Raadsvoorstel begroting 2026 en Meerjarenplanning 2027-2029 ODWH

Raadsvoorstel

Begroting 2026 en Meerjarenplanning 2027-2029 Omgevingsdienst WestHolland Aan Van Datum Portefeuillehouder Zaaknummer

: de gemeenteraad : College van B&W : 7 juli 2025 : M. Kortleven : 974895

Publiekssamenvatting De begroting en meerjarenplanning van de Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) wordt vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Voordat deze wordt vastgesteld kan de gemeenteraad zienswijzen indienen op de begroting en meerjarenplanning.

Voorgesteld besluit I)

Zienswijzen in te dienen op de Begroting 2026 en Meerjarenplanning 2027-2029 conform bijgevoegd concept.

Inleiding De behandeling van de Begroting 2026 en Meerjarenplanning 2027-2029 staat gepland op de Algemeen bestuursvergadering van 14 juli 2025. Twaalf weken voorafgaand krijgen de gemeente de concept begroting opgestuurd zodat de gemeenteraad eventueel een zienswijze kan indienen. In 2026 staat de gemeente voor financiële uitdagingen door teruglopende bijdragen van het Rijk. Hierdoor hebben de gemeenschappelijke regelingen een taakstelling van 6% gekregen, ook de ODWH. In de Begroting 2026 neemt de ODWH onvoldoende maatregelen om aan deze taakstelling te voldoen. Via het indienen van zienswijzen kan de gemeente de begroting sturen.

Argument(en) per beslispunt Beslispunt I: Zienswijzen in te dienen bij de Begroting 2026 en Meerjarenplanning 2027-2029. Argumenten 1.1 De ODWH neemt onvoldoende concrete maatregelen om aan de taakstelling te voldoen. De taakstelling van 6% vult de ODWH op twee manieren in. Ten eerste ziet de ODWH een structureel planningsoptimisme van 3% op de begroting. Door dit planningsoptimisme vanaf 2026 met 3% te verlagen voldoet de ODWH voor de helft aan de taakstelling van 6%. Voor de overige 3% verzoekt de ODWH om uitstel van twee jaar om zich gedegen voor te bereiden op de taakstelling. Voorgesteld wordt om de overschotten uit 2024 en 2025 te gebruiken om het gat van 3% tijdelijk in te vullen.

1.2 De ODWH gebruikt overschotten die terug zouden moeten vloeien naar de gemeente om de taakstelling uit te voeren zonder daar concrete maatregelen aan vast te binden. De ODWH geeft aan dat de omgevingsdienst tijd nodig heeft om goede en duurzame maatregelen te nemen. De omgevingsdienst wil deze tijd kopen door overschotten van twee jaar vast te houden en deze in 2026 en 2027 als korting terug te storten naar de gemeente. Dit is een sigaar uit eigen doos. De gemeente zou dan akkoord gaan met het niet ontvangen van overschotten uit 2024 en 2025, wat normaliter wel gebeurd. De korting betaalt de gemeente dus zelf. Daarnaast hangt de omgevingsdienst geen geplande maatregelen aan het uitstel van de taakstelling. In de begroting is terug te lezen dat de omgevingsdienst wil focussen op samenwerkingen en efficiënter werken. De ODWH onderbouwd vervolgens niet welke besparingen zij verwachten hiermee op te halen. Nu een concrete onderbouwing ontbreekt kan de ODWH de gemeente niet garanderen dat vanaf 2028 wel de aan de taakstelling wordt voldaan. 1.3 Door het indienen van zienswijzen verzoekt de gemeente tot aanpassing van de begroting. Het kopen van tijd door het gebruiken van overschotten kan een redelijke vraag zijn, maar de ODWH laat onvoldoende zien welke structurele maatregelen genomen worden. Vervolgens wordt het voorstel niet met cijfers onderbouwd.

Door het indienen van de zienswijzen wordt de ODWH verzocht om het verzoek om uitstel van de taakstelling met middelen van de gemeente nader te onderbouwen, concreet te maken en te beargumenteren. Cruciaal is voornamelijk dat de ODWH beter onderbouwd hoe deze constructie leidt tot het volbrengen van de taakstelling over twee jaar. 1.4 De ODWH houdt nog steeds rekening in de begroting met het uitvoeren van de bouwtaken na 2027. In de begroting neemt de Omgevingsdienst nog steeds aan dat de VTH bouwtaken in mandaat voor de gemeente Noordwijk worden uitgevoerd door de omgevingsdienst na 2027. Zij beargumenteren dat het op dit moment nog onduidelijk is wat de financiële gevolgen zijn als de bouwtaken niet meer bij de ODWH belegd zijn. Het is niet vreemd dat de omgevingsdienst nog geen precieze cijfers heeft, maar het is onwaarschijnlijk dat er geen raming is wat het ongeveer betekent op financieel vlak voor de omgevingsdienst. In de meerjarenplanning zou hierover al een eerste aanzet voor gemaakt moeten en kunnen worden. Kanttekeningen 1.1 De ODWH geeft regelmatig aan dat door meerdere bezuinigingen er nog weinig vet op de botten zit waardoor het voldoen aan de taakstelling tijd nodig heeft. Bezuinigen op korte termijn kan daardoor leiden dat de ODWH niet robuust is of haar taken onvoldoende kan uitvoeren.

Het is vanuit de perspectief van de ODWH begrijpelijk dat de omgevingsdienst dit zo ziet. De dienst werkt vraag gestuurd en voert wettelijke taken uit, waardoor bezuinigen lastig is. Daardoor is het voorstel van de ODWH in de basis niet verkeerd. Daartegenover staat dat de ODWH wel moet onderbouwen wat ze wél gaan doen en wat zij verwachten dat het opbrengt. Het is niet onredelijk om een nadere onderbouwing van de beoogde structurele maatregelen te vragen om inzicht in de meerjarenplanning te krijgen. 1.2 Een organisatie als de ODWH is complex en het is niet altijd goed duidelijk wat de financiële gevolgen zijn als een taak wordt teruggenomen. Het klopt dat het niet zodanig zwart-wit is dat direct aangegeven kan worden wat de gevolgen zijn van het wegvallen van een bouwtaak. Toch staat het team bouwen relatief apart van de andere teams binnen de ODWH, temeer omdat de bouwtaken alleen voor de gemeente Noordwijk worden uitgevoerd. Het is daarom goed mogelijk om een eerste indicatie te geven van de financiële gevolgen op de begroting van de omgevingsdienst vanaf 2027. Daarnaast blijkt uit de in opdracht van Noordwijk en de in opdracht van de ODWH uitgevoerde rapportages dat het terugnemen van de bouwtaken door Noordwijk geen gevolgen heeft voor de robuustheid van de omgevingsdienst.

De wettelijke basistaken blijven namelijk belegd bij de ODWH en Noordwijk blijft in die zin ook een deelnemende gemeente. Daaruit kan geconcludeerd worden dat er enig

Pagina 2 van 3

zicht is op wat de financiële gevolgen zijn van het beëindigen van het mandaat voor de uitvoering van de bouwtaken voor op de begroting.

Financiën De bijdrage van de gemeente Noordwijk volgens de begroting en meerjarenplanning. De bedragen zijn x €1000. Begroting 2026

Begroting 2026 met 6% korting

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

€5.852

€5.500

€5.621

€5.743

€5.868

Vervolg Na het indienen van de zienswijze door de gemeenteraad aan de ODWH zal de ODWH met een reactie komen en eventuele wijzigingen. Op basis van deze reactie kan het Algemeen bestuurslid voor de gemeente Noordwijk, wethouder Kortleven, een keuze maken om al dan wel of niet in te stemmen met de begroting en meerjarenplanning.

Bijlage(n) A. B.

Begroting 2026 en Meerjarenplanning 2027-2029 Zienswijze op de Begroting 2026 en Meerjarenplanning 2027-2029

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Noordwijk {{esl:Signer1:Capture:size(200,50)}}

{{esl:Signer2:Capture:size(200,50)}}

Mw. E.M. Overzier secretaris

Mw. W.J.A. Verkleij burgemeester

Pagina 3 van 3