2021-18 RV Bijlage 05-03 - Quickscan Landschap en cultuurhistorie

Blad 46 van 51

Quickscan Landschap en cultuurhistorie Bestemmingsplan Nuenen-West projectnummer 411948 1 juni 2017 revisie 01 Nuenen West B.V.

deelgebied IV

Figuur 5.1

Deelgebieden vanuit Landschap en Cultuurhistorie

Blad 47 van 51

Quickscan Landschap en cultuurhistorie Bestemmingsplan Nuenen-West projectnummer 411948 1 juni 2017 revisie 01 Nuenen West B.V.

Concreet voor dit gebied betekent dit dat de volgende waarden ten minste behouden moeten blijven maar liefst versterkt moeten worden: Landschappelijk:  natuurlijke natuurlijke hoogteverschillen tussen dekzandrug (15 a 16m+NAP) en dekzandvlakte (14 a 15 m+NAP) langs Soeterbeekseweg en ten noorden van Boord (zie figuur 3.3).  Lokale hoogteverschillen als gevolg van bolle akkers (hoog in het middel, aflopend naar randen) handhaven waar mogelijk of als inspiratiebron gebruiken voor ontwerp.  Handhaven van de belangrijkste groenstructuren in het gebied: bospercelen, bomenrijen (figuur 3.5).  Bestaande historische erfafscheiding rond historische boerderijen handhaven waar mogelijk, daarnaast als inspiratie in ontwerp gebruiken  Handhaven van de belangrijkste waterstructuren in het gebied (figuur 3.4), m.n. de kransstructuur  Huidige contrasten tussen open en gesloten gebruiken als inspiratiebron voor ontwerp: ook in ontwerp contrasten aanbrengen tussen meer open gebieden en meer besloten gebieden.  Streven naar kleinschaligheid in ontwerp, vergelijkbaar met schaalniveau huidig landschap.  Zo mogelijk verplaatsen van landschapsvreemde elementen als kassen, volkstuintjes e.d. Cultuurhistorisch:  Handhaven historische wegen (Boord, Soeterbeekseweg, Geer, Helsestraat en plaatsestructuur (Boord, Kuilen).

 Waardevolle boerderijen zoveel als mogelijk handhaven, inclusief relatie met achterliggend agrarisch land  de bouwstijl van de boerderijen als inspiratiebron gebruiken. Woningbouw in dit gebied is dus niet op voorhand beleidsmatig onmogelijk, maar zal gebonden zijn aan een aantal landschappelijke, cultuurhistorische randvoorwaarden:

Blad 48 van 51

Quickscan Landschap en cultuurhistorie Bestemmingsplan Nuenen-West projectnummer 411948 1 juni 2017 revisie 01 Nuenen West B.V.

Het gebied tussen Boord, Vorsterdijk, Wettenseind (het plangebied, aangepast 2017) en tussen Nuenen en Eeneind (bij elkaar deelgebied III) kent vanuit het landschappelijk en cultuurhistorisch beleid de minste bescherming en randvoorwaarden. Vanuit landschap en cultuurhistorie bezien heeft dit gebied de voorkeur voor ontwikkeling . Echter het gebied kent de nodige landschappelijke en vooral cultuurhistorische waarden, die beschermd zijn of bescherming verdienen en daarmee als randvoorwaarden voor ontwikkeling gelden: Landschappelijk:  Lokale hoogteverschillen als gevolg van bolle akkers (hoog in het middel, aflopend naar randen) handhaven waar mogelijk of als inspiratiebron gebruiken voor ontwerp.  Handhaven van de belangrijkste groenstructuren in het gebied: bospercelen, bomenrijen (figuur 3.5).  Bestaande historische erfafscheiding rond historische boerderijen handhaven waar mogelijk, daarnaast als inspiratie in ontwerp gebruiken  Huidige contrasten tussen open en gesloten gebruiken als inspiratiebron voor ontwerp: ook in ontwerp contrasten aanbrengen tussen meer open gebieden en meer besloten gebieden.  Streven naar kleinschaligheid in ontwerp, vergelijkbaar met schaalniveau huidig landschap.  Zo mogelijk verplaatsen van landschapsvreemde elementen als kassen, volkstuintjes e.d. en afschermen bedrijventerreinen Berkenbosch en Eeneind.

Cultuurhistorisch  Handhaven historische kernen: Boord (met name de plaatse Boord-Dubbestraat), Opwetten (het geheel rondom het kruispunt Wolvendijk-Opwettenseweg / Vorsterdijk-Wettenseind) , Wettenseind (m.n. rondom de plaatse), de plaatse Bakertse landweg –Dubbestraat.  Handhaven historische wegen Boord, Vorsterdijk, Opwettenseweg, Wettenseind, Bakertse Landweg, Dubbestraat.  Handhaven Rijksmonumenten: Opwettense en Collse watermolen en begeleidende molenaarswoning en herenhuis: beschermd in het kader van de Monumentenwet, maar ook zonder wettelijk bescherming zeer waardevol en in te passen.  Handhaven De gemeentemonumenten en waar mogelijk overige waardevolle boerderijen langs Boord, Vorsterdijk, Wettenseind, en Dubbestraat: niet strikt beschermd, maar zeer waardevol en in te passen. Aandachtspunt bij inpassing is de relatie tussen boerderij en omgeving en wel of niet verder verdichten van de woondichtheid langs de wegen en plaatse.  de bouwstijl van de boerderijen als inspiratiebron gebruiken. Deelgebied IV aan de oostzijde van het plangebied betreft het al bebouwde deel van Nuenen en Eeneind. Ontwikkeling in deze gebieden kan alleen in de vorm van inbreiding in de bestaande woonlocaties of herstructurering van b.v. bedrijventerreinen.

Landschappelijk zijn er geen randvoorwaarden voor ontwikkeling in dit gebied, behalve de voorwaarde dat de randen richting het Dommeldal zorgvuldig ingepast en afgeschermd dienen te worden, b.v. vergelijkbaar met de woonwijken in het noordwestelijk deel van Nuenen. Cultuurhistorisch is met name handhaving van nog resterende deel van het historische wegenpatroon van belang. In het zuidoostelijk deel van deelgebied IV moeten de stedenbouwkundige waarde en historische groenwaarde van de omgeving van de Stationsweg, Eeneind en Mulakkers gehandhaafd blijven bij een eventuele ontwikkeling.

Blad 49 van 51

Quickscan Landschap en cultuurhistorie Bestemmingsplan Nuenen-West projectnummer 411948 1 juni 2017 revisie 01 Nuenen West B.V.

Tot slot Bovenstaande is een overzicht van de belemmeringen vanuit landschap en cultuurhistorie voor ontwikkeling van het gebied. Echter, landschappelijke en cultuurhistorische waarden kunnen ook positief, als inspiratiebron / startpunt beschouwd worden. De wegen en het groen geven al een duidelijke basisstructuur voor het gebied, de boerderijen mogelijk een inspiratie voor bouwstijlen Aanbevelingen voor vervolgonderzoek Dit onderzoek betreft een quickscan. De landschappelijke en cultuurhistorische waarden zijn op hoofdlijnen geïnventariseerd en aan het beleid getoetst. Op het moment dat het zoekgebied voor ontwikkeling van Nuenen West verder en definitief is begrensd, verdient het de voorkeur voor dit (kleinere) gebied in meer detail de landschappelijke en cultuurhistorische waarden te inventariseren, te karteren en de waarderen. Dit geldt met name voor karakteristieke akkers, weilanden en groenstructuren en de locaties met ensemblewaarde.

Blad 50 van 51

Quickscan Landschap en cultuurhistorie Bestemmingsplan Nuenen-West projectnummer 411948 1 juni 2017 revisie 01 Nuenen West B.V.

Referenties Coenen, J. (2000). Gegeven Sint-Barbaradag 1300, een overzicht van de geschiedenis van Nuenen, Gerwen en Nederwetten. Cornelissen, W., F. de Lang en N. Nagtegaal (1987). Nuenen, Gerwen en Nederwetten, Noordbrabantse plaatsnamen, Stichting Brabants Heem. Dienst Landelijk gebied (2006). Algemene Hoogtekaart Nederland (AHN). Gemeente Nuenen (2005). Duurzaam omgaan met de schaarse ruimte, samen kunnen we het beter, een toekomstvisie voor de gemeente Nuenen 2020. Heemkundekring de Drijehornick (2000). Archeologische Waardenkaart. Heemkundekring de Drijehornick (2000). Cultuurhistorische Waardenkaart. Heemkundekring de Drijehornick (2003). Overzicht waardevolle boerderijen Nuenen. Provincie Noord-Brabant (2017). Cultuurhistorische Waardenkaart. Provincie Noord-Brabant (2014). Verordening Ruimte en Structuurvisie ruimtelijke ordening Provincie Noord-Brabant (2017). Aardkundig waardevolle gebieden kaart. Rijks Geologische Dienst (1973). Geologische Kaart van Nederland 1:50.000, Blad 51 Oost Eindhoven. Robas producties (1989). Historische Atlas Noord-Brabant. Stiboka (1977). Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000, Blad 51 Eindhoven. Stiboka (1981). Bodemkaart van Nederland 1:50.000, Blad 51 Oost Eindhoven. Topografische Dienst Kadaster (2004). ANWB Topografische Atlas Noord-Brabant 1: 25.000 Wolters-Noordhoff Atlasproducties (1990).

Grote Historische Atlas van Nederland 1: 50.000, Zuid Nederland, 1838-1857.

Blad 51 van 51

Over Antea Group Van stad tot land, van water tot lucht; de adviseurs en ingenieurs van Antea Group dragen in Nederland sinds jaar en dag bij aan onze leefomgeving. We ontwerpen bruggen en wegen, realiseren woonwijken en waterwerken. Maar we zijn ook betrokken bij thema’s zoals milieu, veiligheid, assetmanagement en energie. Onder de naam Oranjewoud groeiden we uit tot een allround en onafhankelijk partner voor bedrijfsleven en overheden. Als Antea Group zetten we deze expertise ook mondiaal in. Door hoogwaardige kennis te combineren met een pragmatische aanpak maken we oplossingen haalbaar én uitvoerbaar. Doelgericht, met oog voor duurzaamheid. Op deze manier anticiperen we op de vragen van vandaag en de oplossingen van de toekomst. Al meer dan 60 jaar.

Contactgegevens Monitorweg 29 1322 BK ALMERE Postbus 10044 1301 AA ALMERE T. (036) 53 08 00 0 E. guido.larose@anteagroup.com

www.anteagroup.nl

Copyright © 2017 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.