2021-56 RV Bijlage 8 Stikstofberekening (R007-1278890THF-V01-evm-NL)

Stikstofdepositie-onderzoek Bundelroutes Nuenen 10 september 2021

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

Verantwoording Titel

Stikstofdepositie-onderzoek Bundelroutes Nuenen

Opdrachtgever

Gemeente Nuenen

Projectleider

Alexander Pieters

Auteur(s)

Thomas Hofman

Tweede lezer

Luc Verhees

Uitvoering meet- en inspectiewerk Projectnummer

1278890

Aantal pagina’s

11

Datum

10 september 2021

Handtekening

Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.

Colofon TAUW bv Handelskade 37 Postbus 133 7400 AC Deventer T +31 57 06 99 91 1 E info.deventer@tauw.com

2/13

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

Inhoud 1

Inleiding ..................................................................................................................................... 4

2

Wettelijk kader ........................................................................................................................... 6

3

Opzet onderzoek ....................................................................................................................... 7

4

3.1

Verkeersgegevens ............................................................................................................. 8

3.2

Modelafbakening ................................................................................................................ 9

Resultaten en conclusie .......................................................................................................... 11

Bijlage 1

AERIUS uitvoer variant 1

Bijlage 2

AERIUS uitvoer variant 2

Bijlage 3

AERIUS uitvoer variant 5

3/13

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

1 Inleiding Gemeente Nuenen heeft ingenieursbureau TAUW gevraagd het stikstofdepositie-onderzoek uit te voeren voor het project bundelroutes Nuenen in het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb). In Nuenen is sprake van groeiende verkeershinder en verminderde leefbaarheid in de kom en in de directe omgeving van de A270. Het hoofddoel van het project is om de Bundelroutes A270 / Smits van Oyenlaan / Lieshoutseweg goed door te laten stromen, zodat de route zoveel mogelijk verkeer elders wegneemt. Wegverkeer is een emissiebron van stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3). De stikstofoxiden en ammoniak verspreiden in de lucht komen uiteindelijk weer op de grond terecht. Dit heet stikstofdepositie. Vooral in natuurgebieden kan stikstofdepositie een probleem zijn, omdat hierdoor de bodem rijk wordt aan voedingsstoffen waardoor de biodiversiteit afneemt. Er zijn door bureau Goudappel voor een vijftal varianten verkeersmodellen opgesteld waarin de doorstroming op de bundelroutes en omliggend wegennetwerk is gemodelleerd 1. Voor varianten een, twee en vijf is het verschil in stikstofdepositie doorgerekend ten opzichte van de autonome situatie voor het zichtjaar 2030.

Wanneer blijkt dat het project meer dan 0,00 mol/ha/jaar bijdraagt aan de stikstofdepositie op (naderend) overbelaste 2 stikstofgevoelige natuur in Natura 2000-gebieden is er sprake van een in potentie significant effect waarvoor een Wnb vergunning moet worden aangevraagd. Figuur 1.1 toont de ligging van projectgebied en de Natura 2000-gebieden in de omgeving. De meest nabije stikstofgevoelige habitats of leefgebieden van soorten zijn gelegen op 5,5 km van het projectgebied in Natura 2000-gebied Strabrechtse Heide & Beuven.

1

R004 1278890GRV V01 Leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen Indien de achtergronddepositie hoger is dan de kritische depositiewaarde (KDW) dan bevindt de natuur (habitats of leefgebieden van soorten) zich in een overbelaste situatie

2

4/13

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

Figuur 1.1 Projectlocatie (labels 1 en 2) en omliggende Natura 2000-gebieden (groen/ mosterdgeel) en stikstofgevoelige habitats en leefgebieden (licht en donkerpaars)

Hoofdstukken 2 beschrijft het wettelijk kader. In hoofdstuk 3 wordt de opzet van het onderzoek beschreven. Hoofdstuk 4 tot slot geeft de resultaten en de conclusie.

5/13

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

2 Wettelijk kader In Nederland zijn ruim 160 Natura 2000-gebieden aangewezen, dit zijn gebieden met een Europese beschermingsstatus. Veel van die gebieden zijn gevoelig voor stikstofdepositie en overbelast door een teveel aan stikstof. Het is verboden zonder vergunning ingevolge de Wet natuurbescherming (Wnb-vergunning) projecten te realiseren die gelet op de instandhoudingsdoelstellingen voor een Natura 2000-gebied de kwaliteit van de natuurlijke habitats of de habitats van soorten in dat gebied kunnen verslechteren of een significant verstorend effect kunnen hebben op de soorten waarvoor dat gebied is aangewezen. Een vergunning wordt uitsluitend verleend, indien de zekerheid is verkregen dat het project de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal aantasten. Daarom dient voor nieuwe of gewijzigde projecten onderzocht te worden of er sprake kan zijn van een mogelijk significant effect door depositie van stikstof op relevante Natura 2000-gebieden. Een project dat netto meer dan 0,00 mol/ha/jaar bijdraagt aan de stikstofdepositie op een (naderend) overbelast stikstofgevoelig habitattype of leefgebied heeft in potentie een significant effect waarvoor een Wnb-vergunning moet worden aangevraagd. Een Wnb-vergunning kan worden verleend, als de stikstofdepositie op geen enkel relevant en voor stikstofdepositie gevoelig hexagoon 3 toeneemt.

Bij wijziging van projecten of bij toepassing van saldering wordt het projecteffect bepaald ten opzichte van de referentiesituatie. De referentiesituatie is de situatie waarvoor in het verleden een Wnb-vergunning is verleend, of een Wm-vergunning daterend van voor de referentiedatum. De referentiedatum is de datum waarop het gebied als habitat- of vogelrichtlijngebied door de Europese Commissie op de lijst van gebieden van communautair belang werd geplaatst. Indien er geen Wnb- of Wm-vergunning aanwezig is, dan wordt de situatie op de referentiedatum als referentiesituatie aangehouden. Wanneer er sprake is van een toename in stikstofdepositie kan in een ecologische voortoets of passende beoordeling onderzocht worden of effecten daadwerkelijk op gaan treden als gevolg van het project en of deze de natuurlijke kenmerken van het gebied aantasten. Als blijkt dat de toename in stikstofdepositie niet leidt tot aantasting van het gebied kan het project alsnog doorgang vinden.

3

AERIUS berekent de depositiebijdrage op een hexagoon (een zeshoek met een oppervlak van 1 hectare). Een relevant hexagoon is een hexagoon welke (deels) overlapt met (naderend) overbelaste stikstofgevoelige habitats of leefgebieden van soorten in Natura 2000-gebieden

6/13

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

De Wet stikstofreductie en natuurverbetering (Wsn) is per 1 juli 2021 in werking getreden. Als gevolg daarvan zijn bouw- en sloopwerkzaamheden en werkzaamheden voor het aanleggen, veranderen en verwijderen van een werk vrijgesteld van natuurvergunningsplicht voor het aspect stikstofdepositie 4. De vrijstelling omvat ook de vervoersbewegingen die samenhangen met de werkzaamheden, zoals aan- en afvoer van bouwmaterialen en bouw- en sloopafval en transport van werknemers en werktuigen van en naar de bouwplaats alsmede eventuele tijdelijke omrij-effecten als gevolg van de werkzaamheden. De vrijstelling geldt voor tijdelijke stikstofemissies en niet voor structurele stikstofemissies in de gebruiksfase. Dien te gevolge is de aanlegfase in dit onderzoek niet beschouwd en de gebruiksfase wel (zie hoofdstuk 3). Kanttekening: -

Gerekend is met de huidige Aerius-versie met een afstandsgrens voor

wegen (lijnbronnen) van 5 km. De Minister heeft in de zomer in haar brief aan de Kamer laten weten dat zij voor alle bronnen wil gaan rekenen met een afstandsgrens van 25 km (stikstofdepositie-effecten van wegen moeten verder worden doorgerekend). Deze wijziging wordt in de volgende Aerius-versie (gepland voor dec/jan) doorgevoerd. Een berekening met deze nieuwe afstandsgrens kan een ander resultaat laten zien en mogelijk wel leiden tot vergunningsplicht. Onduidelijk is wanneer en op welke wijze met deze (mogelijke) wijziging rekening wordt gehouden in de besluitvorming. Ik adviseer jullie nu rekening te houden in advisering rondom de besluitvorming met mogelijk andere rekenresultaten in een verder gevorderd stadium van dit project/proces. Mogelijk kan het adviesbureau reeds een schatting maken van een mogelijk effect verder dan 5 km.

3 Opzet onderzoek In de gebruiksfase gaat het met name om de verandering in verkeersstromen en stagnatie ten gevolge van het project. Verkeersmodellen vormen daarmee de belangrijkste input voor de berekening van de stikstofdepositiebijdrage van het project. Fysieke wijzigingen zoals de plaatsing van schermen, het verleggen van de weg of een aanpassing in hoogteligging kunnen ook leiden tot andere patronen in de stikstofdepositie. Om de projectbijdrage in de gebruiksfase te kunnen berekenen zijn voor het zichtjaar 2030, voor drie varianten, twee situaties doorgerekend en met elkaar vergeleken: • De stikstofdepositie in de situatie zonder realisatie van het project (autonome situatie) • De stikstofdepositie in de situatie met realisatie van het project (plansituatie) Het verschil (per variant) tussen beide situaties is de projectbijdrage. Het voor het stikstofdepositie-onderzoek (en andere deelonderzoeken) gebruikte verkeersmodel is geleverd door Goudappel voor de autonome situatie in 2030 en de plansituatie voor varianten 1, 2 en 5.

4

Zie https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2021-288.html en https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2021-287.html

7/13

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

De drie varianten die in dit onderzoek zijn doorgerekend zijn: Variant 1: Voorkeursscenario (VKS) 5 Variant 2: VKS met 80 km/uur op de A270 Variant 5: VKS met beperkte aansluiting Geldropsedijk - A270 Voor het berekenen van de stikstofdepositie is gebruik gemaakt van de vigerende versie van het rekenmodel AERIUS Calculator, versie 2020.

3.1

Verkeersgegevens

De door Goudappel aangeleverde verkeersmodellen (shape files) bevatten zowel de benodigde informatie voor het hoofdwegennet (HWN) als die voor het OWN (onderliggend wegennet).

5

Zie rapport R004 1278890GRV V01 Leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen

8/13

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

Per wegdeel is de volgende voor AERIUS relevante informatie aanwezig:

•

Verkeersintensiteit van personenauto’s, middelzwaar vrachtverkeer en zwaar vrachtverkeer per weekdaggemiddeld etmaal Etmaalgemiddeld stagnatiepercentage

•

Maximum snelheid

•

Bovenstaande gegevens zijn in de AERIUS bestanden overgenomen. De bestanden van Goudappel bevatten geen informatie over het wegtype (binnen bebouwde kom, buitenweg of snelweg). Het wegtype is daarom afgeleid van de maximum snelheid voor licht verkeer. Snelheden lager dan 60 km/u zijn gemodelleerd als binnen de bebouwde kom. Snelheden gelijk aan of hoger dan 60 km/u en lager dan 80 km/u zijn gemodelleerd als buitenwegen en snelheden gelijk aan of hoger dan 80 km/u zijn gemodelleerd als snelwegen.

3.2

Modelafbakening

In de berekeningen zijn de emissies van NOx en NH3 van de relevante wegverkeersbronnen meegenomen. Het verbeteren van de doorstroming op de bundelroutes heeft gevolgen voor de verkeersintensiteiten en stagnatie in de omgeving. Alleen significante projecteffecten, welke hoger zijn dan de nauwkeurigheid van de verkeersmodellen, zijn in de modellering meegenomen. In de AERIUS modellen zijn daarom alle wegdelen meegenomen met een verschilintensiteit (etmaal) tussen de plansituatie en de referentiesituatie voor 2030 van 2 % of meer met een minimum van 100 voertuigen per etmaal. Het intensiteitsverschil per variant resulteert in de selectie van andere wegdelen. Onderstaande afbeeldingen geven het intensiteitsverschil tussen de verschillende varianten en de autonome situatie in 2030.

9/13

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

Figuur 3.1 Geselecteerde wegen voor variant 1 (verschil 2 % met minimum van 100 mvt/etmaal tussen plansituatie en autonome situatie in 2030). Op de rode wegen is een sprake van een toename van verkeer en op de blauwe wegen van een afname

Figuur 3.2 Geselecteerde wegen voor variant 2 (verschil 2 % met minimum van 100 mvt/etmaal tussen plansituatie en autonome situatie in 2030). Op de rode wegen is een sprake van een toename van verkeer en op de blauwe wegen van een afname

10/13

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

Figuur 3.3 Geselecteerde wegen voor variant 5 (verschil 2 % met minimum van 100 mvt/etmaal tussen plansituatie en autonome situatie in 2030). Op de rode wegen is een sprake van een toename van verkeer en op de blauwe wegen van een afname

4 Resultaten en conclusie De bijdrage aan de stikstofdepositie van het project Bundelroutes Nuenen is berekend met de vigerende versie van het rekeninstrument AERIUS Calculator (versie 2020). De AERIUS pdf uitvoerbestanden zijn te groot (> 200 pagina’s) om als bijlagen bij dit rapport opgenomen te worden. De AERIUS pdf uitvoerbestanden zijn als losse bestanden bij de rapportage bijgeleverd. Bijlagen 1 t/m 3 tonen de meest relevante pagina’s van het AERIUS resultaatbestand voor alle drie de berekende varianten. Aanlegfase De Wet stikstofreductie en natuurverbetering (Wsn) is per 1 juli 2021 in werking getreden. Als gevolg daarvan zijn alle (tijdelijke) bouw- en sloopwerkzaamheden en werkzaamheden voor het aanleggen, veranderen en verwijderen van een werk vrijgesteld van natuurvergunningsplicht voor het aspect stikstofdepositie 6.

6

Zie https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2021-288.html en https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2021-287.html

11/13

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

De vrijstelling omvat ook de vervoersbewegingen die samenhangen met de werkzaamheden, zoals aan- en afvoer van bouwmaterialen en bouw- en sloopafval en transport van werknemers en werktuigen van en naar de bouwplaats alsmede eventuele tijdelijke omrij-effecten als gevolg van de werkzaamheden. De aanlegfase voor Bundelroutes Nuenen is daarom in dit onderzoek niet beschouwd. Gebruiksfase Met de vigerende versie van AERIUS (versie 2020) wordt een geen verschil in stikstofdepositie tussen de plansituatie en de autonome situatie berekend voor variant 1 en variant 5. Dit betekent dat significant negatieve effecten op Natura 2000-gebieden op voorhand kunnen worden uitgesloten en dat het project Bundelroutes Nuenen niet Wnb-vergunningsplichtig is voor het aspect stikstofdepositie voor variant 1 en variant 5. Voor variant 2 (met maximum snelheid van 80 km/uur op de A270) is wel een stikstofdepositie bijdrage berekend van 0,01 mol/ha/jaar op zeven (naderend) overbelaste habitats/leefgebieden van soorten in Natura 2000-gebied Strabrechtse Heide & Beuven. Zie hiervoor ook figuur 7.1. Het project Bundelroutes Nuenen heeft voor variant 2 daarmee in potentie een significant negatief effect op de natuur en daarmee Wnb-vergunningsplichtig.

Geadviseerd wordt, wanneer er voor variant 2 gekozen wordt, middels een ecologische voortoets te onderzoeken of effecten daadwerkelijk op gaan treden als gevolg van de gebruiksfase van het project en of deze de natuurlijke kenmerken van het gebied aantasten. Wanneer uit de ecologische voortoets blijkt dat effecten op de natuur alsnog kunnen worden uitgesloten kan de Wnb-vergunning bij de Provincie worden aangevraagd welke dan in principe verleend kan worden.

12/13

Kenmerk

R007-1278890THF-V01-evm-NL

Figuur 4.1 Stikstofdepositiebijdrage op Natura 2000-gebied Strabrechtse Heide & Beuven voor variant 2: lichtpaars = 0,00 mol/ha/jaar bijdrage, donkerderpaar = 0,01 mol/ha/jaar bijdrage

13/13

Kenmerk

Bijlage 1

R007-1278890THF-V01-evm-NL

AERIUS uitvoer variant 1

Resultaten

Contact

Activiteit

Rechtspersoon

Inrichtingslocatie

Gemeente Nuenen

XXXX, XXXX Nuenen

Omschrijving

AERIUS kenmerk

Stikstof onderzoek Bundelroutes Ri9ndYX1zRp2 Nuenen

Datum berekening

Rekenjaar

Rekenconfiguratie

26 augustus 2021, 15:39

2030

Berekend voor natuurgebieden

Totale emissie

Situatie 1

Situatie 2

Verschil

NOx

50,57 ton/j

49,50 ton/j

-1.069,74 kg/j

NH3

6.724,22 kg/j

6.452,33 kg/j

-271,89 kg/j

Resultaten

Natuurgebied

Verschil

Hectare met hoogste verschil (mol/ha/j)

Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux

0,00

Toelichting

XXXX

Resultaten

referentie

Ri9ndYX1zRp2 (26 augustus 2021)

Variant1

pagina 2/618

Kenmerk

Bijlage 2

R007-1278890THF-V01-evm-NL

AERIUS uitvoer variant 2

Resultaten

Contact

Activiteit

Rechtspersoon

Inrichtingslocatie

Gemeente Nuenen

XXXX, XXXX Nuenen

Omschrijving

AERIUS kenmerk

Stikstof onderzoek Bundelroutes Rq6PYcwaYScY Nuenen

Datum berekening

Rekenjaar

Rekenconfiguratie

26 augustus 2021, 15:39

2030

Berekend voor natuurgebieden

Totale emissie

Situatie 1

Situatie 2

Verschil

NOx

69,59 ton/j

67,14 ton/j

-2.454,06 kg/j

NH3

9.577,05 kg/j

9.240,75 kg/j

-336,29 kg/j

Resultaten

Natuurgebied

Verschil

Hectare met hoogste verschil (mol/ha/j)

Strabrechtse Heide & Beuven

+ 0,01

Toelichting

XXXX

Resultaten

referentie

Rq6PYcwaYScY (26 augustus 2021)

Variant 2

pagina 2/736

Kenmerk

Bijlage 3

R007-1278890THF-V01-evm-NL

AERIUS uitvoer variant 5

Resultaten

Contact

Activiteit

Rechtspersoon

Inrichtingslocatie

Gemeente Nuenen

XXXX, XXXX Nuenen

Omschrijving

AERIUS kenmerk

Stikstof onderzoek Bundelroutes RneWTYP9fcuT Nuenen

Datum berekening

Rekenjaar

Rekenconfiguratie

26 augustus 2021, 15:40

2030

Berekend voor natuurgebieden

Totale emissie

Situatie 1

Situatie 2

Verschil

NOx

49,89 ton/j

49,11 ton/j

-787,02 kg/j

NH3

6.686,34 kg/j

6.509,29 kg/j

-177,05 kg/j

Resultaten

Natuurgebied

Verschil

Hectare met hoogste verschil (mol/ha/j)

Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux

0,00

Toelichting

XXXX

Resultaten

referentie

RneWTYP9fcuT (26 augustus 2021)

Variant 5

pagina 2/616