Technische vragen en antwoorden Najaarsnota 2025 definitief

Per fractie ingediende feitelijke vragen raads- en commissieleden Najaarsnota 2025 Naam fractie: GroenLinks-PvdA Naam document: technische vragen Najaarsnota 2025 Datum ingediend: 19 november 2025 Nr 1.

Blz 12

Vraag

Antwoord

bij bestuur en dienstverlening zijn een aantal grondbedrijfachtige zaken opgenomen, zoals afwaarderen achterweg en iets met rente aanpassing voor grondexploitaties, waarom staat dat hier en niet bij grondbedrijf?

Het product 249 Onroerende Zaken valt binnen de productenraming van de programmabegroting onder programma 1 Bestuur en Dienstverlening. Binnen dit product spelen deze budgetafwijkingen zich af: afwaardering gronden achterweg, afboeken voorbereidingskosten als er niet binnen vijf jaar een grondexploitatie is gevormd etc.

2.

13

toegerekende rente taakverdeling en grondexploitaties incidenteel De tekst onder dit kopje is niet helemaal makkelijk te begrijpen, kan met een of twee concrete voorbeelden worden geduid hoe dit uitwerkt?

3.

21

NAVO top er was meer geld nodig, was niet toegezegd dat we alles vergoed zouden krijgen?

Het product 252 Grondbedrijf valt onder programma 9 Wonen en Ruimte binnen de productenraming van de programmabegroting. Dit product heeft betrekking op de mutaties rondom het grondbedrijf en de hierin gevormde grondexploitaties. Deze budgetafwijking staat toegelicht op pg. 16 i.p.v. 13 van de Najaarsnota. Als voorbeeld kan gegeven worden de rente die toegerekend wordt over de boekwaarde van de investeringen voor wegen en civiele kunstwerken (product P260 Verhardingen). De aan dat taakveld toegerekende rente was oorspronkelijk begroot op €342.000,-. De werkelijke daaraan toe te rekenen rente komt door ontvangen rentebaten lager uit op € 170.000,-. Het voordeel van de ontvangen rentebaten bij product P074 Financieel Beleid wordt op die wijze doorberekend naar de desbetreffende taakvelden waaronder die van Verhardingen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft laten weten dat operationele kosten niet worden vergoed. Dit stond ook al in de Voorjaarsnota 2025 en het ministerie heeft hierin geen wijzigingen aangebracht. Wel hebben we inkomsten ontvangen van het ministerie van Defensie voor het gebruik van

4.

26

Wat is de reden de duinweg/zeeweg te verknopen met de Langevelderslag?

5.

32

Wat zijn optische grondstations?

6.

44

waarom moet de uitvoering van het onderzoek naar het minimabeleid verknoopt worden met het de omgevingsvisie en het maatschappelijk programma?

7.

47

kosten bijzondere bijstand waren 87,000 ongeveer lager dan anders, is er een verklaring voor die daling, is er iets veranderd in het gevoerde beleid?

parkeerterrein Langevelderslag. Deze inkomsten staan op bladzijde 68 van de Najaarsnota 2025. Het klopt dat de voorbereidingen voor de maatregelen bij de Duinweg/Zeeweg en Langevelderslag niets met elkaar te maken hebben. Er had moeten staan dat dit meegenomen is met het voorbereidingskrediet voor de Duinweg/Zeeweg (investering met nr. 245139) in plaats van voor de herinrichting Langevelderslag. Antwoord (gebaseerd op eerdere communicatie in raadsbrief van 8 april over het grondstation, en inspiratieboek space campus dat ook naar de raad is verstuurd). In samenwerking met Airbus Nederland en TNO wordt gewerkt aan het mogelijk maken van de plaatsing van Optische grondstations op een kavel op de Space Campus. De optische grondstations vormen een testfaciliteit voor de toepassing van veilige laser satellietcommunicatie die veel technologisch en economisch potentieel biedt voor Nederland. Voor het nieuwe beleid is het streven om integraler naar de armoedeproblematiek te kijken. Dit omdat het fenomeen armoede samenhangt met schulden, mentale gezondheid, jeugdhulp, gezondheidsachterstanden, werkloosheid, de sociale basis (welzijn, eenzaamheid), inrichting leefomgeving, dreigende dakloosheid en zo al meer. Aan de hand van de keuzes voor de omgevingsvisie 2.0 en parallel daaraan de actualisatie van het Maatschappelijk programma werken we het sociaal beleid verder uit.

Daarnaast biedt de (nieuwe) Participatiewet in balans nog extra mogelijkheden aangaande het minimabeleid. Er heeft geen wijziging van het beleid plaatsgevonden. Inkomensondersteuning is een open einde regeling die fluctueert van jaar op jaar. De onderbesteding van € 87.600,wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere uitgaven op de aanvullende zorgverzekering, individuele inkomenstoeslag en de individuele studietoeslag. Daarnaast was in de onze begroting geen rekening gehouden met debiteurenontvangsten op deze post ad € 36.900,-. Het gaat hierbij om terugbetaling

8.

50

110.000 minder uitgegeven voor vervoersvoorzieningen overig. Is het beleid veranderd? Of is dit ook automaatje?

van cliënten aan de ISD van verleende bijstand waardoor onze bijdrage aan de ISD lager wordt. Het klopt dat het beleid op onderdelen is aangepast, zoals bijvoorbeeld de verlaging kostenvergoeding van het gebruik van een eigen auto, een bruikleenauto of vervoer door derden. De gerealiseerde kosten in 2023 op ‘overige vervoersvoorzieningen’ bedroegen € 618.000. De begroting 2025 is grotendeels gebaseerd op de realisatie 2023 plus een bedrag voor indexatie en demografische ontwikkeling. We zien nu dat deze toename in kosten niet is doorgezet en er sprake is van een lager verbruik op met name de onderdelen driewielfietsen, taxi en vervoer eigen auto.

Naam fractie: D66 Naam document: technische vragen Najaarsnota 2025 Datum ingediend: 21 november 2025 Nr

Blz

9.

6

10.

17 / 59

11.

36

Vraag

Antwoord

Er wordt € 911.054,- minder aan kapitaallasten uitgegeven dan begroot. Dit komt voornamelijk doordat investeringen die oorspronkelijk voor 2024 waren gepland, langer doorlopen dan voorzien. Daarnaast zijn er enkele investeringen die uiteindelijk goedkoper zijn uitgevallen. Wat was het doorschuif effect? Waarom worden de NIP ontvangsten van € 913 k (p 59) op de balans als een vooruitontvangen bate verantwoord terwijl de vooruitontvangen DUMAVA gelden in een reserve worden ondergebracht? Wat is het principiële verschil?

Voor ongeveer 90% gaat het bij de lagere kapitaallasten om uitgestelde lasten omdat de investering op een later moment gereed komt en hierdoor worden dus ongeveer 90% van de kapitaallasten doorgeschoven naar toekomstige jaren. Voor de overige 10% betekent dit dat de investering lager zijn uitgevallen dan begroot. De subsidies die worden ontvangen door de gemeente Noordwijk voor de Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA) worden in 2025 ontvangen. De uitgaven vinden echter pas vanaf 2026 plaats. Deze subsidies hebben te maken met bouwkundig onderhoud en op dit vakgebied wordt er ook gebruik gemaakt van egalisatiereserves om budgetten te egaliseren. Vandaar dat gekozen is voor deze manier binnen de najaarsnota.

"Voor de huuropbrengst van KC op zee is € 105.325,begroot. De verwachting is echter dat de werkelijke huuropbrengsten in 2025 uitkomen op € 59.822,-. Deze huuropbrengsten zijn structureel te hoog in de begroting meegenomen." Hoe kan het dat de huuropbrengst zoveel afwijkt van de raming? Wat is het cumulatieve effect van deze ramingsfout?

Echter zijn wij wel van mening dat er beter gekozen kan worden voor een eenduidige werkwijze binnen de gemeente Noordwijk als het dit soort ontvangsten betreft. Daarvoor kunnen wij aangeven dat er bij de Jaarrekening 2025 alsnog voor gekozen zal worden om deze gelden niet in de reserve te egaliseren maar toch als vooruit ontvangen bedragen op te voeren. Dit is wordt dan op dezelfde wijze gedaan als bij bijvoorbeeld de NIP ontvangsten. De verhoogde raming van de huurinkomsten zijn in 2023 opgenomen in de begroting 2024. Door vertraging in de uitvoering van het IHP Onderwijs worden deze inkomsten (nog) niet gerealiseerd. Bij de actualisatie van het IHP en het opstellen van de begroting voor 2027 zal bekeken worden of en in hoeverre de raming van deze inkomsten nog reëel is.

12.

43

Waarom wordt de evaluatie van het minimabeleid (nog) een jaar uitgesteld en hoeveel mensen zijn er door een nieuwe definitie van het sociaal minimum bijgekomen, op welk totaal?

13. uitgezet

48

Waarom zijn de lastenoverschrijdingen PGB Jeugd (€ 283 k) als incidenteel en de lastenoverschrijdingen jeugdzorg (€ 849 k) als structureel aangemerkt?

14.

68

15.

69

"Over 2024 is er echter sprake van een grote aanpassing van € 752.544,-. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het bijstellen van het aantal bij de maatstaf “lage inkomens”. Deze is voor 2024 aanzienlijk verhoogd." Vraag: hadden wij echt meer mensen met een laag inkomen, of is de definitie daarvan gewijzigd (zie ook p 43) , of zijn de vergoedingen per persoon verhoogd, of een combinatie hiervan? Zijn er tav deze post ook gemeenten geweest die door deze kennelijk gewijzigde afwikkelingsmethode minder hebben ontvangen? We zien hier een overzicht van reservemutaties vanuit P301. Of beter gezegd, een overzicht van afwijkingen op begrote reservemutaties vanuit dat product, ruim € 3 mln. Op p 5 zien we dat er voor € 6.177 k budgettair neutrale resultaten zijn die verband houden met reserves. Hoe verhouden beide bedragen zich tot elkaar?

16.

89

Wat was de andere reden, naast de BTW, dat er € 1,6 mln minder hoefde te woren geinvesterd in de Schippersvaartweg tbv opvang Oekrainers?

Voor het nieuwe beleid is het streven om integraler naar de armoedeproblematiek te kijken. Dit omdat het fenomeen armoede samenhangt met schulden, mentale gezondheid, jeugdhulp, gezondheidsachterstanden, werkloosheid, de sociale basis (welzijn, eenzaamheid), inrichting leefomgeving, dreigende dakloosheid en zo al meer. Aan de hand van de keuzes voor de omgevingsvisie 2.0 en parallel daaraan de actualisatie van het Maatschappelijk programma werken we het sociaal beleid verder uit. Daarnaast biedt de (nieuwe) Participatiewet in balans nog extra mogelijkheden aangaande het minimabeleid. De hoogte van de PGB’s zoals die door de ISD worden uitgekeerd variëren meer in hoogte jaar op jaar, terwijl de kosten van Jeugdhulp door SOZ alleen maar een stijgende lijn laat zien. Op basis van deze extra kosten is ook de raming van jeugdhulp in 2026 en verder gebaseerd. Het gaat vooral om het aantal dat valt onder de grens die geldt als "laag inkomen". Of dit betekent dat er daadwerkelijk meer lage inkomens zijn, of dat er alleen meer inkomens als zodanig worden gekwalificeerd is hieruit niet af te leiden. Er is niet gekeken naar het effect dat dit op de algemene uitkering van andere gemeenten heeft.

Het overzicht van p69 bij P301 laat een saldo zien van de reservemutaties, dus bijvoorbeeld een onttrekking is een plus en een storting / terugdraaiing van een onttrekking is een min. Dit komt uit op een saldo van - € 3.099.532,-. Op p5 staat echter een overzicht wat niet gesaldeerd is. Er wordt bijvoorbeeld een bedrag van € 2.025.320,overgeheveld vanuit de Reserve Volkshuisvesting naar de Reserve Sociale Huurwoningen. Dit komt op p5 aan de baten en lasten kant terug, maar is op p69 per saldo € 0,-. In de oorspronkelijke opzet werd ervan uitgegaan dat het deel wat zou worden gedekt door het ministerie inclusief BTW moest worden gedeclareerd. Bij de verantwoording bleek dat deze kosten exclusief BTW moesten worden opgegeven. Dat betekende dat een groter deel van de

uitgaven onder deze vergoeding kon vallen, en dat over de hele investering BTW is teruggevraagd. Dit alles in overleg met de accountant.

Naam fractie: Partij voor de Inwoners Naam document: technische vragen Najaarsnota 2025 Datum ingediend: 21 november 2025 Nr

Blz

Vraag

Antwoord

17.

Welke bedragen zijn er de afgelopen 4 jaar toegevoegd aan de algemene reserve tijdens de najaarsnota?

18.

Is er sprake van structurele overschotten tijdens de najaarsnota de afgelopen 4 jaar?

19.

Is er voor deze overschotten of tekorten een duidelijke structuur zichtbaar? Zijn er terugkerende posten te vinden die leiden tot structurele afwijkingen?

20.

Zijn er afgesproken criteria voor de algemene reserve? Waar moet deze aan voldoen?

Stortingen in de Algemene Reserve bij de Najaarsnota’s afgelopen jaren: o 2021: € 3.254.538,o 2022: € 2.706.000,o 2023: € 2.984.000,o 2024: € 5.400.000,Nee, over het algemeen is het overschot incidenteel van aard. Dit jaar hebben we bijvoorbeeld zelfs structureel ruim € 8 ton negatief. Structurele effecten die we bij de Najaarsnota signaleren, verwerken we normaliter in de daaropvolgende Voorjaarsnota en Perspectiefnota. Dit jaar verwerken we zelfs de nog niet verwerkte structurele effecten bij de Najaarsnota 2025 als begrotingswijziging op de Programmabegroting 20262029: dit zijn een paar punten die nog niet bekend waren bij de opmaak van de Programmabegroting 2026-2029. Hiermee houden we het overzichtelijk en transparant. Zie ook onderstaand antwoord. In de afgelopen jaren is één terugkerend patroon zichtbaar: de kapitaallasten vallen incidenteel lager uit doordat investeringen later worden gerealiseerd dan gepland. Daardoor ontstaan tijdelijke onderschrijdingen van de kapitaallasten. Dit lijkt terugkerend, maar het is geen structureel financieel voordeel. De lasten schuiven in de tijd op en komen op een later moment alsnog. Het betreft dus steeds incidentele overschotten als gevolg van vertragingen, niet structurele ruimte in de begroting. Los daarvan is er geen duidelijke structurele afwijking zichtbaar in andere posten die jaarlijks terugkeert.

Er is geen specifiek normbedrag vastgesteld voor de Algemene Reserve. Wel is de omvang van deze reserve direct van invloed op de financiële positie van de gemeente. Dat wordt zichtbaar in de financiële kengetallen, zoals de solvabiliteitsratio: deze

21. 22.

Wat is een gezonde algemene reserve? Is er een minimale norm? Wat bepaald de verdeling van overs op de begroting? (reserve of andere besteding?)

23.

Is het mogelijk eenmalige overschotten in te zetten voor eenmalige uitgave in het volgende jaar waardoor dus dekking ontstaat?

24.

Met de huidige stand van zaken Hoe is de boekhoudkundige gezondheid van Noordwijk?

geeft aan in welke mate de gemeente haar schulden kan aflossen. Hoe hoger de Algemene Reserve, hoe gunstiger de solvabiliteit. In de komende vier jaar daalt de Algemene Reserve van circa € 24,9 miljoen naar circa € 14,5 miljoen (Programmabegroting 2026–2029, p. 140). Mede hierdoor neemt de solvabiliteit af van 50% naar 40%. Dat blijft boven het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten (circa 30%, bron: FINDO, database ministerie BZK). Een gebruikelijke bandbreedte voor een gezonde solvabiliteit ligt tussen 20% en 50%; daaronder wordt de financiële positie risicovol. Zie bovenstaand antwoord. Het College doet een voorstel voor de bestemming van het overschot; de Raad kan de verdeling wijzigen met een amendement. Ja, dat kan. Het incidentele overschot van de Najaarsnota 2025 kan via de resultaatbestemming worden doorgeschoven naar volgend jaar, door het eerst te storten in een reserve (het College stelt nu voor om € 6.318.197,- te storten in de Algemene reserve en € 1.425.203,- in de Reserve Sociaal Domein) en het jaar erop weer te onttrekken uit bijvoorbeeld de Algemene Reserve voor de eenmalige uitgave. Op basis van de geamendeerde begroting 2026 valt te concluderen dat de financiële positie van de gemeente solide is en dat de financiële kengetallen (uit de Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) minst risicovol of neutraal aangeven.

Daar komt bij het hiervoor genoemde gunste effect van de Najaarsnota 2025 op het eigen vermogen van de gemeente.

Naam fractie: Lijst Salman Naam document: technische vragen Najaarsnota 2025 Datum ingediend: 20 november 2025 Nr

Blz

Vraag

Antwoord

25.

59

In de commissie vergadering van afgelopen dinsdag 18 november 2025 met behandeling van de najaarsnota wed duidelijk dat door het beschikbaar zijn van extra middelen (vanwege een positief saldo op de najaarsnota a € 7,7 mio) er € 150K in de subsidiepot nog in 2025 beschikbaar wordt gesteld. ➔ Wanneer komt die geld beschikbaar?

Op pagina 59 van deze najaarsnota staat dat dit budget weer beschikbaar wordt gesteld vanuit de Algemene Reserve. Dit budget komt bij de vaststelling van deze najaarsnota op 18 december 2025 beschikbaar. Daarnaast wordt momenteel een separaat voorstel vanuit de vakafdeling voorbereid voor 2026 en verder. Dit voorstel wordt op 26 februari 2026 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Na vaststelling door de raad wordt de duurzaamheidssubsidie opnieuw opengesteld. De verwachting is dat dit in het eerste kwartaal van 2026 kan plaatsvinden.

26.

59

➔ Hoe en op welke wijze gaat hier de burgers over informeren?

Via de gemeentelijke kanalen en lokale media worden burgers geïnformeerd als de duurzaamheidsubsidie weer beschikbaar is gesteld.

27.

59

➔ Hoe kan men aanspraak maken op de beschikbare subsidie graag uitleg zodat inwoners er goed gebruik van kunnen maken?

Op de gemeentelijke pagina zal bij de duurzaamheidssubsidie uitleg worden gegeven op welke wijze men aanspraak kan maken op de beschikbare subsidie en op https://energieloketten.nl/noordwijk kan men terecht om subsidiemogelijkheden te bekijken. Naast de duurzaamheidssubsidie Noordwijk die nu tijdelijk gesloten is, hebben we ook nog de Subsidieregeling Lokale Aanpak Isolatie Noordwijk (NIP) Deze subsidievorm is niet voor iedereen beschikbaar met een koopwoning. Criteria voor deze subsidievorm staan op onze website onder het kopje duurzaamheidssubsidie en duurzaamheidslening.

Wij hebben de doelgroep die aanspraak kan maken voor deze subsidievorm een brief gestuurd hoe ze gebruik kunnen maken van deze subsidievorm. We hebben er bewust voor gekozen om contactgegevens van behandelaar van de subsidie te benoemen zodat inwoners een naam hebben en in eerste instantie niet naar een energieloket of het kcc hoeven te bellen, kan overigens wel. Resultaat is veel vragen vanuit inwoners die gebruik hebben kunnen maken van deze subsidievorm. We communiceren dan ook alleen rechtstreeks naar de doelgroep van deze subsidie als het gaat om aanschrijven. Verder maken we gebruik van onze communicatiekanalen om deze doelgroep te bereiken. Vanuit externe uitvoerders is er ook deur tot deur activatie om deze subsidievorm onder de aandacht te brengen. De duurzaamheidssubsidie Noordwijk die hopelijk in feb/maart 2026 weer actief is communiceren wij vanuit de gemeentelijke communicatiekanalen en via ons Energieloket Duurzaam Bouwloket.