2021-11 RIB Bijlage Rapport verfijning en onderzoek ontsluiting NW

memo Onderwerp

: Verfijning en onderzoek ontsluiting Nuenen West

Van

: Projectgroep Ontsluiting Nuenen West

Aan

: College van burgemeesters en wethouders

Cc

: Gemeenteraad Nuenen c.a.

Datum

: 22 februari 2021

Bijlagen

: 3

Corsanr.

: 2021.01795

Inhoudsopgave Doel memo Raadsbesluiten 10 december 2020 Amendement Reactie amendement t.a.v. verkeersstromen Reactie amendement t.a.v. mobiliteit te voet en per fiets Proces onderzoek en verfijning Analyse verkeer(sveiligheid) Langzaam verkeer leidend Conclusies verkeer Samenvattende tabel verkeer Analyse leefbaarheid/ akoestiek Stedenbouwkundige analyse Overige aspecten Totaaloverzicht Conclusies overall Verdere verloop van het proces

2 2 2 2 2 3 3 3 3 4 4 5 6 7 7 7

Bijlagen: Bijlage 1: Analyse verkeersveiligheid Goudappel Coffeng Bijlage 2: Programma van eisen snelfietsroute Bijalge 3: Quickscan geluid Antea

1

Doel memo Eerder zijn varianten voor de hoofdstructuur van Nuenen West beoordeeld. In vervolg op de besluitvorming in de raad van 10 december 2020 wordt in dit memo een nieuw te onderzoeken variant (te noemen A+) beoordeeld ten opzichte van de gekozen hoofdstructuur BP/ A. Het inhoudelijke doel van dit memo is een optimale keuze voor te bereiden voor het op te stellen bestemmingsplan Herijking Nuenen West voor het plangebied en eventueel de omgeving. Daarbij zoeken we kansen om bezwaren weg te nemen zonder andere kwaliteiten te verminderen, maar deze juist te versterken. Er is aandacht voor verkeer(sveiligheid), leefbaarheid (geluid), financiën en planning, op hetzelfde niveau als de eerdere beoordeling van varianten. De nadere keuzes en verfijning van de hoofdstructuur zijn noodzakelijkerwijs ook vanuit stedenbouwkundige kant bezien.

Raadsbesluiten 10 december 2020 Aangenomen voorstel, inhoudelijke beslispunten: - Voorkeur uit te spreken voor de hoofdontsluitingsstructuur van Nuenen West conform voorstel BP/A; - Verfijning van dit voorstel op te dragen en door te voeren in het ontwerpbestemmingsplan, gericht op vaststelling van een bestemmingsplan ‘Herijking Nuenen-West’ in februari 2021; Amendement Aangenomen Amendement, inhoudelijke beslispunten: - Verfijning van dit voorstel op te dragen en door te voeren in het ontwerpbestemmingsplan, gericht op vaststelling van een bestemmingsplan ‘Herijking Nuenen-West’ in februari 2021 waarbij de in dit amendement beschreven mogelijkheid voor de ontsluiting van Nuenen west, als volwaardig alternatief, wordt onderzocht en separaat, uiterlijk in februari 2021, met de Raad te bespreken. - Alvorens tot definitieve afsluiting van de Opwettenseweg wordt overgegaan aan de Raad een plan te presenteren voor afwikkeling/ vermijding van het verkeer dat op dat moment geen gebruik meer kan maken van de Opwettenseweg; denk hierbij aan: a) maatregelen die de verkeersintensiteit van niet-bestemmingsverkeer door Nuenen heen ontmoedigen; b) op verantwoorde wijze sturen met verkeersmaatregelen waardoor het verkeer door Nuenen wordt gespreid waarbij als uitgangspunt geldt dat binnen Nuenen mobiliteit te voet en per fiets leidend is. Reactie amendement t.a.v.

verkeersstromen In lijn met het amendement kan gewacht worden met het daadwerkelijk afsluiten van de Opwettenseweg tot nader onderzoek naar verkeersstromen door Nuenen afgerond is. Maatregelen die verkeer door Nuenen ontmoedigen komen aan de orde bij de studie Leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes. De eerste resultaten (scenario’s) voor afwikkeling van lokaal en regionaal autoverkeer volgen rond de zomer (planning besluit voorkeursscenario 8 juli). Besluitvorming (voorkeursalternatief) vindt plaats in het komende najaar (gepland 4 november). De planvoorbereiding Nuenen West en de studie Bundelroutes vinden parallel plaats. Reactie amendement t.a.v. mobiliteit te voet en per fiets De bestemmingsplanvoorbereiding en de studie Bundelroutes kunnen beide invulling geven aan het uitgangspunt dat mobiliteit voor langzaam verkeer leidend is (punt b). Dat is gebeurd

pagina 2 van 8 2021.01795

in de keuze van de hoofdstructuur op 10 december en kan nu via onderzoek en verfijning succesvol gerealiseerd worden. Daarvoor is het nodig bij het bestemmingsplan (hoofdkeuzes, onderzoek en verfijning tot en met de verkaveling) langzaam verkeer daadwerkelijk een volwaardige plek te geven. Dit staat of valt met een heldere keuze voor de fietsverbinding Opwettenseweg. Proces onderzoek en verfijning Ten behoeve van het raadsbesluit waren de varianten BP en A al onderzocht op het gebied van verkeer en akoestiek. De variant A+ uit het amendement is allereerst op datzelfde niveau onderzocht. Deze drie varianten zijn onderling vergeleken en betrokken bij een nadere afweging, verfijning en optimalisatie. Bij de verfijning is de stedenbouwkundig ontwerpkant aan de orde. Voor optimalisatie van het plan zijn integrale ontwerpsessies gehouden. De resultaten hiervan zijn samengevat in een beeldverhaal en presentatie van Cor Geluk, supervisor Nuenen West. Opvolgend is het resultaat hiervan (variant X) verkeerskundig en akoestisch onderzocht en beoordeeld (Goudappel en Antea) op dezelfde hoofdlijn als BP, A en A+. Analyse verkeer(sveiligheid) De verkeerskundige toets is weergegeven in bijlage 1. Bureau Goudappel heeft andermaal een onderzoek gedaan naar de verkeersstromen en naar verkeersveiligheid.

Het verkeersmodel heeft de intensiteiten berekend en de effecten ten aanzien van verkeersveiligheid per wegvak beoordeeld, waar nodig met een wegenscan. Dit is gebeurd in twee stadia, eerst is de variant A+ doorgerekend en vergeleken met BP en A. Daarna is de geoptimaliseerde en verfijnde variant X doorgerekend en in de vergelijking betrokken. Langzaam verkeer leidend Bij de stedenbouwkundige optimalisatie en verfijning heeft langzaam verkeer (l.v.) centraal gestaan. In een kaart van ‘rust en reuring’ zijn de verbindingen voor autoverkeer losgekoppeld van de l.v.-routes. Voor voetgangers en fietsers betekent dit dat alle voorzieningen en het rustige Dommeldal goed te bereiken zijn vanuit Nuenen Zuid en West. Goudappel heeft een onderbouwde inschatting gemaakt of de betreffende varianten voldoende randvoorwaarden bieden voor een kwalitatieve fietsverbinding (Opwettenseweg). BP, X en A voldoen hieraan. Bij variant A+ is de intensiteit van het gemotoriseerde verkeer te hoog om te kunnen spreken over een kwalitatief hoogwaardige fietsverbinding of voor de inrichting als fietsstraat. Variant X en A bieden daarnaast nog als voordeel dat vrijwel de gehele route Vorsterdijk-Wettenseind een zeer autoluw karakter krijgt. Dat is niet alleen een voordeel voor fietsverkeer, maar voldoet aan de visie (lokaal en provinciaal) voor een rustige zone langs het Dommeldal.

Op grond van de optimalisatie en verfijning worden nu keuzes voorgesteld, nog steeds op hoofdlijnen (met name op basis van het criterium aantallen motorvoertuigen). De kwaliteit voor voetgangers en fietsers vraagt vooral om aandacht bij de verdere uitwerking van de structuur. Bij de ontwikkeling van de verkaveling dient aansluiting gevonden te worden bij bijgaand programma van eisen voor een hoogwaardige fietsverbinding (bijlage 2). Conclusies verkeer Hieronder worden de conclusies samengevat voor alle vier de varianten samen. • De varianten verschillen nauwelijks als het gaat om de effecten op gebiedsontsluitingswegen Europalaan, Geldropsedijk (en Smits van Oyenlaan). De Geldropsedijk is ingericht om de aantallen motorvoertuigen verkeersveilig te verwerken. Onderzoek levert geen significante verschillen op voor de Arnold Pootlaan en Klamperlaan.

pagina 3 van 8 2021.01795

•

Variant A+ zorgt voor te veel gemotoriseerd verkeer op de Opwettenseweg. Daardoor zou inrichting als fietsstraat niet mogelijk zijn, laat staan een kwalitatief hoogwaardige (snel)fietsroute voor Nuenen en daarbuiten. De oversteekbaarheid bij de Opwettenseweg (Bakertse landweg-basisschool) is zeer lastig omdat juist daar verschillende stromen weggebruikers samenkomen. Ook het aantal aansluitingen op de Opwettenseweg draagt eraan bij dat de realisatie van een goede fietsstructuur niet gewaarborgd is. Verkeerskundig levert de verfijning een optimale situatie op: o Variant X zorgt voor een lagere intensiteit van het autoverkeer op de Opwettenseweg ten opzichte van variant A+ en op Wettenseind ten opzichte van variant A en een lagere intensiteit in de schoolomgeving ten opzichte van variant BP. o De fietsstructuur is prima te realiseren. o De verkeersveiligheid van Wettenseind en sportvelden zijn voldoende geborgd in de bestaande structuur van straten en fietspaden. o Een voetpad langs Wettenseind valt te overwegen bij BP, A en X. • Geen van de varianten is bewust autovriendelijk. De varianten A en X zijn zeer fietsvriendelijk.

•

Samenvattende tabel verkeer Verkeersveiligheid Laan dd Panakkers

Opwettenseweg

Geldropsedijk

Fiets Wettenseind

Voorstel BP

A

A+

Verfijning X Tabel 1: overzicht nav analyse verkeersveiligheid en fiets NB: A. Pootlaan en Meierijlaan zijn hier weggelaten omdat deze niet verschillen per variant. Analyse leefbaarheid/ akoestiek Met de uitkomsten van het verkeersmodel zijn ook de berekeningen uitgevoerd voor verkeersgeluid. Bureau Antea heeft de geluidbelasting in bijlage 3 in beeld gebracht. We beschouwen verkeersgeluid voor deze afweging als maatgevend voor de overige leefbaarheidsaspecten die bij het bestemmingsplan onderzocht worden. De verschillen in geluidsbelasting zijn op de meeste plaatsen klein, voor de Geldropsedijk zelfs vrijwel nihil. Variant BP geeft de hoogste belasting op de Laan door de Panakkers (51 dB+). A+ geeft de hoogste belasting op de Opwettenseweg (49/52/54 dB) en de variant A geeft de hoogste belasting op Wettenseind (49 dB). Ook de verfijnde variant X geeft een hoge belasting op Wettenseind (48 dB) maar iets lager dan A.

pagina 4 van 8 2021.01795

In absolute zin belast variant X de omgeving het minst. Immers 48 dB bij Wettenseind heeft minder impact (lagere belasting en minder woningen) dan 54 dB op de Opwettenseweg met meer woningen (bij variant A+). Nuenen West Laan dd Panakkers

Opwettenseweg

51 / - dB

44/38/37

A

50 / 0 dB

A+

Verfijning X

Voorstel BP

Nuenen Zuid Overig/ nieuw

Europalaan

Geldropsedijk

Wettenseind

53

55/54/47/47

47

44/38/35

53

56/55/47/48

49

49 / 0 dB

49/52/54

53

55/54/4747

43

51 / 0 dB

44/45/47

53

56/55/47/48

48

Meierij/ A. Pootln

Tabel 2: overzicht nav analyse akoestische quick scan

Stedenbouwkundige analyse De stedenbouwkundige structuur en uitwerking (tot verkaveling) zijn bepalend voor de kwaliteit van het plan Nuenen West. De varianten BP, A en A+ zijn nader verfijnd. Door de beste kenmerken uit de drie varianten te samen te voegen komen we tot variant X. •

•

•

BP kent een duidelijke hoofdstructuur die altijd uitgangspunt van het plan is geweest (Laan door de Panakkers). Echter uit onderzoek is gebleken dat een doorgaande weg ook negatieve effecten heeft op de leefbaarheid en verkeersveiligheid. Het idee van een duidelijke hoofdstructuur met leesbare wegen is echter essentieel voor het plan. Het verankert Nuenen West op een vanzelfsprekende wijze met de totale wegenstructuur van Nuenen als geheel. Voor Nuenen West is dit van groot belang omdat de wijk, vanuit het perspectief van het centrum van Nuenen, voor een groot deel schuil gaat achter een bedrijventerrein. Net zoals de bekende eikenlanen in het centrum van Nuenen zorgen voor een natuurlijke oriëntatie zal de laan van Panakkers deze rol voor NW moeten vervullen. De opgave is daarom het verkeer zodanig te verdelen zodat de ruimtelijke oriëntatie op een logische wijze structuur geeft aan de wijk en tegelijkertijd verbonden is met Nuenen in zijn geheel. In variant A is de wijk opgedeeld in meerdere delen. Ieder deel heeft zijn eigen groenpark en hoofdontsluiting. Nadeel van A is echter dat er een onlogische verdeling is van de wijk. Een deel ten noorden van de Opwettenseweg wordt ontsloten aan de zuidzijde waardoor dit deel “afgezonderd” wordt. A+ heeft als grote pre dat Nuenen West en de Opwettense watermolen in zijn geheel bij Nuenen worden betrokken.

Nadeel is echter een slechte (ruimtelijke) verbinding met Nuenen Zuid door het ontbreken van de zuidelijke aansluiting. Aan de zuidzijde van de Opwettense weg maakt de laan van Panakkers een bocht die geen recht doet aan een eenvoudig leesbare doorgaande structuur. pagina 5 van 8 2021.01795

Uitgaande van deze kenmerken uit de drie varianten BP, A en A+ ontstaat variant X waarbij: o NW op een vanzelfsprekende wijze wordt verankerd met de totale wegenstructuur van Nuenen o Juiste balans tussen rust & reuring, cq. alle vervoerwijzen op hun plaats o Nuenen West hoort bij Nuenen, cq. is ruimtelijk aangehecht o Er ontstaat een verkeersluwe Opwettenseweg met uitstekende randvoorwaarden voor gebruik als intensieve fietsroute. Het sportpark blijft veilig bereikbaar het Dommeldal wordt “recreatief” ontsloten.

Overige aspecten De varianten BP, A, A+ en X liggen in dezelfde lijn en zijn allen binnenplanse oplossingen zonder extra ontsluitingsstructuren. Daardoor is de impact op overige aspecten beperkt/nihil. Financieel De varianten A+ en X kennen geen extra ontsluitingsstructuur/infra en hebben daardoor geen invloed op het uitgeefbaar gebied. Ook zijn er geen extra kosten voor aanleg van extra infra. Er zijn geen financiële consequenties op de gemeentelijke grondexploitatie. Echter zodra besluitvorming vertraagd, en daarmee ook de vaststelling (en onherroepelijk worden) van het bestemmingsplan doorschuift in de tijd, heeft dit direct een negatief effect op de grondexploitaties van de gemeente (en BPD). Juridisch Bij alle varianten is er geen sprake van een wezenlijk ander plan. Het aangepaste bestemmingsplan hoeft hierdoor niet als ontwerp opnieuw ter inzage. De varianten A+ en X kennen ook geen extra infra die in strijd is met provinciaal beleid dat de uitvoering daarvan belemmerd en passen binnen de contractuele afspraken die met BPD zijn gemaakt. Echter de variant die inhoudelijk het beste te onderbouwen is, is daardoor ook juridisch beter te verantwoorden. Zie daarvoor eindconclusie. Planning De varianten A+ en X hoeven niet tot vertraging te leiden (bestemmingsplan hoeft niet opnieuw ter inzage).

Is er wel sprake van vertraging dan zijn daar financiële consequenties aan verbonden. Gemotoriseerd verkeer Bij geen van de varianten ontstaat een zeer autovriendelijke. Dat is ook niet de ambitie van Nuenen West. De varianten zijn op dat punt ook “familie van elkaar”. Bij variant A is de het deel tussen Europalaan en Opwettenseweg opgesplitst. De routekeuze is daar beperkt tot een ontsluitingsmogelijkheid per wijkdeel. Bij variant BP kan gemotoriseerd vanuit heel Nuenen West via drie routes de wijk in en uit.

pagina 6 van 8 2021.01795

Totaaloverzicht Juridisch

Verkeersveiligheid

Leefbaarheid

Planning

Financieel

Stedenbouw

Fiets

Gemotoriseerd

BP A A+ X Tabel 4: samenvatting NB: effecten voor fiets- en gemotoriseerd verkeer zijn hierboven toegevoegd mede n.a.v. de eerdere dialoog. Bovenstaande vormt de samenvattende visualisatie van de beoordelingen en helpt de verschillen tussen voorstellen inzichtelijk te maken. De teksten en onderbouwingen blijven dus leidend. De tabel suggereert geen weging tussen de onderwerpen. De positieve en negatieve verschillen zijn per variant gemiddeld, hierdoor vlakken kleurverschillen af, terwijl onderliggende effecten soms groot zijn (vooral bij verkeersveiligheid en leefbaarheid). Verkeersveiligheid is bijvoorbeeld een optellingen van heel veel onderdelen, (financiën is uit te drukken in een hard getal) en gemotoriseerd verkeer is veel minder concreet onderzocht.

Conclusie overall Optimalisatie van de structuur van Nuenen West levert een variant X op die voor Nuenen en Nuenen West de meest heldere stedenbouwkundige structuur biedt met uitstekende condities voor leefbaarheid, verkeersveiligheid en langzaam verkeer. Gemotoriseerd verkeer van Nuenen West tussen Europalaan en Opwettenseweg (fase 1) wordt ontsloten via de Europalaan. Het zuidelijke deel (fase 2) wordt aangesloten op Wettenseind. • Deze structuur voorkomt doorgaand autoverkeer op de Laan door de PanakkersWettenseind (garandeert dus een rustige schoolomgeving en -routes) omdat de Laan door de Panakkers onderbroken wordt bij de Opwettenseweg. • Er ontstaat een verkeersluwe Opwettenseweg met uitstekende randvoorwaarden voor gebruik als intensieve fietsroute. Het sportpark blijft veilig bereikbaar het Dommeldal wordt “recreatief” ontsloten • Deze scoort het beste op gebied van leefbaarheid (geluid) omdat in absolute zin de omgeving het minst belast wordt. Omdat de verfijnde variant X het beste scoort op stedenbouw (verbinding met Nuenen), verkeer (veiligheid en fiets) en leefbaarheid (akoestiek) is deze inhoudelijk het beste te onderbouwen en daarmee juridisch te verantwoorden (in tegenstelling tot onderdelen van A+).

Verdere verloop van het proces • Ten behoeve van het bestemmingsplan wordt eea verder uitgewerkt, op onderdelen onderzocht (luchtkwaliteit, stikstof, nader akoestisch onderzoek etc.) en daarmee planologisch onderbouwd. Dit gebeurt door Antea in opdracht van BPD. • De inrichting van het openbaar gebeid is beschreven in het beeldkwaliteitplan met dwarsprofielen en materialisering. Daarin is in hoofdlijnen de keuzes per weg voor “voetganger“, “fiets-” en “autodominant” aangegeven. • Bij de verdere uitwerking van het plan/de verkaveling (na vaststelling van het bestemmingsplan) worden de keuzes verder uitgewerkt en wordt de exacte locatie en vormgeving van een knip in beeld gebracht. Deze worden nader afgestemd met de omgeving. pagina 7 van 8 2021.01795

•

•

In een faseringsparagraaf van het bestemmingsplan wordt de volgorde van daadwerkelijke realisatie beschreven. Dit betreft de woningbouwplanning, maar ook de aanleg en aanpassing van infrastructuur. Hierbij kunnen keuzes opgenomen worden van maatregelen die buiten het plangebied liggen. Denk daarbij aan het eventueel opwaarderen van Bultsepad, een eventueel voetpad langs Wettenseind of de aanpassing van de kruising Wettenseind -Geldropsedijk. Voorafgaand aan de daadwerkelijke uitvoering moet in enkele gevallen (knip Opwettenseweg) een verkeersbesluit worden genomen. Daarvoor moet de locatie en technische uitvoering nader bepaald worden. Ook is overleg met direct belanghebbenden nodig.

pagina 8 van 8 2021.01795