08c TNO -Jaarrapportage 2022

TNO Intern

64/71

TNO Intern TNO 2023 R11852

Bijlage A

vergelijking met de emissies vanuit stadsverkeer; dit kan mede onderzocht worden via deze metingen. Meetlocatie I02 I25 I14

Locatie EH Scherpenering EH Luchthavenweg EH Landardseweg

Plaatsing 8-10-2020 9-10-2020 20-1-2021

Industrie: Daarnaast zijn een aantal meetlocaties ingericht om bepaalde puntbronnen te bemeten. Aan de Kanaaldijk is een meetlocatie geplaatst benedenwinds van de DAF-fabriek. Op het Klokgebouw (dit is de enige meetlocatie in het meetnet op hoogte) is een meetlocatie ingericht tegenover de biomassacentrale op Strijp-T. Meetlocatie I19 I28

Locatie EH Kanaaldijk EH Klokgebouw

Plaatsing 6-1-2021 4-2-2021

Stadsachtergrond: Op de achtergrondlocaties in de stad wordt weinig invloed van lokale bronnen, zoals verkeer, verwacht. Daardoor kan het verschil met meer drukke locaties, zoals in het centrum of bij de ring, worden onderzocht. Er zijn twee stadsachtergrond locaties in parken geselecteerd. Daarnaast zijn er twee meetlocaties met te verwachten lage concentraties uit het ILM1 netwerk opnieuw ingericht. Meetlocatie I04 I07 I17 I32

Locatie EH Finistérelaan EH Oirschotsedijk EH Genneperweg EH Maaseikstraat

Plaatsing 7-1-2021 11-1-2021 11-1-2021 16-12-2020

Snelweg: Een onderzoeksdoel is om de impact en de reikwijdte van de invloed van de snelwegen rond Eindhoven te onderzoeken: daarbij wordt gemeten op meetlocaties loodrecht op de rijbaan (beneden- en bovenwinds) van de A67. De gemeente Eindhoven houdt er daarnaast rekening mee dat in de toekomst de luchtvaart opnieuw zou kunnen gaan groeien. Lucht- en landzijdige bereikbaarheid zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Meer/minder vliegverkeer betekent meer/minder autoverkeer. De invloed van het wegverkeer van en naar de luchthaven wordt op twee locaties gemonitord. Meetlocatie I01 I06 I23 I22

Locatie EH High Tech Campus EH A67 Zuid EH Anthony Fokkerweg EH Meerhovendreef

Plaatsing 07-06-2022 04-11-2022 25-1-2021 11-1-2021

Meetlocaties in de regio: In 2022 waren er 15 meetlocaties actief in de regio. Voor het selecteren van deze locaties is gebruik gemaakt van de GCN-kaart voor fijnstof afkomstig van veehouderij van het jaar 2019 (beschikbaar gesteld door RIVM). De te verwachten bijdrage aan PM10 concentraties vanuit veehouderijen was leidend in de locatiekeuze. Er is daarnaast gekeken naar de ruimtelijke verdeling over het gebied en over de deelnemende gemeentes. Ook zijn er meetlocaties die binnen bovenstaande voorwaarden invloed van verkeersstromen in beeld kunnen brengen.

TNO Intern

65/71

TNO Intern TNO 2023 R11852

Bijlage A

Hoge bijdrage (> 5 µg/m3): Deze meetlocaties staan op plekken waar een hoge bijdrage aan concentraties PM10 vanuit emissies gerelateerd aan veehouderij wordt verwacht op basis van de GCN kaart. De locatie in Someren kon in 2022 nog niet worden geplaatst in afwachting van deelname van de gemeente aan het ILM2. Meetlocatie I44 I54 I50 NTB

Locatie Heeze-Leende Ronde Bleek Deurne - Paardekopweg Asten Meijelseweg Someren - Gezandebaan

Plaatsing 7-6-2021 20-10-2021 19-01-2022 -

Middelhoge bijdrage (1-5 µg/m3): Daarnaast zijn er meerdere meetlocaties geselecteerd met een naar verwachting middelhoge bijdrage van veehouderij in de nabije omgeving. Bij de meetlocatie in Son en Breugel kan mogelijk ook de invloed van de nabijgelegen snelweg in beeld worden gebracht. Meetlocatie I03 I10 I33 I42 I43 I45

Locatie Best Kapelweg Reusel Mierdseweg Son - Sonniuswijk Gemert-Bakel Keizersven Oirschot Krukkerd Meijerijstad Zonveldstraat

Plaatsing 10-3-2021 17-3-2021 15-3-2021 7-6-2021 20-10-2021 28-5-2021

Lage bijdrage (< 1 µg/m3): Als contrast zijn meetlocaties ingericht op locaties waar een lage bijdrage aan PM10 vanuit stallen wordt verwacht (<1 µg/m3). Deze locaties fungeren als regionale achtergrondlocaties en geven inzicht in de heersende luchtkwaliteit zonder, momenteel bekende, uitgesproken lokale bronnen. De meetlocatie in Valkenswaard kent mogelijk invloed van verkeer over de N69. Meetlocatie I05 I13 I16 I18 I41 I55

Locatie Eersel Zandoerleseweg Nuenen Soeterbeekseweg Bergeijk Dorpsstraat Boxtel Mijlstaat Geldrop Mierlo Voortje Valkenwaard Bergeijkse Dijk

Plaatsing 17-3-2021 7-6-2021 19-3-2021 28-5-2021 16-3-2021 25-11-2021

Extra meetlocaties: Binnen het ILM2 zijn er 8 extra meetlocaties aangevraagd door deelnemende gemeentes. Deze meetlocaties worden door de betreffende gemeentes zelf gefinancierd. De meetlocaties zijn geselecteerd op mogelijke lokale vraagstukken danwel verder ondersteunend aan dit onderzoek naar de regionale luchtkwaliteit. Deze 8 meetlocaties staan beneden opgesomd. De locaties in Helmond en Best staan opgesteld langs (doorgaande) wegen. De extra locaties in Oirschot en Reusel betreffen locaties waar waarschijnlijk vooral de regionale achtergrond gemeten wordt. Meetlocatie I46 I47

TNO Intern

Locatie Best Ringweg Oirschot - Neereindsweg

Plaatsing 6-8-2021 6-8-2021

66/71

TNO Intern TNO 2023 R11852

I48 I49 I51 I52 I56 I58

Bijlage A

Helmond Vossenbeemd Helmond Kanaaldijk Helmond Mierloseweg Helmond Kasteeltraverse Reusel Beekakkersweg Best - Looierstraat

8-6-2021 8-6-2021 8-6-2021 8-6-2021 5-8-2021 6-8-2021

Tijdelijke meetlocaties: Binnen het ILM2 zijn er zes mobiele meetboxen beschikbaar voor meetcampagnes om vraagstukken van individuele gemeentes te onderzoeken. In 2022 zijn er twee mobiele meetboxen ingezet in de gemeente Nuenen voor een vraagstuk rond luchtvervuiling gerelateerd aan verkeersdrukte. Meetlocatie I53 I57

TNO Intern

Locatie Nuenen Nuenen

Zandsche Put Geldropse Dijk

Plaatsing 19-5-2022 12-4-2022

67/71

TNO Intern TNO 2023 R11852

Bijlage B

Bijlage B

Data beschikbaarheid In de tabel staat weergegeven op welke meetlocaties in 2022 meetgegevens verloren zijn gegaan en waardoor dit kwam. Downtime Meetlocatie Van Tot Reden [dagen] 2-210-2I11 EH Dorgelolaan Firmware update 9 2022 2022 14-221-2I50 Asten Gezandebaan Acculader 8 2022 2022 22-314-4I40 EH JF Kennedylaan Acculader 24 2022 2022 EH 30-38-4I22 Acculader 10 Meerhovensedreef 2022 2022 Deurne 5-431-12I54 Vandalisme 271 Ommezwanksedijk 2022 2022 9-421-4I46 Best Oirschotseweg Acculader 13 2022 2022 26-515-6I16 Bergeijk Dorpsstraat Acculader 21 2022 2022 9-64-7I12 EH Mathildalaan Uitval verlichting 26 2022 2022 26-717-8I02 EH Scherpenering Acculader 23 2022 2022 26-821-9I39 EH Willemstraat Uitval verlichting 27 2022 2022 EH 12-923-9I22 Acculader 12 Meerhovensedreef 2022 2022 17-931-12I08 EH Beukenlaan Aangereden 106 2022 2022 EH 19-1010-11I22 Acculader 23 Meerhovensedreef 2022 2022 4-1118-11I04 EH Finisterelaan Acculader 15 2022 2022 1-1131-12I25 EH Luchthavenweg Uitval verlichting 36 2022 2022 13-1223-12I12 EH Mathildalaan Acculader 11 2022 2022 Helmond Kasteel19-1231-12I52 Acculader 13 Traverse 2022 2022 25-1231-12I04 EH Finisterelaan Acculader 7 2022 2022

TNO Intern

6871

TNO Intern TNO 2023 R11852

Bijlage C

Bijlage C

Data selectie NO2 Zoals genoemd in Sectie 3.2.1, is er een sterk vermoeden dat de kwaliteit van de NO2metingen in de CAIREBoxen terugloopt bij (1) een verhoogde ozonconcentratie en (2) een verlaagde relatieve luchtvochtigheid. Deze omstandigheden vinden vooral in de zomermaanden plaats. Een sterke correlatie (zowel negatief als positief) duidt erop dat de CAIREBox primair de ozonconcentraties of de luchtvochtigheid volgt, terwijl de NO 2concentratie in de atmosfeer gevolgd dient te worden. We hebben de volgende drie stappen gevolgd om te komen tot een onderbouwde selectie van NO2 meetgegevens voor analyse. Allereerst hebben we onderzocht of er andere redenen kunnen zijn waardoor een sterke correlatie op kan treden tussen NO2-concentratie enerzijds en de ozonconcentratie en relatieve luchtvochtigheid anderzijds. In figuur 43 laten we de correlatie tussen de NO2concentratie en ozonconcentratie zien, beide zoals gemeten op verschillende LML-locaties in omgeving Eindhoven. We observeren voornamelijk een sterk negatieve correlatie voor de meeste maanden en geen correlatie gedurende enkele zomermaanden. Een negatieve correlatie valt te verwachten, omdat NOx onder invloed van zon wordt omgezet in O3. We concluderen hieruit dat wanneer een positieve correlatie zichtbaar is tussen NO 2 en ozon de sensor kruisgevoelig is voor ozon.

In figuur 44 laten we de correlatie tussen de NO 2concentratie en de relatieve luchtvochtigheid (zoals gemeten door KNMI-station te Eindhoven) met de LML stations zien. We zien hier een overwegend positieve correlatie. Het vermoeden is dat de kwaliteit van de NO2-metingen vooral bij een verlaagde luchtvochtigheid afneemt, en dat de metingen dan overwegend te hoog zijn. Een negatieve correlatie kan dus duiden op een slechte datakwaliteit door kruisgevoeligheid van de sensor met vocht. Ten tweede, hebben we onderzocht per week wat de daadwerkelijke correlatie is tussen enerzijds de NO2-concentratie en anderzijds de ozonconcentratie en relatieve luchtvochtigheid. In figuur 45 is de correlatie van NO2-concentratie met de ozonconcentratie te zien voor alle sensoren binnen het ILM2 netwerk. We zien dat vooral in de zomermaanden een sterk positieve correlatie op veel CAIREBoxen te zien is met ozon. Dit toont aan dat de sensoren inderdaad een kruigevoeligheid lijken te hebben met ozon. We zien dat enkele CAIREBoxen gedurende de hele meetperiode een negatieve correlatie laten zien (I07 en I09) en dus geen kruisgevoeligheid voor ozon lijken te hebben. In figuur 46 is de correlatie van NO2-concentratie met de relatieve luchtvochtigheid te zien, waar voor sommige periodes een negatieve correlatie zichtbaar is (met name in het voorjaar).

Dit toont aan dat er momenten zijn waar de sensoren kruisgevoelig voor vocht zijn. We zien duidelijk dat na een onderhoudsmoment de negatieve correlatie over het algemeen verdwijnt. We zien verder dat de correlatie overwegend negatief is, terwijl de LML-locaties een positieve correlatie laten zien. Ten derde, hebben we gezocht wat de beste drempelwaarde van correlaties zijn om NO2 data van de sensoren af te keuren. Na handmatige inspectie van de meetresultaten zijn de volgende drempelwaardes voor correlatie gekozen: • Ozon correlatie boven 0.5 wordt afgekeurd • Relatieve luchtvochtigheid onder de -0.5 wordt afgekeurd

TNO Intern

69

TNO Intern TNO 2023 R11852

Bijlage C

Correlaties zijn berekend op weekbasis. Hieruit volgt de selectie van NO 2-meetwaarden zoals weergegeven in H3.2.1 (zie figuur 8).

Figuur 43: Correlatie LML NO2-concentratie en ozonconcentratie.

TNO Intern

70

TNO Intern TNO 2023 R11852

Bijlage C

Figuur 44 Correlatie LML NO2-concentratie met de luchtvochtigheid zoals gemeten door KNMI in Eindhoven.

TNO Intern

71

TNO Intern TNO 2023 R11852

Bijlage C

Figuur 45 Correlatie ILM NO2-concentratie met LML-ozonconcentratie.

Figuur 46 Correlatie NO2-concentratie met relatieve luchtvochtigheid, beide gemeten in de CAIREbox.

TNO Intern

72

Energy & Materials Transition Princetonlaan 6 3584 CB Utrecht www.tno.nl