Raadsvoorstel - Wijziging statuten Stichting Openbaar Basisonderwijs Duin- en Bollenstreek (OBODB)

Raadsvoorstel

Wijziging statuten stichting Openbaar Basisonderwijs Duin- en Bollenstreek Aan Van Datum Portefeuillehouder: Zaaknummer

: de gemeenteraad : College van B&W : 4 december 2024 : Wethouder D. Salman : 831276

Publiekssamenvatting Stichting Openbaar Basisonderwijs Duin- en Bollenstreek (hierna te noemen: stichting OBODB) voert sinds 1999 het bevoegd gezag over de openbare scholen in de gemeenten Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen. Op dit moment wordt het openbaar basisonderwijs bestuurd door een College van Bestuur en een Raad van Toezicht. Daarnaast werken de deelnemende gemeenten samen in het ‘Gemeentelijk toezichtsorgaan openbaar basisonderwijs Duin- en Bollenstreek’ (hierna te noemen: GTO), waarin de onderwijswethouders zitting hebben. Door wijzigingen in de wetgevingen van de Wet op het primair onderwijs (WPO), de Wet versterking bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR 2021) en de Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR) veranderen de verhoudingen tussen de gemeenteraad en het college van B&W op het gebied van extern toezicht op het openbaar onderwijs. Deze wetswijzigingen vragen dan ook om een wijzigingen van de statuten en maken het opheffen van het bestaande gemeenschappelijke orgaan noodzakelijk, opdat de rollen en verantwoordelijkheden van de gemeenteraad en het college van B&W beter aansluit bij de vernieuwde wettelijke kaders.

Voorgesteld besluit 1. 2. 3.

In te stemmen met wijziging van de statuten van stichting Openbaar Basisonderwijs Duin- en Bollenstreek, zoals bij dit voorstel bijgevoegd; Het gemeenschappelijk orgaan van 16 sept. 2010 op te heffen en Kennis te nemen van de samenwerkingsovereenkomst tussen de colleges van de vijf gemeenten en stichting OBODB.

Inleiding Stichting Openbaar Basisonderwijs Duin- en Bollenstreek voert sinds 1999 het bevoegd gezag over de openbare scholen in de gemeenten Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen. Het bevoegd gezag kent op dit moment een bestuur dat bestaat uit een college van bestuur en een raad van toezicht. Daarnaast is momenteel sprake van de regeling gemeenschappelijk orgaan ‘Gemeentelijk toezichtsorgaan openbaar basisonderwijs Duinen Bollenstreek’, met daarin de portefeuillehouders onderwijs van de deelnemende gemeenten. Door diverse wetswijzigingen van de afgelopen jaren is het noodzakelijk om het toezicht te herzien, zoals dat door de gemeente wordt uitgevoerd op de stichting. Het toezicht hoort wettelijk gezien te worden uitgevoerd in hoofdzaak door de Raad van Toezicht. Gelet op de huidige statuten, is er ook een toezichttaak neergelegd bij het GTO. Door een aanpassing van de statuten kan dit worden gerepareerd en wordt het toezicht daar belegd waar het hoort.

Het GTO is een gemeenschappelijke regeling, gesloten door de gemeenteraden van voornoemde gemeenten. De gemeenteraden hebben tot nu toe periodiek hun wethouder onderwijs aangewezen als bestuurder van dit GTO. Het waren daarmee dus de wethouders die namens de gemeenteraden toezicht uitvoerden. Met een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen in 2015, is het echter niet meer toegestaan om, als de gemeenteraden met elkaar een gemeenschappelijke regeling zijn aangegaan, een wethouder aan te wijzen als bestuurder. Alleen een raadslid zou hiertoe mogen worden aangewezen, die de gemeenteraad adviseert. Aangezien dit in de praktijk lastig blijkt en om de hele gemeenteraad te betrekken bij de uitvoering van haar taken, ligt het voor de hand het GTO op te heffen en de gemeenteraad beter te positioneren. Het externe toezicht dat de gemeenteraden volgens de wet zouden moeten uitvoeren bestaat uit: 1. Toezien op het hebben van voldoende openbaar onderwijs binnen haar gemeente; 2. goedkeuring verlenen aan de opheffing van een school of deze anders zelf in stand houden; 3. instemming op statutenwijzigingen; 4. benoemen leden Raad van Toezicht en 5. ingrijpen bij taakverwaarlozing en het toezien op wezenskenmerken van openbaar onderwijs.

Ondanks dat het toezicht op de stichting OBODB formeel minder groot wordt, hebben stichting OBODB en de vijf gemeenten expliciet uitgesproken dat ze wel met elkaar in contact willen blijven om belangrijke zaken aangaande het openbaar onderwijs in de Duin- en Bollenstreek met elkaar te bespreken. Deze wens is tot uitdrukking gekomen in bijgaande samenwerkingsovereenkomst. In de samenwerkingsovereenkomst is opgenomen dat het College van Bestuur van stichting OBODB jaarlijks tweemaal overlegd met een regiegroep, bestaande uit de wethouders onderwijs van de Duin- en Bollenstreek-gemeenten, met als doel de informatievoorziening aan de gemeenteraden middels deze regiegroep voor te bereiden en door te geleiden als dit vraagt om enig raadsbesluit.

Argument(en) per beslispunt Beslispunt I: In te stemmen met wijziging van de statuten van stichting Openbaar Basisonderwijs Duin- en Bollenstreek, zoals bij dit voorstel bijgevoegd. Argumenten 1.1. Een statutenwijziging van stichting OBODB is nodig om te kunnen voldoen aan de Wet primair onderwijs (WPO) en te zorgen dat de gemeenteraden in positie blijven ten aanzien van het openbaar onderwijs in de gemeente. Om te kunnen voldoen aan de WPO en te zorgen dat de gemeenteraden in positie blijven ten aanzien van het openbaar onderwijs, is een statutenwijziging noodzakelijk. Binnen het door stichting OBODB gehanteerde Raad van Toezicht-model met een College van Bestuur en een interne Raad van Toezicht, hebben de gemeenteraden een andere rol dan momenteel is beschreven in de GTO-regeling. De gewijzigde statuten (bijlage 1) van stichting OBODB sluiten aan bij het Raad van Toezicht-model van stichting OBODB en het extern toezicht door de gemeenteraden. 1.2. Wijzigen van de statuten van stichting OBODB is op basis van artikel 48 lid 7 WPO een bevoegdheid van de gemeenteraad. De gemeenteraad dient op basis van artikel 48 lid 7 WPO goedkeuring te verlenen op de statutenwijziging van stichting OBODB.

In het afgelopen jaar hebben wethouders onderwijs uit de Duin- en Bollenstreek, vertegenwoordigd in het GTO, intensief overleg gevoerd met stichting OBODB en een externe adviseur over de nieuwe statuten van stichting OBODB, de samenwerkingsovereenkomst en het opheffen van het GTO. Dit heeft geleid tot een nieuwe statuten, die zijn opgesteld door stichting OBODB en zijn afgestemd met de leden van het GTO. De nieuwe statuten van stichting OBODB sluiten aan bij de wetswijzigingen rond de inkadering van bestuur en toezicht.

Pagina 2 van 4

De gemeenteraad (extern toezicht) houdt binnen het gewenste Raad van Toezicht-model van stichting OBODB en vanuit de Grondwet en de Wet op het Primair Onderwijs (de plicht openbaar onderwijs in stand te houden) de volgende bevoegdheden: 1. goedkeuring verlenen aan de opheffing van een school of deze anders zelf in stand houden (artikel 148 WPO); 2. goedkeuren statutenwijzigingen (artikel 48 lid 7 WPO); 3. benoemen leden raad van toezicht (artikel 48 lid 12 WPO; 4. ingrijpen bij taakverwaarlozing (artikel 48 lid 11 WPO) en 5. toezien op wezenskenmerken openbaar onderwijs (artikelen 46 en 48 lid 8 WPO).

Beslispunt II: Het gemeenschappelijk orgaan van 16 sept. 2010 op te heffen. Argumenten 2.1 De regeling gemeentelijk orgaan voldoet niet meer aan de Wet op de gemeenschappelijke regelingen (WGR). Met de wijziging van de wet op de gemeenschappelijke regelingen (WGR) in 2015 mogen collegeleden geen deel meer uitmaken van het bestuur van het GTO. Kanttekeningen 2.1. Het in stand houden van de huidige regeling gemeenschappelijk orgaan is feitelijk tegen de wet. De vertegenwoordiging van de wethouders in de regeling gemeenschappelijk orgaan sluit sinds 2015 niet aan bij de systematiek van de wet (WGR) en dient om deze reden te worden opgeheven. 2.1.2. Door het opheffen van de regeling gemeenschappelijk orgaan kan het idee ontstaan dat er minder toezicht gehouden kan worden op stichting OBODB. Door de huidige feitelijke situatie in overeenstemming te brengen met de wet stappen de gemeenteraden uit de gemeenschappelijke regelingen. Hoewel daarmee het gevoel kan ontstaan dat ze minder toezicht houden, is het tegenovergestelde waar. Er zal nu rechtstreeks aan de gemeenteraden de informatie worden verstrekt, die zij nodig hebben voor de wettelijke taakuitvoering.

Beslispunt III: Kennis te nemen van de samenwerkingsovereenkomst tussen de colleges van de vijf gemeenten en stichting OBODB. Argumenten 3.1 Stichting OBODB en de wethouders onderwijs vinden het wenselijk dat de stichting en de gemeenten afspreken op welke wijze zij met elkaar in contact willen blijven om belangrijke zaken aangaande het onderwijs en in het bijzonder het openbaar onderwijs met elkaar te bespreken. In de samenwerkingsovereenkomst zijn afspraken gemaakt over de wijze van samenwerking tussen stichting OBODB en de gemeenten. Het openbaar onderwijs heeft immers een belangrijke positie en rol in onze samenleving en daarmee in de gemeenten. Het voorstel is daarom om de huidige gemeenschappelijke regeling in te trekken en een overeenkomst te sluiten tussen de gemeenten en de stichting OBODB. Op grond van deze overeenkomst bespreken de wethouders onderwijs van de Duin- en Bollenstreek gemeenten periodiek met de voorzitters van het College van Bestuur en de interne Raad van Toezicht van stichting OBODB de voortgang binnen het openbaar onderwijs. Hiermee wordt de huidige gemeenschappelijke regeling omgevormd tot een regiegroep. De samenwerkingsovereenkomst is bijgevoegd (zie bijlage 3).

Financiën Dit besluit heeft geen financiële consequenties voor de vijf gemeenten, waaronder de gemeente Noordwijk.

Vervolg Na besluitvorming in alle vijf de gemeenteraden is de ambitie van stichting OBODB om de wijziging van het bestuursmodel per 1 januari 2025 te realiseren. Stichting OBODB draagt zorg voor de uitvoering via de notaris.

Pagina 3 van 4

De samenwerkingsovereenkomst wordt, na instemming hiertoe, door het college ondertekend door of namens de burgemeester.

Bijlagen 1. Nieuwe statuten stichting OBODB; 2. Oude Statuten stichting OBODB d.d. 8-02-2011; 3. Samenwerkingsovereenkomst regiegroep en stichting OBODB en 4. Op te heffen gemeenschappelijke regeling toezichtsorgaan Duin- en Bollenstreek d.d. 16 september 2010.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Noordwijk Mw. E.M. Overzier secretaris

Pagina 4 van 4

Mw. W.J.A. Verkleij burgemeester