2021-08 RIB Natuur- en Landschapsbeleid

Aan de leden van de gemeenteraad

Raadsinformatiebrief Afdeling: Ontwikkeling en Handhaving

Doorkiesnummer Onderwerp Datum Corsanummer

: (040) 2631 545 : Natuur- en Landschapsbeleid : 26 januari 2021 : 2021.00447

U heeft ons gevraagd inzicht te geven in de inzet van de gemeente op het gebied van natuur- en landschap. Met name het behoud en ontwikkeling van het agrarisch landschap was aanleiding voor uw vraag. In deze raadsinformatiebrief willen wij ingaan om onze inzet op twee niveaus, te weten; het Natuurnetwerk Brabant en het agrarisch landschap. Tot slot wordt er aandacht geschonken aan de natuurwaardenkaart en natuurinclusief bouwen. Natuurnetwerk Brabant (NNB) Een groot deel van Nuenen ligt in het Natuurnetwerk Brabant (voorheen Ecologische Hoofdstructuur). De volgende gebieden vallen hieronder:  het beekdal van de Kleine Dommel en de Dommel  het Nuenens Broek  de Heerendonk  de Mosbulten  de Gerwense Heide  de Papenvoortse Heide  de Refelingse Heide  de Collse Heide. In Nuenen liggen geen Natura 2000 gebieden. Deze gebieden bestaan voor het grootste deel uit bestaande natuurgebieden welke via bestemmingsplannen (Buitengebied en Landgoed Gulbergen) worden beschermd. In het beekdal van de Kleine Dommel en de Dommel liggen echter nog veel percelen die nu nog agrarisch worden gebruikt. De doelstelling is om ook deze percelen om te zetten naar natuur.

Pagina 1 van 4 2021.00447

Dit project wordt getrokken door het Brabants Landschap onder de naam Dommeldal uit de Verf. Vanwege het grote belang van het Dommeldal als groene buffer, heeft Nuenen het projectleiderschap op zich genomen. Binnen het project werken de volgende partijen samen aan de realisatie van het NNB: de gemeenten Nuenen, Eindhoven, Son en Breugel en Geldrop-Mierlo, Brabants Landschap, Staatsbosbeheer, waterschap De Dommel en het Groenontwikkelfonds Brabant. Hiervoor is inmiddels ook een stuurgroep opgericht onder voorzitterschap van wethouder Rik Thijs van Eindhoven. Binnen het project hebben de gemeenten toegezegd hun eigen gronden om te vormen naar natuur en om eventuele andere gronden in te zetten als ruilgrond. Dankzij een subsidie van de provincie is er een rentmeester aangesteld die grondaankopen en grondruilingen in het gehele gebied begeleidt en afrondt. De ontwikkeling van het Dommelpark, waar u eerder een RIB over heeft ontvangen, valt binnen het project Dommeldal uit de Verf. Via onderstaande link komt u op de website van het project: https://www.brabantslandschap.nl/actueel/werk-inuitvoering/dommeldal-uit-de-verf/?region=all&area=all.Op deze site is tevens een filmpje over het project te zien. De financieringsstromen lopen via het Groenontwikkelfonds Brabant. Belangrijk aspect is dat alles gaat om vrijwillige basis.

Het heeft ook de voorkeur dat de grondeigenaar zelf de natuur realiseert of opneemt in de bedrijfsvoering. Agrarisch landschap Naast de natuurgebieden kent Nuenen ook nog veel agrarisch landschap. In 2020 is er een landschapsstudie afgerond om te bepalen wat de kenmerkende waarden zijn van het buitengebied en hoe deze waarden kunnen worden versterkt. Hierbij worden de volgende landschapseenheden onderscheiden: Beekdal, Broekontginningen, KampenHoeven landschap en Jonge Heideontginningslandschap. Deze studie vormt de leidraad voor verdere versterking van het landschap. De waarde van ons buitengebied komt ook uitdrukkelijk terug in de omgevingsagenda en onze omgevingsvisie. Bij ruimtelijke ontwikkelingen is het verplicht om te investeren in het landschap. Hiervoor heeft uw raad de Landschapsinvesteringsregeling (LIR) vastgesteld. De omvang van de investering is afhankelijk van de zwaarte van de ingreep. Een landschappelijke inpassing is altijd verplicht. Soms wordt daarbij een extra investering gevraagd. In principe moet 20 % van de zogenaamde bestemmingswinst worden geïnvesteerd in het landschap. Het heeft de voorkeur dat deze investering plaatsvindt op de plaats van de ingreep. Mocht dit niet (volledig) mogelijk zijn, dan bestaat de mogelijkheid om de bijdrage te storten in de reserve natuur- en landschapsontwikkeling.

Afspraken over de investering in het landschap worden opgenomen in de anterieure overeenkomst die tussen de gemeente en initiatiefnemer wordt gesloten. Om grondeigenaren te stimuleren om landschapselementen aan te leggen en te beheren op hun grond, of om deze elementen een onderdeel te laten zijn binnen de bedrijfsvoering, is de provinciale Stimuleringsregeling Landschap in Nuenen

Pagina 2 van 4 2021.00447

opengesteld. Deze regeling is de vervanger van de Stika-regeling. Jaarlijks draagt Nuenen € 20.000 bij aan deze regeling. Dit bedrag wordt verdubbeld door de provincie. De uitvoering ligt bij het coördinatiepunt landschap van het Brabants Landschap. Deze regeling wordt na een vliegende start wat minder benut. Er wordt een pr-campagne opgezet om de regeling weer onder de aandacht te brengen. Middelen die niet worden benut kunnen worden doorgeschoven of worden teruggestort naar de gemeente. Vanaf 2022 wordt in Nuenen de provinciale regeling ErvenPlus 2.0 opengesteld. Nuenen draagt hier € 11.000 aan bij voor een periode van drie jaar. Ook dit bedrag wordt verdubbeld door de provincie en de nationale postcode loterij. Met deze regeling kunnen erven in het buitengebied worden ingericht met aandacht voor de biodiversiteit. Het gaat dan om het aanbrengen van nestgelegenheid en streekeigen beplanting. Ook deze regeling wordt uitgevoerd door het coördinatiepunt landschap van het Brabants Landschap. Binnen drie jaar kunnen 20 erven worden aangepakt. Natuurwaardenkaart Bij het opstellen van het bestemmingsplan Buitengebied is in 2014 een natuurwaardenkaart opgesteld. In 2021 wordt deze kaart vervangen door een digitale versie. Deze digitale versie is voor iedereen toegankelijk.

De gegevens vanuit de Nationale Databank Flora en Fauna worden aangevuld met gegevens die ter beschikking komen door de flora en faunascans die bij ruimtelijke ontwikkelingen worden ingediend. Via de interactieve kaart kunnen belangstellenden zien welke soorten er voorkomen of voor kunnen komen in een bepaald gebied. Ook worden er tips gegeven hoe soorten kunnen worden geholpen door middel van het aanbrengen van nestgelegenheid en/of het aanplanten van voedselbronnen. Natuurinclusief bouwen Ontwikkelaars en bouwers worden actief gewezen op de eenvoudige manier, waarop in de bebouwde omgeving extra aandacht kan worden gegeven aan gebouwgebonden soorten, zoals huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen. Met relatief eenvoudige en goedkope middelen kan er nestgelegenheid worden gecreëerd voor deze soorten. Op internet zijn diverse sites met goede voorbeelden te vinden. Van Gogh Nationaal Park Nuenen neemt als onderdeel van het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) deel aan het Van Gogh Nationaal Park. De vertegenwoordiger namens de zeven landelijke gemeenten van het SGE in de ambtelijke voorbereidingsgroep wordt geleverd door de gemeente Nuenen om naast het thema natuur en landschap ook het erfgoed van Van Gogh in Nuenen prominent naar voren te brengen.

Pagina 3 van 4 2021.00447

Tot slot In Nuenen kennen we een goede gewoonte van samenwerken. Er is veel contact tussen de ambtelijke organisatie en de groene organisaties, zoals IVN, ZLTO, Wildbeheereenheid, ANV ’t Broek, Brabants Landschap en Staatsbosbeheer. Dit heeft onder andere geleid tot het inrichten van bijenveldjes, het uitvoeren van ecologisch bermbeheer, het plaatsen van nieuwe wildspiegels, het plaatsen van borden bij locaties waar padden oversteken, het aanleggen van de dassentunnel onder de Broekdijk en het ophangen van nestlastjes voor mezen ter bestrijding van de processierups. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris, de burgemeester,

drs. M. Arents

M.J. Houben MBA

Pagina 4 van 4 2021.00447