2021-36 Raadsvoorstel Project Studie (verkeers)leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen - Wijzigingen zichtbaar

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering: Datum B&W-besluit: Afdeling:

8 juli 2021 25 mei 2021 OH-Projecten

Behandelend ambtenaar: Portefeuillehouder:

Rick Godtschalk C. van Brakel

Zaaknummer:

216655

Onderwerp Project Studie (verkeers)leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen Beslispunten 1. Adviesrapportage voorkeursscenario (TAUW d.d. 1 juni 2021 met bijlagen) vast te stellen; 2. Het beschreven voorkeursscenario vast te stellen, te weten scenario 1A “Multi-modaliteit” met daaraan toegevoegd openstelling van de busbanen (A270-Geldropsedijk) uit scenario 1B; 3. De verkeerseffecten van een eventuele verlaging van de snelheid op de A270 te betrekken bij een extra afweging; 4. De verkeerseffecten van een eventuele ongelijkvloerse spoorwegkruising van Collse Hoefdijk te betrekken bij een extra afweging. Inleiding Het voorstel komt voort uit het raadsbesluit van 28 mei 2020 tot het onderzoeken van (verkeers)leefbaarheid en bereikbaarheid in de gemeente, in samenspraak met belanghebbenden en buurgemeenten. Het onderzoek sluit aan op de verkennende studie Bundelroutes en de regionale afspraak dat gemeenten vijf deelprojecten onderzoeken. De gemeente Nuenen is autonoom in haar keuzes en is voor deze deelstudie projectpartner van de provincie (wegbeheerder A270/ N270). Deze studie sluit ook aan op de Nuenense Mobiliteitsvisie, de Omgevingsagenda en de concept Omgevingsvisie. In deze fase betreft het een studie op hoofdlijnen, bedoeld om een scenariokeuze mogelijk te maken. Verwezen wordt naar de inhoud van bijgaande rapportage, inclusief onderzoek, analyse en advies.

Enkele afwegingen worden in dit voorstel toegelicht. Voorkeursscenario Het voorkeursscenario bestaat uit scenario 1A, aangevuld met een bouwsteen (nr.12) uit scenario 1B. Nr Omschrijving bouwsteen 0001 Afsluiten van het viaduct Mierlosedijk voor autoverkeer 0002 Aanleg regionale snelfietsroute Eindhoven-Helmond 0003 Aanleg regionale snelfietsroute Eindhoven-Gemert 0005 Aanleg fietstunnel Smits van Oyenlaan - Papenvoortsedijk 0006 Verlengen HOV busbanen Smits van Oyenlaan tot Gerwen (vrijliggende busbanen óf voorrang op huidig tracé) 0009 Regionale Mobiliteitshub nabij Gerwen, bij alternatieve locatie noordelijk van Gerwen 0012 Aansluiting Nuenen–zuidwest op A270 via Wettenseind-Geldropsedijk-Busbanen (uit scenario 1B) 216655 Pagina 1 van 7

0013 Verbeteren doorstroming en vormgeving kruispunt A270-Wolvendijk voor auto en fiets in afstemming met de buurgemeente 0016 Snelheidsregime A270 en leefbaarheidsmaatregelen in afwachting van integraal 0017 advies en besluit in relatie tot uit te voeren aanvullende onderzoeken 0032 Verbeteren bushaltes SvO-laan en Lieshoutseweg 0034 Doseren autoverkeer Geldropsedijk zuidelijk van A270 0041 Integrale ontwerpopgave: aansluitingen Gerwen Zuid-Oost Dit zijn de onderscheidende (kern)maatregelen van het voorkeursscenario. Bij de uitwerking worden nog de aanvullende maatregelen afgewogen. Denk daarbij aan compenserende, mitrigerende maatregelen (bv. geluidswerende voorzieningen) en maatregelen om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren (bv. biodiversiteit). Ook wordt gekeken naar kansen om handhavingstaken te vereenvoudigen. Deze maken onderdeel uit van de besluitvorming over het voorkeursalternatief later dit jaar. In de volgende paragrafen is informatie over de bouwstenen opgenomen: - Adviesrapportage, paragraaf 3.5: Een volledige lijst met alle bouwstenen van de drie scenario’s inclusief een kort toelichting per bouwsteen; - Bijlage 3 ‘Kostenrapportage’, paragraaf 4.6 en 4.7 geeft verder inzicht in de gedetailleerde informatie van de individuele bouwstenen; - Bijlage 3 “Kostenrapportage’ hoofdstuk 6 geeft inzicht de raming van de investeringskosten en de individuele bouwstenen.

Het Voorkeurscenario is een weloverwogen en samenhangend pakket van maatregelen, gericht op de ‘must have’-bouwstenen. Uw raad kan hier desgewenst bouwstenen uit de scenario’s1B of 2 aan toevoegen of eruit verwijderen. De eventuele verkeerskundige consequenties zullen in de verdere uitwerking zichtbaar gemaakt worden en worden beoordeeld. En uiteraard zal de samenhang opnieuw worden beoordeeld. Het spreekt voor zich dat er ook financiële consequenties zitten die in de verder uitwerking tot uitdrukking komen. Wat willen we bereiken De projectaanpak voorziet in een gefaseerde besluitvorming. Door een besluit inzake een voorkeursscenario kan uw gemeenteraad richting geven aan de uitwerking tot voorkeursalternatief (schetsontwerp). De gemeente neemt zodoende een onderbouwd standpunt in bij de regionale discussie en de afstemming met buurgemeenten. Het besluit en de uitwerking kunnen leiden tot concrete afspraken met de provincie om te komen tot realisatie van de onderdelen. Het uiteindelijke doel is de (verkeers)leefbaarheid en bereikbaarheid binnen de gemeente in stand te houden en waar mogelijk te verbeteren door de realisatie van een samenhangend pakket van maatregelen. Argumenten 1.1 De rapportage Voorkeursscenario bevat een brede, integrale afweging.

Deze rapportage is gebaseerd op de probleemanalyse voor het toekomstjaar 2030, objectieve beoordelingscriteria, berekeningen, bureauonderzoek en raadpleging van belanghebbenden. 2.1 Het voorgestelde scenario krijgt in het advies de voorkeur omdat hier de leefbaarheid en bereikbaarheid bij gediend zijn. Het voorgestelde scenario past in de huidige regionale visie en afspraken. Dit sluit aan bij het groene karakter en de ambitie van Nuenen (Omgevingsvisie) en kan meerwaarde bieden voor doorstroming (gemotoriseerd verkeer) op de korte termijn (voor 2030) door verbetering van de externe ontsluiting voor Nuenen. Het pakket is zelfs ‘no regret’, passend in de regionale en Pagina 2 van 7

216655

provinciale visies, beelden en ontwikkelingen zoals de mobiliteitstransitie die ook bij MIRT (voor 2040) als basis dient. 2.2 Het voorgestelde voorkeursscenario veroorzaakt geen ingrijpende aantasting van het buitengebied. De nieuwe randweg (scenario 2) bundelt prima, zonder nieuw verkeer vanaf de Robuuste randen het gebied in te trekken. Het scenario scoort ook goed qua leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit binnen de kom. Het is echter ook een zware verkeerskundige en landschappelijke ingreep die vooral leidt tot verplaatsing van regionaal verkeer naar de ‘achtertuin’ van Nuenen. In het berekende scenario staan deze motorvoertuigen op de randweg in de toekomst in de file voor de A270. Er zou een ongelijkvloerse aansluiting nodig zijn om dit op te lossen. Het scenario staat vooral op gespannen voet met de kernkwaliteiten en ambitie van Nuenen (Omgevingsvisie). De aantasting van natuurlijke en recreatieve gebieden is fors, de benodigde investering eveneens. Uit peilingen blijkt dat het draagvlak voor scenario 2 gering is. Dit alles overwegende wordt voorgesteld dit scenario in zijn geheel te laten vervallen. 2.3 Het voorgestelde voorkeursscenario bevat ook een gemotiveerd onderdeel uit 1B. Scenario 1B bevat aansluitingen op de A270 bij de Geldropsedijk aan de westelijke zijde.

De openstelling van huidige busbanen voor overig gemotoriseerd verkeer zorgt voor een directere verbinding van en naar Eindhoven en voorkomt omrijbewegingen tussen Nuenen Zuidwest (via de Europalaan of Klamperlaan) en de huidige aansluiting op de A270. Uit de rapportage blijkt dat deze aansluiting ervoor zorgt dat de bereikbaarheid voor Nuenens autoverkeer verbetert zonder dat de Geldropsedijk aantrekkelijk wordt voor doorgaand verkeer dankzij een doseerinstallatie ten zuiden van de A270. Deze combinatie van maatregelen worden nader onderzocht en uitgewerkt als onderdeel van het voorkeurscenario. 2.4 Capaciteitsuitbreiding van de Smits van Oyenlaan (scenario 1B) zit niet in het voorgestelde voorkeursscenario. Extra opstelstroken en rijstroken zouden de capaciteit van de Smits van Oyenlaan wel bevorderen en verkeer vanuit de wijken wat beter bundelen. Een verhoging van de snelheid zou de weg extra aantrekkelijk maken voor gemotoriseerd verkeer. Deze maatregelen verbeteren de doorstroming op de bundelroutes echter nauwelijks omdat de diffuse verkeerstromen uit de omgeving de extra capaciteit op de Smits van Oyenlaan direct opvullen. In feite zitten er hierdoor meer auto’s in dezelfde file, met verminderde leefbaarheid tot gevolg.

In het voorgestelde scenario wordt de capaciteit van de Smits van Oyenlaan alleen bevorderd door een ongelijkvloerse kruising van fietsverkeer bij de Papenvoortsedijk. 3.1 Twee gevoeligheidsanalyses geven aanleiding voor extra onderzoek Er zijn vier gevoeligheidsanalyses uitgevoerd. Het betreft de eventuele snelheidsverlaging op de A270 tot 80km/ uur, een ongelijkvloerse kruising van het spoor bij de Collse Hoefdijk, een volledige aansluiting Geldropsedijk - A270 en de ontsluiting van Nuenen-Oost via het viaduct Mierlosedijk. Op grond van de analyses wordt voorgesteld de eerste twee genoemde maatregelen in een tussenstap te overwegen. De snelheidsverlaging op de A270 zorgt voor een (beperkte) afname van verkeersgeluid bij de A270. Hier staat een vermindering van het bundelend effect van deze provinciale weg tegenover. Een ongelijkvloerse kruising van het spoor bij de Collse Hoefdijk versterkt wel het bundelend effect. Deze maatregel is gunstig voor spoor- en verkeersveiligheid. Nader onderzoek richt zich op het versterken van de gewenste verkeerskundige- en leefbaarheidseffecten van de beide maatregelen onderling en in combinatie met elkaar (zie kanttekeningen en alternatieven). 3.2 Twee andere analyses zijn niet meegenomen in het voorstel tot nader onderzoek. Pagina 3 van 7

216655

Ook de verkeerseffecten van eventuele oostelijke aansluitingen van de Geldropsedijk op de A270 zijn onderzocht als gevoeligheidsanalyse. Een volledige aansluiting maakt rijrichting Nuenen-Helmond mogelijk. Het leidt tot een afname op de Europalaan, echter ook tot ongewenst veel verkeer op het noordelijk deel van de Geldropsedijk. Alle scenario’s bevatten verder een nieuwe weg tussen de Mierlosedijk en de Neervoortsedreef, zoals opgenomen in het bestemmingsplan voor de ontsluiting van Gulbergen. De nieuwe ontsluiting maakt het mogelijk om het viaduct Mierlosedijk om te vormen tot ontsluiting voor langzaam verkeer / ecoduct. Deze wens komt voort uit de recreatieve ontwikkeling van Landgoed Gulbergen en het tegengaan van gebiedsvreemd verkeer. De gevoeligheidsanalyse laat een relatief grote toename zien van verkeer op de Beekstraat (ten opzichte van scenario 1A), indien het viaduct intact blijft. Een eventuele heroverweging is niet aan de orde vanwege de studie Bundelroutes. Indien uw raad de overweging wil meegeven de autoverbinding met Mierlo intact te laten kan dit buiten deze studie Bundelroutes onderzocht worden, in het kader van de ontwikkeling van Landgoed Gulbergen. Daarbij moet in aanmerking genomen worden dat dit gevolgen heeft voor de fietsverbinding met Mierlo.

De gemeente Helmond heeft al een deel van de ontsluiting ingericht als fietsstraat vanuit de gedachte dat door het afsluiten van het viaduct het autoverkeer zou doen afnemen. Kanttekeningen en alternatieven 1.1 De rapportage heeft niet de diepgang en het detailniveau die nodig zijn voor definitieve keuzes. In deze fase van het onderzoek worden adviezen gegeven en keuzes gevraagd op hoofdlijnen. Wellicht sluit dit niet altijd aan bij de belevingswereld van participanten en raads(commissie)leden. Deze tussenstap is toch nodig om in de vervolgfase wel te komen tot uitwerking per locatie. Dit maatwerk maakt uiteindelijk het verschil. Dit biedt de kans om de effecten op het gebied van bereikbaarheid en leefbaarheid verder te verbeteren en het benodigde inzicht te geven in de realisatiekosten. 1.2 Het participatieproces lost weerstanden niet op. De ervaringen bij mobiliteitsprojecten zijn voor betrokken Nuenense instanties en individuele inwoners ‘dubbel’: als (regionale) weggebruiker en betrokken inwoner. We gebruiken wegen in Nuenen en elders in de regio én ervaren de nadelen in de vorm van filevorming, hinder en gevaar. Daarmee is iedereen belanghebbende en ervaringsdeskundige op het gebied van leefbaarheid en bereikbaarheid. Dit geeft ieder recht van spreken, zorgt voor een hoge mate van belangstelling en betrokkenheid bij een onderwerp dat lokaal al hoog op de agenda staat.

Gezien de concurrerende belangen en gezien het feit dat neutraal onderzoek plaatsvindt (naar effecten en doelbereik) én gezien de verantwoordelijkheden van uw gemeenteraad (doelbereik en kosten) is gekozen voor het participatieniveau raadplegen/ consulteren door middel van een werkgroep en twee online enquêtes. Dit geeft inzicht in de wensen en belangen van inwoners en ook inzicht in de effecten en het probleemoplossend vermogen die reflectanten/ respondenten veronderstellen. Dit kan uw raad helpen het draagvlak voor maatregelen in te schatten. 2.1 Ook de samenwerking met de buurgemeenten bepaalt het uiteindelijke resultaat voor inwoners van de regio. Vijf deelstudies worden afgestemd met de omliggende gemeenten. De uitkomsten beïnvloeden elkaar vooral op het gebied van gemotoriseerd verkeer. De gemeente Eindhoven is daarbij verantwoordelijk voor het deel van de bundelroutes Eisenhowerlaan-Ring-Kennedylaan. De uitvoering van maatregelen in Eindhoven (thans pakket M) is voor Nuenen belangrijk, maar niet bepalend. Het voorkeursscenario bevat immers onderdelen waarmee regionaal en lokaal verkeer in goede banen te leiden is op de A270 (C-ITS, slimme verkeerslichten). Uit de Nuenense deelstudie volgt ook een maatregel op het punt waar de beide deelstudies elkaar Pagina 4 van 7

216655

raken: een ongelijkvloerse kruising voor langzaam verkeer bij de Wolvendijk-EisenhowerlaanN270. Deze bevordert veiligheid en doorstroming en zal in samenspraak met de buurgemeente nader onderzocht worden. 3.1 De gevoeligheidsanalyses geven vooral inzicht in de verkeerseffecten De gevoeligheidsanalyse geven geen inzicht in kosten en leefbaarheidsaffecten. Dergelijk (aanvullend) onderzoek lijkt voor twee van de vier gevoeligheidsanalyses wel gewenst. De leefbaarheidseffecten van de N270/ A270 hebben bestuurlijk en maatschappelijk grote belangstelling. Bij de verlaging van de snelheid op de A270 is het de vraag of negatieve verkeerseffecten (bijvoorbeeld de Europalaan) geëlimineerd kunnen worden, of de snelheidsverlaging kosteneffectief is en de wegbeheerder medewerking verleent. Het resultaat is dus onzeker, maar het aanvullende onderzoek kan wel het benodigde inzicht opleveren. Dit geldt ook voor de effecten van een ongelijkvloerse spoorwegkruising. 3.2 De beide nadere afwegingen n.a.v. de gevoeligheidsanalyses kosten extra tijd en geld De tussenstap zet extra druk zet op de planning en het beschikbare krediet voor dit project. Het onderzoek kan echter deels parallel lopen aan de uitwerking. De planning voorziet in een schriftelijke terugkoppeling aan de raad omtrent het definitieve voorkeursscenario.

Volgens planning wordt dit scenario uitgewerkt tot een vast te stellen voorkeursalternatief in de gemeenteraad van november aanstaande. 3.3 Een ongelijkvloerse spoorwegkruising bij de Collse Hoefdijk is geen maatregel in het kader van de Bundelroutes. Gezien de verwachte betekenis voor Eeneind verdienen nut en noodzaak van de ongelijkvloerse kruising aandacht. In het kader van de Bundelroutes zijn echter vooral de effecten op het Nuenense hoofdwegennet van belang. Beide aspecten zijn op hoofdlijnen onderzocht. Om meer inzicht te krijgen in de nut en noodzaak van deze maatregel is allereerst via een quick scan de spoorveiligheid geanalyseerd. De uitkomsten van dit onderzoek maken de ongelijkvloerse kruising niet veel kansrijker. Toch blijft deze interessant vanwege spoor- en verkeersveiligheid en doorstroming. Met een gevoeligheidsanalyse is vervolgens aangetoond wat het verkeerseffect is van de ongelijkvloerse kruising op de Bundelroutes. De kruising leidt op de A270/ N270 tot een kleine toename die op te vangen is. Op de Collse Hoefdijk neemt het verkeer forser toe. Wat gaan we daarvoor doen Randvoorwaarden Na de keuze van een voorkeursscenario werkt het projectteam aan de uitwerking tot voorkeursalternatief (VKA), binnen de scope van het project. Planning Besluitvorming over het VKA is voorzien in de gemeenteraadsvergadering van november aanstaande.

Communicatie In het communicatieplan is aangegeven dat gecommuniceerd wordt via lokale weekbladen, social media en persberichten. Daarnaast vindt terugkoppeling van besluiten plaats in de werkgroep. Ook in de volgende fase is participatie nodig. De aanpak wordt bepaald na dit raadsbesluit omdat dit afhankelijk is van het gekozen scenario. Om die reden kan ook de samenstelling van de werkgroep wijzigen.

Pagina 5 van 7

216655

Wat mag het kosten De uitwerking tot VKA valt binnen de opdracht aan het projectteam/ bureau TAUW en wordt bekostigd uit het bestaande krediet 71840 Mobiliteitsbudget Verkeersonderzoeken / studie leefbaarheid bereikbaarheid, zoals vastgesteld in het raadsbesluit van mei 2020. De totale kosten van de scenario’s zijn nu op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt (SSK-ramingen met marge van circa 50%). De totale bedragen variëren van circa € 30 tot € 40 miljoen. Deze ramingen dienen louter om de verschillen inzichtelijk te maken en daarmee een scenariokeuze te ondersteunen. Dit is nog ver verwijderd van de budgetramingen op maatregelenniveau en de netto benodigde kredieten. De onderdelen zijn ook nog niet ontworpen. Het VKA gaat meer inzicht geven in de realisatiekosten van alle onderdelen én de netto kosten voor de gemeente Nuenen. Daarvoor worden de projectkosten nauwkeuriger in beeld gebracht, evenals de inzet die partijen -gemeente en provincie- leveren en externe subsidies. In het (onwaarschijnlijke) geval dat een overdracht van de provinciale A270 aan de orde komt en gekozen wordt kan dit substantiële gevolgen hebben voor de benodigde bruto investering. Voor enkele onderdelen zijn overigens wel al bedragen opgenomen in de huidige begroting, o.a. Smits van Oyenlaan en verbetering fietsverbinding Nuenen – Geldrop (via Lyndakkers en Oude Kerkdijk).

Evaluatie Het resultaat van deze studie is een afgerond VKA (schetsontwerp). Dit proces kan intern geëvalueerd worden. Monitoring van effecten valt buiten dit project. Bijlagen Rapportage Voorkeursscenario TAUW Quick scan spoorveiligheid Burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris,

de burgemeester,

drs. M. Arents

M.J. Houben MBA

Pagina 6 van 7

216655

Onderwerp: Project Studie (verkeers)leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen

De raad van de gemeente Nuenen c.a.; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 25 mei 2021 gelet op de desbetreffende bepalingen in de Gemeentewet;

BESLUIT:

1. Adviesrapportage voorkeursscenario (TAUW d.d. 1 juni 2021 met bijlagen) vast te stellen; 2. Het beschreven voorkeursscenario vast te stellen, te weten scenario 1A “Multi-modaliteit” met daaraan toegevoegd openstelling van de busbanen (A270-Geldropsedijk) uit scenario 1B; 3. De verkeerseffecten van een eventuele verlaging van de snelheid op de A270 te betrekken bij een extra afweging; 4. De verkeerseffecten van een eventuele ongelijkvloerse spoorwegkruising van Collse Hoefdijk te betrekken bij een extra afweging.

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 8 juli 2021

DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

M.C.P. Laurenssen Msc

M.J. Houben MBA

Pagina 7 van 7

216655