20211021 beantwoording toezegging gecomb cie Begroting
Tekst van het document
memo Onderwerp
: Toezeggingen gecombineerde commissie 21 oktober 2021, punt 7 Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 (poho Pernot)
Van
: Wethouder J. Pernot
Aan
: Leden van de gemeenteraad
Cc
: College
Datum
: 3 november 2021
Bijlagen
: -
Zaaknummer : 218063 Inleiding In deze memo wordt ingegaan op een aantal toezeggingen die gedaan zijn bij agendapunt 7 Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 van de combineerde commissievergadering van 21 oktober 2021. Onderdeel daarvan is een zienswijze op het advies (brief van 8 oktober 2021) van de auditcommissie m.b.t. de presentatie van de schuldenlast. Samenvatting zienswijze advies auditcommissie Wij betreuren het dat het college niet eerder gevraagd is om een zienswijze te geven op het rapport van juli 2021 over de financiële kengetallen en de brief van 8 oktober 2021 van de auditcommissie daarover. Zeker omdat in het overleg met de auditcommissie duidelijk was dat het college daar een andere zienswijze over had. Door deze manier van werken is deze zienswijze niet meegenomen in het rapport en niet eerder bekend gemaakt aan de raad. Schuldenlast In de berekening van de kengetallen netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte geldleningen zijn zowel de langlopende als de kortlopende schulden opgenomen. Het grote verschil tussen realisatie en begroting wordt dan ook niet veroorzaakt door het niet ramen van de kortlopende schulden, maar omdat de gerealiseerde opbrengsten niet aansluiten bij de geraamde opbrengsten. Begroting 2022 In het overzicht op pag.
76 zijn beide kengetallen een weergave van de ramingen en plannen in de begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025. De schuldenlast, inclusief kortlopende geldleningen, is geraamd op ruim € 60 miljoen. De geldleningen OG op pag. 89 zijn alle bestaande geldleningen die op 1-1-2022 nog een restantschuld hebben. Er zijn op dit moment geen bestaande kortlopende geldleningen die op 1-1-2022 een restantschuld hebben. De kortlopende schulden zijn wel betrokken in de netto schuldquote. Daarmee is aan de gemaakte afspraak met de auditcommissie voldaan. Wij delen dan ook niet de mening van de auditcommissie dat wij de afspraken niet nagekomen zouden zijn en onjuiste of onvolledige informatie verstrekken. Ook na het nalopen van de actiepuntenlijsten vanuit de auditcommissienotulen constateren wij dat wij niets hebben verzuimd. In onderstaande zienswijze leggen wij dit verder uit. Verder zijn wij van mening dat kengetallen het resultaat zijn van (in het verleden) gemaakte beleidskeuzes en dus geen stuuritems zijn.
Specificatie van de schuldenlast en financieringsbehoefte Zie de zienswijze. Correctie van de fout in de tabel over de Hongerman Zie na de zienswijze. Als de raad kortlopende leningen verbiedt, betekent dit een ophoging van de schuldquote tot 75 miljoen? Zie de zienswijze. Zienswijze op het advies van de auditcommissie m.b.t. de presentatie van de schulden Wij hebben met belangstelling het onderzoek van de auditcommissie naar de financiële kengetallen (juli 2021) gelezen. En in het verlengde daarvan de brief van de auditcommissie van 8 oktober 2021. Graag geven wij daarop onderstaande zienswijze. Om te beginnen willen wij benadrukken dat alle cijfers in de begroting en meerjarenraming een weergave zijn van alle plannen die in diezelfde begroting zijn opgenomen. Alles hangt met elkaar samen. Met name de volgende cijfers spelen een rol in de balans en de kengetallen waarover we het nu hebben. • De investeringen (vaste activa) zijn begroot zoals bij raadsbesluiten al vastgesteld, aangevuld met de investeringen in deze meerjarenbegroting (pag.124 e.v. van deze begroting) en verminderd met de afschrijvingen in de betreffende jaren. De investeringen in deze meerjarenbegroting zijn nog niet allemaal definitief beschikbaar gesteld en zijn dus niet meer dan een raming.
De kapitaallasten van de vastgestelde én de geraamde investeringen zijn verwerkt in de meerjarenbegroting 2022-2025 en passen daarmee binnen het structureel sluitende begrotingssaldo. • Het verloop van de voorraden is conform de vastgestelde bouwgrondexploitaties, zoals ook opgenomen in de jaarrekening 2020 (grexen worden jaarlijks bij de jaarrekening geactualiseerd en door de raad vastgesteld, en/of tussentijds bij separaat raadsbesluit). • De schulden zijn in de balans opgesplitst in vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar en langer en netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. Dit is geen keuze maar een verplichting (art. 41, 46 en 47 BBV). De kortlopende schulden in de geprognosticeerde balans op pag.123 bestaan hoofdzakelijk uit kasgeldleningen (conform de kasgeldlimiet) en crediteuren. De vaste schulden worden bepaald aan de hand van het saldo van de overige balansposten. De overige balansposten zijn op basis van de cijfers in de meerjarenbegroting 2022-2025 exact te bepalen. Door de begrote inkomsten van grexen wordt de financieringsbehoefte lager. Investeringen op middellange termijn maken de financieringsbehoefte weer hoger. De leningenportefeuille (pag. 89) betreft alle actuele langlopende geldleningen per 1-12022. Voor langlopend geldt “met een rentetypische looptijd van één jaar en langer”.
Het saldo van de financieringsbehoefte (pag. 88) is bepaald op basis van de huidige langlopende geldleningen. Vervolgens gaan we iets dieper op de besproken kengetallen in. Kengetal schuldquote Hierbij gaat het om de totale schulden, zonder onderscheid tussen lang- en kortlopend. Herfinanciering van geldleningen van kortlopend naar langlopend of andersom heeft dus geen effect op de schuldquote. De schuldquote voor 2022 is bepaald aan de hand van onderstaande geprognosticeerde balans (zie pag.123).
pagina 2 van 5 Zaaknummer 218063
Geprognosticeerde balans Bedragen x € 1.000 Activa
1-1-2022
1-1-2023
1-1-2024
1-1-2025
1-1-2026
Vaste activa Immateriële vaste activa
759
678
573
459
348
Materiële vaste activa
49.960
56.223
74.653
79.993
84.497
Financiële vaste activa
2.564
2.114
1.647
1.160
1.102
Totaal Vaste activa
53.283
59.015
76.872
81.612
85.947
Voorraden
41.601
37.259
35.207
31.949
31.949
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
10.650
9.497
9.497
9.497
9.497
335
335
335
335
335
Vlottende activa
Liquide middelen Overlopende activa
2.178
2.178
2.178
2.178
2.178
Totaal Vlottende activa
54.764
49.269
47.217
43.959
43.959
Totaal Activa
108.047
108.284
124.089
125.571
129.906
Passiva
1-1-2022
1-1-2023
1-1-2024
1-1-2025
1-1-2026
38.199
37.897
37.789
38.120
38.240
Vaste passiva Eigen vermogen Voorzieningen
9.208
9.626
10.315
10.599
10.195
Vaste schulden met een rente typische looptijd van één jaar of langer
51.052
51.173
66.397
67.264
71.883
Totaal Vaste passiva
98.459
98.696
114.501
115.983
120.318
9.462
9.462
9.462
9.462
9.462
126
126
126
126
126
Vlottende passiva Netto-vlottende schulden, met een rente typische looptijd korter dan één jaar Overlopende passiva Totaal Vlottende passiva Totaal Passiva
9.588
9.588
9.588
9.588
9.588
108.047
108.284
124.089
125.571
129.906
Conform het BBV worden de geel gearceerde bedragen minus de groen gearceerde bedragen als netto schulden afgezet tegen het totaal van de baten: € 60.640 -/- € 13.163 = € 47.477 (bedragen x € 1.000). Totaal van de baten bedraagt € 56.137 (zie pag.115 of 142) en daarmee is de netto schuldquote 85%. In deze schuldquote zijn de kortlopende geldleningen betrokken. Ook zonder gebruik te maken van kortlopende geldleningen blijft het totaal van de schulden € 60.640. Bij de conclusies over de kengetallen (pag. 78 en 79) is toegelicht: “Het kengetal voor de begroting is lager dan de werkelijke kengetallen in de afgelopen jaarrekeningen. Dit wordt met name veroorzaakt door het, conform afspraken, ramen van de verkoop van de gronden Eeneind West. De geraamde verkoop heeft nog niet plaatsgevonden. Het kengetal neemt daarnaast af door de realisatie van geraamde verkopen in Nuenen West en Luistruik.” Als in de meerjarenbegroting 2022-2025 géén rekening wordt gehouden met een verkoop van de gronden Eeneind West en een deel van Nuenen West dan zou voor de grondexploitaties (in 2022) waarschijnlijk ongeveer € 20 miljoen meer gefinancierd moeten worden. Daarmee zouden de netto schulden stijgen naar € 67.477 en de schuldquote naar 120%. In de paragraaf financiering op pag. 88 is de financieringsbehoefte bepaald op “de huidige leningenportefeuille per 1-1” dus los van het saldo van de balans.
pagina 3 van 5 Zaaknummer 218063
Financieringsbehoefte Boekw aarde 1-1
2022
2023
2024
2025
Activa
53.283
59.015
76.872
81.612
Grondexploitaties
41.601
37.259
35.207
31.949
Geldleningen OG*
-76.284
-33.833
-33.364
-2.876
Reserves en voorzieningen
-47.408
-47.523
-48.104
-48.719
-28.807
14.917
30.610
61.966
* Dit is de huidige leningenportefeuille
De saldi van de geldleningen OG wordt in deze tabel bepaald op basis van de huidige leningenportefeuille om te bepalen wat er naast die langlopende geldleningen noodzakelijk is om in de financieringsbehoefte te voorzien. Afhankelijk van de werkelijke behoefte, gebaseerd op een liquiditeitsprognose en het dan geldende rentepercentage voor kort en lang geld, wordt een kortlopende of langlopende geldlening afgesloten. Kengetal grondexploitatie Het kengetal voor de grondexploitaties valt in de categorie meest risicovol conform de normering van de provincie. Dit wordt echter veroorzaakt door de investeringen in de grexen Nuenen West en Eeneind West. De boekwaarde van deze investeringen verklaart waarom de geraamde geldleningen noodzakelijk zijn. De geraamde opbrengsten worden vaak later gerealiseerd dan gepland, om uiteenlopende en bekende redenen. In de begroting volgen wij de geraamde grex-opbrengsten zoals opgenomen in de door de raad vastgestelde grexen. We moeten dit ook doen volgens de BBVvoorschriften; zo zijn de gegevens objectief en vergelijkbaar met andere gemeenten. Doordat grote bedragen zijn geïnvesteerd terwijl de opbrengsten pas worden gerealiseerd over een zeer lange periode, tot 2035, is het logisch dat deze balanspost en dit kengetal hoog is. En daarmee ook de schuldquote, die zal dalen naargelang er meer opbrengsten uit grexen gerealiseerd worden.
Beide kengetallen zijn dus ook niet eenvoudig bij te sturen, behalve als er plannen naar voren gehaald kunnen worden. Verschillen tussen begroting en realisatie Met de auditcommissie is afgesproken dat meer aandacht komt voor de verschillen tussen de begroting en de jaarrekening. Dat die verschillen er zijn is evident en onvermijdelijk. De begroting stellen we jaarlijks bij aan de hand van de realisatie van de jaarrekening en de bijgestelde plannen. Maar de realisatie van die plannen wijkt altijd af, als gevolg van vele interne en externe factoren. Wij hebben gemeend aan de wens van de auditcommissie tegemoet te komen door deze toelichting verder uit te breiden. Wij wijzen hierbij graag op de toelichtingen bij de kengetallen (pag.74-78) en vooral de conclusie (pag.78-79). Naast dat de opbrengsten van de grexen vaak achter lopen op de plannen, lopen ook grote investeringsprojecten vaak vertraging op. Deze ontwikkelingen heffen elkaar gedeeltelijk op. Maar omdat het bij de grexen om hoge bedragen gaat (Eeneind West is hierbij actueel voorbeeld) is per saldo de werkelijke financieringsbehoefte hoger dan gepland. Daarvan hebben wij echter pas bij de jaarrekening weer een actueel beeld; bij de begroting kunnen en moeten wij de vastgestelde begroting en grexen volgen. De financieringsbehoefte wordt daarmee ook jaarlijks geactualiseerd.
Het risico van vertraging van verkoop van gronden binnen de grexen wordt, voor zover niet geraamd, betrokken in het risicobedrag voor de grexen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
pagina 4 van 5 Zaaknummer 218063
Correctie van de fout in de tabel over de Hongerman In de tabel op pag.122 stond een verouderd bedrag bij de onttrekking dekkingsreserve renovatie Hongerman. Onderstaand de juiste tabel (aanpassing geel gearceerd): Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves 2022 Omschrijving
Toevoeg.
2023 Onttrek.
Toevoeg.
2024 Onttrek.
Toevoeg.
2025 Onttrek.
Toevoeg.
Onttrek.
Bestemmingsreserves Bouwgrond: bovenwijkse voorzieningen
50.000
0
50.000
0
50.000
0
50.000
0
Bouwgrond: fonds sociale volkshuisvesting
125.000
0
125.000
0
125.000
0
125.000
0
Begraafplaats Oude Landen
19.269
0
19.355
0
19.440
0
19.440
0
Totaal bestemmingsreserves
194.269
0
194.355
0
194.440
0
194.440
0
Dekkingsreserve reconstr. aansl. Nuenen ZW op A270
0
0
0
7.667
0
7.667
0
7.667
Dekkingsreserve HOV2
0
2.884
0
2.884
0
2.884
0
2.884
Dekkingsreserve onderzoek bereikbaarheidsakkoord
0
19.986
0
19.986
0
0
0
0
Dekkingsreserve ecologische verbindingszone Hooidonk
0
1.800
0
1.800
0
1.800
0
1.800
Dekkingsreserve hybrideveld RKGSV Gerwen
0
14.288
0
14.288
0
14.288
0
14.288
Dekkingsreserve onderzoek mobiliteitsprojecten
0
35.784
0
35.784
0
35.784
0
35.784
Dekkingsreserve renovatie Hongerman
0
0
0
0
0
25.000
0
25.000
Dekkingsreserve renovatie Klooster
0
0
0
0
0
63.728
0
63.728
Dekkingsreserve calamiteitenpad Esrand
0
3.680
0
3.680
0
3.680
0
3.680
Dekkingsreserve sportvloer Hongerman
0
22.949
0
0
0
0
0
0
Dekkingsreserve Klooster nieuwe stijl
0
0
0
0
0 115.773
0 115.773
Dekkingsreserve snelheidsremmende maatregelen Boord
0
2.720
0
2.720
0
2.720
0
2.720
Dekkingsreserve regenwaterafvoer NuenenWest zuidzijde
0
0
0
0
0
10.000
0
10.000
Totaal dekkingsreserves
0 104.091
0
88.809
0 283.324
0 283.324
194.269 104.091
194.355
88.809
194.440 283.324
194.440 283.324
Dekkingsreserves
Totaal
Handtekening portefeuillehouder:
Wethouder Pernot
pagina 5 van 5 Zaaknummer 218063