2021-07 RIB Voortgang huisvesting, inburgering en participatie vergunninghouders

Aan de leden van de gemeenteraad

Raadsinformatiebrief Afdeling: Samenleving

Doorkiesnummer Onderwerp Datum Corsanummer

: (040) 2631 625 : Voortgang huisvesting, inburgering en participatie vergunninghouders : 20 Januari 2021 : 2021.000741

Geacht raadslid, Inleiding Met deze brief informeren wij u over de voortgang wat betreft de huisvesting, inburgering en participatie van vergunninghouders. De Huisvestingswet 2014 bepaalt dat gemeenten zorg moeten dragen voor huisvesting van vergunninghouders. Dat zijn asielzoekers die beschikken over een verblijfsvergunning die hen door de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) is verleend. Het is de bedoeling dat vergunninghouders deel gaan uitmaken van onze samenleving. De rijksoverheid bepaalt ieder half jaar het aantal vergunninghouders waarover een gemeente zich moet ontfermen. Dit wordt ‘taakstelling’ genoemd. Taakstelling 2020 De taakstelling voor de gemeente Nuenen bedroeg in 2020 in totaal 20 te huisvesten vergunninghouders. Dit aantal was opgebouwd uit een restant taakstelling 2019 (3), taakstelling eerste helft 2020 (8) en een taakstelling tweede helft 2020 (9). Huisvesting en toezichtoordeel Provincie 2020 De gemeente heeft in 2020 in totaal 22 vergunninghouders gehuisvest. In de eerste helft van 2020 zijn er 8 vergunninghouders gehuisvest en in de tweede helft 14. Voor de eerste helft van 2020 heeft de Provincie de gemeente beoordeeld als voldoet gedeeltelijk aan de taakstelling, doch verschoonbaar. Er had invulling moeten worden gegeven aan de restant taakstelling 2019 (3) en taakstelling eerste helft 2020 (8).

Door de coronacrises en beperkingen die dat opleverde voor het huisvesten was dat niet helemaal gelukt. De Provincie heeft daar ook rekening mee gehouden in haar toezichtoordeel en de achterstand als verschoonbaar beoordeeld vanwege de bijzondere omstandigheden waarmee we allemaal te maken hadden. Voor de tweede helft van 2020 zal de Provincie de gemeente gaan beoordelen met: voldoet aan de taakstelling. De kleine achterstand halverwege het jaar is in de tweede helft volledig

Pagina 1 van 5

ingelopen. Er zijn zelfs 2 vergunninghouders meer gehuisvest dan de taakstelling voorschreef. Overige huisvesting vergunninghouders in 2020 Om een achterstand in te lopen zijn er in 2018/2019 vier gezinnen met vergunninghouders gehuisvest in gemeentelijke woningen in Nuenen West. Deze woningen konden tijdelijk worden ingezet. In 2019 zijn twee gezinnen door verhuisd naar een reguliere woningcorporatie woning. In 2020 zijn de overige twee gezinnen ook door verhuisd. De prognose Taakstelling 2021 De prognose taakstelling voor 2021 bedraagt in totaal 36 te huisvesten vergunninghouders. Het aantal is opgebouwd uit een vastgestelde taakstelling voor de eerste helft 2021 (18) en een prognose taakstelling tweede helft 2021 (18). Het Rijk kan de taakstelling nog wijzigen als de ontwikkelingen rondom het coronavirus leiden tot andere verwachtingen wat betreft afgifte van verblijfsvergunningen. In april wordt ook pas de definitieve taakstelling bekend gemaakt voor de tweede helft van 2021. Zoals het er nu uitziet zullen er in 2021 circa twee keer zoveel vergunninghouders moeten worden gehuisvest dan in 2020. Dat betekent een behoorlijke stijging. Gezien de druk op de woningmarkt en het geringe aantal sociale huurwoningen in Nuenen zal dat een uitdaging worden.

Realisatie tijdelijke woningen Witte Hondpad in 2021 Er is goed nieuws te melden wat betreft de realisatie van 16 tijdelijke woningen aan het Witte Hondpad. Ook het hoger beroep van de bezwaarmaker is door de Raad van State op 18 november 2020 afgewezen. Daarmee is de in oktober 2018 verleende omgevingsvergunning onherroepelijk geworden en kunnen de woningen ook definitief worden gerealiseerd. Maximaal de helft van de woningen zal worden ingezet voor de huisvesting van vergunninghouders. De overige woningen zijn bedoeld voor overige doelgroepen zoals alleenstaanden, starters, arbeidsmigranten en studenten die een economische binding hebben met Nuenen. De tijdelijke woningen mogen conform de verleende omgevingsvergunning tot oktober 2028 op deze locatie blijven staan. Wooninc heeft de bouwvoorbereiding opgestart. De oplevering en ingebruikname wordt uiterlijk in het 3e kwartaal van 2021 verwacht. Momenteel wordt nog onderzocht of de plaatsing nog kan worden bespoedigd. Naast de locatie aan het Witte Hondpad zijn er momenteel verschillende initiatieven voor realisatie van tijdelijke flexwoningen in uitwerking, bijvoorbeeld in Nuenen West. Deze flexwoningen zijn bedoeld voor spoedzoekers. Mogelijk dat hier in 2022 ook enkele vergunninghouders kunnen worden gehuisvest.

Inburgering en participatie De nieuwe wet inburgering De nieuwe wet inburgering is aangenomen. De streefdatum voor inwerkingtreding is 1 januari 2022 en is daarmee opnieuw uitgesteld. Nadat op 2 juli 2020 de Tweede Kamer met een grote meerderheid voor de nieuwe wet stemde, heeft op 1 december 2020 de Eerste

Pagina 2 van 5 XXXXX

Kamer unaniem ingestemd met de wet voor een nieuw inburgeringsstelsel. Aanvankelijk zou de wet op 1 juli 2021 ingaan. Dat bleek helaas niet haalbaar. Daardoor wordt de groep inburgeraars die nog onder de huidige wet valt, groter. De minister brengt de gevolgen voor deze groep in kaart en overlegt met betrokken partijen, zoals gemeenten, over goede begeleiding van deze groep. Tijdens een extra Bestuurlijk Overleg eind januari 2021 gaat de minister met de VNG in gesprek over de haalbaarheid per 1 januari 2022, de scenario’s en financiële randvoorwaarden. In het nieuwe inburgeringsstelsel maakt iedere nieuwkomer een keuze uit een van de volgende 3 leerroutes: 1. B1-leerroute De B1-route is gericht op het beheersen van de Nederlandse taal op B1 niveau. Om te slagen voor de B1-route moet de nieuwkomer slagen voor het centrale inburgeringsexamen op de onderdelen lezen, luisteren, schrijven en spreken op niveau B1 en Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM). Binnen de B1-leerroute bestaat ruimte voor maatwerk. De gemeente kan de participatiecomponent in de B1-route op verschillende manieren invullen. In principe bepaalt de gemeente in overleg welke invulling het beste aansluit bij de capaciteiten, mogelijkheden en wensen van de nieuwkomer. 2.

Onderwijsroute De onderwijsroute bestaat uit een taalschakeltraject en is gericht op het beheersen van de Nederlandse taal op minimaal niveau B1 en de instroom in het regulier onderwijs (MBO, HBO of WO). Na het succesvol afronden van deze route beschikt de inburgeringsgerechtigde over voldoende kennis van de Nederlandse taal, samenleving en arbeidsmarkt en (studie)vaardigheden om met succes een Nederlandse opleiding te (kunnen) volgen. Het doel van de onderwijsroute is dat vreemdelingen hierna een opleiding gaan volgen. Deze route is expliciet bedoeld voor jonge nieuwkomers tot 30 jaar. 3. Z-Route De Zelfredzaamheidsroute (Z-route) is gericht op het beheersen van de Nederlandse taal op minimaal niveau A1 en op het zelfstandig kunnen meedoen aan de Nederlandse samenleving. Deze route is bedoeld voor nieuwkomers voor wie de B1-route en onderwijsroute niet haalbaar zijn en die veel moeite zullen hebben met het leren van de Nederlandse taal en waarschijnlijk niveau B1 of A2 niet zullen halen binnen de inburgeringstermijn. Dit geldt voor bijvoorbeeld analfabeten, nieuwkomer met een lage leerbaarheid of inburgeraars die in het land van herkomst geen of nauwelijks scholing hebben gehad. Met betrekking tot de eerste twee onderdelen is besloten om regionaal in te kopen in verband met de lage aantallen inburgeraars per gemeente.

Hiertoe zijn 19 gemeenten in Zuidoost-Brabant, onder wie de gemeente Nuenen c.a., een dienstverleningsovereenkomst aangegaan met de gemeente Eindhoven. Door samenwerking met meerdere gemeenten op het terrein van de inkoop van de leerroutes met een groter volume inburgeringsplichtigen kan een gewogen en gedegen aanbod worden gecreëerd. Samenwerking biedt daarmee meer mogelijkheden voor betere afspraken met dienstverleners over onder andere flexibeler lesaanbod, meerdere instroommomenten en een betere samenstelling van (homogene) lesgroepen.

Pagina 3 van 5 XXXXX

De gemeente Eindhoven draagt zorg voor het overeenkomstig wet- en regelgeving doorlopen van de aanbestedingsprocedures, het aangaan van (regionale) overeenkomsten en het contractbeheer en contractmanagement van deze (regionale) overeenkomsten; Met betrekking tot de derde leerroute in het nieuwe inburgeringsstelsel (Z-route) wordt een lokale aanpak voorgestaan. Inburgeraars die in aanmerking komen voor de Z-route zijn in veel gevallen analfabeet (ook in hun moedertaal), laaggeschoold en/of laag leerbaar. Het gaat om mensen met een (zeer) grote afstand tot de arbeidsmarkt. De Z-route is daarom de meest intensieve leerroute van de drie en vraagt veel begeleiding en maatwerk van elke gemeente. De gemeente Nuenen c.a. doet op dit moment al ervaring op met de Z-route d.m.v. een pilot met het Ministerie van SWZ. Binnen de Z-route wordt er samengewerkt met het sociaal werkbedrijf WSD vanwege de expertise die het heeft met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Samen met de overige WSD-gemeenten onderzoeken we op dit moment de mogelijkheden om de Z-route gezamenlijk in te besteden bij WSD. Participatieverklaringstraject 2020/2021(PVT) Op dit moment organiseren gemeente Nuenen en Son en Breugel gezamenlijk participatieverklaringstrajecten voor asielmigranten. Zowel Son en Breugel als Nuenen hebben de trajecten uitbesteed aan de LEV-groep.

Voor de inburgeringsplichtigen die geen asielmigrant zijn (denk hierbij aan buitenlandse partners van Nederlanders) worden op het gemeentehuis maatwerkgesprekken georganiseerd in aanwezigheid van een tolk. Er wordt overwogen of zij ook de door de LEV-groep aangeboden PVT trajecten kunnen volgen in groepsverband. Door COVID-19 kunnen op dit moment echter geen trajecten worden aangeboden. In verband met COVID-19 krijgen inburgeringsplichtigen 10 maanden extra tijd om in te burgeren. Inburgeringsplichtigen krijgen over elke verlenging een brief van DUO. De inburgeringsplichtigen, die geen asielmigrant zijn, krijgen één keer per jaar een training aangeboden. Deze wordt ook door de LEV-groep verzorgd. De training zal in het Engels zijn. Er is altijd een tolk bij aanwezig. We gaan bij de LEV-groep vragen of zij mogelijkheden zien om voor meerdere gemeenten, waar zij ook de trajecten voor de vergunninghouders verzorgen, een aanbod kunnen doen. De gemeente blijft wel verantwoordelijk voor het uitreiken van de participatieverklaring (PVT). Brede intake 2020/2021 Op 29 mei 2019 is er door de gemeenten Nuenen, Son en Breugel, Oirschot en Best een subsidieaanvraag voor de landelijke pilot “Brede intake” aangevraagd. Het budget voor het uitvoeren van de pilot is toegekend. Via de WSD zijn consulenten aangesteld die deze pilot uitvoeren.

Door het gebruik maken van een Persoonlijk Integratie en Participatieplan (PIP) is nu in een vroeg stadium inzichtelijk wat de talenten, interesses, ervaringen en knelpunten zijn van iedere vergunninghouder die vanaf juli 2019 in Nuenen is komen wonen. Een PIP consulent van de WSD brengt dit in kaart en schakelt waar nodig de hulp in van samenwerkingspartners. Deze integrale aanpak zorgt ervoor dat de vergunninghouder gedwongen wordt over zijn eigen toekomst na te denken en tot actie te komen. In de Nieuwe Wet Inburgering (2022) gaat de PIP een verplicht onderdeel worden van het inburgeringstraject en -examen. Wat willen we bereiken?

Pagina 4 van 5 XXXXX

Dat vergunninghouders goed begeleid worden om zo het integratieproces sneller en beter te laten verlopen. Daarbij staat het optimaliseren van de zelfredzaamheid van de vergunninghouder centraal. Spoedige integratie in de samenleving is het ultieme doel. Ondersteunen bij het behalen van de inburgering, een zinvolle dagbesteding (werk) hebben en meedoen in de samenleving. Het doel is om vormen van werk eerder in het traject te starten, naast de inburgering wordt met de brede intake vastgesteld wat een passende leerroute is. De verschillende leerroutes om te komen tot een verhoging van het taalniveau, gekoppeld aan het zo snel mogelijk starten met (vrijwilligers)werk, brengen nieuwkomers in een goede uitgangspositie voor de arbeidsmarkt. Hiervoor is het minimaal nodig dat we weten om wie het gaat, wat de persoonlijke situatie is van een inburgeraar en wat er nodig is om hem of haar via onder andere het inburgeringstraject te begeleiden naar een zelfstandig en financieel onafhankelijk bestaan.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris,

de burgemeester,

Marike Arents

M.J. Houben MBA

Pagina 5 van 5 XXXXX