2021-27 RIB Bijlage Participatie- en communicatieplan

Participatie- en communicatieaanpak Transitievisie Warmte

Achtergrond Hoe verwarmen we onze huizen en gebouwen in de toekomst op een duurzame wijze? Een opgave die erg complex is, maar ook een opgave waar iedereen in Nederland mee te maken krijgt. Daarom is in het Nederlands Klimaatakkoord afgesproken dat alle gemeenten uiterlijk eind 2021 een Transitievisie Warmte (TVW) voor hun grondgebied vaststellen. De TVW wordt een levend document dat de route weergeeft naar een duurzame en volledig aardgasvrije gemeente in 2050 met concreet wat we vóór 2030 willen gaan doen en waar. In feite is het de eerste stap naar een aardgasvrij Nuenen. Niet alles hoeft dus in één keer. Omdat het een levend document wordt, stellen we ook een digitale, interactieve kaart op. Op deze kaart kunnen inwoners in één oogopslag zien wat er voor de warmtetransitie in hun wijk/buurt speelt. De informatie wordt zo concreet mogelijk aangeboden. De TVW wordt elke 5 jaar geactualiseerd, hierdoor kunnen we rekening houden met en inspelen op technologische innovaties en maatschappelijke veranderingen.

Waarom dit plan van aanpak? Uit een rapport uit 2019 van het SCP blijkt dat het landelijke draagvlak voor aardgasvrij nog niet groot is. Er is behoefte aan transparantie en duidelijkheid over beleid, mogelijke alternatieven voor aardgas en over het proces. Het organiseren van betrokkenheid, draagvlak en participatie is daarom een van de kernelementen voor het opstellen van de TVW. In het op te nemen participatieonderdeel van de TVW staat helder omschreven hoe inwoners zijn meegenomen in het proces tot het komen van een TVW, maar er is vooral ook aandacht voor het vervolgtraject. De volgende vragen zijn hierin belangrijk: Hoe willen we als gemeente inwoners stimuleren om mee te doen met de warmtetransitie? Hoe zorgen we ervoor dat we alle inwoners bereiken (passende communicatie)?

Hoe organiseren we participatie zodat genoeg ruimte bestaat voor inspraak? In dit plan van aanpak delen we allereerst ons geformuleerde communicatiekader, de communicatiedoelen en doelgroepen, waarna we antwoord geven op bovenstaande vragen.

Communicatiekader We vertellen het eerlijke verhaal en maken de warmtetransitie zo concreet mogelijk. Wat betekent de transitie voor onze gemeente, en belangrijker nog: wat betekent de transitie voor mij als inwoner van de gemeente? Wat wordt nu van mij verwacht en in de toekomst? En hoe helpt de gemeente me vooruit? We verpakken de boodschap in een positief kader. In plaats van ‘we moeten naar een aardgasvrij Nuenen’, ‘we gaan samen in stroomversnelling en zorgen samen voor een fijn en leefbaar Nuenen. Nu en in de toekomst’. Deze communicatieboodschap wordt geïntroduceerd in de fase van totstandkoming TVW, en wordt vervolgens concreet gemaakt in de WUP-fase. Samen gaan we in stroomversnelling. Wat een energie!

Communicatiedoelen Informeren: duidelijk in beeld brengen wat de warmtetransitie betekent voor de inwoner van Nuenen. • Hoe: proceskennis verhogen zodat duidelijk is waarom, wat wanneer en hoe. Weten is nog geen doen, maar het leidt wel tot betere participatie. Interacteren: draagvlak creëren door in iedere fase georganiseerde stakeholders en inwoners te betrekken.

• Hoe: community building, vragen naar input en resultaten terugkoppelen zodat participanten weten wat met de input is gedaan. Luisteren en laten zien dat je geluisterd hebt.

Concretisering communicatiekader Samen gaan we in stroomversnelling. Wat een energie! In deze fase, waar de TVW tot stand komt, staat het informeren van en interacteren met inwoners centraal. In de vervolgfase, waar we concreet met wijken plannen gaan maken (WUP-fase), staat daadwerkelijke activatie centraal. Het communicatiekader helpt ons inwoners op een positieve manier in beweging te krijgen zodat zij een actieve rol gaan spelen in de warmtetransitie binnen hun eigen wijk. Denk hierbij aan ‘op-maat’ communicatiemiddelen zoals posters met daarbij beelden van buurtgenoten die al ‘in stroomversnelling’ zijn waarbij ze geciteerd worden over de impact van maatregelen die genomen zijn.

Communicatiedoelgroepen Groep 1: interne organisatie. Groep 2: externe georganiseerde stakeholders: sociaal en technisch. Groep 3: huiseigenaren, huurders, bedrijven in de gemeente Nuenen. Iedere groep nemen we op een eigen manier mee in de totstandkoming van de TVW. Maar, dat is het mooie, we verbinden onze aanpakken aan elkaar en hanteren een en dezelfde communicatieboodschap: we gaan samen in stroomversnelling.

Communicatiekader per doelgroep Inwoners en externe georganiseerde stakeholders: onze energievoorziening wordt in de toekomst anders. Bijvoorbeeld: minder of geen gasverbruik. Meer gebruik maken van elektriciteit. Daar kunnen we niet omheen. Dit betekent wat voor ons allemaal. Zou het niet fantastisch zijn als we er met elkaar voor zorgen dat ons Nuenen die fijne plek om te wonen, werken en leven blijft? Laten we samen kleine, concrete stappen zetten die zorgen voor een soepele transitie. Interne organisatie: zou het niet fantastisch zijn als we de inwoner van Nuenen actief laten bijdragen aan de totstandkoming van de Transitievisie Warmte? En hun de juiste, concrete kaders, handvatten en kennis meegeven zodat ze zelf aan de slag kunnen?

Gezamenlijk: Nuenen, Gerwen, Nederwetten, Eeneind. Stuk voor stuk fijne plekken om te wonen, te werken en te zijn. Nu en later. Samen in stroomversnelling. Wat een energie!

Stimuleren om mee te doen Hoe willen we als gemeente inwoners stimuleren om mee te doen met de warmtetransitie? Door helder en concreet inzicht in de mogelijkheden te bieden (van heel klein tot groot), te faciliteren in een toolkit voor inwoners om zelf aan de slag te gaan en door inzichtelijk te maken wat de technische potentie is van hun buurt of wijk (op kaart). We bieden inzicht in de mogelijkheden per wijk, en handvatten om zelf aan de slag te gaan. Dit alles verpakt in een concrete, positieve communicatieboodschap. Geen focus op mee ‘moeten’ doen, maar op mee ‘willen’ doen.

Alle inwoners bereiken Hoe zorgen we ervoor dat we alle inwoners bereiken (passende communicatie)? Via de gemeentelijke social media kanalen (organisch en betaald), gemeentelijke website, lokale (offline) media en via de dorps- en wijkraden informeren we inwoners structureel over de warmtetransitie. We roepen in de communicatie ook op tot actie, bijvoorbeeld tot delen van eigen ervaringen en tot het aangaan van het gesprek. Ook hebben we in de reeds afgenomen interviews en enquête gevraagd aan de inwoner wat de wenselijke communicatiekanalen zijn, om optimaal aan te sluiten op de behoefte.

Structuur aanbrengen in participatie Hoe organiseren we participatie zodat genoeg ruimte bestaat voor inspraak?

Participatie in de totstandkoming van de TVW heeft een andere invulling dan participatie in de vervolgfase, waar de wijk uitvoeringsplannen worden gemaakt. Daarbij maken we in de participatieaanpak onderscheid tussen de verschillende doelgroepen. We hanteren voor de inwoners een andere aanpak dan voor de georganiseerde stakeholders. In de fase van de totstandkoming van de TVW zijn inwoners bevraagd over draagvlak en kennisniveau van de warmtetransitie. De georganiseerde stakeholders worden meegenomen tijdens stakeholderbijeenkomsten, waar ze inspraak hebben in de weging van de verschillende criteria. De interne organisatie wordt gedurende het proces meegenomen en geïnformeerd over de totstandkoming van de TVW. Waar het bij de inwoners met name gaat om het ophalen van informatie, verhogen van de bewustwording en het creëren van draagvlak, gaat het bij de georganiseerde stakeholders om daadwerkelijke inspraak in de afweging van criteria. Waarbij in dit laatste uiteraard de opgehaalde input van inwoners meegenomen wordt. De wijkspecifieke participatie- en communicatieaanpak wordt in de WUP-fase geconcretiseerd. In de WUP-fase wordt samen met de inwoners invulling gegeven aan wijkspecifieke acties.

Planning Jan 2021: Interviews georganiseerde stakeholders Apr 2021: opzet participatie- en communicatieaanpak Mei 2021: enquête voor inwoners – draagvlak toets Juni 2021: Stakeholderstafel: Multicriteria analyse check Juli 2021: opvolging enquête Augustus 2021: GIS kaarten vullen September 2021: besluitvorming gemeenteraad Vanaf september 2021: voorbereiding WUP