp gevraagd. De maatschappelijke druk rondom deze vraagstukken neemt eerder toe dan af. Een overheid die burgers aanspreekt op gezond gedrag mag rekenen op burgers die een overheid aanspreekt op haar eigen (on)gezond beleid. Een gezonde woon-, leer- en werkomgeving wordt meer en meer als een kernwaarde gezien en gemeenten kunnen zich op dit terrein positief profileren. De omgevingswet biedt nieuwe kansen voor een gezonde leefomgeving.
Product:
Algemene infectieziektebestrijding
Onderbouwing:
Vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid.
Doel:
Voorkómen en bestrijden van infectieziekten en de overdracht van infectieziekten van mens op mens of van dier op mens.
Financiering:
Inwonersbijdrage gemeenten
Wat houdt het in?
▪
▪
Werkwijze
Registreren en verwerken van meldingen; alle
Er wordt gewerkt volgens landelijke richtlijnen
meldingen worden geregistreerd en
en protocollen.
nauwlettend gevolgd en aan het RIVM
Er wordt nauw samengewerkt met huisartsen,
doorgegeven.
ziekenhuizen, RIVM (CIB), streeklaboratoria,
Verzamelen en analyseren van regionale
zorginstellingen en gemeenten.
gegevens (surveillance). ▪
Onderzoek en beleidsadvisering.
▪
Preventie, waaronder voorlichting en
22
preventief vaccineren. ▪
Bron- en contactopsporing.
▪
Regie/onderhouden netwerk.
▪
Managen van grote uitbraken.
▪
Vangnettaak.
▪
24-uurs bereikbaarheid.
▪
Grootschalige calamiteiten worden in samenwerking met de GHOR en andere zorgpartners voorbereid (draaiboeken, oefeningen e.d.).
Zie ook product Publieke Gezondheid Asielzoekers Verwacht resultaat 2023 Algemene
Realisatie
Realisatie
Verwachti
Verwachting
infectieziektebestrijding
2020
2021
ng 2022
2023
# meldingen
368 / 81
506 / 178
700/220
900/300
39.220 / 232
108.580 / 733
onb
onb
# beantwoorde vragen
372
475
650
850
# oefeningen outbreaks
Geen
1
1
1
# preventieprojecten
Geen
geen
1à2
2à3
infectieziekten/clusters # meldingen COVID-19 / clusters
23
Product:
Tuberculosebestrijding
Onderbouwing:
Vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid.
Doel:
Het bestrijden van tuberculose (TBC) door het tijdig opsporen van TBC, opstellen en uitvoeren van een behandelplan en voorkómen van transmissie.
Financiering:
Inwonersbijdrage gemeenten
Wat houdt het in?
Werkwijze
Screening op TBC van risicogroepen
Er wordt gewerkt volgens landelijke richtlijnen
(asielzoekers, immigranten etc.) op locaties GGD
en protocollen.
Eindhoven en AZC Budel.
Er wordt nauw samengewerkt met
Verzamelen, registreren, verwerken en
huisartsen, ziekenhuizen, streeklaboratoria, IND,
analyseren van regionale gegevens.
KNCV, intermediairs, GGD’en in Brabant en
▪
Onderzoek en beleidsadvisering.
Zeeland.
▪
Preventie (waaronder voorlichting en
▪
▪
preventief vaccineren). ▪
Bron- en contactopsporing.
▪
Behandeling en/of verwijzing.
▪
Opsporing en behandeling van LTBI (Latente Tuberculose).
▪
Regie/netwerk.
▪
Outbreak-management.
▪
Vangnettaak (spreekuur).
▪
Speciale aandacht voor het bereik van risicogroepen, zoals dak- en thuislozen en migranten.
Verwacht resultaat 2023 TBC bestrijding
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Verw 2022
# Röntgenfoto’s
5.498
6.781
6.700
6.700
# Mantouxtesten
500
682
480
680
# BCG vaccinaties
488
749
480
480
# DOT cliënten
4
5
5
4
# IGRA testen
195
223
225
225
# TBC patiënten
40
36
40
40
# Latente TBC patiënten
32
51
50
50
Arts: 116
Arts: 201
Arts: 200
Arts: 200
MTM: 59
MTM: 73
MTM: 70
MTM: 70
VPK: 356
VPK: 302
VPK: 300
VPK: 300
# consulten
Verw 2023
BCG vaccinaties in 2021 eenmalig hoger vanwege inhaalslag.
24
Product:
Seksuele Gezondheid/SOA preventie
Onderbouwing:
Vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid. Tevens in de subsidieregelingen zoals ASG-regeling, Hep. B vaccinaties voor doelgroepen en PrEP.
Doel:
Een goede seksuele gezondheid voor onze burgers, inclusief het voorkómen en bestrijden van SOA’s.
Financiering:
Contracttaak derden (Rijkssubsidie).
Wat houdt het in?
Werkwijze
Activiteiten gericht op de doelstellingen van de 6
Er wordt gewerkt volgens landelijke richtlijnen
pijlers van het Nationaal Actieplan Soa, hiv en
en protocollen van het RIVM, zoals het
seksuele gezondheid.
draaiboek “Seksuele gezondheid, het consult” en
1. Bevordering van een gezond seksueel leven
het kwaliteitsprofiel Aanvullende Seksuele
(gefaciliteerd door seksuele vorming)
Gezondheid.
2. Opsporing en behandeling van SOA
Er is een samenwerking met andere afdelingen
3. Opsporing en behandeling van HIV
binnen de GGD (o.a. JGZ, IZB en GB),
4. Preventie van ongewenste zwangerschap
huisartsen, HIV-poli van Catharina ziekenhuis,
5. Preventie seksuele grensoverschrijding en
microbiologische laboratoria, seksuoloog,
seksueel geweld
apotheek en overige ketenpartners (o.a. COC en
6. Surveillance en monitoring
Lumens, Terecht (Leger des Heils))
Voorbeelden van activiteiten:
Lokale afspraken zijn mogelijk met betrekking
▪
SOA-, PrEP en SENSE-spreekuren, tevens
tot invulling van (preventie-)activiteiten.
SOA-zelftesten ▪
Outreachende activiteiten in kader van Hep. B vaccinatie bij MSM en sekswerkers, SOAtesten, seksuele vorming, prostitutie basiszorg.
▪
Activiteiten o.a. op scholen en onderwijsinstellingen gericht op seksuele vorming en SOA-preventie.
25
We richten ons in de SOA-spreekuren op de vastgestelde doelgroepen: -
sekswerkers
-
jongeren onder 25 jaar
-
MSM (mannen, die seks hebben met mannen)
-
personen die gewaarschuwd zijn voor een soa
-
personen met klachten die kunnen wijzen op een soa
-
slachtoffers van seksueel geweld
-
personen afkomstig uit een soa-endemisch gebied
-
personen met een partner uit een hoog risicogroep
-
personen met een chlamydia- of gonorroeinfectie in de laatste 12 maanden
Verwacht resultaat 2023 Seksuele gezondheid
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Verw 2022
Verw 2023
# individuele consulten
2.360
2.713
4000
4000
Vindpercentage SOA’s
24,8%
25,3%
20 %
20 %
# patienten in Prep-zorg
158
182
237
237
Vanwege Corona heeft in 2020 en 2021 een strengere triage plaatsgevonden waardoor het vindpercentage in die jaren hoger was dan voor Corona. We verwachten dat het vindpercentage in 2022 en 2023 weer op een normaal niveau komt als de triage minder streng wordt.
26
Product:
Hygiënezorg
Onderbouwing:
Vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid.
Doel:
Het bevorderen van hygiënisch handelen ter voorkoming van ziekten.
Financiering:
Inwonersbijdrage gemeenten.
Wat houdt het in?
Werkwijze
•
Bijhouden van een lijst van risicovolle
Er wordt gewerkt volgens landelijke richtlijnen
objecten/instellingen.
en protocollen.
•
Preventie activiteiten.
Er wordt nauw samengewerkt met eigenaren
•
Beantwoorden van vragen van burgers en
van risicolocaties.
instellingen. •
Inspecties bij geprioriteerde risicovolle
Lokale afspraken met betrekking tot inspecties
objecten.
risicolocaties (aantal/soort) en lokale preventieactiviteiten.
Voor inspecties kinderopvang en gastouders: zie toezicht kinderopvang. Voor inspecties tattoo & piercingshops: zie toezicht op tattoo & piercingshops.
Verwacht resultaat 2023 Hygiënezorg
Realisatie
Realisatie
Verwachting
2020
2021
2022
Verwachting 2023
# bezochte risicolocaties
20
18
30
40
evenementen adviezen
9
26
25
25
# beantwoorde vragen
136
66
80
80
Als gevolg van Corona zijn in 2020 en 2021 minder risicolocaties bezocht dan normaal. We verwachten dat er in 2022 en 2023 weer meer mogelijkheden zullen zijn voor deze bezoeken.
27
Product:
Reizigerszorg
Onderbouwing:
Contracttaak die in het verlengde ligt van de algemene infectieziektebestrijding.
Doel:
Ervoor zorgen dat reizigers beschermd op reis gaan en voorkomen dat zij een infectieziekten oplopen in het buitenland en deze ziekte importeren in Nederland. Preventief beschermen van beroepsgroepen tegen Hepatitis B.
Financiering:
Contracttaak derden (100 % eigen bijdrage inwoners en bedrijven).
Wat houdt het in?
Werkwijze
•
Publieksvoorlichting.
Er wordt gewerkt volgens landelijke richtlijnen
•
Individuele advisering en groepsadviezen
en protocollen.
(voor, tijdens en na de reis.)
Er wordt nauw samengewerkt met andere
•
Vaccineren.
GGD’en, streeklaboratoria en diverse instellingen
•
Verkoop beschermingsmiddelen.
en bedrijven.
•
Vaccineren van beroepsgroepen (Hep. B).
Verwacht resultaat 2023 Reizigerszorg
Realisatie
Realisatie
Verwachting
Verwachting
2020
2021
2022
2023
# individuele consulten
4.026
2.318
4.500
8.000
# consulten Hepatitis B
onb
125
130
130
onb
3.167
6.300
9.800
1.500
1.923
2.000
2.000
beroepsgroepen # gezette vaccinaties Reizigerszorg # gezette vaccinaties Hep B beroepsgroepen In 2020 en 2021 is het aantal verre buitenlandse reizen flink gedaald als gevolg van Corona. We verwachten dat deze markt zich slechts geleidelijk aan zal herstellen.
28
Product:
Medische-milieukundige Zorg
Onderbouwing:
Vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid. Uit de regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning van Zuidoost-Brabant blijkt dat de gezondheid van burgers positief beïnvloed kan worden via de leefomgeving. Bij besluiten die gevolgen kunnen hebben voor de volksgezondheid heeft de GGD een adviserende taak.
Doel:
Het voorkomen van (verdere verspreiding van) ziekten en gezondheidsklachten ten gevolg van risicovolle (interne en externe) milieuomstandigheden. Gezondheid als afwegingscriterium in ruimtelijke inrichtingsprocessen borgen. Verbinding leggen tussen opgaven in het fysiek en sociaal domein.
Financiering:
Inwonersbijdrage gemeenten.
Wat houdt het in?
Werkwijze
Basispakket: Proactief adviseren over gezondheidsrisico’s in
Er wordt gewerkt volgens landelijke richtlijnen
de leefomgeving aan gemeenten
en protocollen.
Behandeling van (publieks)vragen en klachten
Er is een regionaal samenwerkingsverband als
m.b.t. buitenmilieu en binnenmilieu
voorbereiding op de inwerkingtreding van de
▪
Het geven van collectieve voorlichting
Omgevingswet waar de GGD aan deelneemt,
▪
Deelname aan werkgroepen en
samen met ODZOB, Waterschap,
klankbordgroepen i.r.t. gezondheid en milieu
Veiligheidsregio en de 21 gemeenten in de regio.
▪
▪
(bijv. intensieve veehouderij, lucht en
▪
gezondheid, klimaatadaptatie,
Gemeenten kunnen de GGD inschakelen bij
energietransitie, gezonde verstedelijking,
vragen omtrent de leefomgeving en gezondheid
vitaal buitengebied, nieuw opkomende stoffen
Daarbij is het van belang dat de GGD in een zo
bijv. Pfas)
vroeg mogelijk stadium betrokken wordt. Onze
24 uurs bereikbaarheid van de GAGS
diensten met betrekking tot de Omgevingswet
(gezondheidskundig adviseur gevaarlijke
zijn beschreven in de
stoffen). De GAGS zorgt voor spoedeisende
Productendienstencatalogus die samen met
advisering tijdens de acute fase van een crisis
de Veiligheidsregio en de ODZOB ontwikkeld is.
over de te verwachten gezondheidseffecten en wenselijke acties tijdens en na het incident om een gezonde en veilige leefomgeving voor iedereen te behouden.
29
▪
Verzorgen van of adviseren omtrent risicocommunicatie
▪
Het uitvoeren van risicobeoordelingen om een signaal te duiden en/of een advies te onderbouwen
▪
signalering van ongewenste situaties in relatie tot milieu en gezondheid
Maatwerk: Voor diensten die niet tot het basispakket horen, maken we aparte afspraken. Maatwerk is hierbij het uitgangspunt. Voorbeelden zijn: ▪
Adviezen over gezondheid en leefomgeving die meer dan 20 uur bedragen.
▪
Advisering in het kader van de Omgevingswet zie Productendienstencatalogus
▪
Advisering vergunningverlening veehouderij
Verwacht resultaat 2023
Medisch-milieukundige zorg
Realisatie
Realisatie
2020
2021
Verw 2022
Verw 2023
(Beleids-)adviezen
9
16
14
15
Klantgesprekken gemeente
5
9
9
9
Presentatie/voorlichting
9
5
7
7
Vragen & klachten
200
108
180
200
Werkgroep/klankbordgroep
9
20
11
11
Adviezen acute casuïstiek/nazorg
5
2
3
3
Advies gevaarlijke stoffen
25
9
10
10
(GAGS)
30
Publieke Gezondheid bij incidenten, rampen en crises De GGD moet haar gezondheid beschermende taken ook in de opgeschaalde situaties kunnen uitvoeren. Dat vraagt een specifieke voorbereiding. De GGD geeft gezondheidskundig advies over infectieziektebestrijding, gevaarlijke stoffen, psychosociale hulpverlening en gezondheidsonderzoek na rampen en voert daarvoor ook een deel van de taken uit. In acute situaties dient de GGD de professionele regie kunnen voeren op de uitvoering van de taken, bijvoorbeeld bij de uitvoering van vaccinatieprogramma’s bij een grieppandemie. De GGD adviseert en ondersteunt gemeenten en instellingen ook bij kleinschalige incidenten (bijv. suïcide of tragische ongevallen) en zedenzaken: vaak schokkende gebeurtenissen die veel maatschappelijke onrust veroorzaken.
Product:
GGD Crisisteam en crisisplan
Onderbouwing:
Vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid, tevens verankerd in de Wet op de Veiligheidsregio’s en de Wet Toelating Zorginstellingen.
Doel:
Gezondheidsschade als gevolg van een ramp of crisis voorkómen of zoveel mogelijk beperken.
Financiering:
Inwonersbijdrage gemeenten
Wat houdt het in?
▪
▪
▪
Werkwijze
Het beschikken over een opgeleid en
Er wordt gewerkt volgens landelijke richtlijnen
beoefend crisisteam en bijbehorend
en regionale afspraken (regionaal crisisplan).
crisisbeheersplan met voorzieningen zodat ten
Er wordt nauw samengewerkt met het Bureau
tijde van een crisis of ramp de continuïteit van
geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen
GGD-processen 24/7 gegarandeerd worden.
(GHOR), politie, brandweer, ziekenhuizen,
Optreden bij grootschalige uitbraken
huisartsen, zorginstellingen, gemeenten, RIVM
van infectieziekten.
en ketenpartners psychosociale hulpverlening.
Medisch-milieukundige advies bij milieu gerelateerde rampen (GAGS).
▪
Coördinatie van psychosociale hulpverlening.
▪
Gezondheidsonderzoek na een ramp.
31
Verwacht resultaat 2023 1. Acuut en adequaat kunnen reageren op een ramp of incident in de regio. 2. De GGD is voorbereid op een ramp of incident, af te meten aan: ▪
Voldoen aan de kwaliteitseisen van het LNAZ.
▪
Beschikbaarheid van een actueel crisisplan.
▪
Opgeleide, getrainde en beoefende sleutelfunctionarissen (crisisteam).
▪
Paraatheid en beschikbaarheid van sleutelfunctionarissen (24/7).
3. Samenwerkingsafspraken in de keten zijn vastgelegd.
Product:
Psychosociale hulpverlening bij Psychosociale hulp bij ingrijpende gebeurtenissen
Onderbouwing:
Vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid.
Doel:
Gecoördineerde inzet van hulpverlening bij ingrijpende gebeurtenissen zodat onrust zo klein mogelijk blijft en herstel bevorderd wordt. Adequaat reageren en zo mogelijk stap naar preventie zetten.
Financiering:
Inwonersbijdrage gemeenten.
Wat houdt het in?
Werkwijze
Het gaat om gebeurtenissen die een grote
Er wordt gewerkt volgens landelijke richtlijnen,
impact hebben op een groep of gemeenschap en
procesplan PSH en suïcideprotocol.
waarbij coördinatie van hulpverlening gewenst is,
Er wordt nauw samengewerkt met gemeente,
maar waarbij geen sprake is van een officiële
school, vereniging of wijk waar de gebeurtenis
GRIP-situatie. Voorbeelden: zelfdoding, tragisch
heeft plaatsgevonden, slachtofferhulp,
ongeval, zedendelict, gezinsmoord.
maatschappelijk werk, GGzE (tweedelijns adviesfunctie), politie, religieuze instellingen.
Taken GGD: ▪
Coördinatie van hulpverlening.
Als een casus grote inzet vergt, dan worden er
▪
Bijdrage leveren aan voorlichting.
aparte financiële afspraken gemaakt met de
▪
Deelname aan of afstemming met het lokale
gemeente waarin het incident heeft
sociale calamiteitenteam.
plaatsgevonden.
▪
Waar nodig doorleiding of doorverwijzing naar professionele hulp.
32
Verwacht resultaat 2023
Psychosociale hulp-
Realisatie
Realisatie
Verwachtin
verlening
2020
2021
g 2022
# casussen
9
18
15
Verwachting 2023 15
Toezicht houden Om risico’s voor de volksgezondheid tijdig te onderkennen is toezicht een belangrijke schakel. Toezicht kan op verschillende manieren worden ingevuld. Het toezicht kan meer signalerend, adviserend en beïnvloedend van aard zijn, of juist meer controlerend, waarbij vooral gecheckt wordt of aan de regels wordt voldaan. De GGD houdt toezicht op aanbieders van kinderopvang en op tattoo- en piercingshops.
Product:
Toezicht op kinderopvang
Onderbouwing:
Deze taak is vastgelegd in de Wet Kinderopvang.
Doel:
Bevorderen van de kwaliteit van kinderopvang.
Financiering:
Contracttaak gemeenten
Wat houdt het in?
Werkwijze
•
Jaarlijks risico gestuurd toezicht op Pedagogisch
Er wordt gewerkt volgens landelijke
klimaat, Personeel en groepen (o.a. diploma’s,
richtlijnen.
VOG’s), Veiligheid en gezondheid, Accommodatie
Er wordt nauw samengewerkt met:
en Ouderrecht bij kinderdagverblijven,
gemeenten
buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en
Houders/eigenaren van
gastouders.
kinderdagverblijven en buitenschoolse
Inspecties (onderzoeken voor en na registratie) bij
opvang
nieuwe locaties kinderopvang.
Gastouderbureaus en gastouders
• • •
Nader onderzoeken na een handhavingsadvies van de gemeente.
Jaarlijks wordt met elke individuele
Incidentele onderzoeken op vraag van gemeente.
gemeente een contract afgesloten.
33
•
Advisering gemeenten m.b.t. handhaving.
•
Inspecties Voorschoolse Educatie.
•
Bijhouden en verwerken wijzigingen register kinderopvang (op verzoek betreffende gemeente)
•
Namens gemeenten uitvoeren van lichte handhavingstaken (op verzoek betreffende gemeente).
Verwacht resultaat 2023
Toezicht Kinderopvang
Realisatie
Realisatie
Verwachtin
Verwachting
2020
2021
g
2023
2022 # inspecties kinderdagverblijven
263
389
400
400
# inspecties Buitenschoolse opvang
202
263
275
275
# inspecties gastouderbureaus
30
27
27
27
# inspecties gastouders
258
388
400
400
In 2020 en 2021 zijn minder inspecties mogelijk gebleken a.g.v. Corona en de lock downs. We verwachten dat in 2022 en 2023 weer meer inspecties mogelijk zijn.
Product:
Toezicht op tattoo- & piercingshops
Onderbouwing:
Deze taak is vastgelegd in het Warenwet Besluit Tatoeëren en piercen.
Doel:
Erop toezien dat shops veilig werken zodat infectieziekten of andere gezondheidsrisico’s voorkomen worden.
Financiering:
Contracttaak derden (100 % bijdrage tattoo- en piercingshops).
Wat houdt het in?
Werkwijze
•
Periodiek toezicht houden op hygiëne &
Er wordt gewerkt volgens landelijke richtlijnen.
veiligheid bij T&P-shops en bij evenementen
Er wordt nauw samengewerkt met eigenaren
waar getatoeëerd of gepiercet wordt of waar
van tattoo- en piercingshops.
permanente make-up wordt aangebracht. •
Verstrekken, weigeren of intrekken van de
GGD handelt in opdracht van VWS.
vergunning (vergunning is 3 jaar geldig).
34
•
Adviseren aan VWS met betrekking tot
Eigenaren van shops betalen voor de
handhavingsacties.
inspecties/vergunning aan de GGD volgens een landelijk vastgesteld tarief.
Verwacht resultaat: Toezicht
Realisatie 2020
Realisatie 2021
tattooshops # inspecties
83
96
Verwachting
Verwachting
2022
2023
95
95
.
Basisaanbod Jeugdgezondheidszorg 0-18 De taak van Jeugdgezondheidszorg (JGZ) van de GGD Brabant-Zuidoost is het bevorderen van ontwikkelingskansen zodat alle kinderen veilig en gezond kunnen opgroeien. We geven hierbij extra aandacht aan gezinnen waarvoor dat niet vanzelfsprekend is. Onze focus ligt op het voorkómen van gezondheidsproblemen, zowel mentaal als fysiek. De wettelijke basis van de JGZ is de Wet Publieke Gezondheid. Sinds 1 januari 2021 is de JGZ voor kinderen van 0 tot 4 jaar ondergebracht bij de GGD, waardoor we sinds die tijd JGZ aan kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar en hun ouders bieden. Hiermee borgen we de doorgaande lijn van 0-18 jaar en hebben ouders een duidelijk aanspreekpunt. De integratie van JGZ 0-18 wordt in 2022 en 2023 verder uitgewerkt, waarbij we streven naar harmonisatie van het basisaanbod en eenduidigheid in contracttaken.
35
Product:
Prenatale huisbezoeken
Onderbouwing:
We willen risicozwangeren zo vroeg mogelijk de juiste begeleiding en hulp bieden.