2021-09 RIB Taskforce Wonen en zorg

Aan de leden van de gemeenteraad

Raadsinformatiebrief Afdeling: Ontwikkeling en Handhaving

Doorkiesnummer Onderwerp Datum Corsanummer

: 547 : Taskforce Wonen en zorg : 2 februari 2021 : 2020.17707

Geachte raadsleden, Eind vorig jaar heeft het kabinet gemeenten via een brief gewezen op de Taskforce Wonen en Zorg. Deze Taskforce is een gezamenlijk initiatief van de VNG, Aedes, ActiZ en de ministeries van VWS en BZK. De Taskforce omschrijft haar doelstelling als volgt: ‘Zolang mogelijk zelfstandig in de eigen buurt kunnen blijven wonen. Daar worden mensen gezonder en gelukkiger van. Toch is dat niet voor iedereen vanzelfsprekend. De gemiddelde leeftijd van ouderen stijgt en zij blijven steeds langer zelfstandig wonen. Eén ding is zeker: Nederland is op dit moment niet in staat om deze groeiende groep ouderen voldoende te faciliteren in hun (toekomstige) woon- en zorgbehoeften. Er gaapt een groot gat tussen zelfstandig wonen en het verpleeghuis. Wij hebben de handen ineen geslagen omdat we van mening zijn dat een gezamenlijke aanpak nodig is om gemeenten te ondersteunen in hun regierol bij de opgaven op het gebied van wonen, zorg, welzijn en leefbaarheid.’ 1. Stappenplan beschreven door de Taskforce De Taskforce onderscheidt de volgende stappen in die gezamenlijke aanpak: 1.

De landelijke Taskforce wil dat eind 2020 in alle gemeenten een concrete analyse is gemaakt van de lokale opgaven op het gebied van wonen, zorg, welzijn en leefbaarheid voor ouderen en andere mensen met een ondersteunings- of zorgbehoefte, dat deze analyse wordt vertaald in ambities en keuzes, en wordt vastgelegd in een woonzorgvisie (uiterlijk in 2021); 2. De landelijke Taskforce wil dat in 2021 in alle gemeenten prestatieafspraken worden gemaakt over wonen, zorg, welzijn en leefbaarheid, als basis om tot uitvoering te komen van concrete plannen; 3. De landelijke Taskforce wil dat in de komende jaren in alle gemeenten projecten in uitvoering gebracht worden die inspelen op de opgaven op het gebied van wonen, zorg, welzijn en leefbaarheid.

Pagina 1 van 4 2020.17707

2. Waar staat de gemeente Nuenen in dit stappenplan? Bovengenoemde opgave speelt zeker ook in de gemeente Nuenen. Het lokale woningmarktonderzoek heeft ingezoomd op de behoefte aan wonen en zorg – op basis van woningmarktonderzoek. Dit is vervolgens ook vertaald in het Programma Wonen, dat voor de zomer 2020 is vastgesteld door uw raad. De ouderen zijn hierin benoemd als een doelgroep waar we met prioriteit aandacht voor moeten hebben. Het Programma Wonen heet formeel weliswaar geen ‘woonzorgvisie’, maar bevat wel bouwstenen en keuzes. Onze gemeente heeft hiermee een invulling gegeven aan stap 1 die de Taskforce adviseert. In de prestatieafspraken voor 2021 staat dat we op het gebied van wonen en zorg aanvullende afspraken maken. We willen ook zorgpartijen hiervoor uitnodigen. Ook voor stap 2 liggen we dus op schema. Uiteindelijk gaat het natuurlijk om uitvoering van projecten en programma’s (stap 3). Op dit vlak loopt al veel in onze gemeente. Hieronder schetsen we in hoofdlijnen wat er in onze gemeente speelt. We maken hierbij een onderscheid tussen het fysieke en sociale domein. In de praktijk zijn dit uiteraard twee kanten van dezelfde medaille. 3. Wat doen we al op het snijvlak van wonen en zorg vanuit het fysieke domein? Er is niet één oplossing om deze opgave te tackelen.

Samen met onder meer corporaties, zorgaanbieders en ontwikkelaars werken we aan een breed scala aan maatregelen:  Zoals uit het Programma Wonen en het onderliggend woningmarktonderzoek blijkt, is er een behoefte aan aanvullende capaciteit voor zogenaamd intramuraal verblijf (in een instelling). Het gaat om circa 50 eenheden tot 2030, onder meer voor mensen met ernstige dementie. Op de locatie Pastoor Aldenhuijsenstraat werken we hier aan, onder meer met De Archipel.  Er is ook een behoefte aan ‘verzorgd wonen’ voor ouderen: zelfstandige, gelijkvloerse woonruimte nabij voorzieningen, tussen reguliere woningen en intramurale zorgvoorzieningen in. De extra behoefte is circa 150 woningen tot 2030, deels in de sociale huur sector. In dit segment worden op diverse locaties woningen toegevoegd die in deze vraag kunnen voorzien. We werken (mee) aan diverse plannen: Emmastraat, Panta Rhei, Luistruik, Parkstraat Voirt, Vinkenhofjes en Woongroep Mijlpaal. o Op meer afstand van voorzieningen zijn er ook projecten die in deze vraag kunnen voorzien: Beekse Tuinen en Hof van het Laar in Gerwen. In NuenenWest zullen ook zorgwoningen gerealiseerd worden op basis van afspraken met ontwikkelaars. Dit laatste moet nog uitgewerkt worden. o Voor mensen met een beperking wordt door Helpt Elkander in samenwerking met Lunetzorg gewerkt aan project Wederikdreef.

o De planvorming voor de Kloostertuin zal in 2021 worden opgepakt. In het Programma Wonen is vastgesteld dat we bij nieuwe woningbouwplannen in en rond het Centrum en het Kernkwartier primair kijken naar zorgbehoevende ouderen.  Uw raad heeft in september 2020 een motie aangenomen om de Verzilverlening te introduceren. Dit is bedoeld om het financieel makkelijker te maken om woningen te

Pagina 2 van 4 2020.17707







verduurzamen en levensloopbestendig te maken van woningen. U kunt hierover in het voorjaar van 2021 een voorstel tegemoet zien. Wij hebben recent een beleidsregel ‘meergeneratiewonen’ vastgesteld. Hiermee wordt het qua ruimtelijke ordening gemakkelijker met meerdere generaties samen te wonen. Wanneer sprake is van mantelzorg op medische indicatie, was al veel vergunningvrij mogelijk. Met de beleidsregel kunnen mensen die -voordat sprake is van mantelzorg op indicatie- voorsorteren op een toekomstige zorgsituatie. We hebben met de seniorenorganisaties afgesproken te komen tot een Platform Wonen en Ouderen (ook corporaties en huurdersorganisatie), waarvoor ook zorgpartijen kunnen worden uitgenodigd. Dit Platform komt een aantal keren per jaar bij elkaar om onder meer kennis uit te wisselen. Helpt Elkander onderzoekt in 2021 in het kader van de prestatieafspraken of een doorstroomregeling voor ouderen binnen de sociale huursector kan worden ontwikkeld.

4. Wat doen we al op het snijvlak van wonen en zorg vanuit het sociale domein? Ook vanuit het sociaal domein (Wmo) werken we aan de opgaven die de Taskforce schetst:  Woningaanpassingen kunnen ervoor zorgen dat inwoners langer in hun eigen huis kunnen blijven wonen. Een woningaanpassing is een ‘woonvoorziening’ en valt onder de Wmo. Tijdens een ‘keukentafelgesprek’ wordt gekeken wat de mogelijkheden en de behoefte van de inwoner is. Op basis hiervan wordt al dan niet een woonvoorziening verstrekt. Indien woningaanpassingen niet mogelijk zijn of wanneer dit een dure optie blijkt, dan kan men overwegen te verhuizen naar een woning die al aangepast is. In dat geval krijgen inwoners een verhuiskostenvergoeding.  Heeft een inwoner psychische of psychosociale problemen en hulp nodig bij dagelijkse activiteiten, dan biedt een instelling voor Beschermd Wonen een veilige woonomgeving (BW). Vanaf 1 januari 2022 wordt gestart met de zogenaamde ‘doordecentralisatie’ van beschermd wonen. Vanaf 1 januari 2023 komt er een nieuwe financiële verdeling van Rijksgelden over gemeenten en een zogeheten woonplaatsbeginsel. Daarmee wordt geregeld dat gemeenten voortaan (zelf) verantwoordelijk zijn voor beschermd wonen voor de eigen inwoners en daarvoor ook de middelen ontvangen. Er zijn in de gemeente Nuenen jaarlijks ongeveer 10 personen die gebruik maken van Beschermd Wonen.

We blijven in de regio werken aan het vormgeven van Beschermd Wonen, waarbij wij nadrukkelijk kijken naar het capaciteitsvraagstuk.  Dak- en thuislozen met psychiatrische en/of verslavingsproblematieken (onvoldoende of beperkte zelfredzaamheid) krijgen in de maatschappelijke opvang (MO) een persoonlijk traject dat hen helpt een stabieler bestaan op te bouwen, met inkomen, zorg en een dak boven het hoofd. Het traject is gericht op zoveel mogelijk zelfstandigheid en zo mogelijk uitstroom uit de MO naar zelfstandig wonen, al dan niet met begeleiding. Maatschappelijke opvang valt onder de Wet maatschappelijke ondersteuning en is regionaal ingeregeld (centrumgemeente Eindhoven).  De mantelzorgnota 2017-2019 is in 2020 stilzwijgend verlengd. Vanuit de Wmo zijn gemeenten verplicht tot het vormen van beleid gericht op het ondersteunen en

Pagina 3 van 4 2020.17707

waarderen van mantelzorgers. De gemeente Nuenen c.a. gaat in 2021 aan de slag met een nieuwe mantelzorgnota, welke aan uw raad voorgelegd zal worden. In de nota zal ook een verwijzing opgenomen worden met betrekking tot mantelzorgwoningen. 5. Conclusie De opgaven die de Taskforce ziet, spelen volop in Nuenen. De afgelopen jaren is dit al in beleid onderschreven. De acties die hieruit volgen lopen momenteel. Hiermee handelen we in lijn met het advies van de Taskforce. Waar passend zullen we ook gebruik maken van de mogelijkheden die de Taskforce biedt om gemeenten bij de opgaven te helpen. Op diverse deelaspecten kunt u in 2021 voorstellen en nadere informatie tegemoet zien.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris, de burgemeester,

drs. M. Arents

M.J. Houben MBA

Pagina 4 van 4 2020.17707