2021-64 Raadsvoorstel Verordening inburgering Nuenen c.a. 2022

ffi

Gemeente Nuenen

RAADSVOORSTEL Datum raad Datum B&W-besluit: Afdeling

16 december 2021 9 november 2021 SL-Welzijn

Behandelend ambtenaar:

Karima Mourid

Portefeuillehouder:

R. Stultiëns

Zaaknum

documentnumm

9851 35

890

Onderwerp Verordening inburgering Nuenen c'a' 2022 Beslispunten 1. De Verordening inburgering Nuenen c.a.2022 vast te stellen.

lnleiding

hun ln het nulOige stelsel zijn de inburgeringsplichtigen zelf verantwoordelijk voor de keuze van inburgeringïra1ecl. Zij kunnen dit tiajecifinancieren met een lening van de Dienst Uitvoering OnOjwi.lsiran net ministerie van OÁderwijs, Cultuur en Wetenschap. Gemeenten organiseren momenteel de maatschappelijke begeleiding en het participatieverklaringtraject. uit de evaluatie van de huidige wet bleek dat de resultaten beneden veruvachting waren' zich op Het bleek móeilijk om als nieuwkomer te kiezen uit het grote aanbod van taalscholen die Ook de inburgeringsmarkt richten en een passend en kwalitatief goed traject te selecteren. geregistreerd dan kwam fràude bij taalscholen voor waarbij bijvoorbeeld meer lesuren werden tekort' Tevens inburgeraars voor educatie de sóhoot daadwerkelijk gevolgd werden. Daardoor de doordat mede bevorderen, te bleek het stélsél nie[effectief om de arbeidsparticipatie meest de verdween Tenslotte combinatie van inburgering met (vrijwilligers-)werk moeilijk was. vaak zij gemeenten omdat kwetsbare groep, zoaïs Oiiíoorbeelá anàlfabeten, buiten beeld van een ontheffing van de inburgeringsplicht kregen. Naar aanleiding van bovengenoemde resultaten weid besloten om de wet inburgering te herzien'

Op 1 janua ri 2022 treedt de nieuwe Wet lnburgering in werking. Gemeenten zijn u"r.ni*oordelijk om dit lokaal zo goed mogelijli te organiseren. Dit is een uitdaging want de het hervorming vaÁ het inburgeringsstelset is ingrijpend en raakt vrijwel ieder aspect van huidige stàsel. De belang-rijksiê inhoudelijke wi.lzigingen van het nieuwe stelsel, ten opzichte van het oude stelsel, zijn de volgende:

. Gemeenten krijgen de regie terug op de inburgering; . Bij iedere inbuigeraar *oidt een brede intake afgenomen (het liefst al in het azc) en wordt

een persoonlijk pÍan lnburgering en Participatie (PlP) opgesteld; . Er komen drie inburgeringsroÍtes, te weten: de 81-route, de Onderwijsroute en de Z-route; . Statushouders wordèn de eerste zes maanden financieel ontzorgt' Wat willen we bereiken Het doel is dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk volwaardig mee kunnen doen in de hoogst samenleving. Dit oeiérent dat eeÀ inburgeringsplichtige het inburgeringsexamen op het 9851 35

Pagina 1 van 5

; :.''.. :' .;

ffi

Gemeente Nuenen

haalbare niveau heeft afgerond, een baan of opleiding heeft met toekomstperspectief en ook op andere vlakken zelfredzaam is.

Argumenten betere 1.1-. De regie op inburgering komt bij gemeenten te liggen, waardoor statushouders begeleiding kriigen 18 en Op"Oit ro'ienÍ-g"ldt de verplichte inburgering voor elke nieuwe statushouder tussen de heeft Ai iaar. De inbu-rgeringsplicht start zodrá de statushouder een verblijfsvergunning g"kr"g"n, en duurt màximaat 3 jaar. Via DUO kunnen inburgeraars hiervoor een lening á"nurág"n ter hoogte van € 10.Ó00,-. Statushouders zijn zelf verantwoordelijk om een cursus of te kiezen. Uit ervaring is echter gebleken dat dit niet wenselijk is. schoolioor hun inburgering -kort iá Nederland zijn beheersen de taal nog onvoldoende en zijn vaak Statushouders die zo nog niet bekend met de omgeving. Hierdoor kunnen zij (in de meeste gevallen) geen *"Ïou"*ogen keuze makeÀ voor een taalschool die enerzijds aansluit bij hun leervermogen, wensen en ervaringen uit het land van herkomst, en anderzijds hebben zijonvoldoende zicht op de kwaliteit die de áchool biedt. Hierdoor lopen zijweer het risico de dupe te worden van fraude door taalaanbieders op de vrije markt. Het is daarom wenselijk dat de regie terugkomt naar gemeenten. Op basis van infórmatie uit de Brede lntake en de leerbaarheidstoets, wordt samen íret de inburgeraar gekozen voor een van de drie leerroutes (81-, ondenruijs- en/of de Z-route).

1.2 De gemeente is verantwoordel'tjk voor de inkoop van de drie leerroutes, waardoor we

kunnen toezien op de kwaliteit van de inburgeringstraiecten Gemeenten zijn aan zet om contracten te sluiten met aanbieders voor de drie leerroutes. Voor de gemeente í{uenen houdt dit concreet in dat we voor wat betreft de 81-route en de Onàerwijsroute een gezamenlijke aanbesteding doen met de regio Zuidoost Brabant, waarvan g"r""ni" Eindhovei de kartrekker is. M.b.t. de Z-route is voor WSD gekozen als uitvoerende wij in [artij, die zowel de taallessen als de werkcomponent gaat vervullen. Dit doen Bij het WSD. Regeling van Gemeenschappelijke sarên*"rking met de negen gemeenten kunnen leerroutes, de voor afsluiten van áe contracten mèt Oe verschillende aanbieders gemeenten toezien op de kwaliteit van de lessen en ervoor zorgen dat het programma van taal en werk goed op elkaar aansluit. 1.3 De nieuwe wet teidt tot een betere en snellere integratie van statushouders

Waar de oude wet inburgering zich enkel richt op het volgen van taallessen, richt de nieuwe wet zich ook op een stuk maátschappelijke participatie. Naast de verplichte taallessen, volgen statushouders workshops gericht op verschillende thema's zoals: omgaan met emoties en spanning, de Nederlandse-gezondheidszorg, het openbaar vervoer, solliciteren en omgaan met cultuurverschillen. Ook gaan ze op excursie naar maatschappelijke organisaties, sportclubs, de bibliotheek, naar bedrijvén, maar bijvoorbeeld ook naar de lokale bakker waar ze leren hoe ze zelf een brood kunnen bestellen. Dit alles om hun zelfredzaamheid en hun sociale netwerk binnen (en buiten) de gemeente te vergroten, wat weer ten goede komt aan een betere en snellere integratie in de samenleving. 1.4 De nieuwe wet vergroot de kans om mee te doen op de arbeidsmarkt

Het uitgangspunt van Je nieuwe wet is "ledereen doet mee, het liefst via betaald werk". Om hierop Tn tà spelen gaan statushouders onder de nieuwe wet, naast hun taallessen, workshops en excursies, oot< eén taalstage doen. Tijdens deze taalstage leren ze de Nederlandse taal vanuit het klaslokaal, in Oe pràftilt< te brengen. Tevens leren ze werknemersvaardigheden zoals: op tijd komen, afspraken nakomen en initiatief tonen. Het streven is om alle statushoud'ers tijdens of na hun inburgering te begeleiden naar betaald werk, indien haalbaar. Als dat niet mogelijk blijkt, dan wordt gekeken of werken met loonkostensubsidie, vrijwilligerswerk of dagbesteding een optie is' Pagina 2 van 5

9851 35

ffi

Gemeente Nuenen

1.5 Het financieel ontzorgen van inburgeraars tijdens de eerste zes maanden, komt ten goede aan het inburgeri ngsprooes e n voorkomt sch ulde n proble m atiek De nieuwe wet verplicht gemeenten om elke inburgeringsplichtige statushouder die een bijstandsuitkering ontvangt van de gemeente, de eerste zes maanden financieel te ontzorgen. Oit noudt concreèt in dat de gemeente zorgt voor betaling van in ieder geval de huur, zorgverzekering, gas, water en stroom vanuit de bijstandsuitkering. Daarnaast wordt er get1-ldilOig gewèrki aan de financiële zelfredzaamheid van statushouders. Door het financieel óntioóen krijgen statushouders meer ruimte om alle aandacht en tijd te besteden aan hun taallesóen en hun weg naar arbeidsdeelname. Daarnaast voorkomt het ook dat statushouders in de schulden terechi komen, omdat ze in de eerste periode nog weinig zicht hebben op hun financiële positie en welke inkomsten en uitgaven ze hebben. Na de periode van zes maanden wordt venuacht dat statushouders zelf in staat zijn om hun eigen financiën te beheren. Voor individuele gevallen kan de gemeente besluiten tot verlenging. Financieel ontzorgen wordt geregeld vanuit de Participatiewet. Kanttekeningen en alternatieven 1.1 Beperkte ruimte voor eigen kaders

De nieuwe inburgeringswet is gedetailleerd uitgewerkt op procesniveau. Hierdoor is de ruimte voor eigen kaders peigemeente beperkt. Met deze verordening wordt aangesloten bij de modelvêrordening van de VNG, waar mogelijk vertaald naar de Nuenense situatie.

Wat gaan we daarvoor doen Randvoorwaarden De uitvoering van de brede intake wordt belegd bij de WSD. ln een poule werken een aantal consulenten voor meerdere gemeenten. Op deze manier wordt de kwetsbaarheid van de functie verlaagd en worden expertise en ervaringen gedeeld. Planning Na vastételling van de verordening inburgering 2022 door de gemeenteraad, treedt deze in werking uiterlijk op 1 januari 2022. Communicatie De Verordening treedt, na vaststelling door de gemeenteraad, in werking door de bekendmaking in het digitale gemeenteblad van Nuenen op overheid.nl. Na de bekendmaking zal de Verordéning te ràadplegen zijn op overheid.nl bij de lokale regelingen van de gemeente Nuenen.

Wat mag het kosten De nieuwe wet wordt gefinancierd door middel van twee financieringsstromen. Allereerst krijgen wij jaarlijks via een integratie uitkering van het gemeentefonds een bedrag voor de uiívoeriógskosten van dê wet. Voor 2022 gaal het om een bedrag van € 81.784,- en voor 2023 om een bedrag van € 81.906,-. Aan de uitvoeringskosten zijn geen bestedingsvoorwaarden verbonden. Het is wel de bedoeling dat gemeenten dit geld inzetten voor de bekostiging van o.a. de consulent inburgering (die de Brede intake/PlP afneemt en voortgangsgesprekken voert), handhaving van de wet, het financieel ontzorgen, financiële zelfredzaamheid en de inkoopkosten van trajecten en beleidsondersteunende processen. Daarnaast ontvangt de gemeente ook nog een specifieke uitkering (SPUK) per inburgeringsplichtige statushouder. Aan deze uitkering zitten wel bestedingsvooruvaarden verbonden Pagina 3 van 5

9851 35

Gerneente Nuenen

ln onderstaande tabel is inzichtelijk gemaakt wat de opbouw is van dit budget voor het 2022 (septe m berci rcu laire 2021 ):

ffi

jaar

FFr:rrÍrrd

Prognose aóntal asielstatushouders iear t Prognose aolrtsl asielstatusltouders Jddr t'l Prognose aantal asielstatushoilders Jaar t-2 Prognose ààntàl gezins' en overige ínig.ànten

Prijs/gew,ehtt per asielstalushouder jaar t Prijslgeh,icht! per asielstatushouder iaar t- l Prijs/gewichtt per asielstatushouder jaar t"2 P*rrjr u-er -gcli!"!b: sr uv-crlgc rilctd"ul.*-.- -"--

A

18

nvt nvt 3

r

€ 7.865,71 c. 4.079,67

€ 1.019,92

- _ *. -e.,...6,0-0,8-0

Uitkcring (A'C I 6*0)

o

c 145.788

E

jaar De uitkering aan gemeenten vindt plaats op basis van een volumeprognose in het van basis op vaststelling voorafgaan-d (t-1). Na afloop van het jaar komt er een definitieve plaats budget werfelilfe volumes (t+1) en vindt er éventueel verrekening over het ontvangen De dekking van de kosten die de nieuwe inburgeringstaken met zich mee brengen, is opgenomen in de begroting.

Evaluatie

Jaarlijks vindt er regionaal een evaluatie plaats met de taalaanbieders van de drie leerroutes over ónder andere de uitvoerbaarheid en de kosten van de trajecten. Daarnaast evalueren we jaarlijks ook met onze eigen collega's en met lokale samenwerkingspartners die betrokken zijn 'oil cé nieuwe wet. lndien-nodig eÀ relevant voeren we naar aanleiding van deze evaluaties aanpassingen door in de uitvoering van de wet.

Bijlagen Nr Omschrijving

1.

Zaaknr Documentnr.

Verordening lnburgering Nuenen c.a'2022

Burgemeester en wethouders van Nuenen, S, de

Arents

de burg

I

M.J. H

ben MBA

Pagina 4 van 5

9851 35

r 'g*st'

Gemeente Nuenen

Ondenrerp: Verordening inburgering Nuenen c.a. 2022

De raad van de gemeente Nuenen c.a.;

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 november 2021 gelet op de desbetreffende bepalingen in de Gemeentewet;

BESLUIT: 1. De Verordening inburgering Nuenen c.a.2022 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 16 december 2021

DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

M.C.P. Laurenssen Msc

M.J. Houben MBA

Pagina 5 van 5

9851 35