2021-25 RV Accomodatiebeleid Bijlage 1 Kadernotie 2021-2024

KADERNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2021-2024

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding ............................................................................................................................... 2 1.1 Proces en participatie..................................................................................................................... 2 1.2 Huidige situatie .............................................................................................................................. 2 1.3 Achtergrondinformatie .................................................................................................................. 3 1.4 Leeswijzer ....................................................................................................................................... 4 Hoofdstuk 2 Urgentie en doelstelling ...................................................................................................... 5 Hoofdstuk 3 Scope van het accommodatiebeleid ................................................................................... 6 Hoofdstuk 4 Kaders en uitgangspunten ................................................................................................... 7 4.1 Kader 1: Accommodaties zijn een middel om beleidsinhoudelijke doelstellingen te realiseren .. 7 4.2 Kader 2 Een transparante houding en scheiding van geldstromen ...............................................

9 Hoofdstuk 5 Doorkijk naar het beleids- en uitvoeringsplan .................................................................. 13

1

Hoofdstuk 1 Inleiding Deze kadernotitie accommodatiebeleid komt voort uit een afspraak uit het huidige coalitieakkoord. De coalitie vraagt het college om nieuw accommodatiebeleid te ontwikkelen dat aansluit bij de veranderende samenleving en rekening houdt met de grondslagen van het vastgestelde subsidiebeleid. Subsidiering is een instrument voor de gemeente om gewenste effecten op maatschappelijk gebied te realiseren. De kaders voor de subsidiëring bestaan uit inhoudelijke beleidsdoelstellingen: 1. De gemeente Nuenen wil de gezondheid, de zelfredzaamheid en de maatschappelijke betrokkenheid van haar inwoners stimuleren, ook daar waar de reguliere financiële middelen tekortschieten. De gemeente Nuenen wil bovendien voor haar inwoners een gezonde leefomgeving (milieu), onderwijs, cultuur, sport en recreatie stimuleren en in stand houden. 2. Speerpunt daarbij is stimulering van de doelgroep jeugd in haar ontwikkeling in brede zin, door stimulering van deelname aan verenigingen e.d. 3. Ouderen in kwetsbare posities worden extra gestimuleerd en ondersteund volgens, in overeenstemming met eerdergenoemde beleidsdoelstellingen. De laatste nota accommodatiebeleid is in 2015 vastgesteld en was opgesteld voor de periode 20162019. De nu voorliggende notitie vormt de komende jaren het kader voor de afweging en uitvoering van accommodatievraagstukken.

Ook vormt het de basis voor de uitwerking in een concreet beleidsplan en toekomstige uitvoeringsplannen, die vervolgens in concrete projecten kunnen resulteren waarvoor aan de gemeenteraad een besluit gevraagd wordt.

1.1 Proces en participatie Om tot een goed gedragen kadernotitie te komen is er een verkennend proces doorlopen, enerzijds met de raad, anderzijds met de betrokken beheerders en gebruikers. Op 9 oktober 2019 is tijdens een bijeenkomst van de raadscommissie Samenleving een eerste verkenning naar mogelijke kaders van het accommodatiebeleid gedaan. Door de uitbraak van Covid-19 vond het vervolg hierop plaats op 28 september 2020. Tijdens deze bijeenkomst zijn de concrete uitgangspunten verkend en de scope bediscussieerd. Er was een eerste beeld van de gemene deler voor dit accommodatiebeleid, die is beschreven in een commissienotitie, welke op 25 november 2020 is behandeld door de commissie samenleving. In deze commissienotitie is het gemeenschappelijke beeld beschreven, maar zijn ook discussiepunten opgenomen. De raad heeft daarbij uitgesproken dat de voorgenomen kaders en uitgangspunten eerst besproken dienen te worden met de beheerders en gebruikers van accommodaties voordat zij deze vaststelt. Hiervoor zijn twee digitale participatieavonden georganiseerd. Op 9 maart 2021 sprak de gemeente met verschillende beheerders en exploitanten en op 11 maart 2021 sprak de gemeente met verschillende gebruikers over de belangrijkste uitgangspunten voor het accommodatiebeleid. De informatie die naar voren is gekomen in deze bijeenkomsten is opgenomen in het verslag, bijgevoegd als bijlage.

De participatieavonden hebben tot aanpassingen geleid die in de voorliggende kadernotitie zijn verwerkt.

1.2 Huidige situatie Op dit moment is er een groot verschil in exploitatie, subsidiëring en eigendom van de Nuenense accommodaties voor onderwijs, cultuur, welzijn en sport. Huidige afspraken verschillen per multifunctionele accommodatie (MFA), sportaccommodatie of zelfs per gebruiker. Ook variëren deze 2

afspraken van volledig verzelfstandigd tot volledig in gemeentelijk beheer. Er is meestal geen sprake van kostendekkende huur. In veel gevallen is er sprake van indirecte subsidiering door de gemeente, van inzet van gemeentelijk personeel of van het verzorgen van onderhoud en/of het financieren van investeringen in (groot) onderhoud. Er zijn vele soorten accommodaties, waarin een grote diversiteit aan activiteiten wordt uitgevoerd. De accommodaties vormen een belangrijke structuur voor de identiteit en cultuur van Nuenen. De activiteiten in deze accommodaties worden van, voor en door Nuenenaren georganiseerd. Een aantal van deze activiteiten is ook voor de uitvoering van het gemeentelijk beleid belangrijk. Wanneer er een ruimte nodig is voor een activiteit verwacht de gemeente in eerste instantie dat organisatoren van deze activiteiten zelf initiatief nemen om een passende locatie/accommodatie voor hun activiteiten te vinden. Mocht dit niet lukken en de gemeente vindt de activiteiten passend in het gemeentelijke beleid, kan de gemeente een geschikte accommodatie hiervoor vinden.

1.3 Achtergrondinformatie Bij het ontwikkelen van accommodatiebeleid is de gemeente gehouden aan een aantal wetten: • • • •

Wet markt en overheid; Drank- en horecawet; Wet op de paracommercie; Onderwijswetgeving.

Wat in deze wetten als is geregeld, wordt daarom niet benoemd in deze kadernotitie. Zo voorkomt de Wet markt en overheid oneerlijke concurrentie door de overheid als zij economische activiteiten uitvoert. Ook zijn gemeente op basis van de Drank- en horecawet verplicht om de horeca-activiteiten van sociaal-culturele en/of sportieve verenigingen aan banden te leggen in paracommerciële verordeningen, zodat reguliere horeca geen oneerlijke concurrentie ondervindt. Dit soort activiteiten wordt daarom niet bedoeld of benoemd in deze kadernotitie. Daarnaast dienen de accommodaties te passen binnen het bestemmingsplan dat voor elk van de accommodaties geldt. Bestemmingsplannen vallen onder de eigen regelgeving van de gemeente. Af te stoten accommodaties kunnen een andere functie en/of bestemming krijgen, al dan niet met aanpassing van het bestemmingsplan. In het kader van de nieuwe Omgevingswet dient de gemeenteraad vóór 2024 een omgevingsvisie vast te stellen waarin ook aangegeven wordt hoe met accommodaties in relatie tot het omgevingsbeleid om te gaan. Het accommodatiebeleid is nauw verwant aan andere beleidsterreinen en ontwikkelingen, waaronder vooral: • • • • • •

Subsidiebeleid; Beleid ten aanzien dorpsontwikkelingsplannen; Vrijwilligersbeleid; Wmo; Omgevingsvisie, waarin verschillende beleidsvisies geïntegreerd worden; Demografische ontwikkelingen.

Er zijn verschillende instrumenten om zaken rondom vastgoed te regelen: • •

Bestemmingsplan: regelt het gebruik van de locatie; Huurcontract: regelt waarvoor het gebouw gebruikt mag worden en kan bijv. ook regelen dat er een andere huurprijs wordt gerekend voor ander gebruik; 3

•

Meerjarenonderhoudsplan (MJOP): regelt demarcatie en vervanging van vastgoed.

1.4 Leeswijzer De urgentie, het doel en de basisuitgangspunten van deze kadernotitie zijn in hoofdstuk 2 uitgewerkt. In hoofdstuk 3 staat vervolgens beschreven welke zaken wel onder dit accommodatiebeleid vallen en wat niet (de scope). Er wordt onderscheid gemaakt in 3 clusters van verschillende soorten accommodaties. Daarna worden in hoofdstuk 4 de twee beleidskaders benoemd waar het accommodatiebeleid op steunt. Elk van deze kaders heeft een aantal uitgangspunten, die in deze notitie verder toegelicht worden. Deze kaders en uitgangspunten zijn algemeen en gelden voor alle accommodaties. Wel wordt onderscheid gemaakt tussen de verschillende soorten accommodaties (zoals vermeld onder hoofdstuk 3 scope). Uiteindelijk worden deze kaders en uitgangspunten vertaald naar een concreet beleids- en uitvoeringsplan voor de verschillende accommodaties. Het uitvoeringsplan is een soort spoorboekje, waarin staat hoe we komende jaren willen omgaan met de verschillende (clusters) accommodaties. De punten die minimaal aan bod komen in het beleids- en uitvoeringsplan worden in het laatste hoofdstuk beschreven.

4

Hoofdstuk 2 Urgentie en doelstelling Zoals hierboven beschreven zijn er onder het huidige beleid nog veel verschillende aanpakken voor de verschillende accommodaties in de gemeente. Dit leidt ongelijke behandeling van beheerders en gebruikers, waarmee de urgentie voor deze vernieuwde kadernotitie wordt onderschreven. De gemeente Nuenen wil huidige en toekomstige verenigingen, sportclubs en vrijwilligers blijven ondersteunen. Deze vormen de basis van de Nuenense samenleving. Om dat te kunnen doen is er wel verandering nodig. Het is nodig dat er een transparante (her)verdeling van budgetten, verantwoordelijkheden en afspraken wordt gemaakt. Dit zal leiden tot betere gemeentelijke ondersteuning en gelijke behandeling van accommodaties. Tegelijkertijd moet ook de noodzaak voor een zorgvuldig en aandachtig proces benadrukt worden. Juist, omdat de verenigingen, sportclubs en vrijwilligers de basis zijn van de Nuenense samenleving. Een onzorgvuldig proces, waarin te snel besluiten worden genomen en te snel tot concretisering wordt overgegaan, zonder de huidige situatie grondig te onderzoeken, zal juist leiden tot onvolledige of niet goede ondersteuning van de gemeente aan verenigingen. Deze notitie is daarom niet het eindpunt, maar de eerste stap in een gezamenlijk proces tot een gedragen resultaat.

Met deze nieuwe kaders en het daaropvolgende beleids- en uitvoeringsplan, wil de gemeente Nuenen meer transparantie bieden en duidelijke afspraken maken over de verschillende accommodaties. Hierdoor is het voor betrokkenen en inwoners duidelijker welke aanpak de gemeente hanteert, wat zij van de gemeente Nuenen kunnen verwachten en wat de gemeente van hen verwacht. Ook kunnen betrokkenen en inwoners de gemeente wijzen op de afspraken in dit beleid. Hierdoor ontstaat er meer transparantie over de accommodaties in onze gemeente.

Doelstelling: De doelstelling van deze notitie is om een afwegingskader beschikbaar te hebben voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer en de exploitatie van diverse accommodaties binnen de gemeente. Daarbij geeft deze kadernotitie ook richting aan de rolverdeling tussen gemeente, gebruikers, beheerders en derden hierbij. Dit ten einde een uniforme en voorspelbare behandeling van iedereen te bewerkstelligen, leidend tot een geleidelijke (her)verdeling van de gemeentelijke ondersteuning voor accommodatie onder de huidige verenigingen.

Voordat de scope, de kaders en de uitgangspunten van het nieuwe beleid worden beschreven, is het goed om eerst nog even stil te staan bij de volgende twee punten: Accommodatiebeleid is faciliterend beleid. Dat wil zeggen dat de gemeente met dit beleid stuurt op de invulling van de strategie die bepaald is in andere beleidsdocumenten, zoals van het sociaal domein. Het hebben en beheren van accommodaties is daarmee geen doel op zichzelf, maar een hulpmiddel voor de uitvoering van ander beleid. Verderop in deze notitie wordt dit verder toegelicht. Huidige accommodaties zijn de basis voor het beleid. Hiermee wordt bedoeld dat we niet opnieuw beginnen. Er bestaat al een structuur van accommodaties, dat wordt niet zomaar omgegooid. De huidige situatie, met alle accommodaties die er nu al zijn, is de basis voor dit beleid. Dit vraagt tijd en oog voor de context van elke accommodatie.

5

Hoofdstuk 3 Scope van het accommodatiebeleid Voor een helder en transparant accommodatiebeleid is het van belang om van tevoren duidelijk aan te geven voor welke accommodaties het beleid bedoeld is. Met andere woorden: we formuleren de scope van het accommodatiebeleid. Onder het accommodatiebeleid valt allereerst alleen maatschappelijk vastgoed. Dit betekent dat al het commercieel vastgoed per definitie is uitgesloten van het beleid. Daarnaast zijn niet alle accommodaties in eigendom van de gemeente. Soms huurt de gemeente een locatie van derden of is een locatie in eigendom van een vereniging of organisatie, zoals de scholen in onze gemeente. Ook zijn er met sommige verenigingen erfpachtconstructies. In dit beleid onderscheiden we drie clusters van accommodaties: 1. Scholen • Deze locaties zijn in juridisch eigendom van de schoolbesturen; • Deze locaties hebben 1 hoofddoel: onderwijs. Vaak is er ook kinderopvang aanwezig; • Meerjarenplan onderwijshuisvesting en afspraken rondom huur of onderhoud waar nodig; • Scope voor dit accommodatiebeleid: de gemeente wil graag in overleg blijven over mogelijk gebruik van de locaties voor andere doeleinden. 2. Sportparken en sportaccommodaties • Deze locaties hebben ofwel een erfpachtconstructie voor de sportvelden, ofwel worden in gebruik gegeven, ofwel worden gehuurd.

Gebouwen zijn of geprivatiseerd of worden gehuurd; • Deze locaties zijn ingericht voor een specifieke functie, dat is het hoofddoel van de locatie; • Voor deze locaties heeft de gemeente verschillende afspraken rondom huur en/of onderhoud. Dit valt onder de scope van dit beleid; • De gemeente wil graag in overleg blijven over gebruik van deze locaties voor andere doeleinden. Dit valt ook onder de scope van dit accommodatiebeleid. 3. Multifunctionele accommodaties (MFA’s) • Deze locaties zijn in eigendom van de gemeente of worden door de gemeente gehuurd van derden; • Deze locaties zijn ingericht om veel verschillende functies en activiteiten te faciliteren. Meervoudig gebruik is het doel van deze accommodaties; • Voor deze locaties heeft de gemeente verschillende afspraken met huurders, beheerders en gebruikers over huur, onderhoudskwesties en activiteiten. Dit valt onder de scope van dit beleid; • De gemeente wil graag in overleg blijven over het gebruik van deze accommodaties en de soort activiteiten die hierin plaatsvinden. Ook dit valt onder de scope van dit beleid. Deze drie clusters helpen om de veelheid van accommodaties te rangschikken. De kaders en uitgangspunten die hierna worden beschreven gelden in grote lijnen voor alle accommodaties.

Bij de accommodaties die niet ons eigendom zijn kunnen we echter niets afdwingen en zullen we in overleg moeten treden met de eigenaar. Kort samengevat vallen (waar van toepassing) afspraken over huur, onderhoud en gebruik van de locaties onder de scope van dit accommodatiebeleid.

6

Hoofdstuk 4 Kaders en uitgangspunten 4.1 Kader 1: Accommodaties zijn een middel om beleidsinhoudelijke doelstellingen te realiseren Dit kader spreekt uit dat het hebben en onderhouden van accommodaties geen doel op zichzelf is. De accommodaties worden gebruikt om andere doelstellingen te realiseren. Dit zijn gemeente brede doelstellingen zoals gezondheid, iedereen doet mee, ontwikkeling van kinderen, maar ook meer specifieke beleidsdoelstellingen zoals sport, cultuur, ontmoeten, jeugd en sociale cohesie. Daarmee is het in het accommodatiebeleid van belang om steeds balans te houden tussen moeten, willen, kunnen. Dat wil zeggen, tussen wat wettelijk gevraagd wordt (moeten), de te realiseren ambities en beleidsdoelen (willen), binnen de financiële en organisatorische grenzen (kunnen). Onder kader 1 vallen de volgende thema’s: 1. Identiteit en cultuur De sociale structuren en het verenigingsleven zijn bepalend voor de identiteit van en de cultuur binnen de gemeente Nuenen. Dit wordt gekoesterd en moet zo goed mogelijk ondersteund worden. Het accommodatiebeleid is daarom ondersteunend aan onze beleidsdoelen en aan deze sociale structuren. De accommodaties faciliteren verenigingen, stichtingen en clubs die onze gemeente mooier maken. Bovenstaande betekent ook dat de accommodaties maatschappelijke waarde hebben.

Of beter gezegd, dat de activiteiten die in de accommodaties plaatsvinden van maatschappelijke waarde zijn. Activiteiten met maatschappelijke waarde gaan altijd voor ander gebruik van accommodaties. Het is wel mogelijk om ook andere (commerciële) activiteiten of regionale activiteiten te huisvesten in onze accommodaties, maar alleen als dat niet ten koste gaat van onze maatschappelijke activiteiten. Voor activiteiten in accommodaties die eigendom zijn van de gemeente of in accommodaties die de gemeente huurt van derden geldt dat deze activiteiten verbonden moeten zijn aan inhoudelijke beleidsdoelstellingen. De gemeente wil meer regie houden op activiteiten die plaatsvinden in deze accommodaties, zonder daarmee flexibiliteit en vrijheid te verliezen. Deze regiefunctie vindt plaats d.m.v. ons subsidiebeleid. Samengevat leidt dit tot de volgende uitgangspunten: Uitgangspunten identiteit en cultuur: • • •

Accommodaties faciliteren verenigingen, stichtingen en clubs die onze gemeente mooier maken Activiteiten van maatschappelijke waarde gaan altijd voor ander (commercieel) gebruik van accommodaties De gemeente houdt regie op de activiteiten die plaatsvinden in haar accommodaties, zonder flexibiliteit te verliezen

2. Spreiding Het is belangrijk dat de accommodaties binnen de gemeente verspreid zijn over de verschillende kernen. Vooralsnog gaan we uit van de bestaande situatie. Dat betekent minstens één 7

ontmoetingsplek per kern (Nuenen, Nuenen-Zuid, Gerwen, Nederwetten, Eeneind) voor sociale activiteiten en dorpsactiviteiten. Niet uitgesloten is dat in de toekomst in meer kernen (denk aan Nuenen West) een ontmoetingsplek wordt gerealiseerd. Dit is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de vraag en behoefte aan deze ontmoetingsplekken. Het is belangrijk dat deze activiteiten voor iedereen toegankelijk zijn en dicht bij de deur. Daarnaast zijn er ook activiteiten die meer centraal georganiseerd worden. Er is binnen de gemeentegrenzen een voldoende, gevarieerd en gespreid aanbod van sport en culturele activiteiten. Bovenregionale activiteiten, zoals topsportvoorzieningen, kunnen nu niet binnen de gemeente gefaciliteerd worden. Onze accommodaties zijn voor activiteiten van, voor en door Nuenenaren. Dit betekent dat de gemeente terughoudend is met het faciliteren van activiteiten van buiten de gemeente, ook met het oog op betaalbaarheid (zie verderop). Dit kan natuurlijk plaatsvinden als de mogelijkheden er zijn, maar niet ten koste van andere activiteiten. Ook betekent dit dat we geen regionale aantrekkingskracht willen creëren. De gemeente faciliteert daarom geen regio brede activiteiten, zoals een ijsbaan. Wel kijken we binnen het SGE-verband waar we samenwerken voor passende voorzieningen.

Ondanks goede spreiding kan het voorkomen dat activiteiten tijdelijk niet op de gewenste locatie plaats kunnen vinden. Het moet dan mogelijk zijn om uit te wijken naar een andere kern of de regio indien nodig. Belangrijk is hierbij om daar vooraf duidelijke afspraken over te maken met alle gebruikers. Samengevat leidt dit tot de volgende uitgangspunten: Uitgangspunten spreiding: • • • •

Er is een gespreid aanbod van ontmoetingsplekken voor sociale activiteiten en dorpsactiviteiten; Er is binnen de gemeentegrenzen een voldoende, gevarieerd en gespreid aanbod van sport en culturele activiteiten; De gemeente is terughoudend met het faciliteren van activiteiten van buiten de gemeente; Het moet dan mogelijk zijn om uit te wijken naar een andere kern of de regio indien nodig.

3. Toekomstbestendig en duurzaam Ook al zijn accommodaties een middel, ons doel is wel dat ze in de toekomst nog relevant zijn. Het is belangrijk om in te kunnen spelen op trends die nog komen. Ook is er ruimte nodig om nieuwe beleidsplannen via het accommodatiebeleid uitvoering te geven. Dit betekent dat onze accommodaties makkelijk inzetbaar zijn voor andere functies mocht dat in de toekomst nodig of wenselijk zijn. Het vraagt flexibiliteit en maatwerk. Duurzaamheid is een belangrijk onderdeel van het gemeentelijk beleid. Alle accommodaties moeten voldoen aan de BENG-normen (bijna energie neutrale gebouwen), gesteld door het Rijk. We verduurzamen onze accommodaties en moedigen onze beheerders en gebruikers aan tot duurzaam gebruik en beheer hiervan.

8

Samengevat leidt dit tot de volgende uitgangspunten: Uitgangspunten toekomstbestendig en duurzaam: • •

Accommodaties moeten kunnen inspelen op trends die nog komen; Alle accommodaties moeten voldoen aan de BENG-normen (bijna energie neutrale gebouwen), gesteld door het Rijk. Bij accommodaties die niet ons eigendom zijn treden we in overleg en kijken we hoe we verduurzaming kunnen stimuleren

4. Zelfstandig De gemeente wenst een faciliterende rol in het beheer van de accommodaties. Dit betekent dat beheerders en gebruikers zelf verantwoordelijk zijn voor het dagelijks beheer, klein onderhoud en waar mogelijk groot onderhoud. Hierover worden per accommodatie duidelijke afspraken gemaakt in het uitvoeringsplan. De gemeente blijft verantwoordelijk voor de vervangingsinvesteringen van de accommodatie in haar eigendom. Dit uitgangspunt krijgt een verschillende invulling voor de 3 clusters beschreven in de scope. Voor elke vorm van eigendom gelden namelijk andere afspraken en verwachtingen. In het uitvoeringsplan zal dit verder uitgewerkt worden. Samengevat leidt dit tot de volgende uitgangspunten: Uitgangspunten zelfstandig: •

•

De gemeente heeft een faciliterende rol in het beheer van de accommodaties, beheerders en gebruikers zijn zelf verantwoordelijk voor dagelijks beheer, klein onderhoud en waar mogelijk groot onderhoud; De gemeente blijft verantwoordelijk voor de vervangingsinvesteringen van de accommodaties in haar eigendom.

4.2 Kader 2 Een transparante houding en scheiding van geldstromen Dit tweede kader is belangrijk om de doelstelling (het scheppen van meer duidelijkheid) te realiseren. Het moet duidelijk zijn hoe de financiële stromen achter de accommodaties lopen. Het is belangrijk dat dit goed uit te leggen en te controleren is. Concreet betekent dit kader dat er onderscheid is tussen de vastgoedcomponent en de kosten van de activiteiten (en daarmee het realiseren van beleidsdoelstellingen). Het is duidelijk wat een accommodatie kost en wat van gebruikers en huurders wordt gevraagd. Onder kader 2 vallen de volgende thema’s: 1. Administratieve helderheid en betaalbaar Inzichtelijk moet gemaakt worden wat de daadwerkelijke kosten van elke accommodatie zijn. Deze kosten moeten betaald worden. Er is wel een balans nodig tussen betaalbaarheid voor gebruikers en voor de gemeente. Allereerst is het belangrijk dat onze accommodaties betaalbaar zijn en blijven voor gebruikers. De hoogte van de huur mag geen drempel zijn voor het organiseren van of deelnemen aan activiteiten. Financiële ondersteuning hiervan is belegd in het subsidiebeleid. Het betekent ook dat clubs en 9

verenigingen levensvatbaar blijven. Ook mogen clubs of activiteiten niet worden uitgesloten van accommodaties (bijvoorbeeld omdat ze geen subsidie ontvangen). Flexibiliteit is nodig om ook spontane activiteiten of bijeenkomsten faciliteren. Tegelijkertijd zitten er grenzen aan de financiële bijdrage die de gemeente per accommodatie kan doen. Per accommodatie zijn er duidelijke afspraken nodig over welke kosten uit de huur gedekt moeten worden en welke kosten de gemeente bijdraagt. Een uniforme systematiek is het doel, maar er is wel onderscheid tussen de verschillende clusters uit de scope. Voor multifunctionele accommodaties geldt dat meer gebruik zal leiden tot gedeelde overhead en lagere kosten per gebruiker. De gemeente stimuleert daarom een zo hoog mogelijke bezettingsgraad en medegebruik van accommodaties, en vragen de beheerders en huurders om hieraan bij te dragen. Ook hier geldt dat overgangsbeleid nodig is om deze veranderingen zo goed mogelijk te begeleiden en realiseren. Afspraken hierover worden vastgelegd in het uitvoeringsplan. Het kan voorkomen dat accommodaties al langere tijd leeg staan en er geen perspectief is op verbetering van de bezettingsgraad. Dan zal de gemeente deze accommodaties afstoten, dat wil zeggen verkopen of slopen. Gebruikers op dat moment zullen ergens anders een nieuwe locatie kunnen vinden. De gemeente ondersteunt daarbij.

Tot slot is het, binnen de kaders van de wet, mogelijk om commerciële activiteiten te huisvesten in accommodaties. Zoals eerder genoemd mag dit nooit ten koste gaan van andere activiteiten en moeten onze accommodaties allereerst een maatschappelijke functie hebben. Commerciële activiteiten kunnen bijdragen aan het betaalbaar houden van accommodaties. Commerciële verhuur gaat altijd tegen een marktconforme prijs, zodat er geen verkapte overheidssteun is waardoor een oneerlijke concurrentie op de markt ontstaat. Hiervoor zijn daarom duidelijke en strikte vervolgafspraken nodig. Samengevat leidt dit tot de volgende uitgangspunten: Uitgangspunten administratieve helderheid en betaalbaar: • • • • • • •

Het is inzichtelijk wat de daadwerkelijke kosten per accommodatie zijn; Per accommodatie zijn er duidelijke afspraken over welke kosten uit de huur gedekt moeten worden en welke kosten de gemeente bijdraagt; De hoogte van de huur mag geen drempel zijn voor het organiseren van of deelnemen aan activiteiten; Clubs en verenigingen moeten levensvatbaar blijven; Maatschappelijke waardevolle, maar niet gesubsidieerde activiteiten moeten ook geaccommodeerd kunnen worden; Als accommodaties langere tijd leeg staan en er is geen perspectief op verbetering, kan de gemeente besluiten de accommodatie te sluiten; Binnen de kaders van de wet is het mogelijk om commerciële activiteiten te huisvesten in accommodaties, wanneer dit niet ten koste gaat van andere maatschappelijke activiteiten.

2. Multifunctioneel Zoveel mogelijk multifunctioneel gebruik van accommodaties is het uitgangspunt. Voor MFA’s is dit logisch, maar ook een buitenschoolse opvang op een sportlocatie of een vereniging die in de 10

avonden een schoolgebouw gebruikt zijn hier goede voorbeelden van. De gemeente stimuleert dit soort gebruik. Dit betekent ook dat bij accommodatie verzoeken eerst wordt gekeken naar de huidige mogelijkheden. Dit pleit voor een goed overzicht van de accommodaties, met het liefst een soort digitale makelaarsfunctie. Waar staan nog ruimtes leeg en kunnen die eerst gebruikt worden. Dit vraagt goede onderlinge afstemming en een open houding. Het vraagt een participatieve houding van onze huurders en beheerders. De gemeente ontvangt graag hun input en nieuwe ideeën. Meer gebruik vraagt over het algemeen om een strakkere roostering en meer onderlinge afspraken. Gezien positieve voorbeelden uit de gemeente, ligt deze verantwoordelijkheid bij de beheerders en gebruikers zelf. Samengevat leidt dit tot de volgende uitgangspunten: Uitgangspunten multifunctioneel: • • •

De gemeente stimuleert zo veel mogelijk multifunctioneel gebruik van accommodaties; Bij accommodatie verzoeken wordt eerst gekeken naar de huidige mogelijkheden; Roostering en onderlinge afspraken valt onder de verantwoordelijkheid van de exploitanten.

3. Uniform Transparantie vraagt ook om duidelijke afspraken tussen gemeente, beheerders en gebruikers. Voor elke accommodatie zijn gelijk(soortig)e afspraken met beheerders en gebruikers over huur en gebruik. Dit betekent niet dat er geen maatwerk mogelijk is, maar wel dat elke gebruiker gelijk behandeld wordt. Het kan niet zo zijn dat de ene gebruiker meer of minder hoeft te betalen voor hetzelfde gebruik in dezelfde accommodatie dan een andere gebruiker. Daarnaast is er een gelijke behandeling tussen gelijksoortige accommodaties. Dus afspraken per cluster uit de scope. Dit wil niet zeggen dat alle tarieven altijd gelijk zijn. Faciliteiten en ligging van een accommodatie kan het gebruik daarvan wel duurder maken. Sommige accommodaties hebben een specifieke functionaliteit die maar enkele gebruikers nodig hebben. Voor andere gebruikers kan het dan aantrekkelijk zijn om van andere accommodaties gebruik te maken. Uniformiteit betekent dus niet dat alle huren overal gelijk zijn maar dat de onderliggende systematiek om de hoogte van de huren vast te stellen hetzelfde is. Afspraken hierover worden per accommodatie uitgewerkt in een uitvoeringsplan. Dit kan leiden tot veranderingen in tarieven, gebruik en betalingsafspraken. Om dit goed te begeleiden zal het nodig zijn om overgangsbeleid op te stellen. Dit vraagt tijd en oog voor de situatie van de gebruikers.

Bovenstaande impliceert dat de gemeente, meer dan voorheen, zeggenschap neemt over de systematiek van de tarievenstructuur. Juist vanuit het oogpunt van het gelijkheidsbeginsel.

11

Samengevat leidt dit tot de volgende uitgangspunten: Uitgangspunten uniform: • • • •

Binnen accommodatie gelden voor alle gebruikers dezelfde tarieven en regels; Er is een gelijke behandeling tussen gelijksoortige accommodaties; De gemeente neemt meer zeggenschap over de tarievenstructuur van accommodaties; Om dit goed te begeleiden zal het nodig zijn om overgangsbeleid op te stellen

4. Duidelijke afspraken Een transparante houding vraagt om duidelijkheid. Afspraken worden helder met elkaar vastgelegd, zodat deze voor iedereen duidelijk zijn. Ook toekomstige gebruikers en leden weten hierdoor waar ze aan toe zijn. Daarnaast zijn er duidelijke afspraken over de rolverdeling. Wat mogen beheerders en gebruikers verwachten van de gemeente en welke zaken zijn de verantwoordelijkheid van beheerder en gebruikers zelf. Dit wordt verder uitgewerkt in het uitvoeringsplan. Ook hiervoor geldt dat er onderscheid gemaakt zal worden in de 3 clusters uit de scope, passend bij de situatie. Duidelijkheid vraagt ook om goed inzicht van de situatie. De gemeente vraagt een verantwoording van gebruik en financiën, om zo inzicht te houden op de accommodatie. Ook is er tijd en ruimte voor evaluatie. Als dingen niet blijken te werken of als er met nieuwe inzichten andere afspraken gemaakt moeten worden, gebeurt dat in overleg. Samengevat leidt dit tot de volgende uitgangspunten: Uitgangspunten duidelijke afspraken: • • •

Afspraken worden helder met elkaar vastgelegd, zodat deze voor iedereen duidelijk zijn; Er worden duidelijke afspraken gemaakt over de rolverdeling van gemeente, beheerder en gebruikers; Beheerders en exploitanten van gemeentelijke accommodaties leggen jaarlijks aan de gemeente verantwoording af over de exploitatie;

12

Hoofdstuk 5 Doorkijk naar het beleids- en uitvoeringsplan In deze kadernotitie zijn de algemene kaders vastgelegd voor alle accommodaties. En zijn er 3 clusters van accommodaties vastgesteld. Om dit beleid te concretiseren zal het college in een volgende stap een beleidsplan opstellen. Een cruciaal onderdeel daarbij is het opstellen van een uitgebreide lijst van alle maatschappelijke accommodaties in onze gemeente met daarbij de eigendomsverhoudingen, gebruikers en afspraken. Vervolgens worden op basis van het vastgestelde beleidsplan concrete uitvoeringsplannen en projectplannen per accommodatie(cluster) opgesteld. Hierin worden duidelijke afspraken voor de toekomst vastgelegd. Dit zal zo veel mogelijk in overleg met de beheerders en gebruikers gebeuren. In het uitvoeringsplan worden tenminste de volgende onderwerpen vastgelegd: • • •

• • • • •

Capaciteit: hoe verhoudt de huidige capaciteit zicht tot de gewenste en (toekomstig) benodigde capaciteit; Huur (wanneer van toepassing): waarvoor betaal je, faciliteiten, wat is een eerlijke prijs; Onderhoud: onderscheid vervangingsinvestering en groot en klein onderhoud, taak- en rolverdeling, kosten (dit wordt ook vastgelegd in een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) per cluster uit de scope); Afspraken rolverdeling: wie doet het beheer, wie is contactpersoon, wat is de rol van de gemeente; Afspraken gebruik en activiteiten: kaders voor soort activiteiten, ruimte voor flexibiliteit; Afspraken en kaders commercieel gebruik; Evaluatie en verantwoording: inzage in cijfers en gebruik, toekomstige afspraken; Overgangsbeleid: uitwerking van afspraken en overgangsperiode.

In het beleidsplan en de daarop volgende uitvoeringsplannen wordt rekening gehouden met al lopende trajecten en projecten. Ook worden de resultaten van het onafhankelijke capaciteitsonderzoek van de Pim Mulier Stichting meegenomen bij het opstellen van het beleids- en uitvoeringsplan. De voorgenomen planning voor het opstellen van het beleids- en uitvoeringsplan ziet er als volgt uit: Q3 2021 Q3 2021 Q4 2021 Q4 2021 - Q1 2022 Q2 2022 Q3 2022 -Q4

Beheerders en gebruikers informeren over nieuwe kaders en voorgenomen proces beleids- en uitvoeringsplannen Reflectie op onafhankelijk capaciteitsonderzoek door betrokkenen Opstellen eerste uitwerking concreet beleidsplan Overlegrondes met beheerders en gebruikers per accommodatie/accommodatiecluster beleidsplan Vaststellen beleidsplan Uitvoeringsprogramma en projectplannen voor afzonderlijke (clusters van) accommodaties

Dit betekent dat op 1 juli 2022 er voor alle (clusters van) accommodaties er duidelijkheid bestaat over de toekomstige koers en bijbehorende afspraken. Er kan niet verwacht worden dat alle nieuwe afspraken direct in werking kunnen treden. Zo moet er rekening gehouden worden met bestaande overeenkomsten die niet zonder meer eenzijdig kunnen worden opgezegd. Daarom wordt in het uitvoeringsplan ook overgangsbeleid opgenomen.

13

14