2021-37 RIB Stand van Zaken Statushouders

Aan de leden van de gemeenteraad

Raadsinformatiebrief Afdeling: Samenleving

Doorkiesnummer Onderwerp Datum

: 040 2631 534 : Voortgang huisvesting, inburgering en participatie vergunninghouders : 29 juli 2021

Geacht raadslid, Inleiding Met deze brief informeren wij u over de voortgang wat betreft de huisvesting, inburgering en participatie van vergunninghouders. De Huisvestingswet 2014 bepaalt dat gemeenten zorg moeten dragen voor huisvesting van vergunninghouders. Dat zijn asielzoekers die beschikken over een verblijfsvergunning die hen door de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) is verleend. Het is de bedoeling dat vergunninghouders deel gaan uitmaken van onze samenleving. De rijksoverheid bepaalt ieder half jaar het aantal vergunninghouders waarover een gemeente zich moet ontfermen. Dit wordt ‘taakstelling’ genoemd. De Taakstelling 2021 De taakstelling voor heel 2021 is definitief vastgesteld en bedraagt in totaal 33 te huisvesten vergunninghouders. Het aantal is opgebouwd uit een taakstelling voor de eerste helft 2021 (18) en een taakstelling tweede helft 2021 (15). Het Rijk kan de taakstelling nog wijzigen als de ontwikkelingen rondom het coronavirus leiden tot andere verwachtingen wat betreft afgifte van verblijfsvergunningen. Er moeten met deze taakstelling veel meer vergunninghouders worden gehuisvest dan in 2020. In 2020 bedroeg de totale opgave 19 en nu in 2021 33. Gezien de druk op de woningmarkt en het geringe aantal sociale huurwoningen in Nuenen is dat een flinke opgave. Stand van zaken Tot en met juni 2021 zijn er 6 vergunninghouders gehuisvest.

Voor juli 2021 staan nog huisvestingen gepland van in totaal 8 vergunninghouders. Daarmee komt de tussenstand in juli uit op 14 gehuisveste vergunninghouders. Hiermee is er sprake van een achterstand. Oorzaken van de achterstand zijn dat huisvestingen vertraagd zijn door de coronacrisis en de woningcorporaties op dit moment te maken hebben met heel weinig huuropzeggingen als gevolg van de druk op de woningmarkt. Hiermee komen er uiteindelijk ook maar weinig woningen beschikbaar voor vergunninghouders. De verwachting is dat in de tweede helft van 2021 een (groot deel) van de huidige achterstand weer kan worden ingelopen. Dit mede door de verwachte oplevering van de tijdelijke woningen aan het Witte Hondpad.

Pagina 1 van 4

Realisatie tijdelijke woningen Witte Hondpad in 2021 De bouwwerkzaamheden voor de 16 tijdelijke éénpersoons woningen aan het Witte Hondpad zijn inmiddels gestart. De woningen worden momenteel geproduceerd in de fabriek. Op de locatie is inmiddels archeologisch onderzoek uitgevoerd dat voorafgaand aan plaatsing van de woningen moest plaatsvinden. De komende maanden zullen ook de nutsvoorzieningen worden aangelegd voor de woningen. De woningen zullen conform planning in september op de locatie worden neergezet en zijn dan ik oktober 2021 helemaal gebruiksklaar. Maximaal de helft van de woningen zal dan worden verhuurd aan vergunninghouders en de andere helft aan andere doelgroepen die een economische binding met de gemeente Nuenen hebben. Inburgering en participatie De nieuwe wet inburgering De inwerktreding van de nieuwe wet Inburgering is definitief per 1 januari 2022. Vanaf dat moment is de gemeente verantwoordelijk voor het gehele inburgeringsproces van vergunninghouders. Dit betekent een overheveling van taken naar gemeentelijk niveau, zowel uitvoerende taken op verschillende leefdomeinen van de statushouder als de regisserende taak ten aanzien van het gehele inburgeringsproces. De gemeente Nuenen heeft qua aantallen niet het volume om een geheel stelsel zelfstandig op te zetten.

Om kwalitatief goed onderwijs te kunnen waarborgen is samenwerking en gezamenlijke inkoop in de regio noodzakelijk. Brede intake en onafhankelijke leerbaarheidstoets In de nieuwe wet Inburgering 2022 gaat de Brede intake een verplicht onderdeel worden van het inburgeringstraject en -examen. De Brede intake geeft inzicht in grofweg twee zaken: de startpositie van een inburgeringsplichtige en de ontwikkelmogelijkheden. Gemeenten kunnen inburgeringsplichtigen op basis hiervan goed begeleiden bij hun inburgering en route naar werk (of andere vorm van maatschappelijke participatie). Gemaakte afspraken voortvloeiend uit de Brede intake worden vastgelegd in een Plan inburgering en participatie (PIP). Een vast onderdeel van de Brede intake is de leerbaarheidstoets, afgenomen door een onafhankelijke partij. De gemeente bepaalt het moment waarop dit gebeurt, binnen de geldende termijn van het PIP. De leerbaarheidstoets is een belangrijke indicator voor de leerroute. De gemeente beziet de uitslag van de leerbaarheidstoets in de context van de overige informatie uit de Brede intake. Op grond van een integrale weging komt de gemeente tot de meest passende leerroute. Leerroutes Na de eerste gesprekken van de Brede Intake en een onafhankelijke afgenomen leerbaarheidstoets, wordt de inburgeraar ingedeeld bij een van de drie leerroutes binnen de inburgering:

Pagina 2 van 4

1. B1-leerroute De B1-route is gericht op het beheersen van de Nederlandse taal op B1 niveau. De inkoopprocedure is inmiddels gestart. De B1-route koopt de gemeente Eindhoven in voor de 13 gemeentes in de arbeidsmarktregio Eindhoven. Naar verwachting zal 65 % van de vergunninghouders de B1-route gaan volgen. In de nieuwe inburgeringswet is de taaleis verhoogd van niveau A2 naar B1. Om goed mee te kunnen doen in maatschappij, te kunnen werken of een opleiding te kunnen volgen, is het belangrijk dat nieuwkomers de Nederlandse taal goed leren. B1 is het niveau dat het overgrote deel van de bevolking begrijpt. 2. Onderwijsroute De Onderwijsroute bereidt inburgeraars voor op instroom in het Nederlandse beroeps- en hoger onderwijs. In deze route volgen zij een taalschakeltraject waarin zij in relatief korte tijd Nederlands op niveau B1 (of hoger) leren en worden voorbereid op een vervolgopleiding. Voor de onderwijsroute wordt gewacht op een reactie van het ministerie van OCW. De MBOraad heeft aangegeven dat het bedrag dat het ministerie heeft bepaald ontoereikend is om een goed onderwijstraject te bieden. Het ministerie is in overleg met de verschillende partijen en er wordt opnieuw een doorrekening gemaakt van het benodigde budget. 3.

Z-Route De Zelfredzaamheidsroute (Z-route) is gericht op het beheersen van de Nederlandse taal op minimaal niveau A1 en op het zelfstandig kunnen meedoen aan de Nederlandse samenleving. Deze route is bedoeld voor nieuwkomers voor wie de B1-route en onderwijsroute niet haalbaar zijn en die veel moeite zullen hebben met het leren van de Nederlandse taal en waarschijnlijk niveau B1 of A2 niet zullen halen binnen de inburgeringstermijn. Dit geldt voor bijvoorbeeld analfabeten, nieuwkomer met een lage leerbaarheid of inburgeraars die in het land van herkomst geen of nauwelijks scholing hebben gehad. De Z-route is de meest intensieve leerroute van de drie en vraagt veel begeleiding en maatwerk van elke gemeente. De gemeente Nuenen doet op dit moment al ervaring op met de Z-route door middel van een pilot met het Ministerie van SWZ. Binnen de Z-route wordt er samengewerkt met het sociaal werkbedrijf WSD vanwege de expertise die het heeft met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Samen met de overige WSDgemeenten onderzoeken we op dit moment de mogelijkheden om de Z-route gezamenlijk in te besteden bij WSD. Participatieverklaringstraject (PVT)/Module Arbeidsparticipatie (MAP) In gesprek met de WSD, LEVgroep en Dienst Dommelvallei worden de bij wet verplichte modules PVT en MAP uitgewerkt naar een aanbod dat binnen de wetsvereisten past. 1.

Participatieverklaringstraject De inburgeringsplichtige doet kennis op van de belangrijkste waarden, sociale regels en grondrechten in Nederland. Het doel hiervan is het krijgen van een beter beeld van en begrip voor de Nederlandse samenleving. 2. Module Arbeidsparticipatie De gemeente biedt de inburgeringsplichtige de MAP aan. Het doel van deze module is dat de inburgeringsplichtige kennismaakt met de Nederlandse arbeidsmarkt; inzicht krijgt in de eigen competenties en arbeidskansen, een concrete beroepswens kan formuleren, beroeps-

Pagina 3 van 4

en werknemerscompetenties aanleert en leert hoe hij of zij een netwerk opbouwt, praktische ervaring opdoet op de (lokale) arbeidsmarkt en werk vindt. Ontzorgen en financiële zelfredzaamheid Financieel ontzorgen betekent dat de gemeente het beheer van inkomsten en uitgaven geheel of gedeeltelijk uit handen neemt. De verplichte ontzorging bestaat uit het betalen van de huur, de rekeningen voor gas, water en stroom en de verplichte zorgverzekering. Deze kosten worden betaald vanuit de bijstandsuitkering. De periode van ontzorging gaat in op het moment dat het recht op bijstand ontstaat en duurt minimaal 6 maanden. Het is belangrijk dat de inburgeraar in deze periode (financieel) zelfredzaam wordt. Onlangs heeft de LEVgroep een onderzoek gedaan onder statushouders naar de ondersteuningsbehoefte voor wat betreft dit onderwerp. Uit dit onderzoek zijn aanbevelingen gekomen, die momenteel vertaald worden naar een concrete aanpak. Wat willen we bereiken? Dat vergunninghouders goed begeleid worden om zo het integratieproces sneller en beter te laten verlopen. Daarbij staat het optimaliseren van de zelfredzaamheid van de vergunninghouder centraal. Spoedige integratie in de samenleving is het ultieme doel. Ondersteunen bij het behalen van de inburgering, een zinvolle dagbesteding (werk) hebben en meedoen in de samenleving.

Het doel is om vormen van werk eerder in het traject te starten, naast de inburgering wordt met de brede intake vastgesteld wat een passende leerroute is. De verschillende leerroutes om te komen tot een verhoging van het taalniveau, gekoppeld aan het zo snel mogelijk starten met (vrijwilligers)werk, brengen nieuwkomers in een goede uitgangspositie voor de arbeidsmarkt. Hiervoor is het minimaal nodig dat we weten om wie het gaat, wat de persoonlijke situatie is van een inburgeraar en wat er nodig is om hem of haar via onder andere het inburgeringstraject te begeleiden naar een zelfstandig en financieel onafhankelijk bestaan. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris,

de burgemeester,

Marike Arents

M.J. Houben MBA

Pagina 4 van 4