Raadsvoorstel Nieuwbouwplannen van Museum Noordwijk

Raadsvoorstel

Nieuwbouwplannen van Museum Noordwijk Aan Van Datum Portefeuillehouder Programma Zaaknummer

: de gemeenteraad : College van B&W : : Wethouder Ter Hark : Programma Sport & Cultuur : 7246

Voorgesteld besluit: I.

Het verlenen van € 45.706,- aanvullende subsidie per jaar aan Genootschap Oud Noordwijk vanaf 2023 ten behoeve van de dekking van de exploitatie van het vernieuwde Museum Noordwijk.

II.

Het dekken van de aanvullende subsidie binnen de bestaande meerjarenbegroting van product 117; Kunst & Cultuur.

III.

Het afboeken van maximaal € 434.651,- ten behoeve van het ter beschikking stellen van het gemeentelijk eigendom van Nicolaas Barnhoornweg 44 en het Jan Kroonsplein 8 aan Stichting Museumboerderij Noordwijk, en dit bedrag ten laste te brengen van Algemene Reserve.

IV.

Geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen over het voorgenomen besluit van het college tot het verstrekken van een garantstelling voor een lening van € 500.000,- van Bank Nederlandse Gemeenten aan Stichting Museumboerderij Noordwijk.

V.

Het verlenen van een eenmalige bijdrage ad. € 62.500,- aan Stichting Museumboerderij Noordwijk ten behoeve van de opstartkosten van het nieuwe museum.

VI.

Het dekken van de eenmalige bijdrage ten behoeve van de opstartkosten binnen de bestaande meerjarenbegroting van product 117.

Kern van het voorstel Na instemming door de gemeenteraad kan Museum Noordwijk haar uitbreidingsplan realiseren. Aanleiding Uitgenodigd door de Noordwijkse politiek is in 2017 een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd, in coproductie met het bestuur van Genootschap Oud Noordwijk, naar een uitbreiding van Museum Noordwijk. In 2017 hebben het college en de gemeenteraad met een positieve grondhouding kennisgenomen van het uitbreidingsplan. Op dat moment is besloten nader onderzoek te doen. Dit onderzoek vond plaats in de tweede helft van 2018. In verband met de fusie per 1 januari 2019 hebben het college en de gemeenteraad in 2018 geen verdere beslissingen genomen over de plannen aangezien ze dit aan het nieuwe college en de nieuwe gemeenteraad wilden overlaten. In 2019 heeft het bestuur van Museum Noordwijk alle fracties uitgenodigd om hen te informeren over de plannen van museum Noordwijk. Betrokken portefeuillehouders hebben eind 2019 aan het bestuur van Museum Noordwijk laten weten dat zij het meest ambitieuze scenario; ‘Scenario 2: Volledig vernieuwd museum’ met de financiële consequenties daarbij niet realistisch en haalbaar achten. Daarnaast is ook aangegeven een positieve grondhouding te hebben ten aanzien van het realiseren van een attractief en interactief museum.

De portefeuillehouders hebben het bestuur gevraagd om haar ambities bij te stellen en na te denken over alternatieve uitbreidingsvarianten. Naar aanleiding van dit verzoek heeft het bestuur van Genootschap Oud Noordwijk in mei 2020 een alternatief uitbreidingsplan voor Museum Noordwijk ingediend. Dit plan is gebaseerd op Scenario 2 van het Uitbreidingsplan voor Museum Noordwijk, maar voorziet in een reductie van zowel de investerings- als exploitatiekosten (zie A. bijlage 1 ‘Scenario’s vernieuwing Museum Noordwijk versie januari 2018’ en zie B. bijlage 2 alternatief uitbreidingsplan Museum Noordwijk, versie 27052020). Het alternatieve uitbreidingsplan voorziet in: - het bij het museum trekken van het pand Nicolaas Barnhoornweg 44, - het renoveren van de Blauwdotterzaal - het realiseren van een verdieping op de Blauwdotterzaal en - het realiseren van nieuwbouw op de hoek van het Jan Kroonsplein en de Parallel Boulevard.

Het bestuur van Genootschap Oud Noordwijk vraagt naar aanleiding van het uitgewerkte alternatieve uitbreidingsplan voor Museum Noordwijk het volgende aan de gemeente:  Een schenking van Nicolaas Barnhoornweg 44 en een schenking van 2/3 Jan Kroonsplein 8 samen: 434.651, Een garantstelling voor een lening van 500.000, Een jaarlijkse extra subsidie van 45.706, Eventuele assistentie bij de bouwbegeleiding Wat willen we bereiken? (Beoogd effect) Met het realiseren van het ‘Alternatieve scenario uitbreidingsplan van Museum Noordwijk’ wordt een eigentijds, attractief en interactief museum gerealiseerd, passend bij de ambities van - en financieel haalbaar voor - zowel het Genootschap Oud Noordwijk als de gemeente Noordwijk.

Pagina 2 van 15

Wat gaan we daarvoor doen? (Oplossingsrichtingen/maatregelen/onderbouw per oplossingsrichting met argumenten) I.

Het verlenen van € 45.706,- aanvullende subsidie per jaar aan Genootschap Oud Noordwijk vanaf 2023 ten behoeve van de dekking van de exploitatie van het vernieuwde Museum Noordwijk.

Argumenten 1.1 Met het realiseren van het ‘Alternatieve scenario uitbreidingsplan van Museum Noordwijk’ wordt een eigentijds, attractief en interactief museum gerealiseerd, passend bij de ambities van - en financieel haalbaar voor - zowel het Genootschap Oud Noordwijk als de gemeente Noordwijk. Het alternatieve scenario voorziet in de uitbreiding en het vernieuwen van functies om een eigentijds, attractief en interactief museum te realiseren. Het scenario voorziet in werkruimte voor vrijwilligers, extra ruimte voor (wissel)tentoonstellingen, nieuwe publieksfaciliteiten en een vernieuwing van de expositie. Ten opzichte van Scenario 2 vervalt alleen het depot (opslag in kelder).

Uitbreiding functies Werkruimte voor vrijwilligers Ruimte voor wisseltentoonstellingen Vernieuwde tentoonstelling: ruimte voor entree, VVV, sanitair, garderobe en koffiecorner Depot (opslag) voor collectie in kelder (150m2) Aanpassingen Renovatie en inrichting Nic. Barnhoornweg 44 Renovatie Blauwdotterzaal en opbouw Blauwdotterzaal Uitbreiding en volledige vernieuwing faciliteiten Uitbreiding en volledige vernieuwing tentoonstelling Tentoonstellingsruimte Tentoonstellingsruimte m2 Bezoekers Extra bezoekers

Scenario 2

Alternatief scenario

X X X X X

X X X X -

X X X X X

X X X X X

665 m2

625 m2

20.000

20.000

Het ‘Alternatieve scenario’ voorziet echter ook in een andere rol van de gemeente en in lagere structurele lasten voor de gemeente. De financiële consequenties voor de gemeente Noordwijk zijn teruggebracht van € 180.000 per jaar (uit ‘Scenario 2 van het uitbreidingsplan’) tot € 45.706,- per jaar (uit het ‘Alternatieve scenario’). Dit was nodig om het plan ook financieel haalbaar te maken voor de gemeente. Exploitatie Totale lasten Totalen opbrengsten Saldo bedrijfsvoering

Pagina 3 van 15

Scenario 2 499.692 319.406 180.286-

Alternatief scenario 352.296 306.589 45.706-

1.2 Museum Noordwijk is dringend aan uitbreiding en vernieuwing toe; niets doen is geen optie. Uit de beschrijving van de huidige situatie en de analyse van de sterke en zwakke punten en kansen en bedreigingen (SWOT-analyse) komt duidelijk naar voren dat de huisvesting van het museum en de presentatie momenteel niet meer voldoen en dat uitbreiding en vernieuwing van het museum cruciaal is voor de ontwikkeling tot een volwaardig museum. Voortzetting van de huidige situatie leidt tot de volgende knelpunten: - Het museum heeft geen eigentijdse uitstraling en geen aansprekende vaste expositie, heeft daardoor een zeer beperkte aantrekkingskracht en zal dus een marginaal aantal bezoekers blijven trekken. - De potentie die de Noordwijkse museale thema’s hebben komt in de huidige situatie niet tot hun recht. - Er is onvoldoende ruimte voor volwaardige wisseltentoonstellingen en de huidige ruimte voor wisseltentoonstellingen is sterk verouderd. - Er is onvoldoende ruimte voor essentiële faciliteiten waarmee de bezoekers op een gastvrije manier kunnen worden ontvangen, zoals modern sanitair, een koffiecorner, een garderobe, een museumwinkel en voldoende ruimte voor de VVV - Werkruimte voor vrijwilligers ontbreekt nagenoeg in de huidige situatie - Er is nu onvoldoende opslagruimte voor de collectie in het gebouw aanwezig.

Op basis van de SWOT-analyse en de grote nadelen die een eventuele voortzetting van de huidige situatie met zich meebrengt, kan worden geconcludeerd dat het geen optie is om niets te doen. Belangrijke elementen die verbeterd zouden moeten worden zijn uit te splitsen in aspecten die de uitstraling en presentatie van het museum verbeteren (merkbaar voor de bezoeker) en aspecten die van meer praktische aard zijn voor de museale organisatie. Voor meer informatie over de SWOT analyse verwijs ik u naar A. bijlage 1 ‘Scenario’s vernieuwing Museum Noordwijk versie januari 2018’ - hoofdstuk 2 (blz 12 ev). Met de uitbreiding en nieuwe inrichting wordt niet alleen voorzien in verbeterde publieksfuncties, ruimere en verbeterde expositieruimtes, ruimte voor een beperkte horecafunctie en adequate huisvesting voor de vrijwilligers, maar biedt ook ruimte aan een eigentijds VVV inspiratiepunt/bezoekerscentrum. In het nieuwe museum wordt bezoekers een totaalbeleving geboden: de voorzieningen zijn aantrekkelijk en modern, de vaste expositie wordt op een eigentijdse verhalende manier gepresenteerd en er is altijd een wisseltentoonstelling te zien, waarmee een brede doelgroep getrokken wordt: inwoners van de gemeente Noordwijk, dagjesmensen en overige toeristen en zakelijke bezoekers.

Het museumconcept is daarnaast geheel ingericht op educatie en groepsbezoek van scholen uit Noordwijk, De Zilk en Noordwijkerhout. Voor meer informatie over het concept verwijs ik u naar A. bijlage 1 ‘Scenario’s vernieuwing Museum Noordwijk versie januari 2018’ - hoofdstuk 5 (blz 24 van bijlage 1). De belangrijkste ambitie van het genootschap ten aanzien van Museum Noordwijk is het realiseren van een aantrekkelijk museale ‘elk-weersvoorziening’ voor inwoners en bezoekers van Noordwijk,

Pagina 4 van 15

waar bezoekers steeds weer naartoe getrokken worden voor thematentoonstellingen. Een dergelijke ambitie kan verwezenlijkt worden met het voorgestelde uitbreidings- en vernieuwingsplan. Per jaar worden er 20.000 extra bezoekers verwacht. Dit zou het aantal bezoekers op circa 25.000 brengen. In hoofdstuk 6 van A. bijlage 1 ‘Scenario’s vernieuwing Museum Noordwijk versie januari 2018’ is een uitgebreide benchmark opgenomen waarop deze aanname gebaseerd is (blz 37 van bijlage 1). 1.3 De uitbreidingsplannen van museum Noordwijk sluiten aan bij de doelstellingen en ambities van de gemeente Noordwijk. In het cultuurbeleid 2018-2021 staat de doelstelling om de museale infrastructuur te versterken. Ook staat de doelstelling geformuleerd om de onderlinge samenwerking en afstemming te versterken. Het vertellen van ‘de verhalen van Noordwijk’ zou in grotere harmonie tot stand gebracht kunnen worden. Partijen als de musea, het onderwijs, de VVV, Noordwijk Marketing en amateurverenigingen kunnen hierin samen optrekken. De herpositionering van Museum Noordwijk kan hierbij als impuls dienen. Uit Bouwstenen voor het cultuurbeleid 2018-2021 https://www.noordwijk.nl/Inwoners_ondernemers/Vrije_tijd_sport_en_cultuur/Kunst_en_cultuur/B eleid_op_gebied_van_cultuur Het Genootschap Oud Noordwijk maakt gebruik van de inzet van ca.

130 vrijwilligers die in verschillende werkgroepen actief zijn: werkgroep receptie en suppoosten, werkgroep educatie, tentoonstellingscommissie, werkgroep gebouw, beveiliging en ICT, klederdrachtgroep, werkgroep bibliotheek, redactie van de Blauwdotter, foto- en film werkgroep, werkgroep beheer en behoud, werkgroep (leden-) administratie, werkgroep modelbouw, werkgroep textiel en werkgroep Veldzicht met subgroepen. Al deze vrijwilligers zetten zich in om het erfgoed te behouden, te versterken en toegankelijk te maken. Genootschap Oud Noordwijk is daarmee een belangrijke maatschappelijke partner voor de gemeente. In de Omgevingsvisie 2030 komt naar voren dat Noordwijk zich wil profileren als energieke samenleving met een actief verenigingsleven, krachtig vrijwilligersnetwerk en een levendig cultureel klimaat. Ook in de omgevingsvisie (ontwerp omgevingsvisie september 2020) zie je dat historie een belangrijke rol speelt in de gemeente Noordwijk. 1.4 Het uitbreidingsplan bevat in de kern en z’n algemeenheid elementen die aansluiten bij het gebied waarin het museum is gelegen, die dit gebied aantrekkelijker maken en het toeristisch aanbod versterken. Het uitbreidingsplan heeft elementen in zich die het gebied waarin het museum is gelegen aantrekkelijker maken. Zo zullen de panden Jan Kroonsplein 6 en 8 worden gesloopt en hier komt nieuwbouw voor terug.

Ook zal het pand Nicolaas Barnhoornweg 44 weer in gebruik worden genomen en verder worden gerestaureerd (nu antikraak). Het renoveren van de Blauwdotterzaal en het daarop maken van een verdieping zal samen met de nieuwbouw het museum de mogelijkheid bieden om aantrekkelijke, interactieve tentoonstellingen te faciliteren en ruimte kunnen bieden aan een eigentijds VVV inspiratiepunt/bezoekerscentrum, hetgeen weer van belang is voor het toeristisch product Noordwijk.

Pagina 5 van 15

De stedenbouwkundige uitgangspunten van de nieuwbouw zijn uitgewerkt en vastgelegd. In het rapport staat hiervan een samenvatting (A. bijlage 1 ‘Scenario’s vernieuwing Museum Noordwijk versie januari 2018’ - blz 21). 1.5 Het door Genootschap Oud Noordwijk zeer succesvol werven van private middelen maakt een groot deel van de totale investering voor de nieuwbouw nu financieel mogelijk. Het Genootschap Oud Noordwijk is, ook in opdracht van de gemeenteraad, aan de slag gegaan met het werven van sponsoren, fondsen en andere subsidies. Het Genootschap heeft een financiële toezegging (notarieel vastgelegd) van een private sponsor onder voorwaarde dat er nieuwbouw wordt gerealiseerd. Deze private middelen maken nu een groot deel van de totale investering in de nieuwbouw mogelijk. In het alternatieve uitbreidingsplan gaat het bestuur van Genootschap Oud Noorwijk uit van nog te werven fondsen ad. € 203.272,-. Dit is haalbaar en realistisch. Door BMC Advies is een fondsenscan uitgevoerd. De scan laat zien dat er vele kansrijke mogelijkheden zijn bij verschillende fondsen en/of subsidieregelingen. De voorgenomen vernieuwing van Museum Noordwijk heeft met name voor de realisatie van de inrichting, het collectiebeheer en de toekomstige wisseltentoonstellingen veel elementen waarvoor steun te verkrijgen is met fondsen en sponsorwerving. A.

bijlage 1 ‘Scenario’s vernieuwing Museum Noordwijk versie januari 2018’ - bijlage 4 1.6 In het alternatieve uitbreidingsplan is de rol van de gemeente ten opzichte van het eerder uitgewerkte Scenario 2, aanzienlijk teruggebracht. Waar in Scenario 2 is aangenomen dat de gemeente opdrachtgever en toekomstig eigenaar van de nieuwbouw zou worden, gaat het beoogde Alternatieve scenario gaat uit van een andere eigendomsconstructie. Zowel de rol van opdrachtgever/bouwheer voor de nieuwbouw, als de rol van vastgoedeigenaar en beheerder van de gebouwen van Museum Noordwijk ligt bij Stichting Museumboerderij Noordwijk. Dit betekent dat het museumvastgoed in handen blijft van Stichting Museumboerderij Noordwijk. De rol van de gemeente is in het Alternatieve scenario teruggebracht tot co-financier. Aangezien het bestuur van het Genootschap/SMBN onvoldoende expertise heeft om een nieuwbouwproject van deze omvang te managen, zullen zij daar een professioneel bedrijf voor inhuren. De gemeente zal hier geen rol in spelen. Stichting Museumboerderij Noordwijk beheert en onderhoudt op dit moment al de huidige gebouwen van Museum Noordwijk. Ten aanzien van beheer en onderhoud hebben zij voldoende kennis en ervaring om dit te borgen voor de toekomst.

1.7 In het alternatieve uitbreidingsplan zijn de investeringskosten en de exploitatielasten en daarmee de gevraagde aanvullende jaarlijkse subsidie ten opzichte van het eerder uitgewerkte Scenario 2, aanzienlijk teruggebracht. Betrokken portefeuillehouders hebben eind 2019 aan het bestuur van Museum Noordwijk laten weten dat zij het meest ambitieuze Scenario 2 met de financiële consequenties daarbij niet realistisch en haalbaar achten. In het Alternatieve scenario zijn de financiële consequenties voor de gemeente aanzienlijk lager. De benodigde aanvullende subsidie is hierdoor teruggebracht van € 180.000 per jaar (uit scenario 2

Pagina 6 van 15

van het uitbreidingsplan) tot € 45.706,- per jaar (uit het alternatieve uitbreidingsplan). De reductie van de investeringskosten wordt gerealiseerd door; - Het weglaten van een opslagkelder - Het aanpassen van de nokhoogte nieuwbouw van 12m naar 8,5m - De aanpassing van het prijspeil van de bouwkosten - De reductie van de inrichtingskosten met 15% Investeringkosten Bouwkosten Inrichtingskosten

Scenario 2 2.836.446 1.019.824

Alternatief scenario 1.312.000 778.772

De reductie van de exploitatiekosten wordt gerealiseerd door: - Het reduceren van het budget voor coördinatie - Het reduceren van de aanvullende huisvestingslasten na uitbreiding - De reductie van de inrichtingskosten met 15% Exploitatie Totale lasten Totalen opbrengsten Saldo bedrijfsvoering

Scenario 2 499.692 319.406 180.286-

Alternatief scenario 352.296 306.589 45.706-

Wat zijn de risico’s en kanttekeningen 1.1 Nieuwbouwprojecten in deze omvang brengen zowel organisatorische- als financiële risico’s met zich mee. De risico’s zijn inzichtelijk gemaakt en beschreven in A. bijlage 1 ‘Scenario’s vernieuwing Museum Noordwijk versie januari 2018’ - hoofdstuk 8. Let wel; het alternatieve plan gaat uit van een andere rolverdeling, dan het oorspronkelijke scenario 2. Zie eerder genoemde argumenten; 1.7. In het rapport (A. bijlage 1 ‘Scenario’s vernieuwing Museum Noordwijk versie januari 2018’) zijn, bij de uitwerking van Scenario 2, de berekeningen van de bouwkosten gebaseerd op kengetallen van Bouwkostenkompas 2018 en daarbij een opslag van 13,5% vanwege de stijgende bouwkosten om zo te komen tot een indexering tot 2020. Genootschap Oud Noordwijk gaat in het alternatieve uitbreidingsplan in haar berekeningen uit van een aanpassing (daling) van het prijspeil. Of dit reëel is, is op dit moment niet in te schatten. Hoe een aanbesteding zal uitpakken is op dit moment daarom ook onzeker. Ten aanzien van de bouwkosten moet in deze fase altijd een voorbehoud worden gemaakt. In deze fase van uitwerking kan er namelijk nog geen sprake zijn van een detailleerde investeringsraming. Er dient rekening gehouden te worden met enige onzekerheidsmarge.

Daar waar de gemeente in Scenario 2 opdrachtgever/bouwheer was is in het alternatieve scenario Stichting Museumboerderij Noordwijk opdrachtgever/bouwheer. De gemeente investeert niet in de bouw(kosten). Bij een tegenvallende aanbesteding zal het bestuur van Stichting Museumboerderij Noordwijk de keuze moeten maken of zij een grotere investering kan dragen. Dit is geborgd door middel van een GO/NO GO moment.

Pagina 7 van 15

In deze fase is de inschatting van bezoekersaantallen en eigen inkomsten onder voorbehoud. In de praktijk kan de exploitatie tegenvallen. De effecten hiervan zijn inzichtelijk gemaakt. (zie bijlage; alternatief uitbreidingsplan Museum Noordwijk, versie 27052020/Het effect van andere bezoekersaantallen op het begrotingstekort (20200826) Om dit risico beheersbaar te houden zijn de eigen inkomsten van het museum en de bezoekersaantallen bewust niet te hoog ingecalculeerd. De uitgangspunten hiervoor kunnen als realistisch worden beschouwd. De inkomsten van sponsor- en fondsenwerving zouden kunnen tegenvallen. De huidige prognose is gebaseerd op onderzoek (gesprekken met potentiele fondsen en gevers) en een fondsen- & subsidiescan Museum Noordwijk. In het alternatieve uitbreidingsplan gaat het bestuur van Genootschap Oud Noorwijk uit van nog te werven fondsen ad. € 203.272,-. Dit is naar verwachting haalbaar en realistisch. Om de risico’s te beheersen toetst het bestuur van het GON en Stichting Museumboerderij Noordwijk in iedere fase van het plan of ambities en financiële uitgangspunten nog met elkaar in balans zijn. Hiervoor heeft het GON een planning gemaakt waarin zij de zgn. GO/No GO besluiten heeft opgenomen (zie B. bijlage 2 alternatief uitbreidingsplan Museum Noordwijk, versie 27052020).

1.2 Om medewerking aan het uitbreidingsplan te kunnen verlenen zal op onderdelen een uitgebreide (planologische) procedure moeten worden gevolgd. In een dergelijke procedure kunnen bezwaren worden gemaakt en beroep worden ingesteld. Het Genootschap heeft een principeverzoek ingediend. Op grond hiervan wordt inzichtelijk gemaakt welke procedures moeten worden doorlopen. Het principeverzoek wordt separaat aan het college voorgelegd. Over de uitkomst van het principeverzoek wordt ook de gemeenteraad geїnformeerd. 1.3 Of in het vernieuwde museum een VVV inspiratiepunt wordt gerealiseerd is onzeker. De keuze voor de definitieve locatie van een VVV inspiratiepunt ligt bij het bestuur van Noordwijk Marketing. Het bestuur van Noordwijk Marketing heeft hier tot nu toe geen definitieve keuze in gemaakt. In begroting is hiervoor rekening gehouden met € 4.200 huurinkomsten per jaar voor museum Noordwijk. Dit kan door andere invulling naar verwachting worden gecompenseerd ( bijvoorbeeld grotere horeca of winkel). II. Het dekken van de aanvullende subsidie binnen de bestaande meerjarenbegroting van product 117; Kunst & Cultuur. Argumenten 2.1 De aanvullende subsidie ad. € 45.706,- past binnen de bestaande begroting. Binnen de bestaande begroting van product 117, Kunst & Cultuur is ruimte voor deze jaarlijkse aanvullende subsidie.

2.2 De bijdrage van 21% is aanzienlijk lager dan de gemiddelde bijdrage van de overheid voor de exploitatie van een museum.

Pagina 8 van 15

De huidige subsidie bedraagt € 29.149,-. Daarmee komt de nieuwe subsidie uit op +- € 75.000 per jaar. Dit is 21% van de totale inkomsten. De bijdrage van 21% is aanzienlijk lager dan de gemiddelde bijdrage van de overheid voor de exploitatie van een museum, die tussen de 48% en 62% bedraagt, conform de museumbenchmark Museana (A. bijlage 1 ‘Scenario’s vernieuwing Museum Noordwijk versie januari 2018’ - zie blz 55).

Kanttekeningen/Risicofactor(en) 2.1 Deze vrije financiële ruimte binnen de begroting van product 117, Kunst & Cultuur kan, indien wordt ingestemd met dit voorstel, niet meer voor andere culturele sectoren ingezet worden. Voor iedere sector (amateurverenigingen, culturele evenementen, muziekverenigingen, erfgoedsector) is nu reeds budget beschikbaar. Bij het vaststellen van de nieuwe subsidieregels is vanuit verschillende sectoren gevraagd voor extra middelen. In verband met het uitgangspunt van de gemeenteraad ‘harmoniseren van beleidsregels dient binnen de bestaande begroting te gebeuren’ is aan deze verzoeken voor extra middelen geen gehoor gegeven.

III.

Het afboeken van maximaal € 434.651,- ten behoeve van het ter beschikking stellen van het gemeentelijk eigendom van Nicolaas Barnhoornweg 44 en het Jan Kroonsplein 8 aan Stichting Museumboerderij Noordwijk, en dit bedrag ten laste te brengen van Algemene Reserve.

Argumenten 3.1 De gemeente heeft zowel het pand Nicolaas Barnhoornweg (NBW44) als het pand Jan Kroonsplein 8 (JKP8) aangekocht met het uitbreidingsplan van Museum Noordwijk voor ogen. 3.2 Stichting Museumboerderij heeft onvoldoende middelen om de panden te kopen of te huren. De gemeente heeft het pand NBW44 en het JKP8 aangekocht met het idee dit pand marktconform aan het GON te verhuren. Binnen de huidige (en toekomstige) exploitatie is echter geen ruimte om deze extra huuropbrengsten te kunnen voldoen. 3.3 De gemeente kan met de overdracht van deze panden worden beschouwd als aanjager en voorloper voor de totstandkoming van de totale planvorming. Veel fondsen financieren slechts als ook de gemeente financieel deelneemt aan het project. Gezien de activiteiten van het GON en de omvang van de uitbreidingsplannen kan de gemeente met het ter beschikking stellen van deze panden worden beschouwd als aanjager en voorloper voor de totstandkoming van de totale planvorming. Het Genootschap heeft een financiële toezegging (notarieel vastgelegd) van een private sponsor. Het is nadrukkelijk de bedoeling dat het GON nog meer aanvullende sponsoren en fondsen gaat werven. Deze middelen zullen worden ingezet voor de (ver)bouw- & renovatiekosten en de inrichtingskosten. 3.4 Bij het ter beschikking stellen van de NBW44 en het JKP8 aan de stichting is er geen sprake van staatssteun

Pagina 9 van 15

(zie bijlage 3). 3.5 Indien langer gewacht wordt met overdracht van het pand NBW44 zal de gemeente opnieuw moeten investeren in beheer en onderhoud. Het pand NBW44 verkeerde in zeer matige staat van onderhoud bij aankoop. Daarom is, gezien de staat van het pand, in 2018 strikt noodzakelijk onderhoud gepleegd om achteruitgang tegen te gaan. Het GON kan na overdracht van het pand NBW44 starten met het noodzakelijke onderhoud en renovatie. Het GON ziet deze renovatie als startpunt voor haar uitbreidingsplannen. Het pand en ondergrond zal door de stichting aanvaard worden in de staat waarin het zich ten tijde van de overdracht bevindt. De gemeente hoeft hiermee geen verdere investeringen doen in het beheer en onderhoud van het pand NBW44. 3.6 De boekwaarde van Jan Kroonsplein 8 en Nicolaas Barnhoornweg 44 zijn samen in totaal € 434.651,-. De afboeking van deze boekwaarde vindt plaats door het bedrag ad. € 434.651,- ten laste te brengen van de algemene reserve. 3.7 De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om financiële middelen ter beschikking te stellen. Het in gebruik geven en vervreemden van onroerende zaken is een bevoegdheid van het college. De gemeenteraad heeft echter de bevoegdheid om financiële middelen ter beschikking te stellen. Dit wordt ook wel het ‘budgetrecht’ van de gemeenteraad genoemd. De afboeking van de waarde van onroerende zaken valt hier ook onder.

Wat zijn de risico’s en kanttekeningen 3.1 Er bestaan voor de gemeente risico’s bij het ter beschikking stellen van het gemeentelijk eigendom; bijvoorbeeld als de uitbreidingsplannen geen doorgang vinden. Voor de gemeente is het bijvoorbeeld van belang dat zij op dat moment de waarde van de panden/dan wel de grondpositie behoudt. Dit wordt ook in een overeenkomst uitgewerkt, om de risico’s zoveel mogelijk te beperken, zowel voor de gemeente als voor Stichting Museum Boerderij Noordwijk. Voor de terbeschikkingstelling zijn twee opties voorhanden: een recht van erfpacht en een schenking van het eigendom. Beide opties worden nader onderzocht en uitgewerkt in overleg met het bestuur van Stichting Museumboerderij Noordwijk, team grondzaken, team Juridische zaken, een notaris en een fiscalist. Aan het college zal in een separaat voorstel de overeenkomst voor het recht van erfpacht of de schenkingsovereenkomst worden voorgelegd. Hiermee worden afspraken vastgelegd en risico’s zoveel mogelijk beperkt. IV.

Geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen over het voorgenomen besluit van het college tot het verstrekken van een garantstelling voor een lening van € 500.000,- van Bank Nederlandse Gemeenten aan Stichting Museumboerderij Noordwijk.

Pagina 10 van 15

Argumenten 4.1 De bevoegdheid tot het verlenen van garantstellingen ligt primair bij het college, maar voordat zij dit besluit neemt krijgt de raad de gelegenheid eventuele wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Het college heeft geen bedenkingen ten aanzien van het verstrekken van de garantstelling. Het college informeert op grond van de gemeentewet (artikel 169 jo art. 160) de raad wanneer dit ingrijpende gevolgen kan hebben. In de financiële verordening heeft dit voor garantstellingen een vertaling gekregen in artikel 8.2 aanhef en onder e: Artikel 8. – Informatieplicht 8.2 Het college informeert in ieder geval vooraf de raad en neemt pas een besluit, nadat de raad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen van: a. aankoop en verkoop van goederen en diensten; b. nieuwe meerjarige verplichtingen; c. niet eerder bij de begroting opgenomen investeringskredieten; d. strategische aan- en verkopen groter dan het bedrag zoals genoemd in de raad vastgestelde nota Grondbeleid; e. het verstrekken van leningen, waarborgen en garanties; f. het verstrekken van kapitaal aan instellingen en ondernemingen. De bevoegdheid voor het verstrekken van een garantstelling ligt dus bij het college, maar zij stelt de raad in de gelegenheid hierover eventuele wensen en bedenkingen kenbaar te maken.

4.1 De lening wordt ingezet om een deel van de investering te kunnen financieren. In het alternatieve scenario vraagt Stichting Museumboerderij Noordwijk (SMN) een lening met gunstige voorwaarden. De gemeente Noordwijk verstrekt echter geen leningen. De gemeente Noordwijk kan wel garant staan voor een lening van de Stichting Museumboerderij Noordwijk bij de Bank Nederlandse Gemeenten. Dit is besproken met het bestuur en deze garantstelling heeft hetzelfde beoogde effect. SMN zal de jaarlijkse aflossing en rentelasten en de eigenaarslasten doorberekenen in de huurprijs. In de exploitatiebegroting is hier rekening mee gehouden. Voor de garantstelling zal een overeenkomst worden gemaakt tussen de gemeente Noordwijk en Stichting Museum Boerderij Noordwijk. Stichting Museum Boerderij zal regelmatig verantwoording moeten afleggen richting gemeente.

Wat zijn de risico’s en kanttekeningen N.v.t.

Pagina 11 van 15

V.

Het verlenen van een eenmalige bijdrage ad. € 62.500,- aan Stichting Museumboerderij Noordwijk ten behoeve van de opstartkosten van het nieuwe museum.

VI.

Het dekken van de eenmalige bijdrage ten behoeve van de opstartkosten (beslispunt VII) binnen de bestaande meerjarenbegroting van product 117.

Argumenten 5.1 De eenmalige bijdrage ad. € 62.500,- past binnen de bestaande begroting. Deze bijdrage wordt verspreid over twee jaar ad. € 31.250,- en past hiermee binnen de bestaande begroting van product 117, Kunst & Cultuur. 5.2 In de begroting van het alternatieve scenario is geen rekening gehouden met de opstartkosten van het nieuwe museum. In scenario 2 is rekening gehouden met € 62.500 opstartkosten nieuw museum (eenmalig). Dit bedrag bestaat uit € 37.500 voorbereidingskrediet en € 25.000 voorbereidingskosten ontwerp en voorbereidingsfase. In de begroting van het alternatieve scenario is geen rekening gehouden met deze eenmalige kosten. Om de kosten te kunnen dekken wordt voorgesteld 62.500 bij te dragen. Stichting Museumboerderij Noordwijk zal ook hier opdrachtgever zijn.

Wat zijn de risico’s en kanttekeningen 5.1 De kosten van de opstartkosten zijn gebaseerd op het Bouwkostenkompas. De werkelijke kosten kunnen hoger of lager zijn. Indien de kosten voor de opstartkosten hoger zijn, wordt geen aanvullende bijdrage verstrekt door de gemeente. Dit is de maximale bijdrage voor de opstartkosten. Indien de kosten lager zijn moet Stichting Museumboerderij Noordwijk deze kosten terugbetalen aan de gemeente.

Wat mag het kosten? (Financiële paragraaf) Beslispunt 1 en 2: € 45.706 per jaar vanaf 2023; dekking binnen bestaande begroting Beslispunt 3: € € 434.651,- eenmalig; ten laste van Algemene Reserve Beslispunt 4 en 5: € 62.500 eenmalig;. Deze bijdrage wordt verspreid over twee jaar ad. € 31.250,(2021 en 2022). Dekking binnen bestaande begroting.

Betrokken partijen/participatie De afgelopen jaren is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd, in coproductie met het bestuur van Genootschap Oud Noordwijk (GON). Hierbij is optimaal gebruik gemaakt van de informatie uit een eigen vooronderzoek van het GON. De eerste fase van het onderzoek vond plaats in de tweede helft van 2017. En de tweede fase in de tweede helft van 2018.

Pagina 12 van 15

In verband met de fusie per 1 januari 2019 hebben het college en de gemeenteraad in 2018 geen verdere beslissingen genomen over de plannen aangezien ze dit aan het nieuwe college en de nieuwe gemeenteraad wilden overlaten. In 2019 heeft het bestuur van Museum Noordwijk alle fracties uitgenodigd om hen te informeren over de plannen van museum Noordwijk. Betrokken portefeuillehouders hebben eind 2019 aan het bestuur van Museum Noordwijk laten weten dat zij het meest ambitieuze scenario 2 met de financiële consequenties daarbij niet realistisch en haalbaar achten. Daarnaast is ook aangegeven een positieve grondhouding te hebben ten aanzien van het realiseren van een attractief en interactief museum. De portefeuillehouders hebben het bestuur gevraagd om haar ambities bij te stellen en na te denken over alternatieve uitbreidingsvarianten. Naar aanleiding van dit verzoek heeft het bestuur van Genootschap Oud Noordwijk in mei 2020 een alternatief uitbreidingsplan voor Museum Noordwijk ingediend. Dit plan is gebaseerd op Scenario 2 van het Uitbreidingsplan voor Museum Noordwijk, maar voorziet in een reductie van zowel de investerings- als exploitatiekosten (zie bijlage 1 ‘Scenario’s vernieuwing Museum Noordwijk versie januari 2018’ en bijlage 2 alternatief uitbreidingsplan Museum Noordwijk, versie 27052020).

Communicatie Persbericht.

Verdere procedure en planning Verschillende zaken moeten na besluitvorming worden geregeld; - Overeenkomsten worden opgesteld voor ter beschikking stelling van gemeentelijk eigendom (schenking, onder voorwaarde of recht van opstal) - Subsidiebeschikking wordt opgesteld, met een subsidieovereenkomst. - Garantstelling wordt verder geregeld met BNG. - Vergunningentraject wordt ingezet door het GON. - Aanvullende financiering door het GON. De conceptplanning is verder uitgewerkt. Zie bijlage. De planning is dat in augustus 2024 het vernieuwde museum kan worden geopend (planning onder voorbehoud).

Bestuurlijk kader Besluitvorming n.a.v. bestuursopdracht/schenking/Collegebesluit 11 april 2017 Gevraagd besluit: 1. Met een positieve grondhouding van het voorliggende uitbreidingsplan voor het Museum Noordwijk kennis te nemen; 2a. De bestuursopdracht ‘Uitbreiding Museum Noordwijk ‘ voor de nadere uitwerking vast te stellen; 2b. De raad vragen in te instemmen met het beschikbaar stellen van €35.000,- ten behoeve van externe inhuur en onderzoekskosten en dit ten laste te brengen van de Algemene Reserve. 3a. Het pand Nicolaas Barnhoornweg 44 schenken aan de Stichting Genootschap Oud

Pagina 13 van 15

Noordwijk, met als belangrijkste bepalingen: - Recht van eerste koop om niet voor de gemeente Noordwijk wanneer het GON het pand wil vervreemden; - Gemeente is niet aansprakelijk voor de staat van het pand waarin het zich bevindt wanneer dit pand wordt geleverd. 3b. De raad vragen in te stemmen met het afboeken van het bedrag van € 234.724,- en dit ten laste te brengen van Algemene Reserve. Besluit: Conform advies Aldus vastgesteld in de Collegevergadering van d.d. 11 april 2017 Besluitvorming n.a.v. bestuursopdracht/schenking/Commissie 16 mei 2017 In de Raadscommissie van 16 mei jl. is het raadsvoorstel ‘Krediet tbv uitbreidingsplan Museum Noordwijk’ besproken. In het raadsvoorstel werd gevraagd; 1. In te stemmen met het beschikbaar stellen van € 35.000,- voor externe inhuur en onderzoekskosten ten behoeve van verder uitwerking van de uitbreidingsplannen Museum Noordwijk en dit ten laste te brengen van de Algemene Reserve. 2. In te stemmen met schenken van het pand Nicolaas Barnhoornweg 44 aan Stichting Genootschap Oud Noordwijk en hiervoor € 234.724,- afboeken ten laste van de Algemene Reserve. Door het debat werd duidelijk dat er meer inzicht in de (geverifieerde) kosten, van de verbouwing/renovatie van het pand Nicolaas Barnhoornweg 44 en de eventuele financiële bijdrage van de gemeente, gewenst is voordat kan worden ingestemd met het schenken van het pand.

Toezegging door wethouder Fles naar aanleiding van behandeling in commissie 16-5-2017. Overdracht N. Barnhoornweg 44; de raad in oktober een voorstel tegemoet kan zien over het pand Nicolaas Barnhoornweg 44. Besluitvorming n.a.v. bestuursopdracht/schenking/Collegebesluit; gewijzigd college voorstel 30 mei 2017 Na de raadscommissie heeft opnieuw bestuurlijk overleg plaatsgevonden met het bestuur van het Genootschap Oud Noordwijk (GON). Samen hebben wij geconcludeerd dat het inzichtelijk maken van de kosten voor verbouwing/renovatie, de bijdrage van zowel het GON, en eventueel de (financiële) bijdrage van de gemeente onderdeel zou moeten zijn van het haalbaarheidsonderzoek. Op grond hiervan heeft het college op 30 mei besloten de raad alleen te vragen in te stemmen met het beschikbaar stellen van € 35.000,- voor externe inhuur en onderzoekskosten (beslispunt 1). Het raadsvoorstel is hierop aangepast. Besluitvorming n.a.v. bestuursopdracht/schenking/Raadsbesluit; 15 juni 2017 De raad van de gemeente Noordwijk; Gelezen het voorstel van het college op 11 april 2017 Besluit: 1. In te stemmen met het beschikbaar stellen van € 35.000,- voor externe inhuur en onderzoekskosten ten behoeve van verder uitwerking van de uitbreidingsplannen Museum Noordwijk en dit ten laste te brengen van de Algemene Reserve.

Pagina 14 van 15

Aldus vastgesteld In de openbare Raadsvergadering van 15 juni 2017 Op 15 juni 2017 heeft de gemeenteraad met een positieve grondhouding kennisgenomen van het plan en ingestemd met een haalbaarheidsonderzoek. Hieruit moet blijken of het plan financieel haalbaar is en welke bijdrage van de gemeente nodig zal zijn. College 23-4-2019 Rondvraag: College geeft signaal aan ambtelijke organisatie om ten opzichte van de gepresenteerde plannen de ambities wat terug te dringen.

Bijlage(n) A. bijlage 1 ‘Scenario’s vernieuwing Museum Noordwijk versie januari 2018’ B. bijlage 2 alternatief uitbreidingsplan Museum Noordwijk, versie 27052020 C. bijlage 3 Staatssteun

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Noordwijk, Mw. W.J.A. Verkleij

,burgemeester

R. van Zijl

,locosecretaris

Pagina 15 van 15