08a TNO - Jaarrapportage Regionaal Meetnet Luchtkwaliteit 2022

i'tjc Hruë'ËïUïï@ AaREAS Datum: 30 november 2023 Onderuuerp: TNO-Jaarrapportage Regionaal Meetnet Luchtkwaliteit 2022

Aan: Geadresseerde

Beste partner,lezer,

Als onderdeel van het Regionaal Meetnet maakt TNO een jaarlijkse analyse van de sensormetingen zoals deze nu in Zuidoost-Brabant plaatsvinden. De TNO-jaarrapportage 2022wordIvia deze brief aan u aangeboden. Het Regionaal Meetnet* draagt bij aan een gezondere leefomgeving in Zuidoost-Brabant door te onderzoeken hoe innovatieve sensortechnieken inzicht kunnen bieden in de regionale luchtkwaliteit, op welke manieren meetgegevens kunnen bijdragen aan campagnes ten behoeve van gedragsverandering in de samenleving en de wijze waarop monitoring in het kader van de Omgevingswet mogelijk kan worden gemaakt.

Analyse en rappoÉage meetresultaten 2022 ln de bijgaande infographic zijn de huidige inzichten en belangrijkste aanbevelingen voor verbetering van de luchtkwaliteit vanuit de jaarrapportage 2022 samengevat. Hier valt bijvoorbeeld in te ontdekken dat:

o Stedelijk gebied: Stikstofdioxide (NOz) wordt sterk lokaal bepaald waarbij verkeer een belangrijke

.

o

bron is. Concentratiepieken worden gemeten tijdens de ochtend- en avondspits gedurende werkdagen. ln het stedelijk gebied liggen de concentraties daarbij hoger dan in het buitengebied. Op zaterdag en zondag is de ochtendpiek, ook in de stad, gemiddeld bijna niet waarneembaar doordat er dan veel minder verkeer is. Dit verschil tussen week- en weekenddagen geeft een indicatie van het belang van verkeer gerelateerde maatregelen om NOz concentraties te verlagen. Buitengebied: Naar schatting komt meer dan tweederde van het fijnstof de regio binnengewaaid als achtergrondbelasting. Met name bij (noord-)oostenwind is dit zo. Opvallend is de relatieve toename van kleinere deeltjes (PM2.5) tijdens de winterperiode. Dit valt samen met een toename van roet, gemeten aan het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit, in de stad én buitengebied. Waarschijnlijk komt dit door toenemende verbrandingsemissies door verwarming en, wellicht, transport. Mogelijke invloed van veehouderij is te zien in pieken van grove deeltjes fijnstof (PM10) op enkele locaties. Niet alle meetlocaties gericht op veehouderij meten echter deze pieken, wat erop duidt dat type veehouderij, specifieke activiteiten of lokale omgevingsfactoren een rol spelen in wat we terugzien. Luchthavengebied: ln het luchthavengebied meten we ultrafijnstof op drie meetlocaties.

De invloed van vliegverkeer en het nabije autoverkeer is te zien in deze metingen. Dit levert gedurende de dag een verhoging op van ultrafijnstof op de meetlocaties in het luchthavengebied, met uitschieters op plekken benedenwinds van luchthaven en (snel-)wegen. ln hoeverre dit ultrafijnstof zich over de rest van de regio verspreidt is een vraag voor verder onderzoek.

Regionaal lVÍeetnet initiatiefnemende partners: AiREAS, Gemeente Eindhoven, Provincie NooÍd-Brabant, GGD Brabant-Zuidoost, RIVM, TNO, Universiteit Utrecht, Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant

ruËilruë'Ë'lff|$@ A@REAS Datum: 30 november 2023 Onderwerp: TNO-Jaarrapportage Regionaal Meetnet Luchtkwaliteit 2022

Hoe kunt u het meetnet gebruiken? De meetgegevens van het Regionaal Meetnet zijn openbaar toegankelijk voor eigen gebruik door overheden, bedrijfsleven en burgers. Zie Fiinstof-monitorinq en/of Samen Meten (ook vindbaar via www.odzob.nl/meetnet). Heeft u bijvoorbeeld al eens gedacht aan de volgende mogelijkheden? e Fijnstof en stikstofdioxide in het omgevingsplan: Onder de Omgevingswet wordt het mogelijk om een lagere norm voor onder meer fijnstof en stikstofdioxidel op te nemen dan de Europese

.

.

normen en daarmee te gaan voor een gezondere leefomgeving. Dat mag een begrenzende norm zijn (de belasting is nog lager dan de nieuwe norm) of een beperkende (de belasting is al hoger dan de nieuwe norm). ln het laatste geval is volgens de Omgevingswet een omgevingsprogramma luchtkwaliteit nodig met maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Data van het Regionaal Meetnet kan hierbijwaardevolle input geven. Se/ecÍie van verkeersmaatregelen: Zoals de meetresultaten laten zien is verkeer binnen de stad de belangrijkste bron van stikstofdioxide. Via een verkeersanalyse kan beoordeeld worden welke verkeersmaatregelen nodig zijn om de concentratie van verontreinigde stoffen te verminderen. De meetdata kan hier verdere onderbouwing aan geven. Het helpt hierbij een selectie te maken van verkeersmaatregelen, bijvoorbeeld in de context van het Schone Luchtakkoord (SLA). Vuurwerkverbod: ln Eindhoven is recent een vuurwerkverbod ingevoerd (zie Eindhoven kriiqt vuurwerk- en lichtshow. vuurwerkverbod wordt definitiefl. Uit een combinatie van verschillende soorten meetdata bleek dat de bijdrage van fijnstof tijdens oudjaar zodanig hoog is dat deze een gezondheidsbelasting geeft die gelijk is aan 5 maanden blootstelling tijdens normale werkdagen.

Hier zijn onder andere ook meetgegevens van het Regionaal Meetnet voor gebruikt welke een overzicht geven over de toename van fijnstof rond oudjaar in de gehele stad (en regio).

Vervolgacties voor 2024 ln het verlengde van deze rapportage en de ervaringen en kennis opgedaan tot dusver, breiden we onze inzet voor een schonere regio in 2024 uit. Hiervoor gaan we aan de slag met een drietal pijlers, te weten "Meten en kennisbasis", "lnzicht delen" en "lnstrumenten". Binnen de eerste pijler gaan we ons richten op aansprekende mobiele meetcampagnes in de regio, welke een inspiratie kunnen vormen voor het werken aan schone lucht. Onder de tweede pijler vallen activiteiten om inzichten uit het meetnet nog meer te verspreiden in de regio en het samen werken aan schone lucht te stimuleren Binnen de derde pijler worden nieuwe manieren vormgegeven om de operationele meetgegevens en kennis voortkomend uit het Regionaal Meetnet toegankelijk en bruikbaar te maken voor burgers, bedrijfsleven en overheid voor hun eigen schone lucht aanpak.

1

Op basis van artikel 2.11 Omgevingswet en artikel 2.1a Besluit kwaliteit leefomgeving

Regionaal l\4eetnet initiatiefnemende partners: AiREAS, Gemeente Eindhoven, Provincie Noord-Brabant, GGD Brabant-Zuidoost, RIVM, TNO, Universiteit Utrecht, Omgevingsdienst Zuadoosl-Brabant

2

i._,,"iï, ïï"": ;,|f ,, ï;];,,"@

A{.,REAS

[]:rhrni: .10 rnvember 202i1 {)trrlcnvt.rrp.

'lN0-.J;tarr;r1rgror1:rtlr,'

llor;rttrr;rul Mr:ottrr:t t. ur.:lrtkwirlitt;it 2l}22

Neem eontact met ons op Oe ïNO jaanapportagê ovsr 2022 brengt de regionale luchtkwaliteit verder in beeld. Via werksessies in de regio zullen we de tot dusver opgedane kennis sam€n mot gemeenten omzetton in handelingsperspectief om de luchtkwaliteit te verbeteren. Ook zijn we benieuwd welke mogelijke aanvullende behoeftes er leven bij u. Uw vrag6n, opmerkingen en suggeslies naar aanleiding van deze rapportage of het meetnet in zijn algemeenheid horen we dan ook graag en kunt u sluren naar rnêetnet@qd3qb.nl.

Met vriendelilke groet,

lFiir Marinus Bestuur Om gevingsdienst ZuidooshBrabant urgroep Regionaal Meetnet

Lid

9á

Jean-PaulClose Opdrachtgever AIREAS Lid Rogiegroep Regionaal Meetnet

B{lagen

r r

lnfographic

TNo-Rapportage:'Regionaal Meetnet lLM2 in Zuidoost-Brabant: Jaanapporlage 2022'

'Reglonaal lnnovatlef Lucht Mestnet (lLM2.0l h 2420 ziln we met de deelnemende paíners' gostart met het opzetten van een Regionaal Meetnet lucht {lnnovatief Lucht Meetnet 2.0) in Zuidoost-Brabant. Het Regionaal Meetnat is een samenwerkingworband met als dool om da kwaliteit van de lucht te meten en to monitoren Ín hêt stedelijk gebied, het buitengebisd en de omgevlng van de luchthaven Eindhoven. Nagenoeg alle regiogemeenten in Zuidoost€rabant, de provincie en de gomeenton Boxtel en Meierijstad zijn aangesloten bij het Regionaal Meetnet. Hst Mestnat heefr ca. 50 innovatieve meetstations oporationeel die {ultra)fijnstof en stikstoídioxide meten {zio Fijnetoj-trtsqilgqfg en/of $qoen Meten). Samen met de drle meetstations van het Landelijke Mo€tnet Luchtkwaliteit kunnen we de luchtkwaliteit daardoor in de rogio filnmazig en continu {2417) monitoren via open data.

mu&sdu sh.0uneshgt Ftsrrn<rl f{lord lroàgnr

rr:1..,,:,, ,: \,: :

f,rrbant./urrloort

f. 1,i',,, ,rl

rilo

áÁf

+v t aai{:tt*vg}i *

KíEíD

u I.

Ai',lREAS

innovation Íoí llÍê

g i.JM(:l VING'.'Í )ll Nlrl

ffi,",."..,,.,,,',*n,

r; ,'.r,:,-

li.t,

1,,: