2021-56 RV Bijlage 6 Geluidberekening (008325.20210901.R1.02)
Tekst van het document
Bundelroutes Nuenen Akoestische analyse
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
1
Opdrachtgever
Gemeente Nuenen
Titel rapport
Bundelroutes Nuenen
Kenmerk
008325.20210909.R1.02
Datum publicatie
22 september 2021
Projectleider Goudappel
Carlo Bernhards
Projectteam Goudappel
Cor Koopmans, Jacob Keizer
Status
Definitief © Copyright Goudappel BV 22 september 2021
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
2
Inhoudsopgave 1. Inleiding
4
2. Wettelijk kader en doelstellingen
5
2.1
Wettelijk kader
5
2.1.1
Zonering
5
2.1.2
Geluidscriteria
6
2.2
Specifieke doelstellingen
7
2.3
Geluid berekenen in plaats van meten
7
3. Uitgangspunten en werkwijze
8
3.1
Rekenmethodiek en benaderingswijze
8
3.2
Beschouwde wegennet en verkeersgegevens
10
3.3
Omgevingskenmerken
11
4. Resultaten
13
4.1
Aantal woningen per geluidsklasse
13
4.2
Aantal gehinderden en slaapverstoorden
17
4.3
Waarneembare toe- of afnames van de geluidsbelasting
18
4.4
Gevoeligheidsanalyse A270 80 km/h
20
4.5
Effecten geluidsscherm langs de A270
22
4.6
Gevoeligheidsanalyse Spoortunnel Collse Hoefdijk Eeneind
24
4.7
Geluidsreducerende maatregelen in relatie met het wettelijk kader en de doelstellingen
5. Resumé
25
26
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
3
1. Inleiding De gemeente Nuenen werkt aan het project Bundelroutes Nuenen. In dat kader is een aantal doelstellingen geformuleerd voor de aspecten doorstroming, leefbaarheid en omgevingskwaliteit. De overstijgende missie is het welzijn en de gezondheid van de Nuenenaren te verbeteren. Specifiek voor geluid is een subdoelstelling geformuleerd waarbij de gemeente Nuenen streeft naar een ‘Standstill’ voor de geluidsbelasting ten opzichte van de huidige situatie over geheel Nuenen. Om de effecten voor het aspect geluid inzichtelijk te maken zijn geluidsberekeningen uitgevoerd. Voorliggende rapportage geeft een overzicht van de resultaten van deze geluidsberekeningen. Er zijn berekeningen uitgevoerd voor de volgende situaties: •
Huidige situatie;
•
Referentiesituatie 2030;
•
Voorkeursscenario 2030.
Daarnaast zijn gevoeligheidsanalyses uitgevoerd voor de volgende situaties: •
80 km/h op de A270;
•
Een geluidsscherm langs de A270;
•
Een spoortunnel in Eeneind (Collse Hoefdijk).
In voorliggende rapportage ligt de nadruk op een eenduidige vergelijking van de verschillende situaties. Daarbij is de geluidssituatie inzichtelijk gemaakt voor de geluidsgevoelige bestemmingen binnen de gemeente Nuenen en is de vertaling gemaakt naar het aantal ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden. Hoe hoger de berekende geluidsbelasting hoe hoger ook het aantal ernstig gehinderde of ernstig slaapverstoorde inwoners. Daarnaast is inzichtelijk gemaakt voor welke locaties waarneembare toe- of afnames van de geluidsbelastingen te verwachten zijn. Leeswijzer Hoofdstuk 2 gaat in op het wettelijk kader en de relatie met de geformuleerde leefbaarheidsdoelstellingen. Hoofdstuk 3 gaat vervolgens in op de gehanteerde uitgangspunten en werkwijze. Hoofdstuk 4 beschrijft de resultaten van de akoestische analyse en hoofdstuk 5 betreft het Resumé waarin de bevindingen zijn samengevat.
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
4
2. Wettelijk kader en doelstellingen Op ruimtelijke ontwikkelingen is wet- en regelgeving en beleid van toepassing. Dit hoofdstuk biedt een overzicht van wet- en regelgeving en beleid dat relevant In voorliggende situatie is met name de Wet geluidhinder van toepassing. Daarnaast is binnen de gemeente Nuenen nog het lokale geluidsbeleid van toepassing.
2.1 Wettelijk kader De wet- en regelgeving ten aanzien van geluidshinder ten gevolge van wegverkeerslawaai is beschreven in de Wet geluidhinder. De Wet geluidhinder is daarbij met name gericht op fysiek te wijzigingen situaties zoals het realiseren van nieuwe wegen, nieuwe woningen of het aanpassen van bestaande wegen waarbij geluidseffecten optreden voor de nabijgelegen woningen.Voor de situaties waar geen fysieke wijzigingen op of aan de weg plaatsvinden wordt niet getoetst aan de voorkeursgrenswaarde maar is, in het kader van een goede ruimtelijke ordening, de heersende geluidsbelasting het vertrekpunt. 2.1.1
Zonering
In artikel 74 van de Wet geluidhinder is bepaald dat zich langs alle wegen een geluidszone bevindt. Dit is de zone langs een weg waarbinnen akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd. Uitzondering hierop zijn de wegen: •
Die liggen binnen een als woonerf aangeduid gebied
•
Waarvoor een maximumsnelheid geldt van 30 km/h
De breedte van de zone hangt af van het aantal rijstroken en de ligging van de weg in stedelijk dan wel buitenstedelijk gebied. In tabel 2.1 is een overzicht weergegeven van de geldende breedten van geluidszones per type weg. wegligging binnen stedelijk gebied
wegligging buiten stedelijk gebied
2
200 m
250 m
3 of 4
350 m
400 m
n.v.t.
600 m
aantal rijstroken
5 of meer
Tabel 2.1 Overzicht breedte geluidszones per wegtype
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
5
2.1.2
Geluidscriteria
Er kunnen zich verschillende situaties voordoen, waarvoor akoestisch onderzoek dient te worden uitgevoerd. In tabel 2.2 zijn de geluidscriteria weergegeven, waaraan in deze verschillende situaties moet worden voldaan. Binnenstedelijke situatie
Buitenstedelijke situatie
voorkeusgrenswaarde
maximale ontheffing
voorkeusgrenswaarde
maximale ontheffing
Woning
weg
nieuw
nieuw
48 dB
58 dB
48 dB
53 dB
bestaand
nieuw
48 dB
63 dB
48 dB
58 dB
bestaand
in reconstructie
48 dB
68 dB
48 dB
68 dB
bestaand
48 dB
63 dB
48 dB
53 dB
nieuw
Tabel 2.2 Situaties en grenswaarden, zoals beschreven in de Wet geluidhinder
Geluidscriteria bestaande woningen nabij te reconstrueren weg Onder de ‘reconstructie van een weg’ wordt volgens de Wet geluidhinder verstaan: ‘één of meer wijzigingen op of aan een aanwezige weg, ten gevolge waarvan uit akoestisch onderzoek blijkt dat de berekende geluidsbelasting vanwege de weg in het toekomstige maatgevende jaar zonder het treffen van maatregelen ten opzichte van de ten hoogste toelaatbare geluidsbelasting met 2 dB of meer wordt verhoogd’. In geval van een reconstructieonderzoek gelden de volgende hoogst toelaatbare geluidsbelastingen.
Voor een woning binnen de geluidszone geldt de heersende geluidsbelasting als hoogst toelaatbare geluidsbelasting met een minimum van 48 dB
Wanneer in het verleden voor een woning een hogere grenswaarde is vastgesteld die lager is dan de berekende heersende waarde, dan geldt de vastgestelde hogere grenswaarde als hoogst toelaatbare geluidsbelasting
Onder voorwaarden is een maximale ontheffingswaarde mogelijk tot en met 68 dB
In beginsel is een geluidstoename van 5 dB of meer als gevolg van de wegreconstructie niet toegestaan
Indirecte planeffecten Als gevolg van een aantal maatregelen is sprake van een gewijzigde routekeuze van het verkeer, zonder dat er bijvoorbeeld fysieke aanpassingen aan een weg zijn beoogd. Wel kan er door de gewijzigde routekeuze van het verkeer sprake zijn van waarneembare toe- of afnames van de geluidsbelasting. Hiervan is sprake bij een wijziging in de geluidsbelasting van 2 dB of meer. Wettelijk gezien is er geen directe verplichting voor het treffen van maatregelen. Wel is het van belang een afweging te maken in het kader van een goede ruimtelijke ordening. Als onderdeel van het Voorkeursalternatief is voor een aantal wegen sprake van fysieke wijzigingen aan de weg. De geluideffecten hiervan dienen in een later stadium nader te worden uitgewerkt en te worden getoetst. Daarbij dient onderzocht te worden of er sprake is van een juridische reconstructiesituatie in de zin van de Wet geluidhinder.
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
6
In voorliggende analyse ligt de nadruk op een eenduidige vergelijking van de verschillende situaties op gemeentelijk niveau. Dit om de effecten voor geheel Nuenen inzichtelijk te krijgen. De werkwijze hiervoor is in hoofdstuk 3 nader toegelicht.
2.2
Specifieke doelstellingen
De gemeente Nuenen streeft naar een ‘Standstill’ voor de geluidsbelasting en luchtkwaliteit ten opzichte van de huidige situatie, zoals vastgesteld in haar gemeentelijk beleid. Standstill houdt in dat de verkeersdoorstroming op peil moet blijven en dat de luchtkwaliteit en geluidbelasting niet mogen verslechteren ten opzichte van het jaar 2019 waarin het beleid is vastgesteld. In voorliggende situatie is de geluidssituatie inzichtelijk gemaakt door de volgende zaken met behulp van het geluidsmodel te berekenen: •
het aantal woningen per geluidsklasse (geluidsbelaste woningen);
•
het aantal ernstig gehinderden;
•
het aantal ernstig slaapverstoorden.
2.3
Geluid berekenen in plaats van meten
In Nederland wordt het verkeerslawaai vrijwel altijd berekend met behulp van rekenmodellen. Dit is ook wettelijk voorgeschreven. Meten van verkeersgeluid vindt alleen plaats wanneer de verwachting is dat de toepassing van de rekenmethode niet tot een representatief resultaat zal leiden. Daarnaast zijn er praktische beperkingen bij het uitvoeren van geluidsmetingen: •
Een meting brengt de huidige situatie in beeld maar geeft geen inzicht in de toekomstige situatie (nieuwbouw, groei van het verkeer).
•
Metingen moeten gedurende een lange periode worden uitgevoerd en nemen veel tijd in beslag.
•
Weersomstandigheden kunnen het resultaat beïnvloeden.
•
Andere geluidsbronnen (fluiten van vogels, grasmaaier enzovoort) kunnen de meting verstoren.
•
Het is niet mogelijk de afzonderlijke bronnen (A270 en binnenplanse wegen) afzonderlijk te registreren.
Om een eenduidige en objectieve vergelijking van de geluidssituatie te maken voor de verschillende situaties, is daarom de keuze gemaakt om geluidsberekeningen uit te voeren.
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
7
3. Uitgangspunten en werkwijze 3.1
Rekenmethodiek en benaderingswijze
Het geluidsmodel is opgesteld met het programma GeoMilieu, versie 2021.1. Gerekend is op basis van Standaardrekenmethode II uit het Reken- en Meetvoorschrift Geluid (RMG 2012). De gepresenteerde geluidsbelastingen zijn gecumuleerde geluidsbelastingen van alle beschouwde wegen samen, zonder correcties conform artikel 110g van de Wet geluidhinder De geluidssituatie is inzichtelijk gemaakt aan de hand van verschillende criteria. Dit betreft: • het aantal geluidsgevoelige bestemmingen per geluidsklasse;
• •
het aantal gehinderden en slaapverstoorden; het aantal woningen met een waarneembare toe- en afname van de geluidsbelasting.
De criteria zijn hierna toegelicht. Aantal woningen per geluidsklasse Voor de verschillende situaties is inzichtelijk gemaakt hoeveel geluidsgevoelige adressen per geluidsklasse zijn berekend. Vervolgens is bepaald hoeveel adressen een geluidsbelasting hebben die hoger is dan 48 dB. Aantal gehinderden en slaapverstoorden Voor het bepalen van het aantal ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden is gebruik gemaakt van de zogenaamde GES-methodiek (Gezondheidseffectscreening). In de GES-methodiek is vastgelegd dat het aantal ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden bepaald moet worden op basis van het aantal inwoners dat wordt blootgesteld aan een bepaalde geluidsbelasting. Hoe hoger de geluidsbelasting des te hoger ook het percentage van de inwoners dat ernstig gehinderd of ernstig slaapverstoord is. Daarbij is het aantal ernstig gehinderden bepaald op basis van de volgende formule.
Het aantal ernstig gehinderden bij een bepaalde geluidsbelasting kan dan geschat worden:
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
8
geluidsbelasting Lden (dB)
ernstig gehinderden (%)
45
1
50
4
55
6
60
10
65
16
70
25
Tabel 3.1: Voorbeeld % ernstig gehinderden per geluidsbelasting Het aantal ernstig slaapverstoorden wordt bepaald aan de hand van de geluidssituatie voor alleen de nachtperiode (van 23.00-07.00 uur). Daarbij is uitgegaan van de volgende formule:
Het aantal ernstig slaapverstoorden kan dan als volgt geschat worden:
geluidsbelasting Laeq,23-‐7h (dB)
ernstig slaapverstoorden (%)
45
4
50
5
55
8
60
11
65
15
70
20
Tabel 3.2: Voorbeeld % ernstig slaapverstoorden per geluidsbelasting
Op basis van de hiervoor genoemde formules is het aantal ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden inzichtelijk gemaakt op basis van het aantal inwoners per adrespunt. Waarneembare geluidswijziging Voor het bepalen van het aantal geluidsgevoelige bestemmingen waarvoor sprake is van een waarneembare toename van de geluidsbelasting (afgerond 2 dB of meer), zijn de maatgevende geluidsbelastingen per geluidgevoelige bestemming met elkaar vergeleken. Voorwaarde is wel dat de geluidsbelasting ten minste 50 dB dient te bedragen in één van de beschouwde situaties. Dit om te voorkomen dat grote toe- of afnamen beschouwd worden, waarbij sprake is van lage geluidsbelastingen in absolute zin. Om te beoordelen of per saldo sprake is van een verbetering of een verslechtering van de geluidssituatie is het aantal adressen waar significante toe- en afnamen optreden bij elkaar opgeteld. Daarbij zijn toenames als positief getal gepresenteerd en de afnames als negatief.
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
9
3.2
Beschouwde wegennet en verkeersgegevens
Voor de geluidsberekeningen zijn de wegen beschouwd waar de grootste wijzigingen in de verkeersstromen optreden in het voorkeursscenario ten opzichte van de referentiesituatie. Dit aangevuld met belangrijkste routes door de gemeente Nuenen zodat een compleet beeld ontstaat van de geluidssituatie langs de relevante wegen binnen de gemeente. Figuur 3.1 geeft een overzicht van de beschouwde wegen.
Figuur 3.1: Beschouwde wegen voor de akoestische analyse
Onderzochte situaties Er zijn geluidsberekeningen uitgevoerd voor de volgende situaties: •
Huidige situatie
•
Referentiesituatie 2030
•
Voorkeursscenario 2030
Daarnaast zijn gevoeligheidsanalyses uitgevoerd voor de volgende situaties: •
80 km/h op de A270;
•
Een geluidsscherm langs de A270;
•
Een spoortunnel in Eeneind (Collse Hoefdijk).
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
10
Verkeersgegevens De verkeersgegevens die ten grondslag liggen aan de geluidsberekeningen zijn ontleend aan het BBMA-verkeersmodel waarin de gemeente Nuenen is opgenomen. Deze gegevens zijn vervolgens verrijkt en omgerekend naar verkeersgegevens die representatief zijn voor een jaargemiddelde weekdag. Beschouwde deelgebieden Bij de geluidsberekeningen zijn alle geluidsgevoelige bestemmingen beschouwd binnen de gemeente Nuenen. Daarnaast zijn voor een aantal deelgebieden nog analyses uitgevoerd. Onderstaande afbeeldingen geven de verschillende gebieden weer.
Rekenmethodiek
Verkeersgegevens
Figuur 3.2: Beschouwde gemeentegrens (links) en deelgebieden (rechts)
3.3
Omgevingskenmerken
Hoogteligging Voor de A270 en de omliggende geluidsafschermende voorzieningen is aangesloten bij de DTM-hoogtegegevens zoals deze zijn aangeleverd door de Provincie Noord-Brabant. Daarnaast is uitgegaan van de verhoogde ligging van de ontsluitingswegen van Nuenen die de A270 ongelijkvloers kruisen. Ook deze hoogteligging is gebaseerd op de aangeleverde hoogtelijnen. De overige hoogteligging binnen de gemeente Nuenen is ontleend aan de AHN-hoogtepunten. Met uitzondering van de aanwezige geluidswallen is er sprake van een relatief vlakke omgeving. Wegdekverhardingen en geluidsafscherming Uitgegaan is van de aanwezige (geluidsreducerende) wegdekverhardingen en aanwezige geluidsafschermende voorzieningen. Zo is voor de A270 uitgegaan van het aanwezige geluidsreducerend asfalt in de vorm van Dunne deklagen type A. Voor de gemeentelijke wegen is aangesloten bij het aangeleverde geluidsmodel van de Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB). Daarbij is voor de meeste hoofdroutes binnen Nuenen al geluidsreducerend asfalt toegepast. De geluidsafschermende voorzieningen binnen de gemeente Nuenen zijn gebaseerd op het aangeleverde geluidsmodel van de ODZOB.
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
11
De aanwezige asfaltverhardingen en afschermende voorzieningen zijn voor zowel de huidige situatie, de referentiesituatie als het voorkeursscenario gelijk gehouden zodat een eenduidige vergelijking ontstaat voor de geluidssituatie. Aanvullend is nog een analyse uitgevoerd voor de effecten van een geluidsafscherming langs de A270 met een hoogte van 4,0 meter. Beschouwde geluidsgevoelige bestemmingen en waarneemhoogtes Voor het berekenen van de gevelbelasting zijn in het geluidsmodel op gevels van alle geluidsgevoelige bestemmingen waarneempunten geplaatst. Gerekend is op een waarneemhoogte van 4,5 meter. Wanneer woningen maar uit één bouwlaag bestaan is een waarneemhoogte van 1,5 meter gehanteerd, representatief voor de begane grond. De waarneempunten zijn gesitueerd op 0,10 meter vanaf de gevel. Daarbij zijn de berekeningen uitgevoerd voor het invallende geluidsniveau. Voor de analyses is uitgegaan van de maatgevende geluidsbelasting per gebouw en adrespunt. Voor de bepaling van het aantal gehinderden en slaapverstoorden is vervolgens uitgegaan van gemiddeld 2,3 inwoner per adres.
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
12
4. Resultaten De geluidseffecten zijn inzichtelijk gemaakt aan de hand van een aantal verschillende criteria. Dit betreft:
• • •
Het aantal geluidsgevoelige bestemmingen per geluidsklasse; Het aantal gehinderden en slaapverstoorden; Het aantal woningen met een waarneembare toe- en afname van de geluidsbelasting.
In de volgende paragrafen zijn de resultaten nader beschouwd.
4.1
Aantal woningen per geluidsklasse
Met behulp van het geluidsmodel is de maatgevende (hoogste) geluidsbelasting per gebouw bepaald. Deze maatgevende geluidsbelasting is vervolgens vertaald naar de geluidsgevoelige adressen die binnen de gebouwen aanwezig zijn. Tabel 4.1 geeft een overzicht van het aantal geluidsgevoelige adressen per geluidsklasse. Vervolgens is samengevat voor hoeveel adressen een geluidsbelasting berekend is van 48 dB of hoger. Deze waarde is niet direct te vergelijken met de voorkeursgrenswaarde omdat in voorliggende berekeningen is uitgegaan van de gecumuleerde geluidsbelasting. Dit betreft de geluidsbelasting van alle beschouwde wegen samen, zonder correctie conform artikel 110g van de Wet geluidhinder. Een impressie van de berekende geluidsbelasting is weergegeven in de figuur 4.1 t/m 4.3. De geluidssituatie is berekend voor de huidige situatie, de referentiesituatie en het voorkeursscenario. In de referentiesituatie is sprake van een toename van de geluidsbelasting door de autonome groei van verkeer (2030 t.o.v. huidig). Door de maatregelen in het voorkeursscenario neemt de geluidsbelasting (op gemeentelijk niveau) weer af tot de een situatie die vergelijkbaar is met de huidige situatie. Daarmee is ten aanzien van geluidsbelaste woningen sprake van Standstill in het voorkeursscenario ten opzichte van de huidige situatie.
Wel zijn er waarneembare wijzigingen in de geluidsbelastingen berekend. Hier is in paragraaf 4.3 nader op ingegaan.
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
13
Huidige situatie
Referentiesituatie 2030
Voorkeursscenario 2030
0 - 48 dB
6.795
6.678
6.804
49-53 dB
1.626
1.719
1.696
54-58 dB
1.449
1.456
1.400
59-63 dB
643
653
605
64-68 dB
36
43
44
68 dB en hoger
0
0
0
3.754
3.871
3.745
+117 (+3%)
-9 (-<1%)
Aantal woningen > 48 dB Effect ten opzichte van huidige situatie Effect ten opzichte van referentiesituatie
-126 (-3%)
Tabel 4.1: Overzicht van het aantal geluidsgevoelige adressen per geluidsklasse
Figuur 4.1: Geluidsgevoelige objecten per geluidsklasse Huidige situatie
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
14
X
Figuur 4.2: Geluidsgevoelige objecten per geluidsklasse Referentiesituatie
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
15
Figuur 4.3: Geluidsgevoelige objecten per geluidsklasse Voorkeursscenario
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
16
4.2
Aantal gehinderden en slaapverstoorden
In tabel 4.2 is het aantal ernstig gehinderden weergegeven. Tabel 4.3 geeft een overzicht van het aantal ernstig slaapverstoorden. Voor zowel het aantal ernstig gehinderden als het aantal ernstig slaapverstoorden is in de referentiesituatie sprake van een beperkte toename van de hinder ten opzichte van de huidige situatie. Het aantal ernstig gehinderden neemt toe met circa 3 %. Dit is, net als bij het de situatie met het aantal geluidsbelaste woningen, met name het gevolg van de autonome groei van het verkeer tussen de huidige situatie en het toekomstjaar 2030. Als gevolg van het de maatregelen in het voorkeursscenario is de geluidssituatie op hoofdlijnen weer vergelijkbaar met de huidige situatie. Het aantal ernstig gehinderden is circa 0,5% lager dan in de huidige situatie. Ten opzichte van de referentiesituatie is sprake van een afname van het aantal ernstig gehinderden van circa 4%. Uiteraard is het zo dat op een aantal locaties sprake is van gewijzigde geluidssituatie in positieve of negatieve zin. In paragraaf 4.3 is hier nader op ingegaan.
Aantal ernstig gehinderden totaal gemeente Nuenen
Huidige situatie
Referentiesituatie 2030
672
694
Effect absoluut
+22 t.o.v. huidig
Effect relatief
+3%
Voorkeursscenario 2030 669 -3 t.o.v. huidig -25 t.o.v. referentie -<1% t.o.v. huidig - 4% t.o.v. referentie
Aantal ernstig gehinderden per deelgebied Nuenen-Zuid
183
194
181
Nuenen-Oost
144
146
143
Nuenen-Noord
213
218
213
Eeneind
29
31
28
Overig
103
106
104
Referentiesituatie 2030
Voorkeursscenario 2030
331
319 -1 t.o.v. huidig -12 t.o.v. referentie -<1% t.o.v. huidig - 4% t.o.v. referentie
Tabel 4.2: Overzicht van het aantal ernstig gehinderden Huidige situatie Aantal ernstig slaapverstoorden totaal gemeente Nuenen
320
Effect absoluut
+11 t.o.v. huidig
Effect relatief
+3%
Aantal ernstig slaapverstoorden per deelgebied Nuenen-Zuid
83
89
81
Nuenen-Oost
67
68
67
Nuenen-Noord
104
108
106
Eeneind
14
15
13
Overig
52
53
52
Tabel 4.3: Overzicht van het aantal ernstig slaapverstoorden
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
17
4.3
Waarneembare toe- of afnames van de geluidsbelasting
In tabel 4.4 is weergegeven voor hoeveel adrespunten sprake is van een waarneembare wijziging in de geluidsbelasting in het voorkeursscenario ten opzichte van de referentiesituatie. Van een waarneembare wijziging in de geluidsbelasting is sprake wanneer de geluidsbelasting toe- of afneemt met (afgerond) 2 dB of meer. In voorliggende analyse is daarom de grens van 1,5 dB aangehouden. Voorwaarde bij de beoordeling is wel dat de geluidsbelasting ten minste 50 dB dient te bedragen in de referentiesituatie of in één van de alternatieven. Dit om te voorkomen dat grote toe- of afnamen beschouwd worden, waarbij sprake is van relatief lage geluidsbelastingen in absolute zin. Het totale aantal woningen bij deze analyse is daardoor lager dan bij het totale aantal woningen per geluidsklasse. Het adressen waarvoor sprake is van een waarneembare wijzigingen in de geluidsbelasting is relatief beperkt. Verschil voorkeursscenario ten opzichte van referentiesituatie Toename groter dan 3 dB
8
Toename 1,5 - 3 dB
40
Toename 0,5 – 1,5 dB
193
Verschil < 0,5 dB
2.614
Afname 0,5 – 1,5 dB
495
Afname 1,5 - 3 dB
73
Afname groter dan 3 dB
39
Totaal aantal waarneembare geluidstoenames (> 1,5dB)
48
Totaal aantal waarneembare geluidsafnames (> 1,5 dB)
112
Tabel 4.4 Overzicht van de waarneembare toe- of afnames van de geluidsbelasting
Een overzicht van de berekende wijzigingen in de geluidsbelasting is weergegeven in figuur 4.4. In het grijs zijn de geluidswijzigingen weergegeven die kleiner zijn dan 0,5 dB. In het lichtrood en lichtgroen zijn de toe- en afnames weergegeven die afgerond maximaal 1 dB bedragen. De felgekleurde rode en groene adressen duiden waar sprake is van een waarneembare wijziging van 2 dB of meer. Als gevolg van de maatregelen in het voorkeursscenario is op verschillende locaties sprake van een waarneembare wijziging in de geluidssituatie. De belangrijkste effecten zijn hierna beschreven.
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
18
Figuur 4.4: Overzicht van de geluidseffecten voorkeursscenario t.o.v. referentiesituatie
Effecten Nuenen Zuid Als gevolg van de openstelling van de aansluiting op de A270 vanaf de Geldropsedijk is sprake van een afname van de verkeersstromen op de Smits van Oyenlaan en een deel van de A270. De geluidsafnames langs deze wegen bedragen circa 1 dB. Langs de Geldropsedijk is sprake van een toename van de geluidsbelastingen. De geluidstoename varieert daarbij van 1 dB voor de meeste woningen tot 2 dB voor een aantal woningen rond de nieuwe aansluiting nabij de A270. Daarnaast is in de woonwijk Nuenen Zuid sprake van een gewijzigde routekeuze van verkeer. Verkeer dat eerst via de Smits van Oyenlaan de A270 bereikte, maakt in het voorkeursscenario deels gebruik van de nieuwe aansluiting nabij de Geldropsedijk. De geluidstoenames als gevolg van de gewijzigde routekeuze zijn beperkt tot 1 dB en daarmee niet of nauwelijks waarneembaar De geluidsafnames langs onder andere de Klamperlaan bedragen circa 2 dB ten opzichte van de referentiesituatie. Effecten openstelling viaduct Beekstraat In de referentiesituatie is uitgegaan van het afsluiten van het viaduct Beekstraat over de A270 voor gemotoriseerd verkeer. In het voorkeursscenario is vervolgens weer uitgegaan van een openstelling. Als gevolg van deze openstelling is in het voorkeursscenario voor een aantal woningen langs de Ouwlandsedijk en de Beekstraat een waarneembare toename van
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
19
de geluidsbelasting te verwachten, Ten opzichte van de huidige situatie is dat echter niet het geval. De geluidsbelastingen langs deze route zijn echter relatief laag doordat de verkeershoeveelheden relatief beperkt zijn. Effecten Eeneind Ook in Eeneind zijn waarneembare wijzigingen van de geluidsbelasting te verwachten. Door het afsluiten van de gelijkvloerse spoorwegovergang is ten noorden van het spoor een waarneembare afname van de geluidsbelasting berekend. Aan de zuidzijde van het spoor is een waarneembare toename van de geluidsbelasting berekend. Ook voor deze locatie geldt dat de geluidsbelastingen niet uitzonderlijk hoog zijn omdat er alleen nog sprake is van geëigend bestemmingsverkeer.
4.4
Gevoeligheidsanalyse A270 80 km/h
Als gevolg van de snelheidsverlaging op de A270 is er voor de woningen langs de A270 een afname van de geluidsbelasting te verwachten van circa 1,0 -1,5 dB. Dit effect is relatief beperkt en voor het menselijk oor niet of nauwelijks waarneembaar. De effecten zijn weergegeven in figuur 4.5. Wel is het zo dat een lagere rijsnelheid voor alle omliggende woningen een (beperkt) effect heeft en het effect niet afhankelijk is van de afscherming van de reeds aanwezige geluidswal. In tabel 4.5 en 4.6 is het effect op het aantal gehinderden en slaapverstoorden samengevat. Ondanks dat het effect voor het menselijk oor niet of nauwelijks waarneembaar is, is wel een afname van het aantal gehinderden en slaapverstoorden terug te zien. Dit omdat voor een groot deel van de woningen in Nuenen Zuid een geluidsbelasting berekend is die circa 1 dB lager is dan in de referentiesituatie. Dat geldt ook voor de lagere geluidsbelastingen in geheel Nuenen Zuid. Figuur 4.5 geeft alleen de afnames op geluidsbelastingen > 50 dB weer. Het verlagen van de maximumsnelheid op de A270 heeft beperkt invloed op de routekeuze van het verkeer. Langs de overige wegen is dan ook geen sprake van relevante wijzigingen ten opzichte van het voorkeursscenario zonder deze snelheidsverlaging.
Aantal ernstig gehinderden totaal gemeente Nuenen
Huidige situatie
Referentiesituatie 2030
Voorkeursscenario 2030
Situatie met 80 km/h op A270 2030
672
694
669
656
-3 t.o.v. huidig -25 t.o.v. referentie -<1% t.o.v. huidig - 4% t.o.v. referentie
-16 t.o.v. huidig -36 t.o.v. referentie - 3% t.o.v. huidig - 5% t.o.v. referentie
Effect absoluut
+22 t.o.v. huidig
Effect relatief
+3%
Aantal ernstig gehinderden per deelgebied Nuenen-Zuid
183
194
181
171
Nuenen-Oost
144
146
143
141
Nuenen-Noord
213
218
213
213
Eeneind
29
31
28
28
Overig
103
106
104
104
Tabel 4.5: Overzicht van het aantal ernstig gehinderden
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
20
Aantal ernstig slaapverstoorden totaal gemeente Nuenen
Huidige situatie
Referentiesituatie 2030
Voorkeursscenario 2030
Situatie met 80 km/h op A270 2030
320
331
319 -1 t.o.v. huidig -12 t.o.v. referentie -<1% t.o.v. huidig - 4% t.o.v. referentie
311 -9 t.o.v. huidig -20 t.o.v. referentie -3% t.o.v. huidig - 6% t.o.v. referentie
81
73
Effect absoluut
+11 t.o.v. huidig
Effect relatief
+3%
Aantal ernstig slaapverstoorden per deelgebied Nuenen-Zuid
83
89
Nuenen-Oost
67
68
67
67
Nuenen-Noord
104
108
106
106
Eeneind
14
15
13
12
Overig
52
53
52
52
Tabel 4.6: Overzicht van het aantal ernstig slaapverstoorden
Figuur 4.5: Overzicht van de geluidseffecten voorkeursscenario A270 80 km/h t.o.v. referentiesituatie
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
21
4.5
Effecten geluidsscherm langs de A270
Langs de A270 is reeds geluidsafscherming in de vorm van een grondwal aanwezig. Aanvullend is het effect van een geluidsscherm met een hoogte van 4,0 meter op kortere afstand van de A270 onderzocht. Een impressie van het betreffende scherm is weergegeven in figuur 4.6.
Figuur 4.6: Overzicht van het beschouwde geluidsscherm (hoogte 4,0 m)
Als gevolg van het toevoegen van een geluidsscherm neemt de geluidsbelasting langs de A270 af met circa 5 dB op de eerste verdieping van de woningen. Figuur 4.7 geeft hiervan een impressie. In de afbeelding zijn alleen de locaties weergegeven met een geluidsbelasting van 50 dB of hoger in de huidige situatie of de referentiesituatie. Het effect van het geluidsscherm verschilt ook per waarneemhoogte. Zo is het effect van een geluidsscherm in een op de begane grond vaak hoger dan op de eerste verdieping of de tweede verdieping. Het is echter ook afhankelijk van het effect van de huidige geluidsafscherming. In voorliggende situatie is langs de A270 echter al een geluidswal aanwezig. In veel gevallen wordt de geluidsbelasting op de begane grond al (deels) afgeschermd door de aanwezige geluidswal. Een scherm korter op de weg vergroot het reducerende effect. Het grootste effect wordt echter bereikt voor de geveldelen van de woningen die in de huidige situatie weinig of geen effect van de geluidsafscherming ondervinden, en door de aanvullende geluidsafscherming op kortere afstand van de A270 wel een geluidsreducerend effect ondervinden. De effecten van het geluidsscherm van 4,0 meter hoog zijn ook vertaald naar de effecten voor het aantal ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden. De resultaten hiervan zijn samengevat in tabel 4.7 en 4.8.
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
22
Aantal ernstig gehinderden totaal gemeente Nuenen
Huidige situatie
Referentiesituatie 2030
Voorkeursscenario 2030
Voorkeursscenario met scherm 2030
672
694
669
653
-3 t.o.v. huidig -25 t.o.v. referentie -<1% t.o.v. huidig - 4% t.o.v. referentie
-19 t.o.v. huidig -41 t.o.v. referentie - 3% t.o.v. huidig - 6% t.o.v. referentie
Effect absoluut
+22 t.o.v. huidig
Effect relatief
+3%
Aantal ernstig gehinderden per deelgebied Nuenen-Zuid
183
194
181
165
Nuenen-Oost
144
146
143
143
Nuenen-Noord
213
218
213
212
Eeneind
29
31
28
28
Overig
103
106
104
104
Tabel 4.7: Overzicht van het aantal ernstig gehinderden
Aantal ernstig slaapverstoorden totaal gemeente Nuenen
Huidige situatie
Referentiesituatie 2030
Voorkeursscenario 2030
Voorkeursscenario met scherm 2030
320
331
319
307
-1 t.o.v. huidig -12 t.o.v. referentie -<1% t.o.v. huidig - 4% t.o.v. referentie
-13 t.o.v. huidig -24 t.o.v. referentie -4% t.o.v. huidig - 7% t.o.v. referentie
81
69
Effect absoluut
+11 t.o.v. huidig
Effect relatief
+3%
Aantal ernstig slaapverstoorden per deelgebied Nuenen-Zuid
83
89
Nuenen-Oost
67
68
67
67
Nuenen-Noord
104
108
106
106
Eeneind
14
15
13
13
Overig
52
53
52
52
Tabel 4.8: Overzicht van het aantal ernstig slaapverstoorden
Figuur 4.7: Geluidseffecten geluidsscherm A270 t.o.v. voorkeursscenario zonder geluidsscherm
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
23
Aandachtspunt is de eventuele reflectie van het scherm voor de (solitaire) woningen aan de zuidzijde van de A270. Geadviseerd wordt om een eventueel geluidsscherm ‘absorberend’ uit te voeren om nadelige geluidseffecten aan de zuidzijde van de A270 te voorkomen.
4.6
Gevoeligheidsanalyse Spoortunnel Collse Hoefdijk Eeneind
Als gevolg van een spoortunnel in de Collse hoefdijk is het effect op de verkeersstromen relatief beperkt. Er zijn geen waarneembare toe- of afnames van de geluidsbelasting te verwachten. De verwachte geluidstoenames langs de Collse Hoefdijk en de Eeneind zijn beperkt tot circa 1 dB en daardoor niet of nauwelijks waarneembaar voor het menselijk oor. Figuur 4.8 geeft een overzicht van de berekende geluidseffecten. Als gevolg van de verdiepte ligging van de Collse Hoefdijk is mogelijk nog wel sprake van een afschermende werking van de tunnelbak waardoor sprake is van lagere geluidsbelastingen rondom de Collse Hoefdijk. Dit effect is afhankelijk van de uitwerking van de tunnel.
Figuur 4.8: Geluidseffecten Voorkeursscenario met spoortunnel t.o.v. situatie zonder spoortunnel
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
24
4.7
Geluidsreducerende maatregelen in relatie met het wettelijk kader en de doelstellingen
Uit voorliggende analyses is naar voren gekomen dat met de voorgestelde maatregelen in het voorkeursscenario het aantal ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden weer vergelijkbaar is met de huidige situatie en daarmee is sprake van een zogenaamde Standstill. Aanvullende geluidsreducerende maatregelen zoals het toepassen van een geluidsscherm langs de A270 zijn wettelijk gezien niet direct noodzakelijk wanneer er geen sprake is van fysieke wijzigingen aan de weg Maatregelen zijn ook niet nodig om de doelstelling van Standstill te bereiken. Wel zorgen aanvullende geluidsreducerende maatregelen zoals bijvoorbeeld een geluidsscherm langs de A270 voor een extra geluidsreductie en daarmee minder hinder van specifiek de A270 voor Nuenen-Zuid. De toepassing van aanvullende geluidsreducerende maatregelen om te geluidssituatie verder te verbeteren is ter afweging aan het bevoegd gezag.
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
25
5. Resumé De gemeente Nuenen werkt aan het project Bundelroutes Nuenen. In dat kader is een aantal doelstellingen geformuleerd voor de aspecten doorstroming, leefbaarheid en omgevingskwaliteit. De overstijgende missie is het welzijn en de gezondheid van de Nuenenaren te verbeteren. Specifiek voor geluid is een subdoelstelling geformuleerd waarbij de gemeente Nuenen streeft naar een ‘Standstill’ voor de geluidsbelasting ten opzichte van de huidige situatie over geheel Nuenen. Om de effecten voor het aspect geluid inzichtelijk te maken zijn geluidsberekeningen uitgevoerd. Voorliggende rapportage geeft een overzicht van de resultaten van deze geluidsberekeningen. Er zijn berekeningen uitgevoerd voor de volgende situaties: •
Huidige situatie;
•
Referentiesituatie 2030;
•
Voorkeursscenario 2030.
Daarnaast zijn gevoeligheidsanalyses uitgevoerd voor de volgende situaties: •
80 km/h op de A270;
•
Een geluidsscherm langs de A270;
•
Een spoortunnel in Eeneind (Collse Hoefdijk).
In voorliggende rapportage ligt de nadruk op een eenduidige vergelijking van de verschillende situaties. Daarbij is de geluidssituatie inzichtelijk gemaakt voor de geluidsgevoelige bestemmingen binnen de gemeente Nuenen en is de vertaling gemaakt naar het aantal ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden. Hoe hoger de berekende geluidsbelasting hoe hoger ook het aantal ernstig gehinderde of ernstig slaapverstoorde inwoners. Daarnaast is inzichtelijk gemaakt voor welke locaties waarneembare toe- of afnames van de geluidsbelastingen te verwachten zijn. Uit voorliggende analyses is naar voren gekomen dat met de voorgestelde maatregelen in het voorkeursscenario het aantal ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden weer vergelijkbaar is met de huidige situatie en daarmee is sprake van een zogenaamde Standstill. De toename van ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden die in de referentiesituatie wordt verwacht, wordt daarmee gecompenseerd. Aanvullende geluidsreducerende maatregelen zoals het toepassen van een geluidsscherm langs de A270 zijn wettelijk gezien niet direct noodzakelijk wanneer er geen sprake is van fysieke wijzigingen aan de weg en ook niet nodig om de doelstelling van Standstill te bereiken.
Wel zorgen aanvullende geluidsreducerende maatregelen zoals bijvoorbeeld een geluidsscherm langs de A270 voor een extra geluidsreductie en daarmee minder hinder van specifiek de A270 voor Nuenen-Zuid. De toepassing van aanvullende geluidsreducerende maatregelen om te geluidssituatie verder te verbeteren is ter afweging aan het bevoegd gezag.
Bundelroutes Nuenen - 22 september 2021
26
Goudappel BV werkt vanuit Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden en via onze partners in het buitenland Snipperlingsdijk 4
Postbus 161
+31(0) 570 666 222
BTW NL 0072 11 879 B01
7417 BJ Deventer
7400 AD Deventer
info@goudappel.nl
KVK
Nederland
Nederland
www.goudappel.nl
3801 7479
Bundelroutes Nuenen - 2232 september 2021 IBAN NL09 INGB 0001 2746
27