Ter kennisname_ Bijlage 9 Taakstelling bezuiniging subsidies

Minder

sociale isolatie, stijging overgewicht

achteruitgang sportaccommodaties en

beweegmogelijkheden, afname gezondheid en

en mentale problemen.

buurtsportcoaches.

sociale contacten

Verminderde creativiteit, duurdere

Minder vrijwilligers, minder sociale cohesie, impact op

Zingeving valt weg, erfgoedkennis kan

toegang tot activiteiten, afname

vrije tijdsbesteding en eenzaamheidspreventie.

verdwijnen.

29 jaar) Sport

Cultuur

educatie en innovatie. Sociaal

Kwetsbaren worden

Kwetsbaren extra geraakt,

Preventieve zorg

Domein

het hardst geraakt, hogere zorgkosten.

druk op mantelzorgers en professionals neemt toe.

verdwijnt, ouderen zoeken later hulp, wat hogere zorgkosten veroorzaakt.

Onderwijs

Kansenongelijkheid door verminderde taalen sportprogramma’s.

Veiligheid & Leefom-geving

Pagina 32 van 48

Minder buurtinitiatieven, hogere evenementenkosten,

Toename vereenzaming en gevoel van

sociale cohesie neemt af.

onveiligheid.

Rode draad Uit de hele bijeenkomst komt een aantal algemene observaties en suggesties voor het vervolg naar voren: •

Minima worden het hardst getroffen door de bezuinigingen;

• •

Samenwerking tussen organisaties bevorderen om kosten te verlagen; Meer transparantie over subsidies en besluitvorming;

• •

Voorkomen dat bezuinigingen op preventie leiden tot hogere zorgkosten op lange termijn; Alternatieve financieringsopties en subsidiestrategieën onderzoeken.

Perspectief van beleidsmakers Beleidsdoelstellingen Binnen de gemeente Noordwijk zijn er meerdere beleidsadviseurs die op hun taakveld subsidies verstrekken ter uitvoering van het beleid. Deze beleidsadviseurs zijn goed op de hoogte van zowel de doelstellingen die de gemeente wil bereiken als de uitvoering die daaraan wordt gegeven. Hun perspectief biedt zicht op de mate waarin beleidsdoelstellingen in gevaar komen.

Per focuspunt In bijlage 6 is dit perspectief samengevat per focuspunt van de uitvoeringsagenda. Daarbij zijn 3 aspecten benoemd: de algemene beleidseffecten, de effecten op de 3 leeftijdsgroepen en de effecten op specifieke groepen.

Rode draden Net als bij de focusgroep kunnen hier samenvattend de volgende punten uit gehaald worden: •

Kwetsbare groepen worden het hardst getroffen, met name jeugdigen, ouderen en mensen in

•

een kwetsbare sociaaleconomische positie. Toename van sociale en gezondheidsproblemen, zoals eenzaamheid, stress, financiële

•

problemen en een grotere druk op zorginstanties. Afname van participatie en betrokkenheid, zowel in maatschappelijke als economische zin,

•

wat leidt tot verminderde sociale cohesie en minder levendige buurten. Negatieve economische gevolgen, zoals minder inkomsten voor lokale ondernemers, afname

•

van toerisme en verminderde werkgelegenheid. Beperking van maatschappelijke ondersteuning en preventie, wat op lange termijn kan leiden tot hogere kosten voor de gemeente door een grotere hulpvraag.

Samenvattend De combinatie van deze twee perspectieven kan als volgt worden samengevat: Bezuinigingen op subsidies kunnen leiden tot: 1. 2.

Minder participatie van kwetsbare groepen in de samenleving; Minder sociale verbinding;

3.

Minder preventie van problemen met mogelijke hogere kosten als gevolg;

Pagina 33 van 48

9. Inbreng adviesraden Hoe kijken de adviesraden naar de uitkomsten van dit onderzoek? Zij hebben het concept rapport en de bijlagen ontvangen om tot een goede overweging te kunnen komen. Het hoofdstuk Maatregelen bevatte in de conceptversie nog geen doorrekening van de maatregelen en ook nog geen keuzeopties. Hierdoor hebben de adviesraden zich niet kunnen uitspreken over een specifiek scenario. In dit hoofdstuk vind u een samenvatting van de inbreng van de adviesraden. Hun advies zelf is toegevoegd in bijlage 7. Voor de leesbaarheid is de samenvatting voor elke adviesraad gestructureerd in vier onderdelen: conclusie; algemene observaties; argumentatie; advie s voor het vervolg.

Advies Cultuurraad Conclusie Een bezuiniging op subsidies voor cultuur is op dit moment geen goed idee. Directe subsidies zijn een betaalbare en effectieve manier om cultuur te ondersteunen en hebben een veelvoud aan positieve effecten op de Noordwijkse gemeenschap. Door te bezuinigen riskeren we dat delen van het culturele netwerk en de infrastructuur van Noordwijk verloren gaan. Het zou zonde zijn om deze netwerken, kennis en vaardigheden die in vele jaren of zelfs decennia zijn opgebouwd, te verliezen.

Algemene observaties •

Vraagteken bij noodzaak De Cultuurraad vraagt zich af waarom er bezuinigd moet worden op directe subsidies, zeker gezien het verwachte positieve financiële resultaat van 2024, het meevallende ‘ravijnjaar’ 2026, en de ruime gemeentelijke reserves.

•

Gering aandeel in begroting Cultuursubsidies maken slechts 7% uit van de totale begroting van de gemeente Noordwijk; bezuinigingen op deze post hebben dus relatief beperkte financiële impact maar grote culturele gevolgen.

•

•

Beperkte scope van de opdracht Alternatieven voor bezuinigingen worden niet onderzocht omdat dat ‘buiten de scope’ van het rapport zou vallen. Effect op het veld De voorgestelde bezuiniging leidt tot onrust in een sector die net herstellende is van de coronacrisis.

Argumentatie conclusie 1. Culturele subsidies in het algemeen Noordwijk besteedt per inwoner al minder aan cultuur dan het landelijk gemiddelde. Verdere bezuinigingen brengen het culturele imago van Noordwijk als kuuroord in gevaar. 2. Structurele culturele subsidies Deze zijn al geraakt in eerdere beleidsrondes. Extra bezuinigingen kunnen leiden tot hogere kosten voor bezoekers, waardoor toegang tot cultuur voor lagere inkomensgroepen verslechtert. De verwachting is dat kwetsbare groepen geraakt worden omdat zij baat hebben van de indirecte effecten van kunst en cultuur participatie op het welzijn.

Pagina 34 van 48

3. Multiplereffecten 7 van cultuursubsidies Investeringen in cultuur hebben positieve effecten op toerisme, horeca, onderwijs, leefbaarheid en het vestigingsklimaat. Kwalitatieve effecten (zoals sociale cohesie, welzijn en artistieke waarde) zijn minstens zo belangrijk als meetbare opbrengsten. 4. Diversiteit van het culturele aanbod Bezuinigen op incidentele subsidies bedreigt initiatieven vanuit de samenleving en een pluriform cultuuraanbod. 5. Geld met specifieke bestemming (SPUK’s ) Wettelijke middelen voor bijvoorbeeld bibliotheken en omroepen moeten daaraan besteed blijven. 6. Lopende grote projecten (zoals De Muze en De Schelft) Met een kritische blik op deze projecten kan meer gewonnen worden dan in de huidige exercitie.

Advies vervolg a. Biedt ruimte voor onderzoek naar alternatieve inkomstenbronnen voor culturele organisaties, zoals: Sponsoring, samenwerking met onderwijs of erfgoedinstellingen; verhuur van ruimte, crowdfunding, verkoop van materiaal; en verhogen van donaties of contri buties. b. Werk met de Cultuurraad aan het versterken van het culturele veld in Noordwijk met een lange termijn visie. De CRN denkt graag mee aan een plan om door samenwerking en synergie nog meer resultaat te behalen met de subsidies die de gemeenschap beschikbaa r stelt.

b. Advies Adviesraad Sociaal Domein Conclusie De Adviesraad Sociaal Domein doet geen uitspraken over individuele subsidieontvangers, maar schetst uitgangspunten voor bezuinigingskeuzes. De raad pleit voor rechtvaardige verdeling van pijn, bescherming van kleinschalige vrijwilligersinitiatieven, ruimte voor nieuwe burgerinitiatieven en een efficiëntere inrichting van het sociaal domein. De waarden van de lokale gemeenschap dienen als leidraad.

Algemene observaties • •

De bezuinigingen zijn een reactie op externe (landelijke) ontwikkelingen. De gemeente moet bij de uitvoering van bezuinigingen haar identiteit als “waardengemeenschap”

•

centraal stellen. Iedere organisatie mag iets van de bezuinigingen merken, om de lasten eerlijk te verdelen.

•

De bezuiniging is ook een kans om de efficiëntie van het sociaal domein te verbeteren.

Argumentatie conclusie 1. Beperkte toepassing inflatiecorrectie Organisaties zouden inflatieverhogingen tot 2% zelf moeten dragen. Dit zorgt voor een gelijke, beperkte bijdrage aan de bezuinigingsopgave.

7 Een multipliereffect is een term uit de economische theorie. Het effect houdt in dat een investering (meestal

van een overheid) tot gevolg heeft dat de toename van het binnenlands product groter is dan de oorsponkelijke investering.

Pagina 35 van 48

2. Kleine vrijwilligersorganisaties ontzien Deze vormen de kern van burgerinitiatieven en verdienen bescherming bij bezuinigingen als blijk van waardering voor hun vrijwilligerswerk. 3. Nieuwe initiatieven blijven stimuleren Innovatie vanuit de gemeenschap is essentieel voor maatschappelijke vitaliteit. Er moet ruimte blijven om dit soort initiatieven te ondersteunen. 4. Efficiëntie bevorderen Er is ruimte om de huidige budgetten beter te benutten door efficiënter te werken. Genoemd worden de beweging naar écht één enkel loket binnen het Sociaal Domein, in plaats van versnipperde loketten. Het voorkomen dat professionele organisaties gesubsidiee rd werk uitvoeren dat al (effectief) door vrijwilligers gebeurt. Het terugbrengen van de overlap van werkzaamheden van verschillende organisaties met vergelijkbare doelen.

Advies vervolg Niet van toepassing.

c. Sportraad Conclusie De Sportraad Noordwijk adviseert het College van B&W en de gemeenteraad om géén van de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen op sport - en beweegsubsidies door te voeren. Bezuinigingen op deze subsidies zijn contraproductief: ze leiden mogelijk tot korte -termijnbesparingen, maar veroorzaken op de lange termijn hogere kosten, een verslechterde gezondheid, afname van sociale cohesie en vermindering van maatschappelijke participatie. Er is behoefte aan een onderzoek naar de werkelijke doelmatigheid en maatschappelijke opbrengst van subsidies, zonder vooraf opgelegde financiële taakstelling.

Algemene observaties •

Het onderzoek lijkt vooral gericht op het realiseren van een vooraf bepaalde financiële bezuiniging, niet op het vergroten van doelmatigheid of effectiviteit.

•

Sport en bewegen zijn essentieel voor gezondheid, sociale cohesie en participatie, en raken direct aan gemeentelijke beleidsdoelen.

•

Bezuinigingen raken alle doelgroepen en vergroten ongelijkheid, vooral bij kwetsbare groepen.

•

Er zijn onvoldoende inzichten in de opbouw en verdeling van de sportsubsidies in het onderzoek.

Argumentatie 1. Negatieve effecten op gezondheid en participatie Bezuinigingen leiden tot hogere drempels om te sporten, minder beweging en daarmee meer gezondheidsproblemen, sociale isolatie en een afname van vrijwilligerswerk. 2. Financieel averechts effect Minder sport en bewegen verhogen op termijn de zorgkosten; het beoogde financiële voordeel wordt tenietgedaan of omgekeerd.

Pagina 36 van 48

3. Impact op sociale cohesie Minder sportdeelname leidt tot afname van saamhorigheid en betrokkenheid in de gemeenschap. 4. Economische onbalans De grootste subsidies (6% van het aantal, 81% van het bedrag) zijn onvoldoende transparant toegelicht; mogelijke besparingen treffen vooral kleinere en kwetsbare verenigingen. 5. Gemiste kansen Het rapport besteedt weinig aandacht aan bestaande kennis en concepten zoals Social Return on Investment (SRoI) en het Human Capital-model, die laten zien dat investeren in sport meer oplevert dan het kost.

Adviezen voor het vervolg • •

Voer geen bezuinigingen door op sport- en beweegsubsidies zoals nu voorgesteld. Onderzoek eerst de daadwerkelijke doelmatigheid van subsidies, zonder vooraf vastgestelde

•

financiële taakstelling. Beoordeel subsidies op maatschappelijk rendement, inclusief sociale en

•

gezondheidsopbrengsten. Investeer in multifunctioneel gebruik van maatschappelijk vastgoed om kosten te verlagen en

•

opbrengsten te verhogen. Stimuleer samenwerking tussen sport, onderwijs, cultuur en welzijn om synergie en

•

efficiëntie te bevorderen. Versterk recreatieve en toeristische voorzieningen (zoals kuuroorden en recreatieve

•

hotspots) waar sport en bewegen integraal onderdeel van zijn. Baseer toekomstig beleid op wetenschappelijke inzichten uit o.a. Kenniscentrum Sport &

•

Bewegen en NOC*NSF, inclusief SRoI en Human Capital -modellen. Kies voor een langetermijnstrategie die inzet op gezondheid, sociale cohesie en maatschappelijke participatie.

d. Commissie Omgevingskwaliteit Conclusie De kleine erfgoedverenigingen zijn van onschatbare waarde voor Noordwijk en moeten worden ontzien bij de bezuinigingen. Een generieke korting ("kaasschaafmethode") op hun al minimale subsidies zou onevenredig grote schade aanrichten en moet daarom worden v ermeden.

Algemene observaties •

De kleine erfgoedverenigingen ontvangen nu al zeer beperkte financiële ondersteuning.

•

Met minimale subsidies en maximale inzet realiseren zij een grote maatschappelijke en culturele bijdrage.

•

Een uniforme bezuiniging zou deze kwetsbare organisaties disproportioneel raken.

Argumentatie 1. Behoud van identiteit en geschiedenis De verenigingen zorgen dat de rijke, unieke lokale geschiedenis (visserij, bollenteelt, kostscholen, etc.) levend blijft.

Pagina 37 van 48

2. Vrijwillige inzet en gemeenschapszin Ze draaien vrijwel volledig op vrijwilligers en versterken daarmee de sociale cohesie via activiteiten als tentoonstellingen, wandelingen en publicaties. 3. Waakhondfunctie Ze bewaken het behoud van historische gebouwen en landschappen tegen commerciële druk. 4. Educatie Ze dragen actief bij aan de bewustwording en educatie over het lokale erfgoed, onder andere via schoolprojecten. 5. Economische en toeristische waarde Erfgoedactiviteiten trekken toeristen aan en stimuleren lokale economie en werkgelegenheid.

Adviezen voor het vervolg •

Ontzie kleine erfgoedverenigingen bij bezuinigingen, gezien hun geringe budgetten en grote

•

impact. Voorkom generieke kortingen: Pas geen uniforme bezuinigingen toe, maar maak onderscheid

•

op basis van de draagkracht en maatschappelijke waarde van de organisatie. Onderken de strategische waarde van erfgoed voor gemeenschapsvorming, educatie, toerisme en lokale economie bij verdere besluitvorming.

Samenvattend De adviesraden nemen het op voor hun aandachtsgebied. In algemene zin onderschrijven ze het belang van het behoud van subsidies voor vrijwilligersorganisaties. Ook vindt men het subsidiëren van kleine initiatieven van belang voor het behoud van de vitalite it van de samenleving. Er worden ook vraagtekens gesteld bij de noodzaak tot bezuinigingen op subsidies .

Pagina 38 van 48

10. Conclusies en aanbevelingen In de opdracht voor dit onderzoek werd aangegeven de structurele ombuiging van subsidies te onderzoeken waarbij de negatieve maatschappelijke effecten worden beperkt , de doelmatigheid wordt vergroot en de maatschappelijke impact is getoetst. De doelstelling van de subsidies zijn in beeld gebracht en er is kritisch gekeken naar de mate van effectiviteit. Dit is een basis waarop de komende jaren verder kan worden gebouwd. De maatschappelijke impact is getoetst bij de subsidieontvangers, de beleidsa dviseurs en de adviesraden. Hieronder volgt een discussie en advies over de gepresenteerde varianten.

Discussie Per keuzeoptie zien wij de volgende voor- en nadelen:

1. Impact spreiden

Voordelen

Nadelen

Iedereen wordt in dezelfde mate

Kleine organisaties worden ook geraakt door indexering. En er is geen

geraakt.

onderscheid tussen wettelijk verplichte taken en positief kosten-baten subsidies. Er wordt dus eigenlijk niks gedaan met de uitkomsten van dit onderzoek. Een gelijke behandeling is nodig in gelijke gevallen, maar doet geen recht aan verschillen bij ongelijke gevallen. 2. Niet wettelijke

Wettelijke taken worden ontzien.

Raakt veel (vrijwilligers 8)organisaties en

taken

Dat betekent geen afbreukrisico op wettelijke taken.

relatief zwaar. De omvang van de maatregel maakt dat deze moeilijk te realiseren is en organisaties het mogelijk niet redden. Ook is het onderscheid tussen wettelijk en niet-wettelijk te simplistisch om als enige criterium te hanteren.

3. Gericht en realistisch

De maatregelen zijn beperkter van omvang en zowel op wettelijke als

Raakt veel organisaties, waaronder de kleinere en degenen die veel met

niet wettelijke taken. Een beperkte indexatie zou voor alle

vrijwilligers werken. Doordat iedereen bijdraagt aan de bezuiniging is er wel

organisaties realistisch moeten zijn. Deze optie houdt rekening

sprake solidariteit en worden de grotere organisaties iets minder belast.

met uitkomsten van de analyse, zoals het maken van een onderscheid tussen wettelijk en niet wettelijk en bewezen kosten baten analyse.

8 Opgemerkt moet worden dat niet alleen kleine organisaties met vrijwilligers werken. Zo zijn er veel vrijwilligers

verbonden aan De Muze.

Pagina 39 van 48

4. Naar omvang

De kleine organisaties worden gespaard. Dit komt veel terug in

Treft de middelgrote en grote organisaties met personele

de adviezen van de adviesraden. Ook worden organisaties met

verplichtingen relatief zwaarder. Die krijgen op de beperkte indexatie ook een

wettelijke taken ontzien.

grotere korting te verwerken hetgeen mogelijk tot ontslag van personeel leidt.

Conclusie Alles overziend concluderen wij dat de keuzeoptie ‘Naar omvang’ de beste is. Hiervoor hebben wij de volgende argumenten: 1.

Deze optie ‘Naar omvang’ en de optie ‘Gericht en realistisch’ maken beide gebruik van meerdere criteria. Hieronder wordt een genuanceerdere benadering toegepast ten opzichte van de andere twee opties.

2.

Het aantrekkelijke element van de optie ‘Naar omvang’ is dat deze de impact van maatregelen voor het aantal organisaties beperkt. Door de kleinere vrijwel uit te zonderen – behalve die welke te maken krijgen met de verlaging van de subsidieplafonds – is het aantal organisaties dat met maatregelen te maken krijgt, flink lager dan bij de andere opties.

3.

Dat kleine organisaties vanuit de gedachte van solidariteit ook bijdragen is moreel gezien te rechtvaardigen. Praktisch gezien levert een dergelijke bijdrage echter weinig op.

4.

De uitzondering van kleine subsidies maakt ook het bewerkstelligen van een structurele ombuiging realistischer. Minder subsidie vraagt om kostenbesparing. Organisaties zullen zich moeten inspannen om deze te realiseren. Waar kostenbesparing alleen mogelijk is door vermindering van de activiteiten, zullen met de gemeente nieuwe afspraken moeten worden gemaakt over de prestaties die voor de subsidie worden geleverd. Een vermindering van het aantal gesprekspartners en een focus daarbij op de middelgrote en gro tere subsidies maakt de realisatie van deze ombuiging haalbaarder.

Aanbevelingen voor de uitvoering 1. Maatwerk Dit advies gaat uit van bepaalde maatregelen voor bepaalde groepen subsidies. Dit is de meest rechtvaardige aanpak voor deze opgave. Toch lijkt het ons zinnig om indien nodig af te wijken waar dat voor specifieke subsidies goed motiveerbaar is. Hierdoor kan rekening worden gehouden met zaken die in dit onderzoek noodzakelijkerwijs buiten beschouwing zijn gelaten.

2. Tijd benutten Het is mogelijk al voor 2027 bepaalde ombuigingen te realiseren als maatregelen eerder genomen worden. Naar de mening van de projectgroep is er ruimte om een deel van deze maatregelen al eerder in te voeren. Dit heeft als voordelen dat de ombuiging en het daarmee gemoeide werk voor zowel de maatschappelijk organisaties als de ambtelijke organisatie gespreid kan worden.

3. Herhaalbaarheid De methodiek die voor dit onderzoek is gebruikt zou kunnen worden gehanteerd om de bedrijfsprocessen te verbeteren. Hiermee kunnen in de toekomst mogelijk makkelijker overzichten worden gegenereerd. Ook kan de doelmatigheid van bepaalde subsidies worden ve rgroot door de

Pagina 40 van 48

sturing op middelgrote en grote subsidies anders in te richten.

Pagina 41 van 48

11. Bijlagen Bijlage 1: De behandeling van subsidie aanvragen Voor een goed begrip van de opzet van dit onderzoek is een zekere basiskennis over subsidies nuttig. Hieronder vindt u een korte toelichting op de wettelijke kaders van subsidieverlening en de wijze waarop subsidieaanvragen in de gemeente Noordwijk worden beoordeeld. Definitie De definitie van een subsidie is door het Rijk vastgelegd in de Algemene wet bestuursrecht (artikel 4:21, lid 1) en luidt: Onder subsidie wordt verstaan: de aanspraak op financiële middelen, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten. Onderscheid inkoop en subsidie In het laatste deel van deze definitie (anders dan … ) zit het verschil met inkoop . Dit is een belangrijk onderscheid omdat op een inkooprelatie het privaatrecht van toepassing is. Ontstaat verschil van mening over de uitvoering van de opdracht of naleving van de overeenkomst, dan moeten partijen naar de burgerlijke rechter. Bij subsidies is echter de Algemene wet bestuursrecht van toepassing. Wettelijke kaders In de Algemene wet bestuursrecht, titel 4.2 Subsidies is de landelijke wetgeving over subsidieverlening vastgelegd. In aanvulling daarop heeft de gemeente Noordwijk een Algemene Subsidieverordening.

In beleidsregels zijn aanvullende bepalingen per beleidsveld benoemd. Tenslotte is het mogelijk voor gemeenten om subsidieplafonds vast te stellen. Dit is een maximale grens aan het budget dat aan een betreffend doel kan worden uitgegeven. Soorten subsidies In de Algemene wet bestuursrecht maakt de wetgever onderscheid tussen twee soorten subsidies, namelijk eenmalige en jaarlijkse. Het verschil tussen beide is de duur van de activiteiten. Bij eenmalige activiteiten gaat het om een kortdurende periode, bijvoo rbeeld een evenement dat gedurende 4 dagen plaatsvindt. Voor deze kortdurende activiteiten gelden andere aanvraag - en behandelingstermijnen. Met jaarlijks wordt bedoeld dat de activiteiten zich over de periode van een jaar uitstrekken, bijvoorbeeld de acti viteiten van een scouting vereniging die het hele jaar door actief is. 9 Beoordeling Subsidies worden in principale twee keer beoordeeld. De eerste beoordeling vindt plaats bij de behandeling van de subsidieaanvraag. Deze beoordeling resulteert in een afwijzing of in een verlening. De tweede beoordeling vindt plaats als de activiteiten zij n uitgevoerd. De subsidieontvanger dient dan een inhoudelijk en financieel verslag in van de uitgevoerde werkzaamheden. De gemeente beoordeelt of de prestaties waarvoor subsidie is verleend zijn behaald en of het subsidiebedrag volledig nodig was.

Deze twe ede beoordeling resulteert in een vaststelling van de subsidie.

9 In tegenstelling tot wat soms gedacht wordt gaat het bij eenmalige subsidies dus niet om subsidies die slechts

één keer aan een organisatie kunnen worden verleend. Het is wel degelijk mogelijk om meerdere jaren achter elkaar dezelfde organisatie een eenmalige subsidie te verlenen. Op dezelfde manier betekent een jaarlijkse subsidies niet persé dat deze in opeenvolgende jaren achterelkaar worden verleend.

Pagina 42 van 48

Criteria Een aanvraag wordt getoetst aan zowel de subsidieverordening als het gemeentelijke beleid. Een subsidieaanvraag kan worden afgewezen als deze niet past binnen het beleid , in strijd is met regelgeving, er onvoldoende noodzaak is voor subsidiering voor het verrichten van de activiteiten of de activiteit niet aantoonbaar ten goede komt aan de inwoners. Deze controlepunten vindt u terug in artikel 10 Weigeringsgronden. Reserve positie Het is niet de bedoeling dat subsidieontvangers de subsidie gebruiken om de eigen reserves ongelimiteerd uit te breiden. Om dit zogenaamde ‘oppotten’ te ondervangen zijn in artikel 22 regels opgenomen over de maximale hoogte van de algemene reserve en de omgang met bestemmingsreserves. Bij zowel de verlening van subsidies als de vaststelling wordt bekeken of de reserves van een ontvanger worden aangewend ter financiering van de activiteiten en of een eventueel positief resultaat kan worden teruggevorderd. Redelijke termijn Ter bescherming van de subsidieontvanger is in de Algemene wet bestuursrecht een beperking opgenomen ten aanzien van de beëindiging van subsidierelaties.

In artikel 4:51, lid 1 is bepaald: “Indien aan een subsidieontvanger voor drie of meer achtereenvolgende jaren subsidie is verstrekt voor dezelfde of in hoofdzaak dezelfde voortdurende activiteiten, geschiedt gehele of gedeeltelijke weigering van de subsidie voor een daarop aansluitend tijdvak op de grond, dat veranderde omstandigheden of gewijzigde inzichten zich tegen voortzetting of ongewijzigde voortzetting van de subsidie verzetten, slechts met inachtneming van een redelijke termijn. ” Jurisprudentie Wat een redelijke termijn inhoudt verschilt per subsidierelatie. Uit jurisprudentie blijkt dat als er sprake is van een subsidieontvanger die werkgever is, deze i n de gelegenheid moet worden gesteld om de arbeidsverhoudingen met de werknemers, die vaak voor hun rechtspositie van de subsidie afhankelijk zijn, op een behoorlijke wijze af te wikkelen.

Bijlage 2: Het Subsidieboek Deze bijlage is vanwege de omvang als separaat bestand toegevoegd.

Bijlage 3: Meerwaarde creëren Zero-sum Een bezuiniging is in principe een zero-sum opgave. Dat wil zeggen een situatie waarbij het voordeel dat één partij verkrijgt afkomstig is van hetzelfde verlies van de ander. Dit hoeft echter niet zo te zijn als het beide partijen lukt om meerwaarde te creëren. Om de te verdelen taart als het ware te vergroten. Door naar alternatieven te kijken kan een situatie ontstaan waarbij er meerwaarde wordt gecreëerd voor beide partijen of het verlies wordt beperkt. Mogelijkheden Bij de analyse van de subsidies zijn diverse mogelijkheden naar voren gekomen om in de toekomst te besparen. Hierbij zijn verbanden gelegd tussen subsidiestromen en andere uitgaven. Voor de meeste van deze mogelijkheden geldt dat eerst een investering nodi g is en dat zich over een aantal jaar zou kunnen terugverdienen.

Pagina 43 van 48

Pitch Hieronder wordt per mogelijkheid een korte pitch gegeven van de gedachtegang. Binnen de scope van dit onderzoek is verdere verdieping van deze ideeën niet mogelijk, maar dit zou in een vervolgopdracht kunnen worden uitgewerkt. a. Lokaal vervoer versus de Regiotaxi Al geruime tijd worden in Noordwijkerhout elektrische voertuigen ingezet om bezoekers van de dagbesteding van woonzorgcentrum Munnekeweij op te halen en thuis te brengen. In 2024 is een pilot gestart om een dergelijke vervoersstroom ook in Noordwijk Zee en Binnen op te starten. Uitbreiding van deze diensten zou het gebruik van de Regiotaxi als collectieve vervoersvoorziening vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning kunnen terugdringen. b.

Versterken capaciteiten en veerkracht van kind-ouders-school versus jeugdhulp

Zoals in diverse rapporten over de jeugdhulp beschreven, heeft heel Nederland te maken met een forse toename in het gebruik van de jeugdhulp. De nieuwe wet jeugdhulp is erop gericht het recht op deze vorm van zorg af te bakenen. Lokale voorzieningen die de veerkracht van jongeren bevorderen en die de capaciteit van ouders versterken, kunnen eenzelfde effect hebben. In het tweede kwartaal volgt een voorstel van het college om hier invulling aan te geven. c. Was- en strijk service versus hulp in de huishouding In 2023 is onderzocht of een algemene voorziening kan worden gecreëerd voor het wassen en strijken van kleding. Er ligt een plan op de plank waarbij op Bollenstreek niveau een dergelijke service wordt opgezet naar voorbeeld van andere gemeenten. Door de inzet van mensen met een arbeidsbeperking of vanuit de tegenprestatie van de parti cipatiewet is een dergelijke service tegen betaalbare tarieven te realiseren. Dit plan is destijds niet ingevoerd omdat de was - en strijkservice niet significant goedkoper was dan de hulp in de huishouding vanwege de toenmalige lage tarieven. d. Sociaal fonds versus subsidies aan ouderenbonden De ouderenbond 55+ Noordwijk heeft een initiatief genomen tot een sociaal fonds voor minder draagkrachtige leden. Dit fonds ondersteunt deze leden in de contributie of bijdrage aan activiteiten.

De gemeente zou de huidige subsidie aan de ouderenbonden kunn en vervangen door een bijdrage aan dit fonds. Dit zou een reductie van de omvang van het subsidiebedrag kunnen betekenen. e. Domotica versus hulp in de huishouding Er zijn technische innovaties die hulp in de huishouding deels kunnen vervangen dan wel uitstellen. Robotstofzuigers nemen een deel van de taak over. Lichaamsdrogers helpen mensen droog te worden als afdrogen door het lichaam niet meer gaat. Traphulp is een lichtere vorm van een traplift die vallen helpt voorkomen en tegelijk bijdraagt aan spier - en botversterking door het traplopen te vergemakkelijken. Pilots met het stimuleren van de eigen aanschaf of het verstrekken van deze voorzieningen kunnen mogelijk het gebruik van de Wmo en of Zorgverzekeringswet doen verminderen. f.

Mantelzorg en buurtbetrokkenheid versus thuiszorg

Veel mantelzorg bestaat niet uit medische handelingen, maar uit lichte hulp in en om het huis. Boodschappen doen, af en toe een klusje, een praatje, helpen met onderhoud, zorgen voor een maaltijd en schoonmaken zijn veelvoorkomende mantelzorgtaken. Naast f amilie zijn ook veel buurtbewoners bereid dit voor een hulpbehoevende te doen. Vraagverlegenheid voorkomt echter dat buurtbewoners een beroep doen op buren. Dit kan worden gestimuleerd door de lief en leed straten uit te bouwen naar zorgzame buurten.

Pagina 44 van 48

g.

Stichting Fonds bijzondere noden versus Noodfonds minima

In een aantal Nederlandse gemeenten hebben lokale fondsen en bedrijven zich verenigd in een fonds voor bijzondere noden. Deze fondsen functioneren als een soort noodfonds voor minima. Door een dergelijke constructie op te richten kan het gemeentelijk armoe debeleid worden versterkt. h. Multigebruik gemeentelijk vastgoed versus verenigingsgebouwen Het voeren van actief gemeentelijk vastgoed beleid kan leiden tot beter gebruik /bezetting van bestaande gebouwen. Veel subsidies hebben een component voor huisvestingslasten. Als deze lasten verlaagd kunnen worden door het delen van de huisvesting, kan ook de subsidie structureel lager.

Bijlage 4: Verkenning strategisch kiezen Deze bijlage is vanwege de omvang als separaat bestand toegevoegd.

Bijlage 5: Verslag focusgroep impact bezuinigingen Deze bijlage is vanwege de omvang als separaat bestand toegevoegd.

Bijlage 6: Perspectief vakspecialisten op de impact van de bezuinigingen 1. Sociaal nabij Onderdeel

Impact

Algemeen

Verminderde ondersteuning voor kwetsbare groepen en daardoor lagere participatie van hen in de samenleving. Beperkte toegang tot sociale voorzieningen. Verminderde effectiviteit van preventieve maatregelen. Verminderde integratie vluchtelingen kan leiden tot minder sociale cohesie.

Leeftijdsgroepen Jeugdigen

Volwassenen

Een toename van problemen zoals middelengebruik, schooluitval, gedragsproblemen en overlast in de buitenruimte. Verminderde weerbaarheid en veerkracht. Een toename van financiële problemen, stress en gezondheidsproblemen. Afname aantal beschikbare vrijwill igers wat sociale voorzieningen niveau onder druk zet.

Ouderen Specifiek Ondernemers

Een toename van eenzaamheid en gezondheidsproblemen. Zwaardere belasting van de zorg door afname informele zorg. Een toename van financiële problemen en stress onder inwoners kan leiden tot een afname van de koopkracht en een toename van betalingsachterstanden, wat negatieve gevolgen kan hebben voor lokale

Betrokken partijen

ondernemers. Een verminderde effectiviteit van de geboden diensten en een toename van de druk op andere hulpverleningsinstanties.

Pagina 45 van 48

2. Sterke basis voor onderwijs Onderdeel

Impact

Algemeen

Verminderde ondersteuning voor onderwijsachterstanden kan leiden tot een afname van de ondersteuning voor kinderen met taal - en leerachterstanden, waardoor hun onderwijsprestaties en kansen op succes kunnen afnemen. Een afname van de inzet van professional s die een brug slaan tussen onderwijs, sport, cultuur en welzijn, waardoor de samenwerking en participatie in deze sectoren kunnen afnemen.

Leeftijdsgroepen Jeugdigen

Een toename van taal- en leerachterstanden, schooluitval en beperkte kansen op de arbeidsmarkt.

Volwassenen

Een afname van de ondersteuning voor volwassenen die moeite hebben met basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en rekenen. Dit kan resulteren in een toename van werkloosheid, beperktere kansen op de arbeidsmarkt, verminderde zelfredzaamheid en participati e, versterking

Ouderen

van intergenerationele overdracht achterstanden. Een toename van sociale isolatie en beperkte toegang tot informatie en diensten.

Specifiek Ondernemers

Betrokken partijen

Indirecte gevolgen. Een toename van taal- en leerachterstanden onder werknemers kan leiden tot een afname van de productiviteit en een toename van de kosten voor bijscholing en training. Een toename van de druk op andere hulpverleningsinstanties.

3. Gezonde en energieke leefomgeving Onderdeel

Impact

Algemeen

Een afname van onderhoud en activiteiten in speeltuinen en wijken, waardoor de leefbaarheid en sociale cohesie kunnen afnemen. Een afname van de betrokkenheid en participatie van inwoners in hun buurt, waardoor de sociale cohesie en veiligheid kunnen afnemen.

Leeftijdsgroepen Jeugdigen

Een afname van de speel- en ontmoetingsmogelijkheden voor deze leeftijdsgroepen. Gebrek aan sociale interacties kan leiden tot gedragsproblemen en een verstoring van gezonde sociale relaties. Daarnaast zorgt een afname aan speel- en ontmoetingsplekken ook voor minder creativiteit en zelfontplooiing.

Volwassenen

Ouderen

Een afname van de betrokkenheid en participatie van volwassenen in hun buurt. Dit kan resulteren in een toename van sociale isolatie en een afname van de sociale cohesie. Een afname van de sociale interactie en een toename van eenzaamheid en gezondheidsproblemen.

Specifiek Ondernemers

Indirecte gevolgen, namelijk een afname van de leefbaarheid en sociale cohesie in wijken kan leiden tot een afname van de aantrekkelijkheid van de buurt voor nieuwe bewoners en bedrijven.

Pagina 46 van 48

N.v.t. Betrokken partijen

4. Focus op economie Onderdeel

Impact

Algemeen

Een afname van de promotie van de gemeente als toeristische bestemming, waardoor het aantal bezoekers en de inkomsten uit toerisme kunnen afnemen. Een beperktere ontwikkeling en samenwerking binnen de ruimtevaartsector, waardoor de economische groei en innovatie in deze sector kunnen afnemen.

Leeftijdsgroepen Jeugdigen Volwassenen

Een afname van de opleidingsmogelijkheden. Een afname van de lokale werkgelegenheid en economische groei.

Ouderen

Een afname van de sociale interactie en recreatie -mogelijkheden voor ouderen.

Specifiek Ondernemers

Betrokken partijen

Een afname van het aantal bezoekers kan leiden tot een afname van de inkomsten voor hotels, restaurants, winkels en andere toeristische bedrijven. Indirecte gevolgen voor onderwijsinstellingen en onderzoekscentra. Een afname van de samenwerking en ontwikkeling binnen de ruimtevaartsector kan leiden tot een afname van de innovatie en kennisuitwisseling.

5. Met elkaar in gesprek Onderdeel

Impact

Algemeen

Een afname van de effectiviteit van adviesraden en hun invloed op het beleid. Dit kan democratische processen verzwakken.

Leeftijdsgroepen Jeugdigen

Minder aandacht voor de behoeften en belangen van jongeren en jongvolwassenen in het beleid.

Volwassenen

Een afname van de betrokkenheid en participatie van volwassenen in het beleid.

Ouderen

Minder aandacht voor de effecten van de vergrijzing in het beleid.

Specifiek Ondernemers Betrokken partijen

N.v.t. Een verminderde samenwerking van maatschappelijke organisaties.

6. Sport en cultuur voor iedereen Onderdeel

Impact

Algemeen

Een afname van de sportdeelname en de organisatie van sportevenementen, waardoor de gezondheid en sociale cohesie kunnen afnemen. Een afname van de culturele activiteiten en evenementen,

Pagina 47 van 48

waardoor de culturele participatie en het behoud van erfgoed kunnen afnemen. Leeftijdsgroepen Jeugdigen

Een afname van de sport- en cultuurdeelname. Dit kan resulteren in een toename van gezondheidsproblemen en een afname van de persoonlijke ontwikkeling.

Volwassenen

Ouderen

Een afname van de sport- en cultuurdeelname voor volwassenen. Dit kan resulteren in een toename van gezondheidsproblemen en een afname van de sociale cohesie. Idem als bij volwassenen, maar met een extra risico op een toename van eenzaamheid en gezondheidsproblemen.

Specifiek Ondernemers

Een afname van de inkomsten voor sportfaciliteiten, theaters, musea en

Betrokken partijen

andere culturele instellingen. N.v.t.

7. Voorkomen overlast en criminaliteit Onderdeel

Impact

Algemeen

Een afname van de veiligheid bij evenementen, waardoor het risico op incidenten en overlast kan toenemen. Een afname van de veiligheid op het strand, waardoor het risico op ongelukken en verdrinkingen kan toenemen. Een afname van de zorg voor en educatie o ver dieren, waardoor het welzijn van dieren en de educatieve waarde van kinderboerderijen kunnen afnemen.

Leeftijdsgroepen Jeugdigen

Een afname van de veiligheid bij evenementen en op het strand kan leiden tot een toename van incidenten en ongelukken voor een leeftijdsgroep die geneigd is risico’s op te zoeken. Deze leeftijdsgroep is extra gevoelig voor invloed van de peergroep en daarmee om in de criminaliteit te belanden.

Volwassenen

Een toename van incidenten en ongelukken, wat de leefbaarheid en veiligheid in de gemeente kan verminderen.

Ouderen

Een afname van de participatie van ouderen in de samenleving.

Specifiek Ondernemers

Een afname van de veiligheid kan leiden tot een afname van het aantal bezoekers en inkomsten.

Betrokken partijen

Indirecte gevolgen voor scholen en maatschappelijke organisaties door minder mogelijkheden voor educatie over dierenwelzijn.

Bijlage 7: Adviezen adviesraden Deze bijlage is vanwege de omvang als separaat bestand toegevoegd.

Pagina 48 van 48