2022-31 RV Bijlage 4 - Financiële advisering DDV Begroting ODZOB 2023

MEMO versie 1.1

Onderwerp

Financiële advisering m.b.t. begroting 2023 ODZOB

Datum

6 april 2022

Auteur

Harold van de Vossenberg

Bijlagen

Ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 ODZOB

Aan

Armando van Gent, Julie Jentjes; Jack van der Zanden; Jan van den Braak, Jorrit Visée

C.C.

Control

Voorstel 1. Het financiële advies over de begroting 2023 en meerjarenraming 2024 e.v. van de Omgevingsdienst Brabant-Zuidoost mee te nemen in de totale afweging die over de begroting ODZOB wordt gemaakt. 2. De kosten voor de gemeente in de eigen begroting 2023-2026 mee te nemen

Inleiding De Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) heeft de ontwerpbegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 aangeboden aan de deelnemers en gevraagd om hier een reactie op te geven. Vanuit financieel perspectief is deze begroting bekeken. Wat willen we bereiken Wij willen dat de door ons gemaakte op- en aanmerkingen over de ontwerpbegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 worden betrokken bij de besluitvorming. Argumenten 1.1 Dienstverlening ODZOB ODZOB voert werkzaamheden uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Daarnaast worden er specialistische (advies)taken uitgevoerd. De ODZOB werkt zowel samen met de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling als met andere organisaties op het gebied van de fysieke leefomgeving. Gezamenlijk verbeteren ze de kwaliteit van de fysieke leefomgeving: veiliger, gezonder en minder overlast. Instemmen met deze begroting zorgt ervoor dat bovengenoemde taken door de ODZOB uitgevoerd kunnen worden. Het is niet aan ons om te oordelen of de gemeente inhoudelijk instemt met de werkzaamheden. We zien vanuit financieel oogpunt geen onjuistheden, we kunnen niet alle posten inhoudelijk beoordelen. We hebben wel een aantal aandachtspunten geformuleerd.

Aandachtspunten Programmatische indeling begroting De ODZOB kent een nieuwe programmatische indeling. In de nieuwe opzet is er sprake van twee beleidsprogramma’s • Programma Lokale dienstverlening, hieronder vallen de basis- en verzoektaken. Dit zijn werkzaamheden die specifiek voor een deelnemer worden uitgevoerd. • Programma Regionale samenwerking, hieronder vallen de werkzaamheden die gezamenlijk voor de deelnemers worden opgepakt, bijvoorbeeld de omgevingswet.

Door deze nieuwe opzet en andere verschuivingen was een vergelijking op onderdelen niet goed mogelijk. Het bedrag waarvoor er door de drie Dommelvallei gemeenten diensten worden afgenomen (programma lokale dienstverlening) wordt in de bijlage bij punt 1 nader toegelicht. In punt 2 van de bijlage worden de baten van het programma Regionale samenwerking uiteengezet. In punt drie worden de totaalbedragen vergeleken en de belangrijkste verschillen in beeld gebracht. Correctie weeffout De beraadslaging over de kadernota 2023 leidde tot het inzicht dat de in het verleden ontstane weeffout en de daaruit voortvloeiende ongelijkheid tussen de gemeentelijke en provinciale gerelateerde taken hersteld dient te worden. Sinds de oprichting van de ODZOB in 2013 betaalde de provincie gedeeltelijk mee aan de (gerelateerde) kosten die eigenlijk voor rekening van de gemeenten zouden moeten komen. De hiermee gepaard gaande uren zijn in deze begroting nu toegevoegd aan de gemeentelijke werkprogramma’s. Hierbij gaat het om ongeveer € 715.000,-. Of dit terecht is valt door ons niet te controleren. Omgevingswet De invoering van de omgevingswet is uitgesteld tot 1-1-2023. Ten tijde van het opstellen van de begroting was dit voor de ODZOB nog niet bekend. Het uitstel heeft gevolgen voor de ODZOB. In de begroting namen ze middelen op voor het vervolg op de voorbereiding en de nazorg.

Hierbij gaat het om circa € 415.000,- voor zowel 2023 als voor 2024. Daarnaast namen in de risico paragraaf een bedrag op van 300.000,- (60% kans op een gevolg van € 500.000,-) sinds het opstellen van de begroting is het uitstel duidelijk geworden. Onze vraag is dan ook gaat de ODZOB nog met een begrotingswijziging komen om de jaarlijkse € 415.000,- verder op te hogen? Indexen (lonen en prijzen) De ODZOB rekent, conform afspraken, met indexen uit de macro economische verkenning. De percentages variëren tussen de 1,6% voor de materiele index en de 2,3 % voor de loonindex. Gezien de huidige omstandigheden (torenhoge inflatie) zit hier voor de gemeente een risico dat dit te laag is. Risico’s De risico’s inclusief zijn opgenomen in de begroting 2023 van de ODZOB. De grote risico’s tellen op tot een bedrag van € 2.742.500,- de kleine risico’s tellen op tot een bedrag van € 600.250,- Deze bedragen zijn het resultaat van de formule kans op een risico maal omvang van het risico. Tegenover de risico’s staat het weerstandsvermogen. Bij de ODZOB wordt dit gevormd door de reserves. Deze reserves nemen af naar afgerond € 1.000.000,-. De ODZOB geeft aan dat dit op termijn kan leiden tot een noodzakelijke versterking van het weerstandsvermogen door de ODZOB-deelnemers. Mocht dit voorstel komen dan moeten we daar kritisch naar kijken.

Opgemerkt wordt dat de ODZOB aangeeft dat ze de financiële kaders in 2022 herijkt. In punt 4 van de bijlage gaan we nader in op de risico’s en het weerstandsvermogen. 2.2 Stijging kosten De gemeenten worden geconfronteerd met een toenemende afdracht aan de ODZOB. De hogere afdracht verwerken we in de begroting 2023-2026 van de gemeenten waarbij we ook kijken voor welk deel van de stijging reeds budget beschikbaar is (bijvoorbeeld de stelposten voor de salarisstijgingen)

Wat mag het kosten

Het merendeel van de kosten van de dienstverlening van de ODZOB staat al in de gemeentelijke begrotingen. Voor de dekking van aanvullende kosten zal een vraag naar budget in de begroting 2023 worden meegenomen. Evaluatie De verantwoordelijke wethouders worden ieder kwartaal geïnformeerd over de huidige stand van zaken binnen de ODZOB tijdens een overleg met het dagelijks bestuur. Daarnaast bevindt de ODZOB zich in onzekere tijden. Regionale, landelijke en mondiale ontwikkelingen hebben gevolgen (hogere energiekosten, inflatie) die we nu nog niet kunnen overzien. Zodra dat inzicht er is, mag u van de OBZOB verwachten dat zij hier op terugkomen. Bijlagen 1. Aanvullende informatie begroting ODZOB 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Bijlage: aanvullende informatie begroting ODZOB 1. Basis- en Verzoektaken ODZOB Baten Programma Dienstverlening (voorheen: Basis- en Verzoektaken ODZOB): € 23.502.763,- waarvan basistaken: € 10.516.766,- waarvan verzoektaken: € 12.985.997,De vergelijking met voorgaand jaar op de twee verschillende onderdelen achterwege gelaten vanwege de verschuiving tussen de basis en de verzoektaken. Op totaal niveau is de begroting gestegen van € 20.764.444,- naar € 23.502.763,- de stijging bedraagt € 2.738.319,-. Bij punt drie van de bijlage worden de belangrijkste verschillen weergegeven.

Bovenstaande betreft de totale begroting van de ODZOB, onderstaand het aandeel van de Dommelvallei gemeenten in het totaal.

Gemeente Geldrop-Mierlo Gemeente Nuenen Gemeente Son en Breugel

Basistaken 2023 232.300 294.825 298.440

Verzoektaken 2023 109.875 92.113 95.767

Voor de raming van de basis- en verzoektaken voor 2023 is rekening gehouden met de laatste inzichten. De raming is overgenomen uit de werkprogramma’s 2022 welke gecorrigeerd zijn voor tariefstijging (zie verder). 2. Regionale taken (voorheen Collectieve taken) ODZOB Voor de raming van de collectieve taken 2023 is rekening gehouden met de laatste inzichten. De raming is overgenomen uit de werkprogramma’s 2022 welke zijn geïndexeerd conform de afspraken uit de regionale 4 GR-en. Baten programma regionale taken (voorheen Collectieve taken): € 2.097.749,Het totaalbedrag is € 2.097.749,-. Onderstaand het aandeel van de Dommelvallei gemeenten hierin.

Gemeente Geldrop-Mierlo Gemeente Nuenen Gemeente Son en Breugel

Collectieve taken 2023 63.063 37.475 51.962

3. Totale begroting De totale begroting omvat de basistaken, verzoektaken en collectieve taken Begroot 2023

Begroot 2022

Verschil

25.600.512

22.628.824

2.971.688

Gemeente Geldrop-Mierlo

405.237

310.098

95.139

Gemeente Nuenen

424.414

297.287

127.127

Gemeente Son en Breugel

446.169

342.361

103.808

Totaal ODZOB Specificatie per gemeente

In onderstaande tabel staan een aantal de mutaties samengevat. Op pagina 19 en verder van de begroting van de ODZOB staat de uitgebreide toelichting per onderdeel. Bevoegdheidsverschuiving bodemtaken van provincie naar gemeenten Gesloten bodemenergiesystemen Wet kwaliteitsborging bouwen De doorontwikkeling van het Regionaal operationeel kader (ROK) Positionering en versteviging accountmanagement Gerelateerde gemeentelijke werkzaamheden Nazorg inwerkingtreding Omgevingswet Overige wijzigingen (werkprogramma's) Totaal

-140.000 220.000 490.000 470.000 234.000 715.000 415.000 567.688 2.971.688

4. Risico’s ODZOB Weerstandsvermogen In de ontwerpbegroting 2023 wordt, zoals gebruikelijk, aandacht besteed aan de risico’s die de ODZOB loopt, de mogelijke impact daarvan en de mate waarin de ODZOB beschikt over een financiële buffer om eventuele risico’s het hoofd te kunnen bieden. De geactualiseerde risicoinventarisatie toont dat de risico’s met de grootste potentiële impact een verwachtingswaarde kennen van ruim € 2,7 miljoen. Dit staat in schril contrast met de streefwaarde van de algemene reserve van € 1,2 tot € 1,5 miljoen. Hoewel de algemene reserve per ultimo 2021 € 1,9 miljoen bedraagt, zijn er ontwikkelingen aanstaande met een impact op hoogte van deze buffer. Hoewel stortingen in en onttrekkingen aan de algemene reserve een bevoegdheid zijn van het algemeen bestuur, is er een indicatieve doorkijk opgesteld die een indruk geeft van de hoogte van de algemene reserve aan het einde van 2022. Mogelijk daalt deze tot € 1,0 miljoen. Dat zou op termijn kunnen leiden tot een noodzakelijke versterking van het weerstandsvermogen door de ODZOB-deelnemers. De hoogte van de algemene reserve is conform de algemene regel (afgesproken tussen de 4 regionale GR-en) tussen de € 1.200.000,- en € 1.500.000,- (gemiddeld € 1.350.000,-).

Het onafgedekte risico, zijnde € 1.992.750,- (€ 3.342.750,- -/- € 1.350.000,-), dient te worden op genomen in de eigen risicoparagraaf van de deelnemende gemeentes, herrekend naar de risicowaarde per gemeente:

Gemeente Geldrop-Mierlo Gemeente Nuenen Gemeente Son en Breugel

Risico in risicoparagraaf* voor een bedrag van: 31.000 33.000 35.000

* Hiervoor neemt de afdeling Control contact op met de beleidsafdeling. Bedragen zijn afgerond en gebaseerd op het aandeel van de gemeente in de omzet van de ODZOB. Overzicht risico’s

5. Kostenstijging ODZOB Loonkosten De geraamde salariskosten stijgen in 2023 naar bijna € 18,36 mln. Dat is ruim € 2,00 mln. hoger dan in 2022. Ook de kosten voor externe inhuur stijgen, namelijk van € 2,66 mln. naar € 3,26 mln. Deze stijgingen wordt grotendeels veroorzaakt door de hogere bezetting. Daarnaast stijgen de gemiddelde personele kosten harder dan de prijsindexcijfers die tijdens Prinsjesdag 2021 werden gepresenteerd. Uurtarief: Het uurtarief 2023 stijgt naar een tarief van € 102,50 (uurtarief 2022 bedroeg € 100,30). De stijging bestaat uit: - Indexering 2,2%: 2,21 - Garantiesalarissen niet doorbelasten: 0,21 - Herpositionering accountmanagement: 1,50 -/- Doorwerking Cao-effecten 2022 0,73 - Verstevigen Overheadfunctie 0,15 - Organisatiekosten (IT-gerelateerd) 0,40 Indexering budget collectieve taken De volgende indexen (uit de Macro Economische Verkenning 2022) worden toegepast: - Prijzen: 1,6% - Lonen 2,3% - Gewogen bedraagt dit percentage: 2,2% Vennootschapsbelasting

In de begroting 2023 is een bedrag van € 10.000,- opgenomen als lasten voor de heffing van de Vennootschapsbelasting.