2021-56 Bijdrage belangengroep Inspreken Commissieraadsvergadering 12 oktober 2021

Beste raadsleden, commissieleden en college Ik ben Walter van Loon/Elke Hendriks en vertegenwoordig de belangengroep Refelingse Erven, Witte Put en Zandschel alsook de actiegroep Smits van Oyenlaan. Gezien het onderwerp gaat over bundelroutes wil ik graag bij dit onderwerp inspreken. Na klachten van omwonenden heeft de gemeente in 1996 de aarden wal opgehoogd tot 3.2 mtr. vanaf trottoirband wat zou resulteren in slechts 2dB(a) reductie aan geluidsoverlast. Inmiddels is deze ingeklonken tot nagenoeg de hoogte van vóór verhoging. In 2020 hebben wij een “noodkreet” gestuurd namens bewoners en zijn wij een petitie gestart. Inmiddels worden wij gesteund door 363 adressen (oftewel handtekeningen). De overlast die wij ervaren en ondergaan van de Smits van Oyenlaan wordt onzes inziens volledig onderschat en dat gaat ten koste van onze gezondheid, woongenot en veiligheid! Om ons te laten horen, hebben we sindsdien verschillende malen ingesproken in de commissieraadsvergaderingen, bijeenkomsten gehad met de wethouder en ambtenaren, en gepubliceerd in de media en hebben we deelgenomen aan de studie leefbaarheid en bereikbaarheid. In de studie leefbaarheid en bereikbaarheid hebben wij gevraagd naar details, feiten en de 0-meting waarvan uitgegaan is, echter is dit niet met ons gedeeld. Voor ons is het onduidelijk of het uitgangspunt om tot een berekening te komen correct is.

Men zou alle toekomstige bouwplannen en infrastructurele aanpassingen van de gemeente Nuenen mee hebben genomen in de 3 scenario’s. Echter, onlangs is gebleken, dat er vergaande plannen zijn voor de bouw van 3 grote distributiecentra wat niet meegenomen is in de scenario’s. Dit betekent een forse toename van vrachtverkeer en een toename van woon-werkverkeer van ca. 1800 medewerkers! Tijdens de studie leefbaarheid hebben we een suggestie gedaan voor een alternatieve verkeersroute, welke niet eens is onderzocht omdat voorwaarde zou zijn dat alleen scenario’s worden onderzocht op Nuenens grondgebied. Dit terwijl het een integraal en regionaal probleem is. Helmond gaat 2 wijken bouwen in de buurt van Brandevoort. Hiervan is ook verkeer in Nuenen te verwachten. Eindhoven overweegt de Kennedylaan te verbreden en Son zou een extra aansluiting op Ekkersrijt wensen. De oplossing in onze ogen ligt eerder in gebruik van de bestaande wegen zoals de Stiphoutsedreef en deze op de Kennedylaan of Ekkersrijt. (Een deel van de route, werd in Rond de Linde aangeduid in verband met wegwerkzaamheden.) Hiermee is Helmond, Nuenen en Eindhoven geholpen. Wellicht hoeft Eindhoven dan de JFK-laan niet te verbreden, heeft Helmond een betere ontsluiting van haar woonwijken en wordt de A270, Smits van Oyenlaan, Klamperlaan en Europalaan minder belast.

Verder zal het sluipverkeer vanuit Mierlo en Helmond via de Pastoorsmast minder worden. Al met al een win-win situatie! Onlangs hebben wij contact gehad met de ombudsman, RIVM en de GGD om helder krijgen in hoeverre de gemeente zorg moet dragen voor een gezonde en leefbare omgeving en aan welke wettelijke geluid en fijnstof niveau voldaan moet worden. Wat we weten is dat naast de algemene zorgplicht in de Omgevingswet ook een algemeen verbod is opgenomen (artikel 1.7a Ow). Het is verboden om een activiteit te verrichten of na te laten als daardoor aanzienlijke nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving (dreigen te) ontstaan. E.e.a. is ook omschreven in de wet inzake luchtverontreiniging.

Wij vragen de gemeente de gezondheid van bewoners mee te laten wegen en de GGD hierin te betrekken voor advies en geen besluiten te nemen alleen om puur financiële redenen waarbij de menselijke maat uit het oog is verloren. De GGD (M. van Ballegooij) - die éénmalig uitgenodigd is geweest door de gemeente - kan op uitnodiging van de gemeente de gezondheidsaspecten aanduiden zodat deze een volwaardige plek krijgen in de afweging van allerlei belangen. Op 22 september jl. is op het nieuws geweest dat fijnstof veel slechter voor de mens is dan gedacht. Kans op longkanker, hart- en vaatziektes, luchtwegaandoeningen, dementie of andere ziektes is aangetoond. (Zie bijlage 1 over dementie en bijlage 2 het persbericht van 22 september 2021) De overheid zou hier nu al – direct actie op moeten ondernemen. Volgens het WHO-advies van 2005 was een kubieke meter lucht schoon als er minder dan 40 microgram stikstofdioxide (NO2), 20 microgram PM10 (fijnstof) en 10 microgram PM2.5 (superfijnstof) in zat. Onlangs zijn deze waarden bijgesteld naar respectievelijk 10 microgram stikstofdioxide, 15 microgram fijnstof en 5 microgram superfijnstof. Bijlage Fijnstof info en bijlage Geluid info De Gezondheidsraad adviseert locatie specifieke, brongerichte maatregelen te nemen om langdurige blootstelling aan lokale luchtverontreiniging te verminderen.

Het wegverkeer is een van de belangrijkste bronnen van vieze lucht die mensen dagelijks inademen. Uitlaatgassen, roet en stikstof, maar ook het slijten van banden, remmen en wegdek veroorzaakt luchtvervuiling. Voorbeelden van brongerichte maatregelen zijn: autoluwe binnensteden, milieuzones, snelheidsbeperking en het stimuleren van elektrisch vervoer en van fietsen en wandelen. Voor een verlaging van luchtverontreiniging tot onder de WHO-advieswaarden zijn extra beleidsmaatregelen nodig. Technisch gezien kan je veel doen t.a.v. geluid. Hiervoor verwijzen we ook naar onze brief van 19 augustus jl. met enkele aanbevelingen waaronder een innovatieve geluidswal. Het is goed dat de gemeente Nuenen heeft besloten de dubbelrijstroken te vervangen door enkele rijstroken. Dit heeft een snelheids- en geluid verminderend effect en ontstaat er meer ruimte, zonder dat er aanslag op groen wordt gepleegd. De GGD hanteert een gezondheidskundige richtwaarde van 50 dB Lden en 40 dB Lnight of lager op de gevel. Voorkeurswaarde van geluid is 48 db met een grenswaarde van 68 db. In een stedelijke omgeving zijn deze waarden zeer moeilijk te realiseren, zeker langs drukke wegen. Dan moet het doel altijd zijn om in elk geval zo dicht mogelijk bij deze waarden te komen.

Bij voorkeur door maatregelen aan de bron (stillere auto’s, minder auto’s (halvering intensiteit), aanpassingen wegennet etc.) en overdrachtsmaatregelen (geluidscherm, geluid reducerend asfalt etc.). Door te hoge waardes kunnen gezondheidsklachten optreden. Hierbij kan gedacht worden aan minder goed slapen en daardoor een slechter herstel, chronische effecten, zoals verhoogde bloeddruk en verhoogde niveaus van het stresshormoon cortisol. Dit verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Als bewoners het gevoel hebben dat hun leefbaarheid (ernstig) wordt aangetast, is het aannemelijk dat dit – via stressmechanismen in het lichaam – negatieve effecten kan hebben op welbevinden en gezondheid. Gezondheidskundige effecten van geluid verdienen daarom aandacht van beleidsmakers en overheden. De Omgevingswet geeft gemeenten meer ruimte om zelf afwegingen te maken in de ruimtelijke ordening. Het is belangrijk om gezondheid bij die afwegingen te betrekken.

Zoals eerder gemeld op 14 september jl. zouden wij komen met nieuwe metingen van fijnstof en geluid buiten de vakantieperiode. Wij hebben gemeten tot 25 september en hebben dus het laten vallen van het thuiswerkadvies door overheid, niet meegenomen in onze metingen. De intensiteit van het verkeer is sindsdien alleen maar toegenomen. Helaas kunnen we geen stikstofdioxide en ozon meten. Ook hiervoor geldt bij te hoge waardes dat het ongezond is voor de mens. Bijlagen: fijnstofmetingen en geluidsmetingen Smits van Oyenlaan Van 01-05-21 t/m 25-09-21 (22 wk-154 dgn.) PM10 Daggemiddelde mag max 24 x pieken 50 µg/m3 35 x per jaar boven de 50 overschreden worden. microgram PM2,5 Jaargemiddelde 90 x pieken 20 µg/m3 blootstellingsconcentratie boven 20 microgram Van 12-09-21 t/m 20-09-21 Geluid over 24 uur Gezondheidskundige Altijd richtwaarde 50 dB (Lden) overschreden Gezondheidskundige richtwaarde 40 dB (Lnight) Voorkeursgrenswaarde 68 dB maximale grens 48 db, max. toelaatbare grenswaarde 68 db Geluid nacht

Indicatie p/jr.

57 x pieken boven 50 microgram 213 x pieken 20 microgram

Altijd overschreden Erg vaak overschreden

Als de luchtkwaliteit aan de PM10 normen voldoet, dan geldt dit ook voor de PM2,5 normen. Lden=Level day, evening, night, ofwel het tijd gewogen jaargemiddelde geluidniveau. Lnight=komt overeen met jaarlijks gemiddelde geluidsniveau dat representatief is voor de nachten. (LAeq tussen 23.00 en 07.00 uur.) Op 7 oktober jl., omdat er deelgenomen is aan de studie bereikbaarheid en leefbaarheid ben ik (namens onze belangengroep en actiegroep) naar de inloopavond gegaan. Als participerende burger werd me al direct duidelijk gemaakt dat het niet de bedoeling is om over de Smits van Oyenlaan te praten maar over Nuenen in het algemeen. Naar mijn idee een hele vreemde benadering, aangezien ik toch kom namens een hele grote groep en het hier gaat om bundelroutes. Men stelt dat het scenario t.a.v. geluid en fijnstof voldoet aan alle wettelijke eisen. De studie heeft gebruik gemaakt van rekenmodellen. Fijnstof zou voor het overgrote deel vanuit het buitenland komen plm. 80%. Ik heb aangegeven dat er waardes overschreden worden en dat het percentage van het buitenland veel lager ligt. (zie bijlage Fijnstof.) Ik had onze metingen/grafieken bij me. Men wilde deze niet eens inzien. Ook ging men niet in op mijn uitnodiging voor een geluidservaring of de gegevens in te zien en te bepreken. Ik mag e.e.a. doorsturen maar men zou het niet kunnen bestuderen voor 4 november.

(te druk) In een ander gesprek werd mij wederom gezegd dat de fijnstof uit het buitenland dusdanig hoog is, zo’n 90%, dat zelfs als je de Smits van Oyenlaan zou afsluiten je nauwelijks een verschil zou opmerken t.a.v. fijnstof. Wederom heb ik deze ambtenaar uitgenodigd voor een geluidservaring en om de gegevens in te zien en te

bespreken. Hier werd niet op ingegaan en als antwoord kreeg ik “ Ik kan niet overal bij mensen gaan luisteren.” Het mag duidelijk zijn dat de burgerparticipatie niet serieus wordt genomen en dat input, die van belang is, niet wordt meegenomen. Ondertussen is er sprake van een nieuwe geluidswal bij de A270 en niet bij de Smits van Oyenlaan waar het ook zo nodig is. Onze conclusie: Het mag duidelijk zijn dat wij vinden dat het doorgaande verkeer niet meer DOOR Nuenen moet gaan maar OM Nuenen heen! Die 20-30% kan er niet meer bij, moet gezien de metingen er eerder af. Immers gaat het ten koste van onze gezondheid, woongenot en veiligheid! De menselijke maat mag niet uit het oog worden verloren. Het kan toch niet zo zijn dat de gemeenteraad een besluit neemt zonder dat de modellen geijkt zijn aan meetgegevens en de GGD hierin betrokken is? Dank voor uw aandacht.